PL17661B1 - Sposób otrzymywania barwników kadziowych. - Google Patents

Description

, W niemieckim patencie Nr 239761 jest opisana kondensacja czystego 3.8-dwuben- zoylopyrenu na pyrantron zapomoca chlor¬ ku glinu. W patencie tym niema jednak zadnej wzmianki o otrzymanych wydajno- sciach. W pracy R. Scholla (Annalen, 394.164), zajmujacej sie dokladnie tym sa¬ mym tematem, podano otrzymana przytem wydajnosc w ilosci 25% teorji. Uwzgled¬ niajac jednak, ze wydajnosci 3.8-dwuben- zoylopyrenu przy jego wytwarzaniu z py- renu i chlorku benzoylowego wynosza wskutek koniecznego oddzielenia pochod¬ nej dwubenzoylowej od trójbenzoylowej zapomoca kilkakrotnej czastkowej krysta¬ lizacji równiez tylko mniej wiecej 25% teorji (3 g z 6 g pyrenu), okazuje sie, ze 'wydajnosci otrzymanego przez Scholla py- rantronu wynosily stosownie do uzytego pyrenu mniej niz 10%.Stwierdzono, ze otrzymuje sie barwniki kadziowe szeregu pyrantronowego, dziala¬ jac na pyren aromatycznemi chlorobez- wodnikami kwasowemi, o przynajmniej jednem wolnem orto-polozeniu, w obecno¬ sci chlorku glinu i srodka odciagajacego wodór. Wydajnosc otrzymanych wedlug sposobu tego barwników wynosi przeciet¬ nie 50 — 60% teorji. Wedlug dotychczas znanych prac nie mozna bylo spodziewac sie otrzymywania tak wysokiej wydajno¬ sci.** Przy przeprowadzeniu niniejszego spo¬ sobu okazalo sie korzystnem dodawac do stocu • chlorku* glinu ulatwiajacych topnie¬ nie srodków, jak chlorowców potasowco- wych lub nadmiaru chlorku kwasowego.Jako odwodorniajace dzialajace srodki mozna stosowac tlen w postaci gazu, po¬ wietrze lub stale srodki utleniajace, jak tlenki ciezkich metali i pewne tlenki pier¬ wiastków niemetalicznych.Przyklad I. Roztwór 20 czesci wago¬ wych pyrenu w 28,2 czesciach wagowych chlorku benzoylowego wlewa sie, miesza¬ jac, przy okolo 110 — 120°C do stopu, skladajacego sie z 270 czesci wagowych chlorku glinu i 58 czesci wagowych chlor¬ ku sodowego. Stop ogrzewa sie szybko do okolo 160°C, a nastepnie wprowadza sie do niego w tej samej temperaturze, stale mie¬ szajac, tlen. Barwa stopu zmienia sie z ko¬ loru zóltoczerwonego poprzez kolor fioleto¬ wy na kolor niebieski. Po uplywie jednej godziny rozklada sie stop zapomoca wody, a otrzymany pomaranczowobrunatny pro¬ dukt surowy oczyszcza sie zapomoca trak¬ towania podchlorynem lub przez wytwa¬ rzanie roztworu kadziowego i po oczy¬ szczeniu (przesaczeniu) kadzi przez po¬ nowne stracenie barwnika z tego roztworu kadziowego. Wydajnosc oczyszczonego barwnika wynosi mniej wiecej 20 czesci wagowych, co odpowiada 50%-ej wydajno¬ sci teoretycznej. Z nitrobenzenu krystali¬ zuje sie barwnik w postaci czerwonozól- tych igiel; w kwasie siarkowym rozpuszcza sie, zabarwiajac roztwór na niebiesko.Z fioletowoniebieskiej kadzi daje barwnik ten na bawelnie zabarwienia pomaranczowe i zachowuje sie pod kazdym wzgledem jak pyrantron.Przyklad II. 80 czesci wagowych pyre¬ nu rozpuszcza sie w temperaturze kapieli wodnej w 168 czesciach wagowych chlor¬ ku benzoylowego. Otrzymany roztwór wlewa sie, mieszajac, w temperaturze 130 — 150°C do stopu, skladajacego sie z 1350 czesci wagowych chlorku glinu i 250 czesci wagowych chlorku sodowego. Tem¬ perature utrzymuje sie mieszajac doklad¬ nie przy mniej wiecej 150° — 170°C, a na¬ stepnie wprowadza sie do stopu tak dlugo tlen, az stop otrzyma niebieska barwe.Nastepnie rozklada sie stop zapomoca wody i postepuje dalej, jak podano w przykla¬ dzie I. W ten sposób otrzymano 80 czesci wagowych oczyszczonego barwnika, iden¬ tycznego z barwnikiem wedlug przykladu I.Przyklad III. Roztwór 20 czesci wago¬ wych pyrenu w 350 czesciach wagowych chlorku m-chlorobenzoylowego wlewa sie przy temperaturze 130°C do 400 czesci wa¬ gowych stopu, skladajacego sie z chlorku glinu i chlorku potasu (1 mol AL2ClQ na 1 mol KCl). Nastepnie dodaje sie, mieszajac, malemi porcjami tyle braunsztynu, az stop otrzyma barwe niebieska, co nastepuje po 20 — 30 minutach. Dalsza przeróbka stopu i oczyszczanie surowego barwnika odbywa sie jak w poprzednich przykladach. Otrzy¬ many barwnik rozpuszcza sie w stezonym kwasie siarkowym, zabarwiajac powstaly roztwór na niebiesko z odcieniem bardziej zielonawym, anizeli barwnik, otrzymany wedlug przykladu I. Z fioletowoniebieskiej kadzi daje barwnik ten na bawelnie poma¬ ranczowe zabarwienie. Otrzymany barwnik posiada prawdopodobnie nastepujacy wzór strukturalny: — 2 —Jezeli zamiast chlorku m-chlorobenzoy- lowego stosuje sie chlorek p-chlorobenzoy- lowy, otrzymuje sie podobny barwnik.Przyklad IV. 20 czesci wagowych py- renu i 31 czesci wagowych chlorku kwasu p-toluylowego stapia sie w temperaturze o- kolo 150 — 160°C z 400 czesciami wagowe- mi chlorku glinu i chlorku sodu tak dlugo z doprowadzeniem powietrza, az stop przy¬ bierze czysta niebieska barwe. Otrzymany barwnik, wyosobniony i oczyszczony we¬ dlug wskazówek poprzednich przykladów, krystalizuje sie z chinoliny w postaci poma- ranczowozóltych igielek i daje z niebieska- woczerwonej kadzi czyste odcienie poma¬ ranczowe o dobrej trwalosci. Barwnik ten posiada prawdopodobnie nastepujacy wzór strukturalny: Jezeli zamiast chlorku kwasu p-toluy- lowego stosuje sie chlorek kwasu m-toluy- lowego, otrzymuje sie podobny barwnik.Przyklad V. Roztwór o cieplocie okolo 100°C, zawierajacy 20 czesci wagowych pyrenu w 40 czesciach wagowych chlorku a-naftoylowego, dodaje sie, mieszajac, w temperaturze 110° — 120°C do 500 czesci wagowych chlorku sodu i chlorku glinu, po- czem otrzymany stop traktuje sie, jak po¬ dano w poprzednich przykladach, tak dlu¬ go powietrzem lub tlenem, az zabarwi sie na kolor niebieski. Z otrzymanego barwnika jest dosc trudno wytworzyc roztwór ka¬ dziowy; na bawelnie daje barwnik ten bru- natnopomaranczowe zabarwienia.Przyklad VI. Do stopu wytworzonego wedlug przykladu I i zawierajacego pyren, chlorek benzoylowy, chlorek glinu i sól ku¬ chenna dodaje sie, mieszajac, powoli w temperaturze 160° — 180°C 20 czesci wa¬ gowych pulchnego tlenku zelazowego. Tlen tlenku zelazowego dziala odwodorniajaco tak, ze stop szybko przybiera niebieski ko¬ lor rozpuszczonego pyrantronu. Dalsza przeróbka odbywa sie tak samo, jak wska¬ zano w przykladzie I. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób otrzymywania kadziowych barw¬ ników, znamienny tern, ze pyren kondensu- je sie z aromatycznemi chlorobezwodnika- mi kwasowemi, posiadajacemi co najmniej jedno wolne orto-polozenie, zapomoca chlorku glinu w obecnosci odwodorniajaco dzialajacego srodka, celowo z dodatkiem srodka ulatwiajacego topnienie. I. G. Far b enindus t r i e Aktiengesellschaft. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL