PL242158B1 - Nowe ciecze jonowe z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, sposób otrzymywania i zastosowanie jako adiuwanty - Google Patents

Nowe ciecze jonowe z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, sposób otrzymywania i zastosowanie jako adiuwanty Download PDF

Info

Publication number
PL242158B1
PL242158B1 PL433625A PL43362520A PL242158B1 PL 242158 B1 PL242158 B1 PL 242158B1 PL 433625 A PL433625 A PL 433625A PL 43362520 A PL43362520 A PL 43362520A PL 242158 B1 PL242158 B1 PL 242158B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
hydroxyethyl
dodecyldimethylammonium
formula
cation
chloride
Prior art date
Application number
PL433625A
Other languages
English (en)
Other versions
PL433625A1 (pl
Inventor
Juliusz Pernak
Damian Kaczmarek
Tadeusz Praczyk
Original Assignee
Politechnika Poznańska
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Politechnika Poznańska filed Critical Politechnika Poznańska
Priority to PL433625A priority Critical patent/PL242158B1/pl
Publication of PL433625A1 publication Critical patent/PL433625A1/pl
Publication of PL242158B1 publication Critical patent/PL242158B1/pl

Links

Landscapes

  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)

Abstract

Przedmiotem wynalazku są nowe ciecze jonowe z kationem (2-hydroksyetylo) dodecylociimetyloamoniowym, sposób otrzymywania i zastosowanie jako adiuwanty. Nowe adiuwanty w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym o wzorze 1 oraz anionami D-glukonianowy o wzorze 2, albo L-piroglutaminianowym o wzorze 3, albo cholanowym o wzorze 4, albo 1,4-bis(2-etloheksoksy)-1,4-dioksobutano-2-sulfonianym o wzorze 5, albo bis(2-etyloheksylojfosforanowym o wzorze 6 albo a-ketoglutarowego o wzorze 7. Sposób ich otrzymywania polega na tym, że chlorek (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy rozpuszcza się w metanolu, lub etanolu, lub butaniu, lub propanolu, lub chloroformie poddaje się reakcji wymiany z D-glukonianem, albo L-piroglutaminianem, albo 1,4-bis(2-etloheksoksy)-1,4-dioksobutano-2-sulfonianem albo bis(2-etyloheksylo)fosforanem sodu, w stosunku molowym chlorku do soli sodowej 1:1, w temperaturze od 20 do 35°C, korzystnie 25°C, następnie odsącza się nieorganiczny produkt uboczny, po czym produkt rozpuszcza się w acetonie w celu usunięcia pozostałości soli nieorganicznej, wytrącony osad odsącza się, a od produktu odparowuje się rozpuszczalnik i suszy w temperaturze 70°C. Zastosowanie nowych adiuwantów w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy jako adiuwnaty.

