Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych podstawionych N(l-benzylopirolidynylo-2- -alkilo)-benzaimidów o wzorze 1, w którym A ozna¬ cza atom wodoru, grupe alkilowa o 1—5 atomach wegla lub grupe alkenylowa o 2—5 atomach wegla, X oznacza atom wodoru, grupe alkoksylowa o 1—5 atomach wegla, grupe alkilowa o 1—:5 atomach wegla, grupe ailkenyloksylowa o 2—5 atomach wegla lub grupe alkenylowa o 2—5 atomach wegla, Y oznacza atom wodoru, chlorowca, grupe alkilowa o 1—5 atomów wegla, alkoksylowa o 1—5 atomów wegla, aminowa, amiinopodstawiona taka jak grupa alkiloaminowa, acyloaminowa, berizyloa alkoksykarbonyloaminowa, Z oznacza atom wo¬ doru, atom chlorowca, grupe aikosylowa o 1—5 atomach wegla, grupe alkilosulfonylowa o 1—5 atomach wegla, grupe o wzorze S02NB1R2, w któ¬ rym R± i R2 sa takie same lub rózne i oznaczaja atom wodoru, nizsza grupe alkilowa o 1—5 ato¬ mach wegla lub razem z atomem azotu, do którego sa przylaczone, tworza grupe heterocykliczna ewentualnie zawierajaca inny heteroatom, W ozna¬ cza grupe alkilenowa o lancuchu prostym lub rozgalezionym, i zawierajaca 1—4 aitomów wegla, m oznacza liczbe 1, oraz farmaceutycznie "dopusz¬ czalnych soli addycyjnych tych zwiazków z kwa¬ sami, soli amonowych a takze lewosikretnych i prawoskretnych ich izomerów.Siposób (wedlug wynalazku polega na tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 2, w którym B oznacza S0 atom chlorowca, grupe hydroksylowa lub reszte organiczna, a A, X, Y i Z maja wyzej podane zna¬ czenie poddaje sie reakcji z prawoskretna, lewo- skretna lub racemiczna amina o wzorze 3, w któ¬ rym W i m maja wyzej podane znaczenie albo reakcji poddaje sie reaktywne pochodne tych zwiazków.Podstawione grupy aminowe oznaczone symbo¬ lem Y lub alkiloaminowe oznaczaja grupy, jedoo- lub dwualkiloaminowe o 1—5 atomach wegla, takie jak acetamidowa, formamidowa, propionoamidowa, butyroamidowa, benzamidowa, ftaliimidowa itp.W zwiazkach o wzorze 2 reszta organiczna ozna¬ cza grupy zdolne do wytwarzania reaktywnych pochodnych kwasowych. Stanowia one karboksy¬ lowe estry, takie jak metylowy, etylowy, (maslowy, izomaslowy itp., reaktywne estry kwasowe, takie jak ester eyjanometylowy lub meltoksymetylowy, N-hydiroksyimidowy albo ewentualnie podstawione estry, hydrazydy kwasowe, azydy kwasowe, syme¬ tryczne bezwodniki, mieszane bezwodniki, na przy¬ klad wytworzone z chloroweoformamidów nizszo alkilowych, azolidy, takie jak triazoilidy, tetirazo- lidy lub imidazolidy albo kwasne izocyjaniany.Jednakze sposób wedlug wynalazku nie ogranicza sie tylko do stosowania wyzej wymienionych po¬ chodnych. iW sposobie wedlug wynalazku jako reaktywne pochodne aminy o wzorze 3 stosuje sie produkty reakcji aminy z chlorkami fosforu, tlenochlorkami 96 942 \96 942 3 fosforu, chlorofosforki dwualkilowe, dwuarylowe lub ortopentylenowe, dwuchlorofosfoirki alkilowe lub arylowe albo izoitiocyjaniany tych amin. Reak¬ tywne pochodne wymienione powyzej moga reago¬ wac z (kwasami in situ albo moga byc wyodreb- 5 niane.Reakcje wolnego kwasu i wolnej aminy mozna przeprowadzac w obecnosci czynnika kondensuja- cego, takiego jak czterochlorek krzemu, (bezwodnik fosforowy lub karbodwuimid, na przyklad dwu- 10 cykloheksylokairbodwuimid.Reakcje anodowania ¦wedlug wynalazku przepro¬ wadza sie ewentualnie w obecnosci rozpuszczal¬ nika. Stosuje sie rozpuszczalniki obojetne w sto¬ sunku do amidowajnia, na przyklad alkohole, 15 poliole, benzen, toltel, dioksan, chloroform, eter metylowy glikolu dwiJetylenowego. Jako rozpusz¬ czalnik mozna takze stasowac nadmiar aminy uzy¬ tej ^ako gujpigtrat. Korzystnie podczas amidowania mieszaaine reakcyjngJegiiTzewa sie, na przyklad do 20 temperatury^ wrzenia stosowanego rozpuszczalnika.Ewentualnie w celu otrzymania soli addycyjnej, zwiazek otrzymany sposobem wedlug wynalazku, poddaje sie reakcji,z farmakologicznie dopuszczal¬ nym kwasem, taMim jak solny, bromowodorowy, siarkowy, fosforowy, szczawiowy, octowy, winowy, cytrynowy lub metanosulfonowy.W celu otrzymania czwartorzedowej sol; amono¬ wej otrzymany sposobem wedlug wynalazku zwia¬ zek poddaje sie reakcji z siarczanami lub halogen¬ kami alkilowymi.Benzamidy otrzymane sposobem wedlug wyna¬ lazku maja atrakcyjne wlasciwosci terapeutyczne zwlaszcza przeciwwymiotowe, przeciwwrzodowe i wplywajace na centralny uklad nerwowy. Ich niska toksycznosc jest szczególnie uzyteczna' dla leczenia ludzi ibez ujemnych efektów ubocznych.Przyklad I. Chlorowodorek N- Iidynylo-2/-metylo)-2-metoksyetylosulfonylobenza- midu.Do 6 litrowego naczynia reakcyjnego zaopatrzo¬ nego w mieszadlo i -¦ termometr wprowadza sie 2160 ml metylloetyloketonu i 400 g N-benzylo-2- -amdnometylopirolidyny. Nastepnie w temperaturze —20°C dodaje sie 540 g chlorku 2-meitoksy-5- etylosulfonylobenzoilowego. Otrzymana mieszanine miesza sie w ciagu 3 godzin w temperaturze oto¬ czenia. Wytworzone krysztaly suszy sie, przemywa mala iloscia mieszaniny lód-zimny metyloetyloke- ton i suszy w temperaturze 50°C. Otrzymuje sie 850 g substancji, która rozpuszcza sie w 4250 ml ^ 95°/o lizopropanolu. Po przesaczeniu roztwór chlodzi sie. Wytworzone krysztaly suszy sie, przemywa i suszy. Otrzymuje sie 700 g chlorowodorku N-(l'- -benzylopiroMdynylo-2,Hmetylo)-2-metoksy-5-etylo- sulfonylobenzamidu o itemperaiturze topnienia 170°C 55 z wydajnoscia 15tS°/^ Przykladll. Chlorowodorek N-^^benzylo- piroQidynyio-2'-metylo)-2-metoksy-5-metylosulfo- nylóbenzamidu.Do 10 litrowego naczynia reakcyjnego zaopatrzo- 60 nego w mieszadlo mechaniczne i termometr wpro¬ wadza sie 3 1 metyioetyloketanu i 431 g N-lbenzylo- 2-aminometyilopirolidyiriy, a nastepnie w tempera¬ turze 15^20°C dodaje sie 555 g chlorku 2-metoksy- -5-metylosulfonylobenzoilu. W 45 Mieszanine rekacyjna miesza sie w temperaturze otoczenia w ciagu 2 godzin. Wytworzona substancje stala suszy sie, traktuje mieszanina lód-zimny me- tyloetyloketon, a aastepnie suszy w temperaturze 50°C. Otrzymuje sie 935 g substancji.Oczyszczanie tej substancji przeprowadza sie przez konwersje do chlorowodorku w zasadzie przez potraktowanie amoniakiem, a nastepnie wy¬ twarzanie soli tej zasady za pomoca kwasu. Wy¬ twarzanie soli przeprowadza sie za pomoca chloro¬ wodoru po rozpuszczeniu zasady w 3 litrach etanolu.Wytworzony chlorowodorek suszy sie, przemywa mieszanina lód-zimny etanol i suszy w tempera¬ turze 50°C. Otrzymuje sie 285 g chlorowodorku N-(l^benzylopirolidynylo-2'-metylo)-2-mettoksy-5- -metylosulfonylobenzamidu o temperaturze topnie¬ nia 153—156°C z wydajnoscia 84,3%.Przyklad III. Fosforan JST- nylo-2'-metylo)-2-metoksy-4-amino-5-sulfamoilo- benzamidu.Do 4 litrowej kolby zaopatrzonej w mieszadlo mechaniczne, termometr i chlodnice zwrotna wpro¬ wadza sie 500 g 2-metoksy-4-amino-5-sulfamylo- benzoesanu metylu, 510 ml wody i 547 g 1-benzylo- -2-aminometylopirolidyny. Nastepnie mieszanine reakcyjna ogrzewa sie w temperaturze 90—95°C w ciagu 20 godzin. Po ochlodzeniu wytworzona substancje stala ekstrahuje sie 3-krotnie 700 ml chlorku metylenu. Rozpuszczalniki eksitracji laczy sie, przemywa woda, suszy nad siarczanem magnezu i odparowuje pod zmniejszonym cisnieniem.Otrzymana substancje (450 g) rozpuszcza sie w temperaturze wrzenia w 1350 ml wody i dodaje 250 ml 85°/o kwasu fosforowego (wartosc pH = 1).Po ochlodzeniu wytracone krysztaly rozpuszcza sie ponownie w temperaturze wrzenia w 1350 ml wody i dodaje 40 g aktywowanego wegla. Po prze¬ saczeniu na goraco i ochlodzeniu otrzymanego roz¬ tworu wytworzone krysztaly suszy sie, przemywa woda i znów suszy w temperaturze 50°C. Otrzy¬ muje sie 380 g fosforanu N- -2'-nietylo)-2-nie1x)ksy-4-aniino-5-suilfamylobenza- midu o temperaturze topnienia 184—186°C.Przyklad IV. N-(l,-ibenzylopiirollidynyilo-2'-me- tylo)-2-metoksy-4-amino-5-chlorobenzamid.Do 6 litrowej kolby zaopatrzonej w mieszadlo mechaniczne, termometr, chlodnice zwrotna i prze¬ wód do doprowadzania gazu wprowadza sie 515 g 2-metoksy-4-acetamido-5-chlorobenzoesanu metylu i 1100 ml glikolu etylenowego i podczas mieszania dodaje 1140 g N-ibenzylo-2-aminometylopirolidyny Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie w temperaturze 120°C w ciagu 2 godzin w atmosferze argonu, po czym chlodzi do temperatury 100°C i dodaje 500 ml wodnego 2,5 N roztworu wodorotlenku sodu ogrza¬ nego do temperatury 95^00°C Po dodaniu 1 litra wody mieszanine reakcyjna chlodzi sie do tempe¬ ratury 0—5°C. Organiczna substancje oleista od¬ dziela sie przez dekantacje i rozpuszcza w 800 ml chlorku metylenu, który byl uzyty do ekstrakcji fazy wodnej. Po osuszeniu nad siarczanem magnes zu rozpuszczalnik odparowuje sie pod zmniejszo¬ nym cisnieniem. Pozostalosc rekrystalizuje sie- z acetonu.96 942 Otrzymane krysztaly osusza sie i suszy w tem¬ peraturze 50°C. Otrzymuje sie 350 g N-(l'-benzylo- pkoMynylo-2'-me(tylo)-2-metofesy-4-amino-5-chlor benzamidu o temperaturze topnienia 142^144°C z wydajnoscia 47%.Przyklad V. Chlorowodorek N- pirolidynylo-2/-metylo)-2-metoksy-5-etylosulfonylo- benzamidu.Do kolby zaopatrzonej w mieszadlo i chlodnice wprowadza sie 7,3 g kwasu 2-metoksy-5-etylosulfo- nylobenzoesowego, 200 ml czterowodorofuranu i 7,3 g karbonyiodwuimddazolu. Po mieszaniu w temperaturze otoczenia w ciagu 30 minuft^do mieszaniny reakcyjnej dodaje sie 9,2 g N-benzylo- -2-aminometylopirolidyny. Mieszanie mieszaniny reakcyjnej kontynuuje sie w temperaturze otocze¬ nia, po czym odparowuje rozpuszczalnik pod zmniejszonym cisnieniem. Pozostalosc rozpuszcza sie w kwasie solnym. Po przesaczeniu roztiwór trakituje sie wodórotlenkiem sodu do wartosci pH 12—13. Mieszanine ekstrahuje sie chloroformem.Faze organiczna suszy sie i przesacza, a rozpusz¬ czalnik odparowuje sie pod zmniejszonym cisnie¬ niem.Wytworzony benzarnid przeprowadza sie w chlo¬ rowodorek przez rozpuszczenie w etanolu i po¬ traktowanie roztworem etanolowym kwasu solnego.Po zwyklej obróbce (saczenie, przemywanie, su¬ szenie) otrzymuje sie 8,5 g chlorowodorku N-(l'- -benzylopirolidynylo-2'-metylo)-2-metoksy-5-etylo- sulfonylobenza^midu o temperaturze topnienia 170PC z wydajnoscia 63%.Przyklad VI. N-(l'-benzylopirolidynylo-2/-me- tylo)-i2-metoksy-4-amino-5nmeitylosufonylobenzamid.Do 3 litrowej kolby zaopatrzonej w mieszadlo, termometr i wtoraplacz wprowadza sie 220 g kwasu 2-metoksy-4-amino-5-metylosulfamoilobenzoesowe- go, 217 ml wody i 85,5 g trój etyloaminy. Miesza¬ nine ogrzewa sie w temperaturze 50°C az do roz¬ puszczenia. Nastepnie do mieszaniny dodaje sie 520 ml acetonu, otrzymany roztwór chlodzi sie do temperatury 0°C i wlkrapla 92 g etylochloro- formamidu w temperaturze 0—5°C. Mieszanie kon¬ tynuuje sie w temperaturze 0—5qC w ciagu 1 godz. i 30 minut, po czym dodaje 92 g l-benzylo-2- -aminometylopirolidyny.Po wzroscie temperatury do temperatury otocze¬ nia mieszanine miesza sie nadal w ciagu 2 go¬ dzin. Nastepnie aceton destyluje sie, a pozostalosc rozpuszcza sie w 2 L wody. Mieszanine alkalizuje sie przez dodanie 15 ml 20% amoniaku i wytraca zasade. Substancje oczyszcza sie przez wytworzenie fosforanu za pomoca 85% kwasu fosforowego i wy¬ traca powtórnie zasade za pomoca 20% amoniaku.Otrzymuje sie 228 g N- -metylo)-2-metoksy-5-metylosulfamoilobenzamidu o temperaturze 88—92°C, z wydajnoscia 62%.Przyklad VII. Chlorowodorek N- pirolidynyio-2,-metylo)-2,3-dwumetoksy-5-suilfamo- ilobenzamidu.Do 4 litrowej kolby zaopatrzonej w mechaniczne mieszadlo i termometr wprowadza sie 1 litr acetonu i 200 g N-benzylo-2-amiinometyilopdrolidyny. Miesza¬ nine chlodzi sie do temperatury 0aC i dodaje 280 g chlorku 2,3-dwumetoksy-5-!Sulfamoilobenzoilu, przy 6 czym temperature mieszaniny reakcyjnej utrzymu¬ je sie ponizej 10°C. Nastepnie mieszanine reakcyjna miesza sie w ciagu 4 godzin.Oczyszczanie otrzyimanej substancji przeprowa- 3 dza sie przez rozpuszczenie w temperaturze wrae- nia w 600 ml dwumetyloformamidu. Po przesacze¬ niu roztworu i chlodzeniu otrzymane krysztaly suszy sie, przemywa woda i znów suiszy w tem¬ peraturze 60°C. Otrzymuje sie 190 g N-(lr-benzyló- io; pkoMynyio-2'-metylo)-2,3^djWumetoksy-5-suifamo- ilobenzamidu o temperaturze 208—209°C, z wydaj¬ noscia 38£%.Przyklad VIII. N-benzylopiroUdytnylo-2'- -metylo)-2,3-dwumeiKksy^Mmetylosulfamoilobenza- n inid.Do 2 litrowej kolby zawierajacej 500 g gldkoki etylenowego, w którym rozpuszczono li24 g 2,3-diw»- metoksy-5-metylosulfamoilobenzoesanu metylu, w temperaturze 50°C dodaje sie 98 g l-benzylo-2- -aminometylopiroMdyny i roztwór utrzymuje sie w temperaturze 50°C az próba rozpusci sie calko^ wicie w rozcienczonych kwasach. Po rozcienczeniu mieszaniny reakcyjnej 2 1 wody, zakwasza sie ja 70 ml stezonego kwasu solnego, traktuje/weglem aktywowanym i saczy. Zasade wytraca sie amo¬ niakiem 20%.Substancje wytworzona przez dodanie malej ilosci eteru suszy sie, przemywa woda i suiszy.Przez rekrystalizacje z absolutnego etanolu otrzy- muje sie 127 g N-Cl^ibenzylopirolidynylo-Z^motylo)- -2,3-dwumetokBy-5-metyIosuilfanioilobenza!midu o temperaturze 101—122°C, z wydajnoscia 84,5%.Przyklad IX. N-iCl^ibenzylofpdrolidynylo^'^ -metylo)-2-metoiksy-5-nietylosullfamoilobenzamiM.Do 1 litrowej kolby zaopatrzonej w chlodnice wprowadza sie 238 g 2-metoksy-5-mi|tylosuilfamylo- benzoesanu etylu, 78,5 g wody i l$& g 1-ibenzylo- -2-aminometylopirplidyny. Otrzymana zawiesine ogrzewa sie w. temperaturze 90°C, az próba calko¬ wicie rozpuszcza sie w rozcienczonych kwasach* 40 Nastepnie mieszanine traktuje sie 1550 mi wody i zakwasza sie stezonym kwasem solnym. Otrzy¬ many roztwór traktuje sie weglem aktywowanym i saczy, po czym -alkalizuje 20% amoniakiem.Substancje stala otrzymuje sie przez dodanie malej 45 ilosci eteru, suszy, przemywa woda i suszy w tem¬ peraturze 45aC. Po rekrystalizacji zasady z abso¬ lutnego alkoholu otrzymuje sie 211 g N^il^-benzylo- pirolidynylo^^-metoksy-SHmetyilosuilfamoilobenza- mid o temperaturze 117^1il8,5°C z wydajnoscia •° 58,5%.Przyklad X. N-(l'-(benzy!lopirolidynylo-2'-me- tylo)-2-metoksy-4-amino-5-chlorobenzamid.Do roztworu 3,5 g l-toenzylo-2-amtmometylopiro- lidyny w pirydynie wkrapla sie roztwór 1,4 g trójchlorku fosforu w 8 ml pirydyny podczas mie¬ szania w temperaturze 0^5°C. Mieszanie konty¬ nuuje sie giajipierw iw\ temperaturze 0—5°C, a na¬ stepnie w temperaturze otoczenia. Po dodaniu 2g kwasu 2-metoksy-4-amino-5-chlorobenzoesowego 60 mieszanine ogrzewa sie podczas mieszania w ciagu kilku godzin. Po ochlodzeniu mieszaniny, oddziela sie rozpuszczalnik, a pozostalosc rozpuszcza sie w chloroformie. Otrzymany roztwór traktuje sie wodnym roztworem weglanu sodu i suszy nad bez- [s wodnym siarczanem magnezu/ 5596 942 Otrzymana substancje po zalezeniu pod zmniej- . szonym cisnieniem rekrystalizuje sie z acetonu.Otrzymuje sie 2,2 g N-Cl^benzylo-S^rolidynylo- metylo)-2-metoiksy-4-aniino-5-chilorobenzamidu o temperaturze topnienia 142—144°C z wydajnoscia 59,3'°/o.Przyklad XI. Chlorowodorek N^l^benzylo- -2/-p(irolidynylc)metylo)-2-metoksy-5-sulfamoiloben- zarradu.D®. 4 litrowej kolby wprowadza sie 571 g 2-me- tofesy-5-sulfamoilobenzoesanu etylu i 1320 ml gli¬ kolu. Mieszanine ogrzewa sie do temperatury 70°C, po czym dodaje 420 g N-benzylo-2-aminometylo- piralddyny. Mieszanine utrzymuje sie w tempera¬ turze 120°C w ciagu 4 godzin. Po ochlodzeniu otrzymana substancje dysperguje sie w wodzie, a wytracona substancje odsacza sie, traktuje roz¬ tworem 300 ml Stftyo kwasu solnego w 5 1. wody i mieszanine miesza sie w ciagu 2 godzin.Chlorowodorek suszy sie, przemywa woda i suszy w temperaturze 50°C otrzymujac 900 g chlorowo¬ dorku N- -5-sulfamoilobenzamidu o temperaturze (topnienia 232—235°C z wydajnoscia 93Vo. ' PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL