PL195192B1

PL195192B1 - Środek farmaceutyczny do rozjaśniania skóry lub zmniejszania pigmentacji skóry i zastosowanie pochodnych rezorcyny

Info

Publication number: PL195192B1
Application number: PL98339551A
Authority: PL
Inventors: Lan Hu
Original assignee: Pfizer Prod Inc
Priority date: 1997-09-23
Filing date: 1998-09-21
Publication date: 2007-08-31
Also published as: ID24084A; DE69812519D1; DZ2614A1; EA200000251A1; IL134598A0; EP0904774B1; CZ297669B6; OA11334A; CZ20001037A3; TNSN98176A1; NO20001473D0; DK0904774T3; AP9801349A0; EP0904774A1; KR20010024217A; CO5070677A1; AP857A; AU735716C; SI0904774T1; EA003576B1

Abstract

1. Srodek farmaceutyczny do rozjasniania skóry lub zmniejszania pigmentacji skóry u czlowieka, przeznaczony do stosowania miejscowego, zawierajacy substancje czynna i farmaceutycznie dopuszczalny nosnik, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera w ilosci skutecznie rozjasniajacej skóre lub zmniejszajacej pigmentacje skóry pochodna rezorcyny o ogólnym wzorze I w którym X oznacza atom wodoru; OR 1 , gdzie R 1 oznacza atom wodoru, (C 1 -C 6 )alkil lub arylo-(C 1 -C 6 )alkil; OCOR 2 , gdzie R 2 oznacza (C 1 -C 6 )alkil, arylo-(C 1-C 6)alkil lub fenyl; atom chlorowca; (C 1-C 6)alkil; arylo-(C 1 -C 6)alkil; SR 3 , gdzie R 3 oznacza atom wodoru, (C 1-C 6)alkil lub arylo-(C 1-C 6)alkil; lub NHR 1 , gdzie R 1 ma wyzej podane znaczenie; n oznacza 0 lub 1; lub jej farmaceutycznie dopuszczalna sól. 12. Zastosowanie pochodnych rezorcyny o ogólnym wzorze I w którym X oznacza atom wodoru; OR 1 , gdzie R 1 oznacza atom wodoru, (C 1 -C 6 )alkil lub arylo-(C 1 -C 6 )alkil; OCOR 2 , gdzie R 2 oznacza (C 1 -C 6 )alkil, arylo-(C 1-C 6)alkil lub fenyl; atom chlorowca; (C 1 -C 6)alkil; arylo-(C 1 -C 6)alkil; SR 3 , gdzie R 3 oznacza atom wodoru, (C 1-C 6)alkil lub arylo-(C 1-C 6)alkil; lub NHR 1 , gdzie R 1 ma wyzej podane znaczenie; n oznacza 0 lub 1; oraz ich farmaceutycznie dopuszczalnych soli; do wytwarzania leku do rozjasniania skóry lub zmniejszania pigmentacji skóry u czlowieka. PL PL PL PL PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są środek farmaceutyczny do rozjaśniania skóry lub zmniejszania pigmentacji skóry i zastosowanie pochodnych rezorcyny.

Kolor skóry u ludzi jest następstwem złożonej sekwencji procesów komórkowych, przebiegających w szczególnej grupie komórek, zwanych melanocytami. Melanocyty znajdują się w dolnej części naskórka, a ich działanie polega na syntetyzowaniu pigmentu, melaniny, która chroni ciało przed szkodliwym działaniem promieniowania nadfioletowego.

Gdy skóra jest wystawiona na działanie promieniowania nadfioletowego, takiego, jakie wchodzi w skład światła słonecznego, melanocyty intensyfikują syntezę melaniny. Melanina jest odkładana w melanosomach, które są pęcherzykami znajdującymi się wewnątrz komórki. Melanosomy są wydalane z komórki i przenoszone do powierzchni skóry przez keratynocyty, które wchłaniają melanosomy zawierające melaninę. Końcowym skutkiem jest brązowe zabarwienie widocznej warstwy skóry, zazwyczaj określane jako „opalenizna. Ciemny odcień zabarwienia skóry jest proporcjonalny do ilości melaniny wytworzonej przez melanocyty i przeniesionej do keratynocytów.

Mechanizm powstawania pigmentacji skóry, czyli melanogeneza, jest szczególnie złożony i w zarysie obejmuje następujące główne etapy: tyrozyna —> L-Dopa —> dopachinon —> dopachrom —> melaniny. Dwie pierwsze reakcje w tym ciągu są katalizowane przez enzym tyrozynazę. Aktywność tyrozynazy jest wzmagana przez działanie hormonu stymulującego a-melanocyty lub promienie UV, wskutek czego powstaje melanina nadająca w końcu skórze nieprawidłową pigmentację. Stwierdzono, że substancja wywołuje efekt depigmentacji, jeżeli działa ona bezpośrednio na żywotność melanocytów naskórka, w których zazwyczaj zachodzi melanogeneza i/lub jeżeli zakłóca jeden z etapów biosyntezy melaniny. Substancje czynne, stosowane w środkach według wynalazku hamują tyrozynazę, a tym samym hamują lub ograniczają biosyntezę melaniny.

Istnieje duże zapotrzebowanie na środki umożliwiające przywrócenie normalnego koloru skóry w miejscach odkładania melaniny, takich jak plamy lub piegi. W tym celu opracowano i wprowadzono na rynek różne środki i sposoby. Przykładami takich sposobów są (a) sposób, zgodnie z którym witaminę C (kwas L-askorbinowy), wykazującą dobre właściwości redukujące, podaje się doustnie w dużych ilościach; (b) sposób, zgodnie z którym podaje się pozajelitowe glutation; (c) sposób, zgodnie z którym podaje się nadtlenek, taki jak nadtlenek wodoru, nadtlenek cynku, nadtlenek sodu itp., uważany za środek działający wybielająco na melaninę; oraz (d) sposób, zgodnie z którym podaje się miejscowo witaminę C lub cysteinę w postaci maści, kremu, lotonu itp. Wadą witaminy C jest jej ograniczona trwałość, gdyż staje się ona nietrwała w układach zawierających wodę, co powoduje zmianę ich zapachu i barwy.

Związki tiolowe, takie jak glutation i cysteina, nie wykazują zadowalającego działania depigmentującego ze względu na bardzo wolne działanie.

Substancjami najpowszechniej obecnie stosowanymi jako środki depigmentujące są w szczególności hydrochinon i jego pochodne, a zwłaszcza jego etery, takie jak eter monometylowy hydrochinonu. Chociaż te związki są skuteczne, to jednak wiadomo, że powodują skutki uboczne, które mogą być niebezpieczne. Hydrochinon, który stosuje się w stężeniu ograniczonym do 2%, ma właściwości zarówno drażniące, jak i cytotoksyczne w stosunku do melanocytów.

W opisie patentowym US 4526179 opisano pewne estry tłuszczowe hydrochinonu, które wykazują dobre działanie, a są mniej podrażniające i trwalsze niż hydrochinon.

W japońskim zgłoszeniu patentowym nr 27909/86 opisano inne pochodne hydrochinonu, które nie mają wad hydrochinonu, lecz których skuteczność jest stosunkowo mała.

W opisie patentowym US 5449518 opisano pochodne kwasu 2,5-dihydroksyfenylokarboksylowego jako środki odbarwiające skórę.

W europejskim zgłoszeniu patentowym EP 341664A1 opisano pewne pochodne rezorcyny jako inhibitory tyrozynazy i środki depigmentujące skórę.

Stosowanie środków depigmentujących do podawania miejscowego, które wykazują dobrą skuteczność i są nieszkodliwe, jest szczególnie pożądane w leczeniu: lokalnych przebarwień wywoływanych przez nadczynność melanocytów, takich jak samoistna melanoderma, występująca albo w trakcie ciąży (maska ciążowa lub ostuda) albo wtórnie przy antykoncepcji estrogenowo-progesteronowej; miejscowych przebarwień wywoływanych przez łagodną nadczynność melanocytów i ich rozrost, takich jak piegi starcze lub plamy wątrobowe; przebarwień przypadkowych, takich jak uczulenie na światło w wyniku zmian chorobowych i bliznowacenie; oraz pewnych postaci bielactwa, takich jak bielactwo

PL 195 192 B1 nabyte, w przypadku którego pozostałe obszary skóry normalnej są odbarwione w celu nadania jednolitego białego koloru całej skórze, gdy nie można przywrócić koloru uszkodzonej skórze.

Pochodne rezorcyny o ogólnym wzorze I, zdefiniowane poniżej i stosowane w środkach według wynalazku, są użyteczne w leczeniu powyższych stanów dermatologicznych, jak również innych stanów dermatologicznych, spośród których pewne zostaną wymienione w dalszej części opisu, a w przypadku których leczony osobnik wymaga, z powodów medycznych lub kosmetycznych, rozjaśnienia lub zmniejszenia pigmentacji skóry dotkniętej tym stanem.

Wynalazek dotyczy środka farmaceutycznego do rozjaśniania skóry lub zmniejszania pigmentacji skóry u człowieka, przeznaczonego do stosowania miejscowego, zawierającego substancję czynną i farmaceutycznie dopuszczalny nośnik, przy czym cechą tego środka jest to, że jako substancję czynną zawiera w ilości skutecznie rozjaśniającej skórę lub zmniejszającej pigmentację skóry po-

w którym X oznacza atom wodoru; OR¹, gdzie R¹ oznacza atom wodoru, (C1-C6)alkil lub arylo-(C1-C6)alkil; OCOR , gdzie R oznacza (C1-C6)alkil, arylo-(C1-C6)alkil lub fenyl; atom chlorowca; (C1-C6)alkil; arylo-(C1-C6)alkil; SR³, gdzie R³ oznacza atom wodoru, (C1-C6)alkil lub arylo-(C1-C₆)alkil; lub NHR1 gdzie R1 ma wyżej podane znaczenie; n oznacza 0 lub 1; lub jej farmaceutycznie dopuszczalną sól.

W jednej postaci środek według wynalazku zawiera związek o wzorze I, w którym n oznacza 1.

W innej postaci środek według wynalazku zawiera związek o wzorze I, w którym n oznacza 0.

Szczególnie korzystnie środek według wynalazku jako związek o wzorze l zawiera 4-cykloheksylorezorcynę lub 4-cyklopentylorezorcynę.

Korzystnie środek według wynalazku ma postać roztworu wodno-alkoholowego, emulsji typu olej w wodzie, emulsji typu woda w oleju, zemulgowanego żelu lub układu dwufazowego.

Ponadto korzystnie środek według wynalazku ma postać lotonu, kremu, mleczka, żelu, galaretki, pasty, maści, balsamu, maseczki, mikrokulek, nanokulek lub dyspersji pęcherzyków.

Korzystnie środek według wynalazku zawiera ponadto środek przeciwsłoneczny.

Korzystnie środek według wynalazku zawiera ponadto resweratrol lub inną substancję czynną będącą przeciwutleniaczem.

Korzystnie środek według wynalazku zawiera ponadto kwas glikolowy, kwas trichlorooctowy lub inny środek złuszczający skórę.

Korzystny jest środek według wynalazku, w którym skuteczną w rozjaśnianiu skóry lub zmniejszaniu pigmentacji skóry u człowieka ilość związku o wzorze I lub jego farmaceutycznie dopuszczalnej soli stanowi ilość hamująca tyrozynazę.

Wynalazek dotyczy również zastosowania pochodnych rezorcyny o ogólnym wzorze I, w którym X i n mają wyżej podane znaczenie, oraz ich farmaceutycznie dopuszczalnych soli do wytwarzania leku do rozjaśniania skóry lub zmniejszania pigmentacji skóry u człowieka.

W jednej postaci stosuje się związek o wzorze I, w którym n oznacza 1.

W innej postaci stosuje się związek o wzorze l, w którym n oznacza 0.

W szczególności stosuje się 4-cykloheksylorezorcynę lub 4-cyklopentylorezorcynę jako związek o wzorze I.

Korzystnie związek o wzorze I lub jego farmaceutycznie dopuszczalną sól formułuje się w postać roztworu wodno-alkoholowego, emulsji typu olej w wodzie, emulsji typu woda w oleju, zemulgowanego żelu lub układu dwufazowego.

PL 195 192 B1

Ponadto korzystnie związek o wzorze I lub jego farmaceutycznie dopuszczalną sól formułuje się w postać lotonu, kremu, mleczka, żelu, galaretki, pasty, maści, balsamu, maseczki, mikrokulek, nanokulek lub dyspersji pęcherzyków.

Korzystnie wytwarza się lek, w którym związek o wzorze l lub jego farmaceutycznie dopuszczalna sól jest obecny w ilości hamującej tyrozynazę.

Zgodnie z wynalazkiem można również stosować farmaceutycznie dopuszczalne addycyjne sole związków o wzorze I z kwasami i sole z zasadami. Kwasami stosowanymi do wytwarzania farmaceutycznie dopuszczalnych soli addycyjnych z kwasami związków zasadowych są kwasy tworzące nietoksyczne sole, czyli sole zawierające farmaceutycznie dopuszczalne aniony, takie jak chlorowodorek, bromowodorek, jodowodorek, azotan, siarczan, wodorosiarczan, fosforan, kwaśny fosforan, octan, mleczan, cytrynian, kwaśny cytrynian, winian, wodorowinian, bursztynian, maleinian, fumaran, glukonian, cukrzan, benzoesan, metanosulfonian, etanosulfonian, benzenosulfonian, p-toluenosulfonian i embonian (czyli 1,1-metyleno-bis(2-hydroksy-3-naftoesan)).

Określenie „alkil” oznacza nasycone jednowartościowe rodniki węglowodorowe, zawierające ugrupowania liniowe, rozgałęzione lub cykliczne, bądź ich połączenia.

Określenie „aryl” oznacza fenyl lub naftyl, ewentualnie podstawione jednym lub większą liczbą podstawników, korzystnie jednym lub dwoma podstawnikami, niezależnie wybranymi z grupy obejmującej atom chlorowca, (C₁-Ce)alkil, (C₁-Ce)alkoksyl, grupę aminową, grupę (C₁-Ce)alkiloaminową, grupę di-[(C₁-C6)alkilo]aminową, grupę nitrową, grupę cyjanową i trifluorometyl.

Określenie „jeden lub większa liczba podstawników” odnosi się do liczby podstawników wynoszącej od jednego do maksymalnej możliwej liczby podstawników wynikającej z liczby dostępnych miejsc tworzenia wiązań.

Określenie „atom chlorowca” oznacza atom chloru, fluoru, bromu lub jodu.

Określenia „środek rozjaśniający” i „środek depigmentujący” są używane wymiennie.

W szczególności jako substancje czynne użyteczne są np.:

(a) związki o wzorze I, w którym n oznacza 1;

(b) związki o wzorze I, w którym X oznacza atom wodoru;

(c) związki o wzorze I, w którym X oznacza atom wodoru, metyl lub etyl;

(d) związki o wzorze I, w którym n oznacza 0; oraz (e) związki o wzorze I, w którym X oznacza benzyloksyl.

Szczególnie użytecznymi związkami o wzorze I są 4-cykloheksylorezorcyna i 4-cyklopentylorezorcyna.

Związki o wzorze I mogą zawierać centra chiralne, a zatem mogą istnieć w postaci różnych enancjomerów lub diastereoizomerów. Zgodnie z wynalazkiem można stosować wszelkie izomery optyczne i wszelkie stereoizomery związków o wzorze I i ich mieszaniny.

Powyżej podany wzór I obejmuje związki identyczne z przedstawionymi, z tym że jeden lub większa liczba atomów wodoru, węgla lub innego pierwiastka jest zastąpionych ich izotopami. Takie związki mogą być użyteczne jako narzędzia badawcze i diagnostyczne w badaniach farmakokinetyki metabolizmu i w badaniach wiązania tych związków.

Związki o wzorze I można wytwarzać zgodnie z poniższymi schematami reakcji i ich opisem. O ile nie podano inaczej, X, n, R¹, R² i R³ oraz strukturalny wzór I na tych schematach reakcji i w dalszym opisie mają wyżej podane znaczenie.

PL 195 192 B1

Schemat 1

OH

(X = hydroksyl)

PL 195 192 Β1

Schemat 3

Związek o wzorze (6)

1. r'i i

2. Odbezpieczenie (X = OCOR³)

OH (X = OR^l)

Schemat 4

OH

I (X = atom chlorowca)

I (X = SR³)

I (X = NHR¹)

PL 195 192 B1

Schematy reakcji 1-4 ilustrują różne sposoby wytwarzania związków o wzorze I.

Zgodnie ze schematem l, związki o wzorze I można wytwarzać przez ogrzewanie rezorcyny z odpowiednim cykloalkanolem o wzorze (1), przy użyciu kwasu polifosforowego (PPA) lub innego odpowiedniego katalizatora kwasowego. Gdy stosuje się PPA, reakcję zazwyczaj prowadzi się z użyciem 1-3 równoważników alkoholu w czystym PPA w temperaturze około 100-160°C.

Zgodnie ze schematem 2, związek wyjściowy o wzorze (2) można otrzymać przez zabezpieczenie dostępnej w handlu 4-bromorezorcyny. Odpowiednimi grupami zabezpieczającymi (PG) są metyl (-CH3) i benzyl (-CH-O-HJ i można je wprowadzać zwykłymi sposobami znanymi fachowcom. Przykładowo związki zabezpieczone metylem i benzylem można otrzymać drogą alkilowania 4-bromorezorcyny z użyciem 2 równoważników odpowiednio jodku metylu lub bromku benzylu i 5 równoważników węglanu potasu w rozpuszczalniku acetonowym w temperaturze zbliżonej do pokojowej.

Związki o ogólnym wzorze (3) są znane i można je otrzymać zwykłymi sposobami znanymi fachowcom. Związki o wzorze (4) można otrzymać w reakcji związków o wzorze (2) i związków wzorze (3) w warunkach reakcji Hecka. W szczególności reakcję Hecka można przeprowadzić z użyciem octanu palladu(II) (w ilości 1% molowych), trifenylofosfiny (w ilości 2% molowych) i trietyloaminy (w ilości 1 równoważnika), ogrzewając mieszaninę reakcyjną w odpowiednim rozpuszczalniku (np. N,N-dimetyloformamidzie (DMF)) w temperaturze około 80-130°C. W wyniku redukcji związków o wzorze (4) z użyciem wodorku di(izobutylo)glinu (DIBAL-H) otrzymuje się odpowiednie alkohole allilowe o wzorze (5). W wyniku hydrogenolizy alkoholi o wzorze (5), np. z użyciem gazowego wodoru i katalizatora metalicznego, takiego jak pallad na węglu aktywnym, w etanolu w temperaturze zbliżonej do pokojowej otrzymuje się nasycone analogi o wzorze (6), które można następnie odbezpieczyć w odpowiednich warunkach z wytworzeniem odpowiednich rezorcyn o wzorze I, w którym X oznacza hydroksyl.

Zgodnie ze schematem 3, drogą estryfikacji związków o wzorze (6) z użyciem odpowiedniego chlorku acylu (R²COCl) w zwykłych warunkach znanych fachowcom, a następnie odpowiedniego usunięcia grup zabezpieczających otrzymuje się odpowiednie związki o wzorze I, w którym X oznacza OCOR2. Przykładowo można przeprowadzić estryfikację poddając reakcji alkohol o wzorze (6) z 1 równoważnikiem chlorku acylu i 1 równoważnikiem trietyloaminy w dichlorometanie w temperaturze zbliżonej do pokojowej. W wyniku alkilowania związków o wzorze (6) jodkiem alkilu (R¹) w obecności zasady (z użyciem np. 1 równoważnika wodorku sodu i żądanego środka alkilującego w postaci chlorku, bromku lub jodku alkilu w tetrahydrofuranie (THF) w temperaturze wrzenia w warunkach powrotu skroplin), z zastosowaniem sposobów znanych fachowcom, a następnie usunięcia grup zabezpieczających otrzymuje się odpowiednie związki o wzorze I, w którym X oznacza OR1

Zgodnie ze schematem 4, w wyniku przekształcenia ugrupowania alkoholu w związkach o wzorze (6) w odpowiednią grupę odszczepiającą się (L), taką jak np. grupa mesylanowa, otrzymuje się odpowiednie związki o wzorze (7). Syntezę mesylanu można przeprowadzić z użyciem 1 równoważnika chlorku mesylu i 1 równoważnika trietyloaminy w dichlorometanie w temperaturze zbliżonej do pokojowej. W wyniku reakcji podstawienia z użyciem tioalkoholanu (np. reakcji związku o wzorze (7) z odpowiednim tioalkoholanem litu lub sodu w THF w temperaturze wrzenia w warunkach powrotu skroplin), a następnie odbezpieczenia zwykłymi sposobami znanymi fachowcom otrzymuje się odpowiednie związki o wzorze I, w którym X oznacza SR³. Alternatywnie drogą reakcji podstawienia z aminą, np. w wyniku reakcji związku o wzorze (7) z 1 równoważnikiem odpowiedniej aminy o wzorze R¹NH2 w THF w temperaturze wrzenia w warunkach powrotu skroplin, a następnie odbezpieczenia otrzymuje się odpowiednie związki o wzorze I, w którym X oznacza NHR1

Związki o wzorze I, w którym X oznacza atom chlorowca, można otrzymać z odpowiednich związków o wzorze (7) drogą reakcji podstawienia z użyciem odpowiedniego halogenku metalu, a następnie odbezpieczenia zwykłymi sposobami znanymi fachowcom.

Związki o wzorze I, mające charakter zasadowy, są zdolne do tworzenia wielu różnych soli z różnymi kwasami nieorganicznymi i organicznymi. Jakkolwiek takie sole muszą być farmaceutycznie dopuszczalne do podawania istotom żywym, to często w praktyce jest pożądane wstępne wyodrębnienie z mieszaniny reakcyjnej związku o wzorze I jako soli farmaceutycznie niedopuszczalnej, a następnie po prostu jej przeprowadzenie w wolną zasadę, w wyniku podziałania reagentem zasadowym i z kolei przeprowadzenie tej wolnej zasady w farmaceutycznie dopuszczalną sól addycyjną z kwasem. Sole addycyjne z kwasami związków zasadowych łatwo wytwarza się działając na związek w postaci zasady zasadniczo równoważną ilością wybranego kwasu mineralnego lub organicznego w środowisku wodnego rozpuszczalnika albo w odpowiednim rozpuszczalniku organicznym, takim jak metanol lub etanol. Po starannym odparowaniu rozpuszczalnika łatwo otrzymuje się żądaną stałą sól.

PL 195 192 B1

Związki o wzorze I, mające charakter kwasowy, są zdolne do tworzenia soli z różnymi zasadami zawierającymi farmaceutycznie dopuszczalne kationy. Przykładami takich soli są sole metali alkalicznych i metali ziem alkalicznych, a zwłaszcza sole sodu i potasu. Takie sole można wytworzyć znanymi sposobami. Zasady chemiczne, stosowane jako reagenty do wytwarzania farmaceutycznie dopuszczalnych soli z zasadami, są zasadami tworzącymi nietoksyczne sole z kwasowymi związkami o wzorze I. Do takich nietoksycznych soli zasad należą sole zawierające takie farmaceutycznie dopuszczalne kationy, jak sodowy, potasowy, wapniowy i magnezowy itp. Takie sole łatwo wytwarza się działając na odpowiednie związki kwasowe wodnym roztworem zawierającym farmaceutycznie dopuszczalne kationy, a następnie odparowując powstały roztwór do sucha, korzystnie pod zmniejszonym ciśnieniem. Alternatywnie można je wytworzyć przez zmieszanie roztworów związków kwasowych z alkoholanem żądanego metalu alkalicznego w niższym alkanolu, a następnie odparowanie powstałego roztworu do sucha jak opisano powyżej. W każdym z tych przypadków korzystnie stosuje się stechiometryczne ilości reagentów w celu zapewnienia całkowitego przereagowania i maksymalnej wydajności żądanych produktów końcowych.

Związki o wzorze I są użyteczne do rozjaśniania skóry lub zmniejszania pigmentacji skóry u człowieka. W celu rozjaśniania skóry lub zmniejszania pigmentacji skóry u człowieka podaje się związek o wzorze I lub jego farmaceutycznie dopuszczalną sól w ilości skutecznie rozjaśniającej skórę lub zmniejszającej pigmentację skóry. Związki o wzorze I są inhibitorami tyrozynazy. Ponadto związki o wzorze I są użyteczne w leczeniu stanów zapalnych, takich jak łuszczyca lub trądzik.

Związki o wzorze I i ich farmaceutycznie dopuszczalne sole (poniżej określane jako „substancje czynne stosowane zgodnie z wynalazkiem”) są użyteczne w leczeniu zaburzeń pigmentacji u ludzi, w tym piegów słonecznych i zwykłych (w tym plam starczych/wątrobowych), melanodermy/ostudy i przebarwień po stanach zapalnych. Takie związki obniżają poziom melaniny w skórze wskutek hamowania wytwarzania melaniny, zarówno wytwarzanej ogólnoukładowo, jak i w odpowiedzi na działanie promieniowania UV (takiego jak wystawienie na działanie promieni słonecznych słoneczna). Tak, więc substancje czynne stosowane zgodnie z wynalazkiem można stosować do zmniejszania zawartości melaniny w skórze w stanach niepatologicznych, aby wywołać jaśniejszy odcień skóry, zgodnie z życzeniem użytkownika. Można również stosować je w połączeniu ze środkami złuszczającymi skórę (w tym ze środkami do złuszczania skóry twarzy na bazie kwasu glikolowego lub kwasu trichlorooctowego) w celu rozjaśnienia karnacji skóry i zapobiegania repigmentacji.

Substancje czynne stosowane zgodnie z wynalazkiem można również stosować w połączeniu ze środkami przeciwsłonecznymi (filtrami UVA lub UVB) w celu zapobieżenia repigmentacji, zabezpieczenia przed ciemnieniem skóry pod wpływem słońca lub promieniowania UV albo w celu zwiększenia ich zdolności do zmniejszania zawartości melaniny w skórze i ich działania wybielającego skórę. Związki o wzorze I można również stosować w połączeniu z kwasem retynowym lub jego pochodnymi albo z dowolnymi związkami, które wzajemnie oddziałują z receptorami kwasu retynowego i przyspieszają lub zwiększają zdolność związków o wzorze I do zmniejszania zawartości melaniny w skórze i ich działania wybielającego skórę.

Substancje czynne stosowane zgodnie z wynalazkiem można również stosować w połączeniu z kwasem askorbinowym, jego pochodnymi lub produktami na bazie kwasu askorbinowego (takimi jak askorbinian magnezu) lub innymi produktami o przeciwutleniającym mechanizmie działania (takimi jak resweratrol), które przyspieszają lub zwiększają zdolność związków o wzorze I do zmniejszania zawartości melaniny w skórze i ich działania wybielającego skórę.

W celu rozjaśniania lub zmniejszania pigmentacji skóry związek o wzorze I lub jego farmaceutycznie dopuszczalną sól i jeden lub większą liczbę innych składników czynnych wymienionych powyżej podaje się łącznie, jako część tego samego środka farmaceutycznego, albo podaje się je osobno, jako część odpowiedniego trybu dawkowania, przepisanego dla osiągnięcia korzyści terapii skojarzonej. Odpowiedni tryb dawkowania, wielkość każdej podawanej dawki i określone przerwy pomiędzy dawkami każdej substancji czynnej zależą od specyficznego połączenia użytych substancji czynnych oraz od rodzaju i ciężkości leczonego zaburzenia lub stanu. Takie dodatkowe substancje czynne na ogół podaje się w ilościach równych tym, które są skuteczne jako pojedyncze środki terapeutyczne do stosowania miejscowego, lub mniejszych. Zatwierdzone przez FDA sposoby dawkowania takich substancji czynnych, które otrzymały akceptację FDA do podawania ludziom, są ogólnie dostępne.

Substancje czynne podaje się zazwyczaj w postaci środków farmaceutycznych zawierających co najmniej jedną substancję czynną wraz z farmaceutycznie dopuszczalnym nośnikiem lub rozcieńczalnikiem. Takie środki zazwyczaj formułuje się w znany sposób z użyciem stałych lub ciekłych

PL 195 192 B1 nośników lub rozcieńczalników nadających się do stosowania miejscowego, w postaci roztworów, żeli, kremów, galaretek, past, lotonów, maści, balsamów itp.

Przykłady nośników do podawania substancji czynnych to roztwory wodne lub wodnoalkoholowe, emulsje typu olej w wodzie lub woda w oleju, zemulgowany żel lub układ dwufazowy. Korzystnie środki według wynalazku mają postać lotonów, kremów, mleczek, żelów, maseczek, mikrokulek lub nanokulek albo dyspersji pęcherzyków. W przypadku dyspersji pęcherzyków, lipidy, z których są utworzone te pęcherzyki, mogą być lipidami typu jonowego lub niejonowego albo mieszaninami takich lipidów.

Stężenie substancji czynnych w środkach depigmentujących według wynalazku wynosi na ogół 0,01-10%, korzystnie 0,1-10%, w przeliczeniu na całkowitą masę środka.

Środki według wynalazku mogą ewentualnie zawierać również środek zwilżający, środek powierzchniowo czynny, środek keratolityczny, środek przeciwzapalny, środek kompleksujący, przeciwutleniacz, środek konserwujący, środek zapachowy lub środek przeciwsłoneczny.

Zdolność związków o wzorze I do hamowania tyrozynazy można określić z zastosowaniem dowolnej z poniższych procedur.

1. Oznaczanie tyrozynazy (oksydazy DOPA) z użyciem lizatu komórek

W próbie z lizatem komórek i badaniach przesiewowych stosuje się linię komórek czerniaka ludzkiego, SKMEL 188 (licencja Memoriał Sloan-Kettering). W tej próbie badane związki i L-dihydroksyfenyloalaninę (L-DOPA) (100 (pg/ml) inkubuje się przez 8 godzin z lizatami komórek zawierającymi tyrozynazę ludzką przed odczytem płytek przy 405 nm. Siła działania związków w teście z użyciem oksydazy DOPA wykazuje dobrą korelację z wynikami testu z użyciem hydroksylazy tyrozyny, w której jako substrat stosuje się ³H-tyrozynę. Badana w tej próbie 4-cykloheksylorezorcyna wykazała wartość IC50 0,3 μΜ.

2. Oznaczanie melaniny w pierwotnych melanocytach ludzkich

Związki inkubuje się z pierwotnymi melanocytami ludzkimi w obecności hormonu stymulującego a-melanocyty (a-MSH) przez 2-3 dni. Następnie komórki poddaje się lizie z użyciem wodorotlenku sodu i dodecylosiarczanu sodu (SDS) i odczytuje się sygnały melaniny przy 405 nm. Alternatywnie do komórek dodaje się C-DOPA w połączeniu z inhibitorami tyrozynazy i oznacza się nierozpuszczalną w kwasie C-melaninę z użyciem licznika scyntylacyjnego. Wartości IC5₀ odzwierciedlają siłę hamującą związków w syntezie nowej melaniny, stymulowanej przez a-MSH.

3. Oznaczanie kinazy tyrozynowej (KT)

Oznaczanie KT można przeprowadzić z użyciem oczyszczonej domeny kinazy tyrozynowej c-met, erb-B2 lub IGF-r. W tej próbie stosuje się specyficzne przeciwciało przeciw fosforylowanej reszcie tyrozynazy. Sygnały kolorymetryczne są generowane przez peroksydazę chrzanową, która jest sprzężona z tym przeciwciałem.

4. Model skóry ludzkiej

Mieszaninę ludzkich melanocytów i keratynocytów hoduje się w interfazie powietrze-ciecz. Hodowla tkankowa tworzy trójwymiarową strukturę, która pod względem histologicznym i mikroskopowym przypomina naskórek skóry ludzkiej. Badane związki nanosi się na wierzch komórek w celu naśladowania miejscowego podawania leku. Po inkubacji związków (10 μΜ) przez 3 dni komórki dokładnie przemywa się i poddaje lizie w celu oznaczenia oksydazy DOPA.

5. Oznaczanie IL-1 (interleukiny-1)

Dla oceny wpływu związków na wydzielanie IL-1 w ludzkim modelu skóry można zastosować test ELLSA IL-1 a (układ badawczy). IL-1a jest cytokiną wywołującą odpowiedź zapalną i odgrywa istotną rolę w zapaleniach skóry wywoływanych przez promieniowanie UV.

6. Badania in vivo

W tych badaniach można użyć czarnych lub ciemnobrązowych świnek morskich o jednolitym kolorze skóry. Roztwór badanego związku o wzorze I (5% roztwór w mieszaninie etanol:glikol propylenowy, 70:30) i nośnik kontrolny nanosi się na skórę zwierząt dwa razy dziennie, przez 5 dni w tygodniu w ciągu 4-8 tygodni. W wyniku tych badań stwierdzono depigmentację skóry z użyciem jako badanych związków 5% 4-cykloheksylo-rezorcyny lub 5% 4-cyklopentylorezorcyny.

Wynalazek ilustrują następujące przykłady. Jednakże na leży rozumieć, że wynalazek nie ogranicza się do szczegółów podanych w tych przykładach. Wartości temperatury topnienia nie korygowano. Widma protonowego magnetycznego rezonansu jądrowego (¹H NMR) rejestrowano dla roztworów w d6-DMSO, a położenia pików wyrażano w częściach na milion (ppm) względem tetrametylosilanu

PL 195 192 B1 (TMS) jako wzorca. Kształty pików określano następująco: s (singlet); d (dublet); t (tryplet); q (kwartet); m (multiplet); b (szeroki).

P r z y k ł a d l

4-Cykloheksylorezorcyna

Rezorcynę (2,2 g, 20 mmola) i cykloheksanol (6,33 ml, 6 g, 60 mmoli) zdysperowano w 85% kwasie polifosforowym (8 ml). Mieszaninę tę ogrzewano w temperaturze 125°C przez 24 godziny, po czym analiza metodą TLC wykazała całkowite przereagowanie substancji wyjściowych. Po ochłodzeniu mieszaninę rozdzielono pomiędzy wodę (50 ml) i eter dietylowy (50 ml). Warstwę wodną odrzucono, a fazę organiczną wyekstrahowano roztworem wodorotlenku sodu (2 x 50 ml, 2 M). Zasadowy ekstrakt przemyto eterem (3 x 50 ml), a następnie zakwaszono wodnym roztworem kwasu chlorowodorowego (120 ml, 2 M). Następnie składniki organiczne wyekstrahowano eterem dietylowym (2 x 50 ml), ekstrakt wysuszono (siarczan magnezu), przesączono, a rozpuszczalnik odparowano pod zmniejszonym ciśnieniem. Powstały brązowy olej oczyszczono metodą chromatografii kolumnowej na żelu krzemionkowym z użyciem jako eluenta mieszaniny octan etylu/eter naftowy w stosunku 1:2 (t.wrz. 60-80°C), w wyniku czego otrzymano żądany produkt w postaci białawej substancji stałej (1,7 g, 44%).

¹H NMR ⁽250 MH^ d_s ^-DMSO^): d 1,13-1,34 (5H, m^); 1,65-1,71 (5H, m^); 2^,67^-2^,75 ⁽1H^, m^); 6^,11 (1H, dd, J=8,3, 2,4 Hz); 6,22 (1H, d, J=2,4 Hz); 6,79 (1H, d, J=8,3 Hz); 8,90 (1H, s); 9,00 (1H, s).

M/Z (ES-ve) daje 191,5 (M-H).

W podobny sposób wytworzono poniższe związki.

P r zykła d 2

4-Cyklopentylorezorcyna

Wytworzono ją z użyciem cyklopentanolu, w postaci białej substancji stałej.

¹H NMR ⁽250 MH^ d_s ^-DMSO^): d 1^,34^-1^,75 ⁽6H m^);1,78^-1^,88 ⁽2H m^); 3^,06 ⁽1 H, k^wintet J=9^,5 H^z);6,12 (1H, dd, J=2,4, 8,2 Hz); 6,22 (1H, d, J=2,4 Hz); 6,83 (1H, d, J=8,3 Hz); 8,91 (1H, s); 9,01 (1H, s).

M/Z (ES-ve) daje 177,5 (M-H).

P r zykła d 3

4-(1-Metylo-1-cyklopentylo)rezorcyna

Wytworzono ją z użyciem 1-metylocyklopentanolu, w postaci substancji stałej.

¹R NMR ⁽400 MH^ CDCl₃ ^-MeOH^): d 1,31 (3H, s^); 1,74-1,89 ⁽4H m^); 1^,94^-2^,03 ⁽4H m^); 6^,33-6,34 (1H, m); 6,39 (1H, dd, J=2,5, 8,4 Hz); 7,10 (1H, m).

M/Z (ES-ve) daje 191,6 (2M-H).

P r zykła d 4

4-(1-Metylo-l-cykloheksylo)rezorcyna

Wytworzono ją z użyciem 1-metylocykloheksanolu, w postaci pomarańczowego oleju. Dane podano dla mieszaniny konformerów w stosunku 1:1.

¹H NMR ⁽250 MH^ d_s ^-DMSO^): d 1,20-1,80 ⁽9H m^); 1^,97 (3H, s^); 2^,60^-3^,00 (1H, m^); 6^,10^-6^,14 (1H, m); 6,22-6,70 (1H, m); 6,67-6,85 (1H, m); 8,89-8,90 (1H, m); 8,98-9,02 (1H, m).

M/Z (ES-ve) daje 411,6 (2M-H).

P r zykła d 5

4-Cykloheptylorezorcyna

Wytworzono ją z cykloheptanolu, w postaci pomarańczowego oleju. Dane podano dla mieszaniny konformerów w stosunku 1:1.

¹H NMR ⁽250 MH^ d_s ^-DMSO^): d 1,30-1,80 (12H, m^); 2^,60^-2^,90 (1H, m^); 6^,08^-6^,13 (1H, m^);

6.20- 6,22 (1H, m); 6,78-6,88 (1H, m); 8,86-8,87 (1H, m); 8,89-8,98 (1H, m).

M/Z (ES-ve) daje 205,5 (M-H).

P r zykła d 6

4-Cyklooktylorezorcyna

Wytworzono ją z użyciem cyklooktanolu, w postaci pomarańczowego oleju. Dane podano dla mieszaniny konformerów w stosunku 1:1.

¹H NMR ⁽250 MH^ d_s ^-DMSO^): d 1,20-1,80 (14H, m^); 2^,68^-3^,00 (1H, m^); 6^,09^-6^,15 (1H, m^);

6.21- 6,23 (1H, m); 6,73-6,84 (1H, m); 8,80-8,83 (1H, m); 8,90-9,00 (1H, m).

M/Z (ES-ve) daje 219,6 (M-H).

P r zykła d 7

Wyniki badań in vivo

Badania in vivo przeprowadzono w celu określenia działania depigmentującego 4-cykloheksylorezorcyny i 4-cyklopenty-lorezorcyny z zastosowaniem testu opisanego powyżej. Tak więc roztwory

PL 195 192 B1

5% 4-cyklohehsylorezorcyny i 5% 4-cyklopentylorezor-cyny w mieszaninie etanol:glikol propylenowy (70:30) podawano oddzielnie na uszy czarnych świnek morskich. Stopień depigmentacji określano poprzez odjęcie wartości współczynnika odbicia światła dla uszu niepoddanych działaniu pochodnych rezorcyny od wartości współczynnika odbicia światła dla uszu poddanych działaniu tych związków. Jak przedstawiono w poniższej tabeli, oba badane środki zmniejszały pigmentację uszu poddanych ich działaniu, począwszy od 3 tygodnia po rozpoczęciu podawania. Depigmentacja była odwracalna, a częściowa repigmentacja następowała po upływie jednego tygodnia od zakończenia podawania.

Tabela

Działanie depigmentujące wybranych związków ^a)

Zwierzę	3-tygodnie	6-tygodni	8,5 tygodnia	1 tydzień po zakończeniu podawania
4-cykloheksylorezorcyna
1A	13	8	6	*
1B	0	0	7	1
1C	14	14	19	*
ID	3	7	7	0
4-cyklopentylorezorcyna
3B	15	12	10	6
3C	9	9	18	*
3D	4	9	7	*

^a) Depigmentację określano na podstawie A współczynnika odbicia światła, wartości obliczanej jako (współczynnik odbicia światła dla ucha poddanego działaniu związku)-(współczynnik odbicia światła dla ucha niepoddanego działaniu związku). Wartości dodatnie wskazują działanie depigmentujące.

Claims

1. Śir^<^^lk farmaceutyczny do rozjaśniania skóry lub zmniejszania pigmentacji skóry u ka, przeznaczony do stosowania miejscowego, zawierający substancję czynną i farmaceutycznie dopuszczalny nośnik, znamienny tym, że jako substancję czynną zawiera w ilości skutecznie rozjaśniającej skórę lub zmniejszającej pigmentację skóry pochodną rezorcyny o ogólnym wzorze I w którym X oznacza atom wodoru; OR¹, gdzie R¹ oznacza atom wodoru, (Ci-C6)alkil lub arylo-(Ci-C6)alkil; OCOR , gdzie R oznacza (Ci-C6)alkil, arylo-(Ci-C6)alkil lub fenyl; atom chlorowca; (^Ci-^C6)a^lkil; ary^lo-(^Ci-C6)a^{lkil; sr3, gd}zⁱe ^r3 oznacza atom wodoru (CrOakH ^lu^b ary^lo-(^Ci-C6)a^lkil;lub NHRi, gdzie Ri ma wyżej podane znaczenie; n oznacza 0 lub 1; lub jej farmaceutycznie dopuszczalną sól.

2. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze I, w którym n oznacza 1.

PL 195 192 B1

3. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze I, w którym n oznacza 0.

4. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że jako związek o wzorze I zawiera 4-cykloheksylorezorcynę.

5. Śroodkweełuugastrz. 1 , zznmieenntym. żejakoowiąąeko wzzrcel zzwieraa-cyyiooentylorezorcynę.

6. ŚroOdkweełuu zaarrz. 1 albo 4, albo 5, zznmieenn tym, żż ma posSaa rootwe-u we0uoalkoholowego, emulsji typu olej w wodzie, emulsji typu woda w oleju, zemulgowanego żelu lub układu dwufazowego.

7. Śro0dnweeługzzstrz.1 albo4 ,albo5, ,znmieenytym. żż ma postaSlo-osn, krema,mleecka, żelu, galaretki, pasty, maści, balsamu, maseczki, mikrokulek, nanokulek lub dyspersji pęcherzyków.

8. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera ponadto środek przeciwsłoneczny.

9. Śroode weeług zzasz. 1, zznmieeny tym, żż azwiera ppsaauo 1ekweratrol I ub i nną zubstancję czynną będącą przeciwutleniaczem.

10. śoOdkweełubgzstrz. . , ,znmieenn Φπ, żż eawierappr-ąato kwesu likolowe, kwes s richlorooctowy lub inny środek złuszczający skórę.

11. ŚroOdk weełub zzasz. 1. aznmieeny tym, żż aSoteecaą w 1oojaSśiasiu zsóry I uu ζζηιίβήszaniu pigmentacji skóry u człowieka ilość związku o wzorze I lub jego farmaceutycznie dopuszczalnej soli stanowi ilość hamująca tyrozynazę.

12. Zastosowanie pochodnych rezorcyny o ogólnym wzorze I w którym X oznacza atom wodoru; OR¹, gdzie R¹ oznacza atom wodoru, (C₁-C6)alkil lub arylo-(C₁-C6)alkil; OCOR , gdzie R oznacza (C1-C6)alkil, arylo-(C1-C6)alkil lub fenyl; atom chlorowca; (C1-C6)alkil; arylo-(C1-C6)alkil; SR³, gdzie R³ oznacza atom wodoru, (C1-C6)alkil lub arylo-(C1-C6)alkil; lub NHR1 gdzie R1 ma wyżej podane znaczenie; n oznacza 0 lub 1; oraz ich farmaceutycznie dopuszczalnych soli; do wytwarzania leku do rozjaśniania skóry lub zmniejszania pigmentacji skóry u człowieka.

13. Zastosowanie według zastrz. 12, związku o wzorze l, w którym n oznacza 1.

14. Zastosowanie według zastrz. 12, związku o wzorze I, w którym n oznacza 0.

15. Zasrosowanie weełuu zasrrra 11?, w ^ογο^ związkiem o weo-oe I jees 4-cck.loSekkylorezorcyna.

16. Zasrosowanie według ζθι^ο. 12, w którym związkiem o wzorce I jess 4-cykiopentylorezorcyna.

17. Zasrosuwesie weełub zzasz. 12 albb 15, albb 16, w żtórym awiązzk a wwa^^z I I uu j jeg farmaceutycznie dopuszczalną sól formułuje się w postać roztworu wodno-alkoholowego, emulsji typu olej w wodzie, emulsji typu woda w oleju, zemulgowanego żelu lub układu dwufazowego.

18. Zasrosuwesie weełub zzasz. H albb H, albb H, w POó^na za^^^zze o wezrcz 1 1 ut> j jreg farmaceutycznie dopuszczalną sól formułuje się w postać lotonu, kremu, mleczka, żelu, galaretki, pasty, maści, balsamu, maseczki, mikrokulek, nanokulek lub dyspersji pęcherzyków.

19. Zastosuwenieweełubzzs^I 1,,7 którym za^^^zzeo wezrczl Iuu -eeg-am^aacntyycaied do puszczalna sól jest obecny w ilości hamującej tyrozynazę.