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku są nowe ciecze jonowe z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, sposób otrzymywania i zastosowanie jako adiuwanty.
Adiuwanty do agrochemikaliów są to związki chemiczne dodawane do środków ochrony roślin, które poprzez modyfikację właściwości fizycznych wpływają na aktywność biologiczną substancji czynnych. Główne przyczyny stosowania adiuwantów to:
• zwiększanie zwilżalności powierzchni rośliny, przez co poprawiają wchłanianie substancji aktywnych, • zwiększenie ilości przemieszczanej substancji czynnej do miejsca jej działania w roślinie, • ograniczenie wymywania środków ochrony roślin z górnych warstw gleby, co zmniejsza skażenie wód gruntowych, • zmniejszenie lotności środków ochrony roślin, • zmniejszenie ryzyka znoszenia kropli cieczy użytkowej poza teren nie będący celem stosowania środka ochrony roślin.
Dlatego we współczesnej ochronie roślin przed organizmami szkodliwymi powszechnie stosuje się środki chemiczne z dodatkiem adiuwantów. W 2011 roku zaproponowano przeprowadzenie części środków ochrony roślin w postaci cieczy jonowych, co umożliwiło wyeliminowanie niektórych problemów związanych z ich stosowaniem, co zostało przedstawione w publikacji: J. Pernak i in., Ionic liquids with herbicidal anions, Tetrahedron 67, 2011, 4838-4844. DOI: 10.1016/j.tet.2011.05.016. Jednak brak możliwości przekształcenia niektórych substancji aktywnych w postać jonową skłonił badaczy do poszukiwania nowych adiuwantów, które będą wykorzystywać strukturę jonową w celu projektowania pożądanych właściwości i poprawią skuteczność substancji aktywnych. W 2019 roku zespół polskich badaczy opublikował pracę, w której wykorzystując związki pochodzenia naturalnego lub bezpieczne dla środowiska otrzymał nowe substancje w postaci cieczy jonowych poprawiające skuteczność działania herbicydów. Związki te zostały omówione w publikacji D.K. Kaczmarek i in., Synthesis, properties and adjuvant activity of docusate-based ionic liquids in pesticide formulations, J. Ind. Eng. Chem. 78, 2019, 440-447. DOI: 10.1016/j.jiec.2019.05.023. Okazały się one znacznie lepsze niż substancje stosowane obecnie, a co najważniejsze bardziej bezpieczne dla środowiska przy jednoczesnym modyfikowaniu kilku parametrów fizycznych przez jedną substancję, co było ich dodatkową zaletą.
Przykładami tego typu związków są:
• D-glukonian (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy, • α-ketoglutaran (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy, • L-piroglutaminian (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy, • cholan (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy, • bis(2-etyloheksylo)fosforan (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy, • 1,4-bis(2-etyloheksoksy)-1,4-dioksobutano-2-sulfonian (2-hydroksyetylo)dodecylodimetylo- amoniowy.
Istotą wynalazku są nowe adiuwanty w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym o wzorze 1 oraz anionami D-glukonianowy o wzorze 2, albo L-piroglutaminianowym o wzorze 3, albo cholanowym o wzorze 4, albo 1,4-bis(2-etyloheksoksy)-1,4-dioksobutano-2-sulfonianym o wzorze 5, albo bis(2-etyloheksylo)fosforanowym o wzorze 6 albo α-ketoglutarowego o wzorze 7.
Sposób ich otrzymywania polega na tym, że chlorek (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy rozpuszcza się w metanolu, lub etanolu, lub butanolu, lub propanolu, lub chloroformie poddaje się reakcji wymiany z D-glukonianem, albo L-piroglutaminianem, albo 1,4-bis(2-etyloheksoksy)-1,4-dioksobutano-2-sulfonianem albo bis(2-etyloheksylo)fosforanem sodu, w stosunku molowym chlorku do soli sodowej 1:1, w temperaturze od 20 do 35°C, korzystnie 25°C, następnie odsącza się nieorganiczny produkt uboczny, po czym produkt rozpuszcza się w acetonie w celu usunięcia pozostałości soli nieorganicznej, wytrącony osad odsącza się, a od produktu odparowuje się rozpuszczalnik i suszy w temperaturze 70°C.
Drugi sposób otrzymywania polega na tym, że chlorek (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy rozpuszcza się w metanolu, lub etanolu, lub butanolu, lub propanolu, lub chloroform ie poddaje się reakcji wymiany z α-ketoglutaranem sodu, w stosunku molowym chlorku do soli sodowej 2:1, w temperaturze od 20 do 35°C, korzystnie 25°C, następnie odsącza się nieorganiczny produkt uboczny, po czym produkt rozpuszcza się w acetonie w celu usunięcia pozostałości soli nieorganicznej, wytrącony osad odsącza się, a od produktu odparowuje się rozpuszczalnik i suszy w temperaturze 70°C.
Trzeci sposób otrzymywania polega na tym, że chlorek (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy rozpuszcza się w metanolu i miesza się z żywicą jonowymienną, następnie usuwa się żywicę jonowymienną poprzez sączenie i dodaje się kwasu D-glukonianowego, albo L-piroglutaminianowego, albo cholanowego albo bis(2-etyloheksylo)fosforanowego w stosunku chlorku do kwas 1:1, po czym odparowuje się rozpuszczalnik i suszy w temperaturze 70°C.
Kolejny sposób otrzymywania polega na tym, że chlorek (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy rozpuszcza się w metanolu i miesza się z żywicą jonowymienną, następnie usuwa się żywicę jonowymienną poprzez sączenie i dodaje się kwasu α-ketoglutarowego w stosunku chlorku do kwas 2:1, po czym odparowuje się rozpuszczalnik i suszy w temperaturze 70°C.
Zastosowanie nowych adiuwantów w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy jako adiuwanty.
Korzystnym jest, gdy nowe adiuwanty w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy stosuje się w postaci roztworu wodnego o stężeniu co najmniej 0,05%, albo w postaci roztworu wodno-alkoholowego o stężeniu co najmniej 0,05%.
Dzięki zastosowaniu rozwiązania według wynalazku uzyskano następujące efekty techniczno-ekonomiczne:
• syntezowano nowe ciecze jonowe zawierające kation (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy, • opracowane metody syntezy przebiegają z wysoką wydajnością powyżej 90%, • otrzymane sole w temperaturze otoczenia są cieczami o wysokiej lepkości, co pozwala zaliczyć je do cieczy jonowych, • syntezowane ciecze jonowe posiadają niemierzalną nad swą powierzchnią prężność par, • otrzymane ciecze jonowe wykazują stabilność termiczną w szerokim zakresie temperatur, • otrzymane nowe związki wykazują aktywność powierzchniową, • syntezowane związki mogą być zastosowane jako adiuwanty rolnicze.
Wynalazek ilustrują poniższe przykłady:
Przykład I
Sposób otrzymywania D-glukonianu (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego, skrót [Ci2-Chol][D-Glu]
W reaktorze umieszczono 2,93 g (0,01 mol) chlorku (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy rozpuszczonego w 30 cm3 propanolu w temperaturze 25°C i dodano 2,18 g (0,01 mole) D-glukonianu sodu. Wytrącony osad chlorku sodu oddzielono od D-glukonianu (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego i odparowano rozpuszczalnik. Otrzymaną mieszaninę rozpuszczono w 30 cm3 acetonu. Wytrącony osad oddzielono, a rozpuszczalnik odparowano. Produkt suszono w suszarce próżniowej, w temperaturze 70°C. Otrzymano produkt z wydajnością 94%.
Struktura związku została potwierdzona w wyniku analizy widm protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego:
1H NMR (CDCl3) δ [ppm] = 0.89 (t, 3H, J = 6.98 Hz); 1.29 (m, 18H); 1.79 (m, 2H); 3.15 (s, 6H); 3.40 (m, 2H); 3.47 (m, 2H); 3.64 (m, 1H); 3.71 (m, 1H); 3.74 (m, 1H); 3.78 (m, 1H); 4.00 (m, 2H); 4.08 (s, 2H).
13C NMR (CDCI3) δ [ppm] = 14.5, 23.7, 27.4, 30.2 (4C), 30.7 (2C), 33.0, 52.3 (2C), 56.8, 64.7, 66.4, 66.7, 72.1,73.0, 74.5, 75.6, 178.7.
Analiza elementarna CHN dla C22H47NO8 (Mmol = 453,33 g/mol): wartości obliczone (%): C = 58,25; H = 10,44; n = 3,09; wartości zmierzone (%): C = 58,59; H = 10,85; N = 2,90.
Przykład II
Sposób otrzymywania D-glukonianu (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego, skrót [C12-Chol] [D-Glu]
W kolbie zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne umieszczono 2,93 g (0,01 mol) chlorku (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego rozpuszczonego w 30 cm3 metanolu w temperaturze 25°C. Następnie do reaktora dodano żywicę jonowymienną. Po reakcji wymiany od wodorotlenku amoniowego odsączono żywicę jonowymienną. Przesącz zobojętniono kwasem D-glukonianowym, po czym odparowano rozpuszczalnik. Produkt suszono w suszarce próżniowej, w temperaturze 70°C. Otrzymano produkt z wydajnością 90%.
Przykład III
Sposób otrzymywania α-ketoglutaranu (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego, skrót [Ci2-Chol][a-Keto]
W kolbie rozpuszczono 5,86 g (0,02 mol) chlorku (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego w 30 cm3 butanolu. Następnie dodano 1,90 g (0,01 mola) α-ketoglutaranu sodu. Reakcję wymiany prowadzono w temperaturze 35°C przy intensywnym mieszaniu. Nierozpuszczalną w butanolu sól nieorganiczną odsączono, a następnie odparowano butanol na wyparce próżniowej. Otrzymaną mieszaninę rozpuszczono w 30 cm3 acetonu. Wytrącony osad oddzielono, a rozpuszczalnik odparowano. Produkt reakcji suszono w suszarce pod zmniejszonym ciśnieniem w temperaturze 70°C. Wydajność reakcji wyniosła 90%.
Wykonane widma protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego pozwoliły na potwierdzenie struktury produktu:
1H NMR (CDCl3) δ [ppm] = 0.89 (t, 6H, J = 7.02 Hz); 1.29 (m, 36H); 1.80 (m, 4H); 2.45 (t, 2H); 3.01 (t, 2H); 3.15 (s, 12H); 3.39 (m, 4H); 3.46 (m, 4H); 3.99 (m, 4H).
13C NMR (CDCle) δ [ppm] = 14.6 (2C), 23.8 (2C), 23.9 (2C), 27.5 (2C), 30.4 (8C), 30.9 (4C), 31.4, 33.2 (2C), 37.1,52.3 (4C), 57.0 (2C), 66.6 (2C), 66.9 (2C), 171.4, 179.8.
Analiza elementarna CHN dla C37H76N2O7 (Mmol = 660,57 g/mol): wartości obliczone (%): C = 67,23; H = 11,59; N = 4,24; wartości zmierzone (%): C = 67,41; H = 11,37; N = 4,62.
Przykład IV
Sposób otrzymywania α-ketoglutaranu (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego, skrót [C12-Chol][a-Keto]
Do reaktora zaopatrzonego w mieszadło magnetyczne wprowadzono 30 cm3 metanolu wraz z żywicą jonowymienną. Następnie dodano 5,86 g (0,02 mol) chlorku (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego i 1,46 g (0,01 mola) kwasu α-ketoglutarowego (0,01 mol). Po przeprowadzeniu reakcji wymiany w temperaturze 20°C odsączono żywicę jonowymienną, a z przesączu odparowano rozpuszczalnik. Produkt dokładnie osuszono w suszarce próżniowej. Wydajność przeprowadzonej reakcji wyniosła 91%.
Przykład V
Sposób otrzymywania L-piroglutaminianu (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego, skrót [C12-Chol][L-Piro]
2,93 g (0,01 mol) chlorku (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego rozpuszczono w 50 cm3 metanol i 1,51 g (0,01 mol) L-piroglutaminianu sodu. Tak przygotowany roztwór poddano mieszaniu przez 15 minut w temperaturze 20°C. Z mieszaniny reakcyjnej odparowano metanol. Otrzymany produkt oczyszczono, poprzez wytrącenie soli nieorganicznej w acetonie. Wytrąconą sól odsączono, a z przesączu odparowano rozpuszczalnik. Produkt suszono w suszarce próżniowej, w temperaturze 70°C. Otrzymano produkt z wydajnością 90%.
Wykonane widma protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego pozwoliły na potwierdzenie struktury produktu:
1H NMR (CDCI3) δ [ppm] = 0.89 (t, 3H, J = 7.12 Hz); 1.29 (m, 18H); 1.80 (m, 2H); 2.08 (m, 1H); 2.30 (m, 2H); 2.43 (m, 1H); 3.15 (s, 6H); 3.39 (m, 2H); 3.47 (m, 2H); 3.98 (m, 2H); 4.08 (m, 1H).
13C NMR (CDCI3) δ [ppm] = 14.6, 23.8, 27.2, 27.5, 30.4 (4C), 30.6 (2C), 30.9, 31.4, 33.2, 52.3 (2C), 57.0, 59.8, 66.6, 66.9, 179.8, 181.1.
Analiza elementarna CHN dla C21H42N2O4 (Mmol = 386,31 g/mol): wartości obliczone (%): C = 65,25; H = 10,95; N = 7,25; wartości zmierzone (%): C = 65,40; H = 10,61; N = 7,42.
P r z y k ł a d VI
Sposób otrzymywania L-piroglutaminianu (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego, skrót [C12-Chol][L-Piro]
Do 50 cm3 metanolu wprowadzono 2,93 g (0,01 mol) chlorku (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego (0,01 mol) oraz żywicę jonowymienną. Mieszaninę żywicy jonowymiennej i bromku amoniowego poddano mieszaniu przez co najmniej 15 minut w temperaturze 30°C, a następnie usunięto żywicę jonowymienną poprzez sączenie grawitacyjne. Przesącz zobojętniono kwasem L-piroglutaminianowym. Po reakcji odparowano rozpuszczalnik, a wytrąconą sól poddano suszeniu próżniowemu w temperaturze 70°C otrzymując L-piroglutaminian (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy z wydajnością 93%.
Przykład VII
Sposób otrzymywania bis(2-etyloheksylo)fosforanu (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego, skrót [Ci2-Chol][B-Phos]
Do kolby zawierającej 30 cm3 chloroformu wprowadzono 2,93 g (0,01 mol) chlorku (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego. Następnie, podczas ciągłego mieszania, dodano 3,44 g (0,01 mol) bis(2-etyloheksylo)fosforanu sodu. Mieszanie kontynuowano przez 15 min w temperaturze 30°C, po czym z mieszaniny odparowano rozpuszczalnik. Produkt oczyszczono poprzez wytrącenie soli nieorganicznej w acetonie. Wytrącony osad odsączono, a od produktu reakcji odparowano aceton. Następnie otrzymaną ciecz jonową poddano suszeniu próżniowemu w temperaturze 70°C. Wydajność reakcji wyniosła 89%.
Wykonane widma protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego pozwoliły na potwierdzenie struktury produktu:
1H NMR (CDCb) δ [ppm] = 0.91 (m, 15H); 1.31 (m, 36H); 1.79 (m, 2H); 3.15 (s, 6H); 3.39 (m, 2H); 3.47 (m, 2H); 3.75 (m, 4H); 3.99 (m, 2H).
13C NMR (CDCb) δ [ppm] = 11.6 (2C), 14.6 (3C), 23.7 (2C), 23.8, 24.2, 24.6, 27.5, 30.3 (4C), 30.5 (2C), 30.7 (2C), 30.8 (2C), 31.4, 33.1,41.8 (2C), 52.2 (2C), 56.9, 66.5, 66.7, 68.5.
Analiza elementarna CHN dla C32H70NO5P (Mmol = 579,50 g/mol): wartości obliczone (%): C = 66,28; H = 12,17; N = 2,42; wartości zmierzone (%): C = 66,42; H = 12,01; N = 2,27.
Przykład VIII
Sposób otrzymywania bis(2-etyloheksylo)fosforanu (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego, skrót [C12-Chol][B-Phos]
W kolbie zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne umieszczono 2,93 g (0,01 mol) chlorku (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego rozpuszczonego w 30 cm3 metanolu w temperaturze 25°C. Następnie do reaktora dodano żywicę jonowymienną. Po reakcji wymiany od wodorotlenku amoniowego odsączono żywicę jonowymienną. Przesącz zobojętniono kwasem bis(2-etyloheksylo)fosforanowym, po czym odparowano rozpuszczalnik. Produkt suszono w suszarce próżniowej, w temperaturze 70°C, przez 36 godzin. Otrzymano produkt z wydajnością 90%.
Przykład IX
Sposób otrzymywania 1,4-bis(2-etyloheksoksy)-1,4-dioksobutano-2-sulfonianu (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego, skrót [C12-Chol][DOSS]
W kolbie rozpuszczono 2,93 g (0,01 mol) chlorku (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego w 30 cm3 etanolu. Do naczynia reakcyjnego dodano stechiometryczną ilość 1,4-bis(2-etyloheksoksy)-1,4-dioksobutano-2-sulfonianu sodu. Reakcję wymiany anionu chlorkowego prowadzono w temperaturze 25°C. Nierozpuszczalny w etanolu chlorek sodu odsączono, a następnie odparowano etanol na wyparce próżniowej. Otrzymany produkt rozpuszczono w acetonie w celu wytrącenia pozostałości soli nieorganicznej. Wytrącony osad odsączono, a z przesączu odparowano aceton. Produkt reakcji suszono w suszarce pod zmniejszonym ciśnieniem w temperaturze 70°C. Wydajność reakcji wyniosła 90%.
Struktura związku została potwierdzona w wyniku analizy widm protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego:
1H NMR (CD3OD) δ [ppm] = 0.90 (m, 15H); 1.31 (m, 34H); 1.59 (m, 2H) 1.79 (m, 2H); 2.97 (dd, 1H); 3.16 (s, 7H); 3.41 (m, 2H); 3.48 (m, 2H); 4.00 (m, 7H).
13C NMR (CD3OD) δ [ppm] = 11.5 (2C), 14.6 (3C), 23.9, 24.2, 24.8 (2C), 24.9 (2C), 27.6, 30.2 (4C), 30.6 (2C), 30.9 (2C), 31.5, 33.2, 34.9, 40.2 (2C), 52.3 (2C), 57.0, 63.4, 66.9, 68.3, 68.8 (2C), 169.9, 172.6. Analiza elementarna CHN dla C36H73NO8S (Mmol = 679,51 g/mol): wartości obliczone (%): C = 63,58; H = 10,82; N = 2,06; wartości zmierzone (%): C = 63,83; H = 10,55; N = 2,00.
Przykład X
Sposób otrzymywania cholanu (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego, skrót [C12-Chol][Chol]
W kolbie zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne umieszczono 2,93 g (0,01 mol) chlorku (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowego rozpuszczonego w 30 cm3 metanolu w temperaturze pokojowej. Następnie do reaktora dodano żywicę jonowymienną. Po reakcji wymiany od wodorotlenku amoniowego odsączono żywicę jonowymienną. Przesącz zobojętniono kwasem cholanowym, po czym odparowano rozpuszczalnik. Produkt suszono w suszarce próżniowej, w temperaturze 70°C. Otrzymano produkt z wydajnością 90%.
PL 242158 Β1
Analiza widm protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego potwierdziła strukturę produktu:
1H NMR (CDCb) δ [ppm] = 0.71 (s, 3H); 0.91 (m, 6H); 1.03 (d, J = 6.26 Hz, 3H); 1.29 (m, 23H); 1.57 (m, 6H); 1.78 (m, 13H); 2.26 (m, 2H); 3.15 (s, 6H); 3.39 (m, 2H); 3.47 (m, 2H); 3.79 (s, 1H); 3.99 (m, 4H).
13C NMR (CDCb) δ [ppm] = 13.1, 14.6, 17.9, 23.3, 23.7, 24.3, 27.5, 27.9, 28.8, 29.6, 30.3 (4C), 30.5 (2C), 30.8, 31.2, 33.1, 34.1, 35.9, 36.5, 37.4 (2C), 40.5, 41.1, 43.0, 47.5 (2C), 48.4, 52.2 (2C), 56.9, 66.5, 66.8, 69.0, 72.8, 74.0, 183.5.
Analiza elementarna CHN dla C40H75NO6 (Mmol = 665,56 g/mol): wartości obliczone (%): C = 72,13; H = 11,35; N = 2,10; wartości zmierzone (%): C = 72,48; H = 11,50; N = 2,48.
Przykład zastosowania
Badania nad wpływem syntezowanych cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym na skuteczność działania jodosulfuronu metylosodowego zostały przeprowadzone w warunkach szklarniowych w Instytucie Ochrony Roślin w Poznaniu (temperatura 20°C (±2), wilgotności powietrza 60%). Do badań wybrano miotłę zbożową, jako przedstawiciela grupy chwastów jednoliściennych wrażliwych na jodosulfuron. Nasiona wysiano do doniczek wypełnionych komercyjnym podłożem do uprawy roślin o odczynie lekko kwaśnym. Po wytworzeniu liścieni rośliny przerwano pozostawiając po 5 roślin w doniczce. W fazie czterech liści wykonano zabieg za pomocą opryskiwacza kabinowego wyposażonego w rozpylacz Tee Jet 110/02, przemieszczający się nad roślinami w odległości 40 cm, ze stałą prędkością 3,1 m/s. Ciśnienie cieczy w rozpylaczu wynosiło 0,2 MPa, a wydatek cieczy w przeliczeniu na 1 ha wynosił 200 dm3. Sól sodową jodosulfuronu metylowego w dawce 10 g na hektar oraz syntezowany adiuwant rozpuszczono w wodzie. Jako substancje odniesienia zastosowano sól sodową jodosulfuronu metylowego bez dodatku adiuwantu. Aktywność biologiczna herbicydu z dodatkiem adiuwantu przedstawiono na wykresie.
Po wykonaniu zabiegu doniczki z roślinami ponownie umieszczono w szklarni. Po upływie dwóch tygodni rośliny ścięto tuż nad glebą i określono ich masę z dokładnością do 0,01 g, oddzielnie dla każdej doniczki. Badanie wykonano w czterech powtórzeniach w układzie całkowicie losowym. Na podstawie uzyskanych pomiarów obliczono redukcję świeżej masy roślin w porównaniu do kontroli (rośliny nietraktowane herbicydem).
Otrzymane wyniki badań świadczą, że dodatek nowo otrzymanych substancji spowodował, poza związkami z anionem D-glukonianowym oraz cholanowym, wzrost aktywności biologicznej jodosulfuronu w porównaniu do efektów uzyskanych po aplikacji samego herbicydu (Wykres).

Claims (8)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Nowe adiuwanty w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym o wzorze 1 oraz anionami D-glukonianowy o wzorze 2, albo
    L-piroglutaminianowym o wzorze 3, albo cholanowym o wzorze 4, albo 1,4-bis(2-etyloheksoksy)-1,4-dioksobutano-2-sulfonianym o wzorze 5, albo bis(2-etyloheksylo)fosforanowym o wzorze 6 albo α-ketoglutarowego o wzorze 7.
  2. 2. Sposób otrzymywania nowych adiuwantów w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, określonych zastrzeżeniem 1, znamienny tym, że chlorek (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy rozpuszcza się w metanolu, lub etanolu, lub butanolu, lub propanolu, lub chloroformie poddaje się reakcji wymiany z D-glukonianem, albo L-piroglutaminianem, albo 1,4-bis(2-etyloheksoksy)-1,4-dioksobutano-2-sulfonianem albo bis(2-etyloheksylo)fosforanem sodu, w stosunku molowym chlorku do soli sodowej 1:1, w temperaturze od 20 do 35°C, korzystnie 25°C, następnie odsącza się nieorganiczny produkt uboczny, po czym produkt rozpuszcza się w acetonie w celu usunięcia pozostałości soli nieorganicznej, wytrącony osad odsącza się, a od produktu odparowuje się rozpuszczalnik i suszy w temperaturze 70°C.
  3. 3. Sposób otrzymywania nowych adiuwantów w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, określonych zastrzeżeniem 1, znamienny tym, że chlorek (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy rozpuszcza się w metanolu, lub etanolu, lub butanolu, lub propanolu, lub chloroformie poddaje się reakcji wymiany z α-ketoglutaranem sodu, w stosunku molowym chlorku do soli sodowej 2:1, w temperaturze od 20 do 35°C, korzystnie 25°C, następnie odsącza się nieorganiczny produkt uboczny, po czym produkt rozpuszcza się w acetonie w celu usunięcia pozostałości soli nieorganicznej, wytrącony osad odsącza się, a od produktu odparowuje się rozpuszczalnik i suszy w temperaturze 70°C.
  4. 4. Sposób otrzymywania nowych adiuwantów w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, określonych zastrzeżeniem 1, znamienny tym, że chlorek (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy rozpuszcza się w metanolu i miesza się z żywicą jonowymienną, następnie usuwa się żywicę jonowymienną poprzez sączenie i dodaje się kwasu D-glukonianowego; albo L-piroglutaminianowego, albo cholanowego albo bis(2-etyloheksylo)fosforanowego w stosunku chlorku do kwas 1:1, po, czym odparowuje się rozpuszczalnik i suszy w temperaturze 70°C.
  5. 5. Sposób otrzymywania nowych adiuwantów w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, określonych zastrzeżeniem 1, znamienny tym, że chlorek (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy rozpuszcza się w metanolu i miesza się z żywicą jonowymienną, następnie usuwa się żywicę jonowymienną poprzez sączenie i dodaje się kwasu α-ketoglutarowego w stosunku chlorku do kwas 2:1, po czym odparowuje się rozpuszczalnik i suszy w temperaturze 70°C.
  6. 6. Zastosowanie nowych adiuwantów w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy, określone zastrzeżeniem 1, jako adiuwanty.
  7. 7. Zastosowanie według zastrzeżenia 1 i 6, znamienne tym, że nowe adiuwanty w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy stosuje się w postaci roztworu wodnego o stężeniu co najmniej 0,05%.
  8. 8. Zastosowanie według zastrzeżenia 1 i 6, znamienne tym, że nowe adiuwanty w postaci cieczy jonowych z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowy stosuje się w postaci roztworu wodno-alkoholowego o stężeniu co najmniej 0,05%.
PL433625A 2020-04-21 2020-04-21 Nowe ciecze jonowe z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, sposób otrzymywania i zastosowanie jako adiuwanty PL242158B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL433625A PL242158B1 (pl) 2020-04-21 2020-04-21 Nowe ciecze jonowe z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, sposób otrzymywania i zastosowanie jako adiuwanty

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL433625A PL242158B1 (pl) 2020-04-21 2020-04-21 Nowe ciecze jonowe z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, sposób otrzymywania i zastosowanie jako adiuwanty

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL433625A1 PL433625A1 (pl) 2021-10-25
PL242158B1 true PL242158B1 (pl) 2023-01-23

Family

ID=78572529

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL433625A PL242158B1 (pl) 2020-04-21 2020-04-21 Nowe ciecze jonowe z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, sposób otrzymywania i zastosowanie jako adiuwanty

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL242158B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL433625A1 (pl) 2021-10-25

Similar Documents

Publication Publication Date Title
PL237098B1 (pl) Nowe ciecze jonowe z kationem acetylocholiny i anionem herbicydowym, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako herbicydy
PL240767B1 (pl) Indolilo-3-maślany alkilo(2-hydroksyetylo)dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako ukorzeniacze
PL230764B1 (pl) 3,6-Dichloro-2- metoksybenzoesan alkilobetainianu metylu, sposób jego otrzymywania oraz zastosowanie jako herbicyd
PL237908B1 (pl) Herbicydowa ciecz jonowa z anionem kwasu 4-chloro-2-metylofenoksyoctowego i zawierająca ją mieszanina eutektyczna
PL242158B1 (pl) Nowe ciecze jonowe z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, sposób otrzymywania i zastosowanie jako adiuwanty
PL229570B1 (pl) 4-Chloro-2-metylofenoksyoctany alkoksymetylobis(2-hydroksyetylo) metyloamoniowe, sposób otrzymywania i zastosowanie jako środek ochrony roślin
PL218425B1 (pl) Esterquaty zawierające jednocześnie anion herbicydowy (A) i podstawnik herbicydowy (R<sup>1</sup>)
PL240024B1 (pl) S ole amoniowe florasulamu, sposoby ich otrzymywania oraz ich zastosowanie jako herbicydów
PL242515B1 (pl) Ciecze jonowe z kationem N-alkilobetainy oraz anionem indolilooctanowym, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie
PL238748B1 (pl) Czwartorzędowe sole amoniowe z anionem 1,4-bis(2- etyloheksoksy)-1,4-dioksobutano-2-sulfonianowym
PL230984B1 (pl) Nowe sole organiczne z kationem trimetylosulfoniowym, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako środki ochrony roślin
PL244250B1 (pl) Nowe ciecze jonowe składające się z kationu 1,4-dialkilo-1,4-diazoniabicyklo[2.2.2]oktanu oraz anionów pochodzących od kwasu 4-chloro-2-metylofenoksyoctowego, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako herbicydy
PL236261B1 (pl) Bisamoniowe ciecze jonowe z kationem alkilo-1,X-bis-(decylodimetyloamoniowym), sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako herbicydy
PL228230B1 (pl) Nowe bisamoniowe ciecze jonowe di[2-(2,4 -dichlorofenoksy) propioniany] alkano -1,X -bis(decylodimetyloamoniowe) oraz sposób ich otrzymywania i zastosowanie jako srodki ochrony roslin
PL243363B1 (pl) Herbicydowe 1-alkilopirydyniowe ciecze jonowe z anionem 4-chlorofenoksyoctanowym, oraz sposób ich otrzymywania i zastosowanie jako środki chwastobójcze
PL228020B1 (pl) Nowe herbicydowe bisamoniowe sole z kationem alkilodiylo -bis(etanolodietyloamoniowym) z anionem 4 -chloro -2-metylofenoksyoctowym albo 3,6 -dichloro -2-metoksy benzoesowym, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako srodki ochrony roslin
PL238501B1 (pl) Czwartorzędowe sole amoniowe o czynności herbicydowej
PL236743B1 (pl) 4-Chloro-2-metylofenoksyoctany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy) etylo]dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako herbicydy
PL235895B1 (pl) Herbicydowe ciecze jonowe z kationem bicyklicznym, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako herbicydy
PL239073B1 (pl) Sposób otrzymywania herbicydowych cieczy jonowych z kationem 4-alkilo-4-metylomorfoliniowym i anionem 4-chloro-2-metylofenoksyoctanowym oraz ich zastosowanie jako herbicydy
PL230786B1 (pl) Nowe 4-chloro-2- metylofenoksyoctany alkoksymetylo(2-hydroksyetylo) dietyloamoniowe i sposób ich wytwarzania oraz zastosowania jako herbicyd
PL223414B1 (pl) Diamoniowe herbicydowe ciecze jonowe z kationem 3-oksopentametyleno-(1,5)-bis(dimetyloalkiloamoniowym) oraz sposób ich otrzymywania
PL230986B1 (pl) Nowe amoniowe ciecze jonowe z kationem alkilo[2-(2-hydroksyetoksy) etylo]dimetyloamoniowym i anionem 2-(2,4-dichlorofenoksy) popionianowym oraz sposób ich otrzymywania i zastosowanie jako środki ochrony roślin
PL243253B1 (pl) Nowe ciecze jonowe z kationem (2-alkoksy-2-oksoetylo)trimetyloamoniowym i anionem 3,6-dichloro-2-metoksybenzoesanowym, sposoby ich otrzymywania oraz zastosowanie jako herbicydy
PL237983B1 (pl) Sacharyniany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe