PL193276B1 - Podstawione 2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)ftalimidy i 1-oksoizoindoliny oraz kompozycja farmaceutyczna - Google Patents

Abstract

1. Podstawione 2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)ftalimidy i 1-oksoizoindoliny o wzorze (I) w którym: jeden sposród X i Y oznacza C=O, a drugi sposród X i Y oznacza C=O lub CH 2 ; jeden sposród R 1 , R 2 , R 3 oraz R 4 oznacza -NH 2 , a pozostale sposród R 1 , R 2 , R 3 oraz R 4 oznaczaja wodór; R 6 oznacza alkil o 1-8 atomach wegla; lub ich sole. PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Wynalazek niniejszy dotyczy podstawionych 2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)ftalimidów i podstawionych 2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)-1-oksoizoindolin, oraz kompozycji farmaceutycznych je zawierających, które znajdują zastosowanie do wytwarzania środków do leczenia chorób związanych z niepożądanie podwyższonym poziomem TNFa, w szczególności chorób zapalnych, autoimmunologicznych, onkogennych lub nowotworowych u ssaków.

Czynnik martwicy nowotworów a lub TNFa, jest cytokiną uwalnianą przede wszystkim przez jednojądrowe fagocyty w odpowiedzi na liczne czynniki immunostymulujące. Przy podawaniu zwierzętom lub ludziom wywołuje zapalenie, gorączkę, objawy sercowo-naczyniowe, krwotok, koagulację oraz ostre objawy podobne do występujących przy ostrych infekcjach i stanach szokowych. A zatem, nadmierne lub nieregularne wytwarzanie TNFa związane jest z wieloma stanami chorobowymi. Obejmują one endotoksemię i/lub zespół wstrząsu toksycznego (Tracey i inni, Nature, 330, 662-664, (1987) oraz Hinshaw i inni, Circ. Shock, 30, 279-292 (1990)}; wyniszczenie (Dezube i inni, Lancet, 335 (8690), 662 (1990)}; oraz zespół ostrego wyczerpania oddechowego dorosłych (ARDS), w którym u pacjentów w wydychanym z płuc powietrzu wykryto TNFa w stężeniu przekraczającym 12,000 pg/ml {Millar i inni, Lancet 2 (8665), 712-714 (1989)}. Układowa infuzja rekombinacyjnego TNFa także prowadzi do zmian typowych dla ARDS {Ferrai-Baliviera i inni, Arch. Surg., 124(12), 1400-1405 (1989)}.

Przypuszcza się, że TNFa jest związany z chorobami resorpcji kości, w tym z zapaleniem stawów. W stanie aktywacji leukocyty będą wywoływały resorpcję kości, przy czym dane wskazują, że TNFa ma swój udział wtego rodzaju aktywacji {Bertolini i inni, Nature, 319, 516-518 (1986) oraz Johnson i inni, Endocrinology 124(3), 1424-1427 (1989)}. Stwierdzono również, że TNFa stymuluje resorpcję kości i hamuje tworzenie kości in vitro oraz in vivo, poprzez stymulację tworzenia osteoklastów i aktywację, połączoną z hamowaniem działania osteoblastów. Chociaż TNFa może mieć swój udział w wielu chorobach resorpcji kości, w tym w zapaleniu stawów, to najbardziej przekonującym związkiem z chorobą jest związek pomiędzy wytwarzaniem TNFa przez nowotwór lub tkanki gospodarza, a nowotworowym charakterem hiperkalcemii {Calci. Tissue Int. (US) 46 (Suppl.), S3-10 (1990)}. W reakcji gospodarza przeciw przeszczepowi, zwiększone poziomy TNFa w surowicy, związano z główną komplikacją, następującą po przeszczepach alogenicznych szpiku kostnego {Holler i inni, Blood 75(4), 1011-1016 (1990)}.

Powikłania mózgowe w malarii są śmiertelnym, bardzo ostrym zespołem neurologicznym, związanym z wysokimi poziomami TNFa we krwi i najgroźniejszą komplikacją występującą u pacjentów chorych na malarię. Poziomy TNFa w surowicy korelowały bezpośrednio z ostrością choroby i rokowaniem dla pacjentów z ostrymi atakami malarii {Grau i inni, N. Engl.J.Med., 320(24), 15861591(1989)}.

Znany jest fakt pośredniczenia TNFa w rozwoju naczyń wzbudzanym makrofagami. Lebovich iinni {Nature, 329, 630-632 (1987)} wykazali, że TNFa, w bardzo niskich dawkach, pobudza in vivo tworzenie włosowatych naczyń krwionośnych w rogówce szczura oraz rozwój błon kosmówki omoczniowej u pisklęcia oraz sugerują, że TNFa jest kandydatem do wywoływania rozwoju naczyń przy zapaleniu, gojeniu ran i wzroście nowotworu. Wywarzanie TNFa jest również związane ze stanami rakowymi, a zwłaszcza nowotworami indukowanymi {Ching i inni, Brit.J.Cancer, (1955) 72, 339-343 oraz Koch, Progress in Medicinal Chemistry, 22, 166-242 (1985)}.

TNFa odgrywa także rolę w przypadku przewlekłych chorób zapalnych płuc. Odkładanie się cząstek krzemionki prowadzi do pylicy, choroby progresywnej niewydolności oddechowej, spowodowanej reakcją zwłóknieniową. Przeciwciało wobec TNFa całkowicie blokuje wywołane krzemionką, zwłóknienie płuc u myszy {Pignet i inni, Nature, 344: 245-247 (1990)}. Wysokie poziomy wytwarzania TNFa (w surowicy i w wyizolowanych makrofagach) wykazano na modelach zwierzęcych, w przypadku zwłóknienia wywołanego krzemionką i azbestem {Bissonnette i inni, Inflammation 13(3), 329-339 (1989)}. Makrofagi pęcherzyków płucnych od pacjentów z sarkoidozą płucną, jak się również okazało, wykazują spontaniczne uwalnianie wielkich ilości TNFa, w porównaniu z makrofagami od zdrowych dawców (Baughman i inni, J.Lab.Clin.Med., 115 (1), 36-42 (1990)}.

Uważa się też, że TNFa jest związany z odpowiedzią zapalną, która następuje po reperfuzji, nazywanej uszkodzeniem reperfuzyjnym i jest główną przyczyną uszkodzenia tkanki po utracie krwi {Vedder i inni, PNAS 87, 2643-2646 (1990)}. TNFa zmienia także właściwości komórek śródbłonka i wykazuje różne rodzaje aktywności prokoagulacyjnej, takie jak podwyższanie prokoagulacyjnej akPL 193 276 B1 tywności czynnika tkankowego i tłumienie szlaku antykoagulacyjnego białka C, jak również regulacyjne obniżanie ekspresji trombomoduliny {Sherry i inni, J. Cell Biol., 107, 1269-1277 (1988)}. TNFa przejawia działania prozapalne, co łącznie z jego wczesnym wytwarzaniem (w czasie wstępnego etapu procesu zapalnego) powoduje, że jest on prawdopodobnym pośrednikiem przy uszkodzeniach tkanki w kilku ważnych zaburzeniach, obejmujących ale nie wyłącznie, zawał mięśnia sercowego, udar i wstrząs krążeniowy. Szczególnie ważna może być, indukowana TNFa, ekspresja cząsteczek adhezyjnych, takich jak cząsteczka adhezji międzykomórkowej (ICAM) lub śródbłonkowa cząsteczka adhezji leukocytów (ELAM) na komórkach śródbłonka {Munro i inni, Am.J.Path. 135(1), 121-132 (1989)}.

Wykazano, że blokowanie TNFa za pomocą monoklonalnych przeciwciał anty-TNFa jest korzystne w reumatoidalnym zapaleniu stawów {Elliot i inni, Int. J. Pharmac., 1995 17(2), 141-145} i chorobie Crohn'a {von Dullemen i inni, Gastroenterology, 1995 109(1), 129-135}.

Ponadto, obecnie wiadomo, że TNFa jest silnym aktywatorem replikacji retrowirusa, w tym aktywacji HIV-1 {Duh i inni, Proc. Nat. Acad. Sci., 86, 5974-5978 (1989); Polli inni, Proc. Nat. Acad. Sci., 87, 782-785 (1990); Monto i inni, Blood, 79, 2670 (1990); Clouse i inni, J. lmmunol., 142, 431-438 (1989); Polli inni, AIDS Res. Hum. Retrovirus, 191-197 (1992)}. AIDS powstaje wskutek zainfekowania limfocytów T wirusem ludzkiego niedoboru odporności (HIV). Zidentyfikowano co najmniej trzy typy lub szczepy HIV, to jest HIV-1, HIV-2 i HIV-3. Wskutek zarażenia HIV, odporność, w której pośredniczą komórki T, ulega osłabieniu i zarażeni osobnicy padają ofiarą groźnych oportunistycznych infekcji i/lub nietypowych nowotworów. Wejście HIV do limfocytu T wymaga aktywacji limfocytu T. Inne wirusy, takie jak HIV-1, HIV-2, infekują limfocyty T po aktywacji komórek T i taka ekspresja białka wirusa i/lub replikacja odbywa się za pośrednictwem lub jest podtrzymywana przez taką aktywację komórki T. Po zainfekowaniu zaktywowanego limfocytu T przez HIV, limfocyt T musi być w sposób ciągły podtrzymywany w stanie aktywowanym, aby umożliwić ekspresję genu HIV i/lub replikację HIV. Cytokiny, a zwłaszcza TNFa, są odpowiedzialne za aktywowanie komórek T, pośredniczących w ekspresji białka HIV i/lub replikacji wirusa, odgrywając rolę w podtrzymywaniu stanu aktywacji limfocytów T. Tak więc, ingerencja w aktywność cytokiny, taka jak zapobieganie wytwarzaniu lub hamowanie wytwarzania cytokiny, a w szczególności TNFa, u osobnika zarażonego HIV, pomaga w ograniczeniu podtrzymywania limfocytu T spowodowanego zarażeniem HIV.

Monocyty, makrofagi i komórki pokrewne, takie jak komórki Kupffer'a i komórki glejowe, są także uwikłane w podtrzymywania zakażenia HIV. Komórki te, podobnie jak komórki T, są docelowymi dla replikacji wirusowej, a poziom tej replikacji zależy od stanu aktywacji komórek {Rosenberg i inni, The Immunopathogenesis of HIV Infection, Advances in Immunology, 57 (1989)}. Wykazano, że cytokiny, takie jak TNFa, aktywują replikację HIV w monocytach i/lub makrofagach {Poli i inni, Proc. Natl. Acad. Sci., 87, 782-784 (1990)}, tak więc zapobieganie wytwarzaniu lub hamowanie wytwarzania lub aktywności cytokin, pomaga w ograniczaniu progresji HIV do komórek T. W dodatkowych badaniach zidentyfikowano TNFa jako powszechny czynnik w aktywacji HIV in vitro i dostarczono jasny mechanizm działania poprzez regulatorowe białko jądrowe, znalezione w cytoplaźmie komórek (Osborn i inni, PNAS 86 2336-2340). Dane te sugerują, że obniżenie poziomu syntezy TNFa może mieć wpływ przeciwwirusowy w zarażeniach HIV, poprzez obniżenie poziomu transkrypcji, a tym samym wytwarzania wirusa.

Replikacja wirusowa w AIDS utajonego HIV w liniach komórek T i makrofagów, może być indukowana przez TNFa {Folks i inni, PNAS, 86, 2365-2368 (1989)}. Cząsteczkowy mechanizm aktywności indukującej wirusa został zasugerowany na podstawie zdolności TNFa do aktywacji białka regulacji genowej (NFkB), znalezionego w cytoplaźmie komórek, promującego replikację HIV, poprzez wiązanie się z wirusową sekwencją regulacji genowej (LTR) {Osborn i inni, PNAS, 86, 2336-2340 (1989)}. Działanie TNFa przy wyniszczeniu związanym z AIDS wynika z podwyższonych poziomów TNFa w surowicy i wysokich poziomów spontanicznego wytwarzania TNFa w monocytach krwi obwodowej pacjentów {Wright i inni J. Immunol., 141(1), 99-104 (1988)}. TNFa odgrywa różne role w innych infekcjach wirusowych, takich jak infekcja cytomegalowirusem (CMV), wirusem grypy, adenowirusem i rodziną wirusów opryszczki, z przyczyn podobnych do opisanych.

Czynnik jądrowy kB (NFkB) jest pleotropowym aktywatorem transkrypcyjnym (Lenardo i inni, Cell, 1989, 58, 227-29). NFkB bierze udział jako transkrypcyjny aktywator w wielu stanach chorobowych i zapalnych i uważa się, że reguluje poziomy cytokin, w tym między innymi TNFa, a także jest aktywatorem transkrypcji HIV (Dbaibo i inni, J. Biol. Chem., 1993, 17762-66; Duh i inni, Proc. Natl. Acad. Sci., 1989, 86, 5974-78; Bachelerie i inni, Nature, 1991, 350, 709-12; Boswas i inni, J. Acquired Immune Deficiency Syndrome, 1993, 6, 778-786; Suzuki i inni, Biochem. and Biophys. Res. Comm.,

PL 193 276 B1

1993, 193, 277-83; Suzuki i inni, Biochem. and Biophys. Res. Comm., 1992, 189, 1709-15; Suzuki i inni, Biochem. Mol. Bio. Int., 1993, 31(4), 693-700; Shakhov i inni, Proc. Natl. Acad. Sci., USA 1990, 171, 35-47; oraz Staal i inni, Proc. Natl. Acad. Sci., USA 1990, 87, 9943-47). Tak więc, hamowanie wiązania NFkB może regulować transkrypcję genu (genów) cytokiny i dzięki tej modulacji i innym mechanizmom, może być przydatne w hamowaniu wielu stanów chorobowych. Opisane tutaj związki mogą hamować działanie NFkB w jądrze i w ten sposób są użyteczne w leczeniu różnych chorób, włączając ale bez ograniczenia reumatoidalne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie kręgosłupa, zapalenie kości i stawów, inne stany zapalne stawów, wstrząs septyczny, posocznicę, wstrząs endotoksynowy, choroby związane z odpowiedzią gospodarza na przeszczep, wyniszczenie, choroba Crohn'a, zapalenie jelit, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, stwardnienie rozsiane, liszaj rumieniowaty układowy, ENL przy trądzie, HIV, AIDS i oportunistyczne zakażenia przy AIDS. Poziomy TNFa i NFkB wpływają na siebie na zasadzie sprzężenia zwrotnego. Jak wspomniano powyżej, związki według wynalazku, wpływają na poziomy zarówno TNFa, jak i NFkB.

Wiele funkcji komórkowych jest związanych z poziomem 3',5'-cyklicznego adenozynomono-fosforanu (cAMP). Takie funkcje komórkowe mogą mieć swój udział w stanach zapalnych i chorobach, takich jak astma, zapalenie i inne stany (Lowe i Cheng, Drugs of the Future, 17(9), 799-807, 1992). Stwierdzono również, że podwyższenie cAMP w zapalnych leukocytach, hamuje ich aktywację i późniejsze uwalnianie pośredników zapalenia, w tym TNFa i NFk B. Zwiększone poziomy cAMP prowadzą również do rozluźnienia mięśni gładkich dróg oddechowych.

A zatem, obniżenie poziomów TNFa i/lub wzrost poziomów cAMP stanowi cenną strategię terapeutyczną w leczeniu wielu chorób zapalnych, zakaźnych, immunologicznych lub nowotworowych. Obejmują one, chociaż nie tylko, wstrząs septyczny, posocznicę, wstrząs endotoksynowy, wstrząs hemodynamiczny i zespół posocznicowy, poniedokrwienne uszkodzenie reperfuzyjne, malarię, zakażenie prątkami, zapalenie opon, łuszczycę, zastoinową niewydolność serca, chorobę zwłóknieniową, wyniszczenie, odrzucenie przeszczepu, raka, choroby autoimmunologiczne, oportunistyczne infekcje przy AIDS, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie kręgosłupa, zapalenie kości i stawów, inne stany zapalne stawów, chorobę Crohn'a, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, stwardnienie rozsiane, liszaj rumieniowaty układowy, ENL przy trądzie, uszkodzenia wywołane napromieniowaniem oraz uszkodzenia pęcherzyków płucnych spowodowane nadmiarem tlenu. Wcześniejsze działania, zmierzające do stłumienia skutków TNFa, wahały się od stosowania sterydów, takich jak deksametazon i prednisolon, do stosowania zarówno poliklonalnych, jak i monoklonalnych przeciwciał {Beutler i inni, Science, 234, 470-474 (1985); WO 92/11383}.

Niniejszy wynalazek opiera się na stwierdzeniu, że pewne klasy opisanych tutaj bardziej szczegółowo, nie-polipeptydowych związków obniżają poziomy TNFa.

Przedmiotem wynalazku są podstawione 2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)ftalimidy i 1-oksoizoindoliny o wzorze (I)

R⁴ w którym:

jeden spośród X i Y oznacza C=O, a drugi spośród X i Y oznacza C=O lub CH2;

jeden spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznacza -NH₂, a pozostałe spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznaczają wodór;

R⁶ oznacza alkil o 1-8 atomach węgla; lub ich sole.

Korzystnie związek stanowi 3-(3-aminoftalimido)-3-metylopiperydyno-2,6-dion.

Przedmiotem wynalazku jest również kompozycja farmaceutyczna zawierająca substancję czynną i farmaceutycznie dopuszczalny nośnik, rozcieńczalnik lub zaróbkę, charakteryzująca się tym, że jako substancję czynną zawiera podstawione 2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)ftalimidy i 1-oksoizoindoliny o wzorze (I)

PL 193 276 B1

R⁴ w którym:

jeden spośród X i Y oznacza C=O, a drugi spośród

X i Y oznacza C=O lub CH2;

jeden spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznacza -NH₂, a pozostałe spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznaczają wodór;

R⁶ oznacza alkil o 1-8 atomach węgla, lub ich sole.

Korzystnie kompozycja farmaceutyczna ma postać tabletki, kapsułki, pastylki do ssania, opłatka do leków, roztworu, zawiesiny, emulsji, proszku, aerozolu, płynu do rozpylania, czopka, tamponu, pesarium, pastylki, maści, kremu, pasty, pianki lub żelu.

Korzystnie kompozycja farmaceutyczna jest odpowiednia do podawania doustnie, pozajelitowo, miejscowo, doodbytniczo, podjęzykowo, policzkowo, dopochwowo, przeskórnie, lub w inny podstawowy sposób.

Przedmiot wynalazku stanowi także kompozycja farmaceutyczna zawierająca podstawione 2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)ftalimidy i 1-oksoizoindoliny o wzorze (I)

R⁴ w którym:

jeden spośród X i Y oznacza C=O, a drugi spośród X i Y oznacza C=O lub CH2;

jeden spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznacza -NH₂, a pozostałe spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznaczają wodór;

R⁶ oznacza alkil o 1-8 atomach węgla, lub ich sole, oraz farmaceutycznie dopuszczalny nośnik, rozcieńczalnik lub zaróbkę, do zastosowania jako środek do leczenia chorób związanych z niepożądanie podwyższonym poziomem TNFaa, w szczególności chorób zapalnych, autoimmunologicznych, onkogennych lub nowotworowych u ssaków.

Wynalazek dotyczy również podstawionych 2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)ftalimidów i 1-oksoizoindolin o wzorze (I)

R⁴ w którym:

jeden spośród X i Y oznacza C=O, a drugi spośród X i Y oznacza C=O lub CH2;

PL 193 276 B1 jeden spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznacza -NH₂, a pozostałe spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznaczają wodór;

R⁶ oznacza alkil o 1-8 atomach węgla, lub ich soli, do zastosowania jako lek do leczenia chorób związanych z niepożądanie podwyższonym poziomem TNFa, w szczególności chorób zapalnych, autoimmunologicznych, onkogennych lub nowotworowych u ssaków.

Stosowane określenie „alkil oznacza jednowartościowy, nasycony, rozgałęziony lub prosty łańcuch węglowodorowy, zawierający 1-8 atomów węgla. Reprezentatywne dla takich grup alkilowych są: metyl, etyl, propyl, izopropyl, butyl, izobutyl, sec-butyl oraz tert-butyl.

Związki o wzorze I według wynalazku są stosowane, pod nadzorem wykwalifikowanych specjalistów, do hamowania skutków TNFa. Związki te można podawać ssakom wymagającym takiego leczenia doustnie, doodbytniczo lub pozajelitowo, same lub w połączeniu z innymi środkami terapeutycznymi, takimi jak antybiotyki, steroidy itp.

Związki według wynalazku można również stosować miejscowo w leczeniu lub profilaktyce miejscowych stanów chorobowych, w których pośredniczy lub które nasilają się poprzez wzmacnia nadmierne wytwarzanie TNFa, odpowiednio, takie jak, infekcje wirusowe, takie jak te wywołane przez wirusy opryszczki lub wirusowe zapalenie spojówek, łuszczyca, atopowe zapalenie skóry, itp.

Związki można również stosować w leczeniu weterynaryjnym ssaków innych niż ludzie, wymagających zapobiegania lub hamowania wytwarzania TNFa. Leczenie terapeutyczne lub profilaktyczne, chorób przebiegających za pośrednictwem TNFa, w przypadku zwierząt, obejmuje stany chorobowe, takie jak wymienione powyżej, ale zwłaszcza infekcje wirusowe. Przykłady obejmują koci wirus upośledzenia odporności, koński wirus anemii zakaźnej, kozi wirus zapalenia stawów, wirus wisna i wirus maedi, jak również inne lentiwirusy.

Związki według wynalazku można wytwarzać poprzez początkową reakcję formaldehydu ze związkiem przejściowym o wzorze:

w którym X i Y oznaczają jak zdefiniowano powyżej;

jeden spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznacza nitro lub zabezpieczoną grupę amino, a pozostałe spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznaczają wodór; a R⁶ oznacza wodór, alkil o 1-8 atomach węgla, benzo, chloro lub fluoro.

Grupa aminowa w związkach według wynalazku może być zabezpieczona. Grupy zabezpieczające oznaczają grupy, które na ogół nie występują w końcowych związkach terapeutycznych, ale które celowo wprowadza się na pewnym etapie syntezy, w celu zabezpieczenia grup, które w przeciwnym razie mogłyby ulec przemianie podczas reakcji chemicznych. Takie grupy zabezpieczające usuwa się w późniejszym etapie syntezy, a związki mające takie grupy zabezpieczające są ważne jako przejściowe związki chemiczne, (chociaż niektóre pochodne wykazują również aktywność biologiczną). I zgodnie z tym, co zostało powiedziane, dokładna struktura grupy zabezpieczającej nie jest krytyczną dla rozwiązania. Wiele reakcji tworzenia i usuwania takich grup zabezpieczających opisano w licznych standardowych pracach, w tym na przykład, Protective Groups in Organic Chemistry, Plenum Press,

Londyn i Nowy Jork, 1973; Th. W. Greene Protective Groups in Organic Synthesis, Wiley, Nowy

Jork, 1981; The Peptides, tom I, Schroder i Lubke, Academic Press, Londyn i Nowy Jork, 1965; Methoden der organischen Chemie, Houben-Weyl, 4-te wydanie, tom 15/I, Georg Thieme Verlag, Stuttgart 11974, które są dołączone do niniejszego opisu jako odnośniki literaturowe.

Grupa aminowa może być zabezpieczona jako amid, z zastosowaniem grupy acylowej, którą selektywnie usuwa się w łagodnych warunkach, a zwłaszcza grupy benzyloksykarbonylowej, formyloPL 193 276 B1 wej lub niższej grupy alkanoilowej, która jest rozgałęziona w pozycji 1-lub a w stosunku do grupy karbonylowej, a w szczególności trzeciorzędowej grupy alkanoilowej, takiej jak grupa piwaloilowa, niższej grupy alkanoilowej, która jest podstawiona w pozycji a w stosunku do grupy karbonylowej, jak na przykład trifluoroacetylowa.

Jeśli, w wyżej przedstawionych związkach, jeden spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznacza grupę nitro, to może być ona skonwertowana do grupy aminowej, poprzez katalityczne uwodornienie. Alternatywnie, jeśli jeden spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznacza zabezpieczoną grupę aminową, to grupa zabezpieczająca może być odszczepiona, co prowadzi do odpowiedniego związku, w którym jeden spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznacza grupę aminową.

W kolejnym sposobie wytwarzania związków według wynalazku o-bromometylobenzoesan alkilu, który jest odpowiednio podstawiony podstawnikami R¹, R², R³ i R⁴, poddaje się reakcji z a-R⁶podstawionym imidem kwasu a-aminoglutarowego, w obecności akceptora kwasu, takiego jak trietyloamina, w wyniku czego otrzymuje się związki, w których jeden spośród X i Y oznacza C=O, a drugi oznacza CH2.

Związki o wzorze IIA, w których zarówno X jak i Y oznaczają C=O, mogą być również wytwarzane na drodze reakcji bezwodnika ftalowego, który jest odpowiednio podstawiony przez R¹, R², R³ iR⁴, z a-R⁶-podstawionym imidem kwasu a-aminoglutarowego, w obecności kwasu octowego i octanu sodu.

Zastosowany w poprzednich reakcjach a-R⁶-podstawiony imid kwasu a-aminoglutarowego może być otrzymany poprzez cyklizację a-R⁶-podstawionej glutaminy, w której grupa aminowa jest zabezpieczona. Cyklizację można przeprowadzić, na przykład z N,N'-karbonylodiimidazolem, w obecności jakiegoś akceptora kwasowego, takiego jak dimetyloaminopirydyna. Po zakończeniu reakcji, grupę zabezpieczającą można usunąć w odpowiedni sposób. Przykładowo, jeśli grupą zabezpieczającą jest grupa N-benzyloksykarbonylowa, to może być ona usunięta na drodze katalitycznego uwodornienia.

Z kolei, a-R⁶-podstawione glutaminy mogą być wytworzone poprzez działanie amoniakiem na bezwodnik a-R⁶-podstawionego kwasu glutaminowego, w którym grupa aminowa jest zabezpieczona. Iw końcu, bezwodnik a-R⁶-podstawionego kwasu glutaminowego może być otrzymany z odpowiedniego a-R⁶-podstawionego kwasu glutaminowego z bezwodnikiem kwasu octowego.

Związki o wzorze I oraz IIB wykazują centrum chiralne i mogą występować jako izomery optyczne. Zakresem niniejszego wynalazku objęte są zarówno racematy tych izomerów jak i same poszczególne izomery, oraz diastereomery, jeśli występują dwa centra chiralne. Racematy można stosować jako takie lub można je rozdzielać mechanicznie na poszczególne izomery, na przykład chromatograficznie z zastosowaniem chiralnego absorbanta. Alternatywnie, poszczególne izomery można otrzymywać w chiralnej postaci lub rozdzielać chemicznie z mieszaniny, poprzez tworzenie soli z kwasem chiralnym, takim jak poszczególne enancjomery kwasu 10-kamforosulfonowego, kwasu kamforowego, kwasu a-bromokamforowego, kwasu metoksyoctowego, kwasu winowego, kwasu diacetylowinowego, kwasu jabłkowego, kwasu pirolidono-5-karboksylowego i tym podobnych, a następnie uwalnianie jednej lub obu rozdzielonych zasad, ewentualnie powtarzając proces, tak aby otrzymać, bądź jeden, bądź oba, nie zanieczyszczone w znacznym stopniu sobą, tzn. w postaci o czystości optycznej >95%.

Zakresem niniejszego wynalazku objęte są również fizjologicznie dopuszczalne, nietoksyczne sole addycyjne związków według wynalazku z kwasami. Sole takie obejmują te, które stanowią pochodne kwasów organicznych i nieorganicznych, takich jak, ale bez ograniczenia do nich, kwas chlorowodorowy, kwas bromowodorowy, kwas fosforowy, kwas siarkowy, kwas metanosulfonowy, kwas octowy, kwas winowy, kwas mlekowy, kwas bursztynowy, kwas cytrynowy, kwas jabłkowy, kwas maleinowy, kwas sorbinowy, kwas akonitynowy, kwas salicylowy, kwas ftalowy, kwas embonowy, kwas enantowy i im podobne.

Postacie dawkowania do podawania doustnego obejmują tabletki, kapsułki, drażetki i podobnie ukształtowane, sprasowane postacie farmaceutyczne, zawierające 1-100 mg leku na dawkę jednostkową. Do podawania pozajelitowego mogą być stosowane izotoniczne roztwory soli fizjologicznej, zawierające 20-100 mg/ml i obejmuje to podawanie domięśniowe, dooponowe, dożylne i dotętnicze. Dla doodbytniczego podawania mogą być stosowane czopki, spreparowane z konwencjonalnymi nośnikami, takimi jak masło kakaowe.

A zatem, farmaceutyczne kompozycje zawierają jeden lub kilka związków według wynalazku, w połączeniu z co najmniej jednym, farmaceutycznie dopuszczalnym, nośnikiem, rozcieńczalnikiem lub zaróbką. Przy wytwarzaniu takich kompozycji, składniki aktywne zazwyczaj miesza się lub roz8

PL 193 276 B1 cieńcza za pomocą zaróbki lub zamyka w takim nośniku, który ma postać kapsułki lub saszetki. Kiedy zaróbka służy jako rozcieńczalnik, to może być ciałem stałym, półstałym lub materiałem ciekłym, które działają jako podłoże, nośnik lub środowisko dla składnika aktywnego. A zatem, kompozycje mogą występować w postaci tabletek, pigułek, proszków, eliksirów, zawiesin, emulsji, roztworów, syropów, miękkich i twardych kapsułek żelatynowych, czopków, sterylnych roztworów do iniekcji oraz sterylnie pakowanych proszków. Przykłady odpowiednich zaróbek obejmują laktozę, dekstrozę, sacharozę, sorbit, mannit, skrobię, gumę akacjową, krzemian wapnia, mikrokrystaliczną celulozę, poliwinylopirolidynon, celulozę, wodę, syrop oraz metylocelulozę. Preparaty mogą dodatkowo zawierać środki smarujące, takie jak talk, stearynian magnezu oraz olej mineralny, środki zwilżające, środki emulgujące oraz zawieszające, środki konserwujące, takie jak metylo- oraz propylohydroksybenzoesany, środki słodzące lub środki smakowe.

Korzystnie, kompozycje przygotowuje się w postaci dawek jednostkowych, co oznacza fizycznie określone jednostki, odpowiednie do dawkowania jednostkowego lub wcześniej określoną część dawki jednostkowej, do podawania człowiekowi lub innym ssakom, w pojedynczym lub wielokrotnym trybie dawkowania, przy czym każda z jednostek zawiera wcześniej określoną ilość składnika aktywnego, obliczoną dla uzyskania pożądanego efektu terapeutycznego, w połączeniu z odpowiednią farmaceutyczną zaróbką. Kompozycje można formować tak, aby zapewnić natychmiastowe, przedłużające się lub opóźnione uwalnianie się składnika aktywnego, po podaniu pacjentowi, poprzez zastosowanie procedur dobrze znanych ze stanu techniki.

Poniższe przykłady szczegółowo ilustrują przedmiotowy wynalazek.

P r z y k ł a d 1

Kwas N-benzyloksykarbonylo-a-metyloglutaminowy

Do roztworu kwasu a-metylo-D,L-glutaminowego (10 g, 62 mmole) w 2N wodorotlenku sodu (62 ml), w temperaturze 0-5°C, mieszając, dodano w ciągu 30 minut, chloromrówczan benzylu (12,7 g, 74,4 mmola). Po zakończonym dodawaniu, prowadzono mieszanie przez 3 godziny w temperaturze pokojowej. W tym czasie utrzymywano pH o wartości 11, poprzez dodawanie 2N wodorotlenku sodu (33 ml). Następnie, mieszaninę reakcyjną ekstrahowano eterem (60 ml). Warstwę wodną schłodzono na łaźni lodowej, po czym zakwaszono za pomocą 4N kwasu chlorowodorowego (34 ml) do wartości pH=1. Otrzymaną mieszaninę ekstrahowano za pomocą octanu etylu (3x100 ml). Połączone ekstrakty octanowe przemyto solanką (60 ml) i wysuszono (MgSO4). Następnie, rozpuszczalnik usunięto pod próżnią, w wyniku czego otrzymano 15,2 g (83%) kwasu N-benzyloksykarbonylo-a-metyloglutaminowego w postaci oleju: ¹H NMR (CDCl3) δ 8,73(m, 5H), 5,77(b, 1H), 5,09(s, 2H), 2,45-2,27(m, 4H), 2,0(s, 3H).

W podobny sposób z kwasu a-etylo-D,L-glutaminowego oraz kwasu a-propylo-D,L-glutaminowego otrzymano, odpowiednio, kwas N-benzyloksykarbonylo-a-etyloglutaminowy oraz kwas N-benzyloksykarbonylo-a-propyloglutaminowy.

P r z y k ł a d 2

Bezwodnik kwasu N-benzyloksykarbonylo-a-metyloglutaminowego

Mieszaninę kwasu N-benzyloksykarbonylo-a-metyloglutaminowego (15 g, 51 mmoli) oraz bezwodnika kwasu octowego (65 ml), mieszając, ogrzewano pod chłodnicą zwrotną w atmosferze azotu w ciągu 30 minut. Po schłodzeniu mieszaniny reakcyjnej do temperatury pokojowej, zatężono ją pod próżnią, w wyniku czego otrzymano bezwodnik kwasu N-benzylokarbonylo-a-metyloglutaminowego w postaci oleju (15,7 g), który może być stosowany w następnej reakcji bez dalszego oczyszczania: ¹H NMR (CDCl3) δ 7,44-7,26(m, 5H), 5,32-5,30(m, 2H), 5,11(s, 1H), 2,69-2,61(m, 2H), 2,40-2,30(m, 2H), 1,68 (s, 3H).

W podobny sposób z kwasu N-benzyloksykarbonylo-a-etyloglutaminowego oraz kwasu N-benzyloksykarbonylo-a-propyloglutaminowego otrzymano, odpowiednio, bezwodnik kwasu N-benzylokarbonylo-a-etyloglutaminowego oraz kwasu N-benzylokarbonylo-a-propyloglutaminowego.

P r z y k ł a d 3

N-benzyloksykarbonylo-a-metyloizoglutamina

Roztwór bezwodnika kwasu N-benzylokarbonylo-a-metyloglutaminowego (14,2 g, 51,2 mmola) w chlorku metylenu (100 ml), mieszając, schłodzono na łaźni lodowej. Następnie, przez roztwór przepuszczono gazowy amoniak w ciągu 2 godzin. Mieszanie prowadzono w temperaturze pokojowej w ciągu 17 godzin, po czym mieszaninę reakcyjną ekstrahowano wodą (2 x 50 ml). Połączone ekstrakty wodne schłodzono na łaźni lodowej i zakwaszono za pomocą 4N kwasu chlorowodorowego (32 ml) do wartości pH=1. Otrzymaną mieszaninę ekstrahowano za pomocą octanu etylu (3 x 80 ml).

PL 193 276 B1

Połączone ekstrakty octanowe przemyto solanką (60 ml) i wysuszono (MgSO4). Następnie, rozpuszczalnik usunięto pod próżnią, w wyniku czego otrzymano 11,5 g N-benzyloksykarbonylo-a-amino-a-metyloizoglutaminy: ¹H NMR (CDCl3/DMSO) δ 7,35(m, 5H), 7,01(s, 1H), 6,87(s, 1H), 6,29(s, 1H),

5,04(s,2H), 2,24-1,88(m,4H), 1 ,53(s, 3H).

W podobny sposób z bezwodnika kwasu N-benzylokarbonylo-a-etyloglutaminowego oraz bezwodnika kwasu N-benzylokarbonylo-a-propyloglutaminowego otrzymano, odpowiednio, N-benzyloksykarbonylo-a-amino-a-etyloizoglutaminę oraz N-benzyloksykarbonylo-a-amino-a-propyloizoglutaminę.

Przykład 4

Imid kwasu N-benzyloksykarbonylo-a-amino-a-metyloglutarowego

Mieszaninę N-benzyloksykarbonylo-a-metyloizoglutaminy (4,60 g, 15,6 mmola), 1,1'-karbonylodiimidazolu (2,80 g, 17,1 mmola) oraz 4-dimetyloaminopirydyny (0,05 g) w tetrahydrofuranie (50 ml), prowadząc mieszanie, ogrzewano pod chłodnicą zwrotną w atmosferze azotu, w ciągu 17 godzin. Następnie, mieszaninę reakcyjną zatężono pod próżnią do konsystencji oleju. Otrzymany olej roztwarzano w ciągu 1 godziny w wodzie (50 ml). Uzyskaną zawiesinę przefiltrowano i za pomocą wody przemyto ciało stałe, po czym suszono na powietrzu, w wyniku czego otrzymano się 3,8 g surowego produktu w postaci białego ciała stałego. Po oczyszczeniu surowego produktu za pomocą szybkiej chromatografii (ang. flash chromatography) (chlorek metylenu:octan etylu 8:2), uzyskano 2,3 g (50%) amidu kwasu N-benzyloksykarbonylo-a-amino-a-metyloglutarowego w postaci białego ciała stałego: t.t. 150,5-152,5°C; ¹H NMR (CDCl3) δ 8,21(s, 1H), 7,34(s, 5H), 5,59(s, 1H), 5,08(s,2H), 2,74-2,57(m, 3H), 2,28-2,25(m, 1H), 1,54(s, 3H); ¹³C NMR (CDCl3) δ 174,06; 154,68; 135,88; 128,06; 127,69; 127,65; 66,15; 54,79; 29,14; 28,70; 21,98; HPLC:Waters Nova-Pak C18 kolumna, 4 mikrony, 3,9x150 mm, 1 ml/min, 240 nm, 20/80 CH3CN/0,1% H3PO4 (wod.), 7,56 min (100%). Analiza oblicz. dla C14H16N2O4; C, 60,86; H, 5,84; N, 10,14. Znaleziona: C, 60,88; H, 5,72; N, 10,07.

W podobny sposób z N-benzyloksykarbonylo-a-amino-a-etyloizoglutaminy oraz N-benzyloksykarbonylo-a-amino-a-propyloizoglutaminy otrzymano, odpowiednio, imid kwasu N-benzyloksykarbonylo-a-amino-a-etyloglutarowego oraz imid kwasu N-benzyloksykarbonylo-a-amino-a-propyloglutarowego.

Przykład 5

Chlorowodorek imidu kwasu a-amino-a-metyloglutarowego

Imidkwasu N-benzyloksykarbonylo-a-amino-a-metyloglutarowego (2,3 g, 8,3 mmola), łagodnie ogrzewając, rozpuszczono w etanolu (200 ml), po czym schłodzono do temperatury pokojowej. Do tego roztworu dodano 4N kwas chlorowodorowy (3 ml), a następnie 10% Pd/C (0,4 g). Mieszaninę uwodorniono w aparacie Parr'a, pod ciśnieniem wodoru 344,7 kPa, w ciągu 3 godzin. Aby rozpuścić produkt, do mieszaniny dodano wodę (50 ml). Mieszaninę przefiltrowano przez Celit, który został przemyty wodą (50 ml). Po zatężeniu filtratu pod próżnią otrzymano stałą pozostałość. Następnie, ciało stałe roztworzono w etanolu (20 ml) w ciągu 30 minut. W wyniku filtracji otrzymano 1,38 g (93%) ₁ chlorowodorku imidu kwasu a-amino-a-metyloglutarowego w postaci białego ciała stałego: ¹H NMR (DMSO-d6) δ 11,25 (s, 1H), 8,92(s, 3H), 2,84-2,51(m,2H), 2,35-2,09(m,2H), 1,53(s, 3H); HPLC:Waters Nova-Pak C18 kolumna, 4 mikrony, 1 ml/min, 240 nm, 20/80 CH3CN/0,1% H3PO4 (wod.), 1,03 min (94,6%).

W podobny sposób z imidu kwasu N-benzyloksykarbonylo-a-amino-a-etyloglutarowego oraz imidu kwasu N-benzyloksykarbonylo-a-amino-a-propyloglutarowego, otrzymano, odpowiednio, chlorowodorek imidu kwasu a-amino-a-etyloglutarowego oraz chlorowodorek imidu kwasu a-amino-a-propyloglutarowego.

Przykład 6

3-(3-nitroftalimido)-3-metylopiperydyn-2,6-dion

Mieszaninę chlorowodorku imidu kwasu a-amino-a-metyloglutarowego (1,2 g, 6,7 mmola), bezwodnika kwasu 3-nitroftalowego (1,3 g, 6,7 mmola) i octanu sodu (0,6 g, 7,4 mmola) w kwasie octowym (30 ml), mieszając, ogrzewano pod chłodnicą zwrotną w atmosferze azotu przez 6 godzin. Następnie, mieszaninę schłodzono i zatężono pod próżnią, a otrzymane ciało stałe roztworzono w wodzie (30 ml) i chlorku metylenu (30 ml), w ciągu 30 minut. Zawiesinę przefiltrowano, ciało stałe przemyto chlorkiem metylenu i wysuszono pod próżnią (60°C, <1 mm), w wyniku czego otrzymano 1,44 g (68%) 3-(3-nitroftalimido)-3-metylopiperydyn-2,6-dionu w postaci białawego ciała stałego: t.t. 265-266,5°C; ¹H NMR (DMSO-d6) δ 11,05(s, 1H), 8,31(dd,J=1,1 i 7,9Hz, 1H), 8,16-8,03(m, 2H), 2,672,49 (m, 3H), 2,08-2,02(m, 1H), 1,88(s, 3H); ¹³C NMR (DMSO-d6) δ 172,20; 171,71; 165,89; 163,30; 144,19; 136,43; 133,04; 128,49; 126,77; 122,25; 59,22; 28,87; 28,49; 21,04; HPLC: Waters Nova10

PL 193 276 B1

-Pak/C18 kolumna, 4 mikrony, 1 ml/min, 240 nm, 20/80 CH3CN/0,1% H3PO4 (wod.), 7,38 min (98%). Analiza oblicz. dla C14H11N3O6; C, 53,00; H, 3,49; N, 13,24. Znaleziona: C, 52,77; H, 3,29; N, 13,00.

W podobny sposób z chlorowodorku imidu kwasu a-amino- a-etyloglutarowego oraz chlorowodorku imidu kwasu a-amino-a-propyloglutarowego otrzymano, odpowiednio, 3-(3-nitroftalimido)-3-etylopiperydyn-2,6-dion oraz 3-(3-nitroftalimido)-3-propylopiperydyn-2,6-dion.

Przykład 7

3-(3-aminoftalimido)-3-metylopiperydyn-2,6-dion

3-(3-nitroftalimido)-3-metylopiperydyn-2,6-dion (0, 5 g, 1,57 mmola), łagodnie ogrzewając, rozpuszczono w acetonie (250 ml), a następnie schłodzono do temperatury pokojowej. Do tego roztworu dodano 10% Pd/C (0,1 g) w atmosferze azotu. Następnie, mieszaninę uwodorniono w aparacie Parr'a, pod ciśnieniem wodoru 344,7 kPa, w ciągu 4 godzin. Mieszaninę przefiltrowano przez Celit, który został przemyty acetonem (50 ml). Po zatężeniu filtratu pod próżnią otrzymano żółte ciało stałe. Następnie, ciało stałe roztworzono w octanie etylu (10 ml) w ciągu 30 minut. W wyniku filtracji i suszenia (60°C, <1 mm) otrzymano 0,37 g (82%) 3-(3-aminoftalimido)-3-metylopiperydyn-2,6-dionu w postaci żółtego ciała stałego: t.t. 268-269°C; ¹H NMR (DMSO-d6) δ 10,98(s, 1H), 7,44 (dd, J=7,1 i 7,3Hz, 1H), 6,99(d, J=8,4Hz, 1H), 6,94(d, J=6,9Hz, 1H), 6,52(s, 2H), 2,71-2,47(m, 3H), 2,08-1,99(m, 1H), 1,87(8, 3H) ; ¹³C NMR (DMSO-d6) δ 172,48; 172,18; 169,51; 168,06; 146,55; 135,38; 131,80; 121,51; 110,56; 108,30; 58,29; 29,25; 28,63; 21,00; HPLC: Waters Nova-Pak/C18 kolumna, 4 mikrony, 1 ml/min, 240 nm, 20/80 CH3CN/0,1% H3PO4 (wod.), 5,62 min (99,18%); analiza oblicz. dla C14H13N304; C, 58,53; H, 4,56; N, 14,63. Znaleziona: C, 58,60; H, 4,41; N, 14,36.

W podobny sposób z 3-(3-nitroftalimido)-3-etylopiperydyn-2,6-dionu oraz 3-(3-nitroftalimido)-3-propylopiperydyn-2,6-dionu otrzymano 3-(3-aminoftalimido)-3-etylopiperydyn-2,6-dion oraz 3-(3-amino-ftalimido)-3-propylopiperydyn-2,6-dion.

Przykład 8

2-bromometylo-3-nitrobenzoesan metylu

Mieszaninę 2-metylo-3-nitrobenzoesanu metylu (17,6 g, 87,1 mmola) oraz N-bromosukcynimidu (18,9 g, 105 mmoli) w tetrachlorku węgla (243 ml), mieszając, ogrzewano łagodnie pod chłodnicą zwrotną za pomocą 100 W lampy, oddalonej o 2 cm, oświetlając mieszaninę reakcyjną przez całą noc. Po 18 godzinach mieszaninę reakcyjną schłodzono do temperatury pokojowej i przefiltrowano. Następnie filtrat przemyto wodą (2x120 ml), solanką (120 ml) i wysuszono (MgSO4). Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią, w wyniku czego otrzymano żółte ciało stałe. Produkt oczyszczono z zastosowaniem szybkiej chromatografii (heksan:octan etylu 8:2), w wyniku czego otrzymano 22 g (93%) 2₁

-bromometylo-3-nitrobenzoesanu metylu w postaci żółtego ciała stałego: t.t. 69-72°C; ¹HNMR (CDCl3) δ 8,13-8,09 (dd, J=1,36 i 7,86Hz, 1H), 7,98-7,93(dd, J=1,32 i 8,13Hz, 1H), 7,57-7,51(t, J=7,97Hz, 1H), 5,16(s, 2H), 4,0(s, 3H); ¹³C NMR (CDCl3) δ 65,84; 150,56; 134,68; 126,64; 132,36; 129,09; 53,05; 22,70; HPLC:Waters Nova-Pak C18 kolumna, 4 mikrony, 1 ml/ min, 240 nm, 40/60 CH3CN/0,1% H3PO4 (wod.), 8,2 min (99%); analiza oblicz. dla C9H8NO4Br; C, 39,44; H, 2,94; N, 5,11, Br, 29,15. Znaleziona: C, 39,51; H, 2,79; N, 5,02, Br, 29,32.

Przykład 9

3-(1-okso-4-nitroizoindolin-1-ylo)-3-metylopiperydyn-2,6-dion

Do mieszaniny chlorowodorku imidu kwasu a-amino-a-metyloglutarowego (2,5 g, 14,0 mmoli) oraz 2-bromometylo-3-nitrobenzoesanu metylu (3,87 g, 14,0 mmoli) w dimetyloformamidzie (40 ml), mieszając, dodano trietyloaminę (3,14 g, 30,8 mmola). Otrzymaną mieszaninę ogrzewano pod chłodnicą zwrotną w atmosferze azotu w ciągu 6 godzin. Następnie, mieszaninę reakcyjną schłodzono i zatężono pod próżnią. Otrzymane ciało stałe roztworzono w wodzie (50 ml) i CH2Cl2 w ciągu 30 minut. Po filtracji ciało stałe przemyto chlorkiem metylenu i wysuszono pod próżnią (60°C, <1 mm), w wyniku czego otrzymano 2,68 g (63%) 3-(1-okso-4-nitroizoindolin-1-ylo)-3-metylopiperydyn-2,6-dionu w postaci białawego ciała stałego: t. t. 233-235°C; ¹H NMR (DMSO-d6) δ 10,95(s, 1H), 8,498,46(d, J=8,15Hz, 1H), 8,13-8,09(d, J=7,43 Hz, 1H), 7,86-7,79(t, J=7,83 Hz, 1H), 5,22-5,0(dd, J=19,35 i 34,6 Hz, 2H), 2,77-2,49(m, 3H), 2,0-1,94(m, 1H), 1,74(s, 3H); ¹³C NMR (DMSO-d6) δ 137,07; 172,27; 164,95; 143,15; 137,36; 135,19; 130,11; 129,32; 126,93; 57,57; 48,69; 28,9; 27,66; 20,6; HPLC: Waters Nova-Pak C18 kolumna, 4 mikrony, 1 ml/min, 240 nm, 20/80 CH3CN/0,1% H3PO4 (wod.), 4,54 min (99,6%). Analiza oblicz. dla C14H13N3O5; C, 55,45; H, 4,32; N, 13,86. Znaleziona: C, 52,16; H, 4,59; N, 12,47.

Przez podstawienie równoważnych ilości chlorowodorków imidu kwasu a-amino-a-etyloglutarowego oraz imidu kwasu a-amino-a-propyloglutarowego zamiast chlorowodorku imidu kwasu aPL 193 276 B1

-amino-a-metyloglutarowego otrzymano, odpowiednio, 3-(1-okso-4-nitroizoindolin-1-ylo)-3-etylo-piperydyn-2,6-dion oraz 3-(1-okso-4-nitroizoindolin-1-ylo)-3-propylopiperydyn-2,6-dion.

P r z y k ł a d 10

3-(1-okso-4-aminoizoindolin-1-ylo)-3-metylopiperydyn-2,6-dion

3-(1-okso-4-nitroizoindolin-1-ylo)-3-metylopiperydyn-2,6-dion (1,0 g, 3,3 mmola), łagodnie ogrzewając, rozpuszczono w metanolu (500 ml), a następnie schłodzono do temperatury pokojowej. Do tego roztworu dodano 10% Pd/C (0,3 g) w atmosferze azotu. Następnie, mieszaninę uwodorniono w aparacie Parr'a, pod ciśnieniem wodoru 344,7 kPa, w ciągu 4 godzin. Mieszaninę przefiltrowano przez celit, który przemyto metanolem (50 ml). Po zatężeniu filtratu pod próżnią otrzymano białawe ciało stałe. Następnie, ciało stałe roztworzono w chlorku metylenu (20 ml) w ciągu 30 minut. W wyniku filtracji i suszenia (60°C, <1 mm) otrzymano 0,54 g (60%) 3-(1-okso-4-aminoizoindolin-1-ylo)-3-metylopiperydyn-2,6-dionu w postaci białego ciała stałego: t.t. 268-270°C; ¹H NMR (DMSO-ds) δ 10,85(s, 1H), 7,19-7,13(t, J=7,63 Hz, 1H), 6,83-6,76(m, 2H), 5,44(s, 2H), 4,41(s, 2H), 2,71-2,49(m, 3H), 1,91,8(m, 1H), 1,67(s, 3H); ¹³C NMR (DMSO-d6) δ 173,7; 172,49; 168,0; 143,5; 132,88; 128,78; 125,62; 116,12; 109,92; 56,98; 46,22; 29,04; 27,77; 20,82; HPLC: Waters Nova-Pak/C18 kolumna, 4 mikrony, 1 ml/min, 240 nm, 20/80 CH3CN/0,1% H3PO4 (wod.), 1,5 min (99,6%). Analiza oblicz. dla C14H15N3O3; C, 61,53; H, 5,53; N, 15,38. Znaleziona: C, 58,99; H, 5,48; N, 14,29.

Podobnie z 3-(1-okso-4-nitroizoindolin-1-ylo)-3-etylopiperydyn-2,6-dionu oraz 3-(1-okso-4-nitroizoindolin-1-ylo)-3-propylopiperydyn-2,6-dionu otrzymano, odpowiednio, 3-(1-okso-4-aminoizo-indolin-1-ylo)-3-etylopiperydyn-2,6-dion oraz 3-(1-okso-4-aminoizoindolin-1-ylo)-3-propylopiperydyn-2,6-dion.

P r z y k ł a d 11

Tabletki, z których każda zawiera 50 mg 1-okso-2-(2,6-diokso-3-metylopiperydyn-3-ylo)-4,5,6,7-tetrafluoroizoindoliny, mogą być otrzymywane w sposób następujący:

Składniki (na 1000 tabletek)

1-okso-2-(2,6-diokso-3-metylopiperydyn-3-ylo)-4,5,6,7-tetrafluoroizoindolina 50,0 g laktoza 50,7 g skrobia pszeniczna 7,5 g glikol polietylenowy 6000 5,0 g talk 5,0 g stearynian magnezu 1,8 g woda zdemineralizowana q.s.

Stałe składniki najpierw przepuszczano przez sito o wymiarach oczek 0,6 mm. Następnie, mieszano składnik aktywny, laktozę, talk, stearynian magnezu i połowę ilości skrobi. Drugą połowę skrobi zawieszono w 40 ml wody i tę zawiesinę dodano do wrzącego roztworu glikolu polietylenowego w 100 ml wody. Otrzymaną pastę dodano do składników proszkowych i mieszaninę poddano granulowaniu, jeśli jest to wymagane, z dodatkiem wody. Granulat suszono przez noc w temperaturze 35°C, przepuszczono przez sito o wymiarach oczek 1,2 mm i prasowano w postacie tabletek wklęsłych po obu stronach, o przybliżonej średnicy 6 mm.

P r z y k ł a d 12

Tabletki, z których każda zawiera 100 mg 1-okso-2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)-4-aminoizoindoliny, mogą być otrzymane w sposób następujący:

Składniki (na 1000 tabletek)

1-okso-2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)-4-aminoizoindolina 100,0 g laktoza 100,0 g skrobia pszeniczna 47,0 g stearynian magnezu 3,0 g

Wszystkie stałe składniki najpierw przepuszczono przez sito o wymiarach oczek 0,6 mm. Następnie, mieszano składnik aktywny, laktozę, stearynian magnezu i połowę ilości skrobi. Drugą połowę skrobi zawieszono w 40 ml wody i tę zawiesinę dodano do 100 ml wrzącej wody. Otrzymaną pastę dodano do składników proszkowych i mieszaninę poddano granulowaniu, jeśli jest to wymagane, z dodatkiem wody. Granulat suszono przez noc w temperaturze 35°C, przepuszczono przez sito o wymiarach oczek 1,2 mm i prasowano w postacie tabletek wklęsłych po obu stronach, o przybliżonej średnicy 6 mm.

PL 193 276 B1

P r z y k ł a d 13

Tabletki do żucia, z których każda zawiera 75 mg 2-(2,6-diokso-3-metylopiperydyn-3-ylo)-4-aminoftalimidu, mogą być otrzymywane w sposób następujący:

Kompozycja (na 1000 tabletek)

2-(2,6-diokso-3-metylopiperydyn-3-ylo)-4-aminoftalimid 75,0 g mannit 230,0 g laktoza 150,0 g talk 21,0 g glicyna 12,5 g kwas stearynowy 10,0 g sacharyna 1,5 g

5% roztwór żelatyny q.s.

Wszystkie stałe składniki najpierw przepuszczano przez sito o wymiarach oczek 0,25 mm. Następnie, mieszano mannit i laktozę, granulowano z dodatkiem roztworu żelatyny, przepuszczano przez sito o wymiarach oczek 2 mm, suszono w temperaturze 50°C i ponownie przepuszczano przez sito o wymiarach 1,7 mm. Ostrożnie mieszano 2-(2,6-diokso-3-metylopiperydyn-3-ylo)-4-aminoftalimid, glicynę i sacharynę, po czym dodano mannit, granulowaną laktozę, kwas stearynowy i talk, po czym starannie mieszano całość i prasowano w postacie tabletek wklęsłych po obu stronach, o przybliżonej średnicy 10 mm z rowkiem na górnej stronie.

P r z y k ł a d 14

Tabletki, z których każda zawiera 10 mg 2-(2,6-dioksoetylopiperydyn-3-ylo)-4-aminoftalimidu, mogą być otrzymywane w sposób następujący:

Kompozycja (na 1000 tabletek)

2-(2,6-dioksoetylopiperydyn-3-ylo)-4-aminoftalimid 10,0 g laktoza 328,5 g skrobia kukurydziana 17,5 g glikol polietylenowy 6000 5,0 g talk 25,0 g stearynian magnezu 4,0 g woda zdemineralizowana q.s.

Stałe składniki najpierw przepuszczano przez sito o wymiarach oczek 0,6 mm. Następnie, mieszano dokładnie imidowy składnik aktywny, laktozę, talk, stearynian magnezu i połowę ilości skrobi. Drugą połowę skrobi zawieszono w 65 ml wody i tę zawiesinę dodano do wrzącego roztworu glikolu polietylenowego w 260 ml wody. Otrzymaną pastę dodano do składników proszkowych, całość mieszano i granulowano, jeśli jest to wymagane, z dodatkiem wody. Granulat suszono przez noc w temperaturze 35°C, przepuszczono przez sito o wymiarach oczek 1,2 mm i prasowano w postacie tabletek wklęsłych po obu stronach, o przybliżonej średnicy 10 mm z rowkiem po górnej stronie.

P r z y k ł a d 15

Kapsułki żelatynowe do napełniania suchym materiałem, z których każda zawiera 100 mg 1-okso-2-(2,6-diokso-3-metylopiperydyn-3-ylo)-4,5,6,7-tetrafluoroizoindoliny, mogą być otrzymywane w sposób następujący:

Kompozycja (na 1000 kapsułek)

1-okso-2-(2,6-diokso-3-metylopiperydyn-3-ylo)-4,5,6,7-tetrafluoroizoindolina 100,0 g celuloza mikrokrystaliczna 30,0 g laurylosiarczan sodowy 2,0 g stearynian magnezu 8,0 g

Laurylosiarczan sodowy przesiano do 1-okso-2-(2,6-diokso-3-metylopiperydyn-3-ylo)-4,5,6,7-tetrafluoroizoindoliny przez sito o wymiarach oczek 0,2 mm i oba komponenty mieszano dokładnie w ciągu 10 minut. Następnie, przez sito o wymiarach oczek 0,9 mm dodano mikrokrystaliczną celulozę i całość ponownie mieszano w ciągu 10 minut. Na zakończenie, poprzez sito o wymiarach oczek 0,8 mm dodano stearynian magnezu, mieszano w ciągu następnych 3 minut i mieszaninę wprowadzono w porcjach 140 mg do żelatynowych kapsułek wymiaru 0 (wydłużonych) do napełniania materiałem sypkim.

PL 193 276 B1

P r z y k ł a d 16

0,2% roztwór do wstrzyknięć lub infuzji, może być otrzymywany, na przykład, w sposób następujący:

1-okso-2-(2,6-diokso-3-metylo-piperydyn-3-ylo)-4,5,6,7-tetrafluoroizoindolina 5,0 g chlorek sodu 22,5 g bufor fosforanowy pH 7,4 300,0 g woda zdemineralizowana do 2500,0 ml

1okso-2-(2,6-diokso-3-metylo-piperydyn-3-ylo)-4,5,6,7-tetrafluoroizoindolinę rozpuszczono w 1000 ml wody i przefiltrowano przez mikrofiltr. Dodano roztwór buforowy i uzupełniono całość do objętości 2500 ml za pomocą wody. Dla przygotowania dawek jednostkowych, do szklanych ampułek wprowadzono porcje po 1,0 lub 2,5 ml każda, (każda zawiera odpowiednio 2,0 lub 5,0 mg imidu).

Claims (7)

Zastrzeżenia patentowe

1. Podstawione 2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)ftalimidy i 1-oksoizoindoliny o wzorze (I)

R⁴ w którym:

jeden spośród X i Y oznacza C=O, a drugi spośród X i Y oznacza C=O lub CH2;

jeden spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznacza -NH₂, a pozostałe spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznaczają wodór;

R⁶ oznacza alkil o 1-8 atomach węgla; lub ich sole.

2. Związek według zastrz. 1, znamienny tym, że stanowi 3-(3-aminoftalimido)-3-metylopiperydyno-2,6-dion.

3. Kompozycja farmaceutyczna zawierająca substancję czynną i farmaceutycznie dopuszczalny nośnik, rozcieńczalnik lub zaróbkę, znamienna tym, że jako substancję czynną zawiera podstawione 2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)ftalimidy i 1-oksoizoindoliny o wzorze (I)

R⁴ w którym:

jeden spośród X i Y oznacza C=O, a drugi spośród X i Y oznacza C=O lub CH2;

jeden spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznacza -NH₂, a pozostałe spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznaczają wodór;

R⁶ oznacza alkil o 1-8 atomach węgla, lub ich sole.

PL 193 276 B1

4. Kompozycja farmaceutyczna według zastrz. 3, znamienna tym, że ma postać tabletki, kapsułki, pastylki do ssania, opłatka do leków, roztworu, zawiesiny, emulsji, proszku, aerozolu, płynu do rozpylania, czopka, tamponu, pesarium, pastylki, maści, kremu, pasty, pianki lub żelu.

5. Kompozycja farmaceutyczna według zastrz. 5, znamienna tym, że jest odpowiednia do podawania doustnie, pozajelitowo, miejscowo, doodbytniczo, podjęzykowo, policzkowo, dopochwowo, przeskórnie, lub w inny podstawowy sposób.

6. Kompozycja farmaceutyczna zawierająca podstawione 2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)ftalimidy i 1-oksoizoindoliny o wzorze (I)

R⁴ w którym:

jeden spośród X i Y oznacza C=O, a drugi spośród X i Y oznacza C=O lub CH2;

jeden spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznacza -NH₂, a pozostałe spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznaczają wodór;

R⁶ oznacza alkil o 1-8 atomach węgla, lub ich sole, oraz farmaceutycznie dopuszczalny nośnik, rozcieńczalnik lub zaróbkę, do zastosowania jako środek do leczenia chorób związanych z niepożądanie podwyższonym poziomem TNFa, w szczególności chorób zapalnych, autoimmunologicznych, onkogennych lub nowotworowych u ssaków.

7. Podstawione 2-(2,6-dioksopiperydyn-3-ylo)ftalimidy i 1-oksoizoindoliny o wzorze (I)

R⁴ w którym:

jeden spośród X i Y oznacza C=O, a drugi spośród X i Y oznacza C=O lub CH2;

jeden spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznacza -NH₂, a pozostałe spośród R¹, R², R³ oraz R⁴ oznaczają wodór;

R⁶ oznacza alkil o 1-8 atomach węgla, lub ich sole, do zastosowania jako lek do leczenia chorób związanych zniepożądanie podwyższonym poziomem TNFa, w szczególności chorób zapalnych, autoimmunologicznych, onkogennych lub nowotworowych u ssaków.