Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ob¬ rotowej i wzdluznej manipulacji przedmiotem o ksztalcie wydluzonym, zwlaszcza szyna kolejowa, podczas operacji prostowania.Operacja prostowania szyny, nastepujaca po wal¬ cowaniu na goraco, wykonywana jest w fabry¬ kach szyn od lat recznie, a umiejetnosc ta uwa¬ zana jest za sztuke. Operacje te wykonuje dwu ludzi: prostowniczy i hakowy, którzy bieglosc zawodowa osiagaja po pewnym okresie czasu.Prostowniczy chwyta koniec szyny i patrzac wzdluz miej manewruje ntia pod prasa- do prostowania ksztaltowników, a jednoczesnie sygnalizuje hako¬ wemu ruchami glowy i oczu, kiedy i gdzie po¬ winien on podlozyc kowadlo pomiedzy szyne a mlot prostowniczy. Miot prostowniczy wykonuje w spo¬ sób ciagly ruchy postepowo-zwrotne nie uderza¬ jac jednak w szyne. W operacji Istotna jest dobra widocznosc calej szyny z punktu widzenia pro¬ stowniczego, jak równiez nieprzeslaniany niczym kontakt optyczny pomiedzy prostowniczym a ha¬ kowym.Obecnie przy walcowaniu szyn, prostowniczy uzywa do manipulowania szyna ©reta o dlugosci okolo trzech stóp, zakonczonego uksztaltowana w litere „F" szczeka. Zahacza on koniec profilu ^rodnikowego szyny szczeka uksztaltowana w li¬ tere „F" i wykorzystujac calkowita dlugosc preta jako dzwignie — „przerzuca" ofl szyne w kie¬ runku ruchów wskazówek zegara lub przeciw- nym, jednoczesnie ciagnac luib pchajac szyne wzdluz prasy prostujacej, ustawiajac w ten sposób od¬ powiedni odcinek szyny pod prasa do prostowa¬ nia. W przypadku szyn wykonanych z lekkiego ksztaltownika prostowniczy moze sam manipulo¬ wac szyna, jednakze przy ciezszych szynach, musi on miec pomocnika do jej obracania.W opisanym powyzej sposobie manipulowania szyna zdarza sie ze pret zeslizguje sie z szyny, wyrzucany jest w powietrze w sposób niebez¬ pieczny. Zdarza sie, ze szyna wyslizguje sie i ob¬ racajac sie spada ze wspornika, narazajac na niebezpieczenstwo operatorów. Wysilek fizyczny potrzebny do manipulacji szyna* ma ujemna wplyw na zdrotwie i samopoczucie prostowniczych.Wysilek fizyczny i wymagania dotyczace sily roboczej zaangazowanej przy operacji prostowania, od dawna inspirowaly potrzebe wynalezienia ma¬ szyny usprawniajacej te operacje. Znane tego ro¬ dzaju urzadzenia nie odznaczaja sie trwaloscia, skutecznoscia reakcji, ruchliwoscia i zaslaniaja po¬ le widzenia konieczne przy prostowaniu szyn.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji takiego urzadzenia do manipulowania podluzny¬ mi przedmiotami, które bejdzie reagowac natych¬ miast na polecenie operatora, sterowane bedzie koncami jego palców i zdolne bedzie do obroto¬ wej, wzdluznej i poprzecznej manipulacji takich przedmiotów.Cel ten zostal osiagniety przez to, ze urzadzenie 84 70984 709 do obrotowej i wzdluznej manipulacji przedmio¬ tem o ksztalcie wydluzonym zawiera podstawe, pare równoleglych szyn przymocowanych do pod¬ stawy, wózek poruszajacy sie po tych szynach, uklady napedowe polaczone z wózkiem i napedza¬ jace go wzdluz szyn, uklady obracajace polaczone z wózkiem i obracajace przedmiot dookola jego osi podluznej i zacisków .polaczonych z wózkiem do mocowania jednego konca obrabianego przed¬ miotu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku zamon¬ towane przy prasie prostujacej w widoku z góry, fig. 2 — urzadzenie w przekroju czesciowym w widoku z boku, w którym widac droge ruchu wózka, wózek i obrotowy mechanizm walkowy wspornika szyny, fig. 3 — urzadzenie w widoku z boku, fig. 4 —^mechanizm mocowania szyny -= -w^Gzesciowyna, przekroju w widoku z góry, fig. 5 — mechanizm mocowania szyny w widoku od tylu, fig. 6 — walec wyjsciowy prasy prostujacej w widoku z boku, fig. 7 — system sterowania na¬ pedem wózka w widoku z góry, fig. 8 — system sterowania napedem wózka w przekroju wzdluz linii VIII—VIII na fig. 7, fig. 9 — przedstawia system sterowania napedem wózka w przekroju wzdluz linii IX—IX na fig. 7.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z pod- stafwy 10, pary szyn 12 i 13 zamontowanych na podstawie i wózka 15 poruszajacego sie po szy¬ nach i posiadajacego glowice 16. Podstawa umie¬ szczona jest na wyjsciowym koncu prasy prostu¬ jacej 17 podobnie jak jeden lub wiecej walków 18 usytuowanych na linii przesuwu prostowanej szyny.Jak pokazano na fig. 2, szyna 12 jest plaska.Szyna 13 ma przekrój trójkatny z wierzcholkiem skierowanym do góry. Wózek 15 posiada kolo 20 jezdzace po szynie 12 i radelkowane kolo usta¬ wiajace 21 jezdzace po trójkatnej szynie 13 i usta¬ wiajace wózek zgodnie ze srodkowa linia prasy prostujacej. Konfiguracja powierzchni dopasowu¬ jacych szyny i kola moze byc dowolna, to znaczy szyna moze wchodzic w kolo lub kolo w szyne.Wózek poruszany jest wzdluz toru przez rewer- syjny silnik hydrauliczny 22 napedzajacy kolo ze¬ bate 24 zazebiajace sie z zebatka 26 zamontowana od spodu plytki podstawy szyny 28 umiejscowio¬ nej na podstawie 10. Wózek jest zabezpieczony przed wypadnieciem z szyn przez pare uchwytów skladajacych sie z dwóch kól 30 zaczopowanyoh na wspornikach 32 zawieszonych od spodu wózka.Kola 30 zahaczone sa o spodnia krawedz plytek podstawy szyn J88. ffa wózku 1S zamontowane sa wsporniki slizgo¬ we 33. i^Do wsporników tych przymocowana jest para slizgaczy 34, na których zamocowany jest wózek wysiegnika 35. Slizgacze 34 wykonane sa ze szlifowanych pretów stalowych, które uginajac sie przyjmuja uderzenie przekazywane szynie przez prase prostujaca. Wózek wysiegnika posiada pare rurowych czlonów 36, z których kazdy ma we¬ wnetrzne panewki 37 umozliwiajace slizganie sie wdzka wysiegnika po slizgaczadh 34.Kazdy czlon rurowy 36 posiada pionowy wspor¬ nik 38. Wsporniki te polaczone sa para ciezkich czlonów laczacych 39 dzialajacych równiez jako ograniczniki wysiegnika. Wysiegnik 40 polaczony jest z wózkiem wysiegnika za pomoca sworznia osiowego 41. Na jednym koncu wysiegnika za¬ montowana jest glowica 16, drugi koniec wysieg¬ nika wyposazony jest w przeciw wage 44 równo¬ wazaca ciezar glowicy. Na wózku 15 zamocowany jest równiez zbiornik hydrauliczny lub rezerwu¬ ar 47 i caly niezbedny sprzet hydrauliczny po¬ trzebny do napedzania silnika 22 i glowicy^ 16.Glowica 16 wyposazona jest w zespól do mo¬ cowania i obracania szyny pokazany na fig. 4 i 5.Zespól mocujacy i obracajacy 50 posiada pierscien .slizgowy 52 przymocowany do wysiegnika, 40 po¬ jedyncza sruba 53. Pierscien slizgowy 52 wypo¬ sazony jest w- |are uszczelek ustalajacych 55 od¬ dzielonych odjjsiebie separatorem 56. Para uszcze- lek 57 (w rodzaju Molythaae~Polypak Seals wy¬ twarzanych przez Parker Seal Company), oddzie¬ lona jest od siebie za pomoca wystajacego dziobka lub kolnierza 58 separatora 56.Silnik 60 sluzacy do obracania zespolu 50 za- 23 montowany jest na wysiegniku i posiada walek napedowy 61 wchodzacy w wysiegnik. Korpus za¬ ciskowy 62 wyprowadzony jest w pierscien slizgo¬ wy 52 i przymocowany do konca walka 61 za po¬ moca kolka lub sworznia 63, jak równiez Mino- wany jest w walku 61 za pomoca klina i rowka klinowego (niepokazanych). Zespól mocujacy obej¬ muje szczeke stala 65 z wymienialna okladzina 66.Na przeciwko szczeki stalej zamontowana 'jest szczeka ruchoma 68, której jeden koniec pola- czony jest poprzez lacznik 69 z trzonem tloko¬ wym 70, którego drugi koniec przymocowany jest obrotowo do skraju korpusu zaciskowego. Trzon porusza sie w cylindrycznej komorze 71 utwo¬ rzonej w korpusie zacisku. Jak pokazano, trzon 40 tlokowy 70 posiada sprezyne powrotna 72. Leb tloka 70 posiada miseczke 73 mywana w polozeniu przez odstepnik kubkowy 74.* . Komora cylindryczna 71 laczy sie z komora utwo¬ rzona przez uszczelki 57 przez otwór 76 w korpusie 45 zaciskowym 62.Walek 18 umieszczony na linii wzroku opera¬ tora (fig. 2) obracany jest wokól kolumny 80. Cy¬ linder 82 otiraca walek o 90°. Cylinder 83 unosi koniec w*alka w chwili, gdy wchodzi on w tor 50 szyny i wycofuje walek to jest wyciaga go ku dolowi w chwili, gdy opuszcza on tor szyny. Cy¬ lindry te uruchamiane sa przez przelacznik ogra¬ niczajacy 84 pokazany na fig. 1. Urzadzenie wy¬ posazone zostalo w taka ilosc walków 18, jaka M jest niezbedna do pddparcia szyny.Walek 86, który mozna wycofywac, umiejsco¬ wiony jest po stronie tylnej prasy prostujacej ste¬ rowany przez przelacznik ograniczajacy 87. Walek ten ustawiany jest przez cylindry powietrzne 88. «o Walek zaczopowany jest na obrotowych ramio¬ nach 89 przymocowanych do ramy podstawy 90 i do sworznia tlokowego 91 cylindra 88. Cylinder ten przymocowany jest do podstawy 92 ramy 90.Wycofany walek 86 pokazano liniami przerywa- 65 nymi na fig. 6.s Na fig. 7, 8 i 9 pokazano uklad sterowania szyb¬ koscia i kierunkiem ruchu wózka 15. Uchwyt 100 posiada krzywke czuwakowa lub sterujaca 101 z symetrycznymi ramionami 102 przymocowanymi do uchwytu za pomoca klucza 103 i sruby mocu¬ jacej 104, Para sprezynowych suwaków wewnetrz¬ nych 106 umieszczonych w obudowie 107 opiera sie na ramionach 102. Sprezynowe elementy usta¬ lajace 10.8, nagwintowane zewnetrznie, wkrecone sa na odpowiednia glebokosc w gwintowane cze¬ sci obudowy 107 w celu zapewnienia jednakowego nacisku na suwaki wewnetrzne. Gdy zostanie o- jiagniety wlasciwy nacisk na sprezyny, na koncu obudowy 107 wciskane sa nakretki blokujace 109.Zejbate kolo stozkowe 112 umocowane na koncu uchwytu 100 zazebia sie z zebatym kolem stoz¬ kowym 113 przymocowanym do walu 114. Na wale 114 umiejscowione sa równiez krzywki 116 i 117, a na drugim koncu tego walu przymoco¬ wana jest dzwignia 119. Krzywki 116 i 117 steruja,; mikroprzelacznikami 120 i 121 odpowiednio. Kazdy mikroprzelacznik steruje 'jednym kierunkiem ru¬ chu wózka. Dzwignia 119 polaczona jest poprzez przegub lulb strzemie 123 z kablem 124 uruchamia¬ jacym zawór serfwo (nie pokazany) na pompie hydraulicznej zamontowanej na zewnatrz zbior¬ nika hydraulicznego 47. Zawór serwo steruje szyb¬ koscia poruszania sie wózka 15 po torze.Podczas operacji prostowania, operator obser¬ wuje szyne wychodzaca z prasy prostowniczej, Nastepnie powoduje zacisniecie szczeki zacisko¬ wej na srodnikowym profilu szyny R na jej koncu prowadzacym. Ruchoma szczeka zaciskowa jest -w polozeniu normalnym rozwarta. Po otworzeniu zaworu (niepokazanego) umieszczonego na przewo¬ dzie hydraulicznym prowadzacym do wlotu plynu, hydraulicznego 58 w pierscieniu slizgowym 52, plyn wypelnia pierscieniowa przestrzen pomiedzy u- szczelkami 57, nastepnie przeplywa przez otwór 76 i wplywa do tej czesci cylindra 71, która lezy ponizej miseczki 73, wypychajac trzon tlokowy 70 z cylindra tlok, który z kolei ustawia szczeke ru¬ choma w polozeniu pokazanym linia przerywana na fig. 4, na przeciwko srodnika szyny. Szyna zaciskana jest mocno pomiedzy szczekami 65 i 68 tak dlugo, jak dlugo wystepuje parcie plynu na tlok. Po obnizeniu cisnienia plynu trzon tloko¬ wy 70 powraca do polozenia pokazanego na fig. 4 pód dzialaniem sprezyny powrotnej 72.Szczeki mocujace ustawiane sa w jednej linii^ poziomej ze srodkiem szyny poprzez reczna ma¬ nipulacje glowica manipulatora 16. Zespól mocuja¬ cy, wysiegnik 40 i wózek wysiegnika 35 moga slizgac sie w poziomie jako calosc, po slizga- czach 34 pokazanych na fig. 2. Rewersyjny silnik hydrauliczny 60 steruje ruchem obrotowym glo¬ wicy mocujacej. Operator obsluguje trzy^pozycyjna dzwignie sterujaca silnika 60 wywolujac obrót szy¬ ny w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek ze¬ gara, przeciwnym lub zatrzymujac obrót szyny.Wózek 15 porusza sie po szynach 12 i 13, które sa ustawione równolegle do toru szyny prostowa¬ nej podczas jej przejscia przez prase. Pracujaca prasa prostujaca wywiera ogromne sily na szyne.Sily te przenosza sie po szynie na glowice mocu- t jaca i wózek. Zlobkowane kolo 21 jezdzace po szynie 13 o przekroju trójkatnym zapobiega po¬ przecznym ruchom wózka. Kola 30 opierajace sie od spodu na plytkach podstawy szyny 28 zapobie- i igaja unoszeniu sie wózka z toru.Ruch wózka wzdluz torów 12 i 13 sterowany jest przez mechanizm sterujacy szybkoscia i kie¬ runkiem pokazany na fig. 7, 8 i 9. Gdy operator przesunie uchwyt 100 w kierunku prasy prostu- io jacej, wózek 15 zacznie poruszac sie w tym wlas¬ nie kierunku. Obrót uchwytu 100 powoduje obrót stozkowego kola zebatego 112, które z kolei ob¬ raca stozkowe kolo zebate 113 i jego wal 114.Krzywki 116 i 117 umocowane na wale 114 ste- ruja mikroprzelacznikami 120 i . 121 polaczonymi z silnikiem 22, w ten sposób steruja one kierun¬ kiem ruchu wózka. Krzywki sa ustawione mimo- srodowo w taki sposób, ze w danej chwili tylko jedna krzywka styka sie z mikroprzelacznikiem.Kat obrotu walu 114 steruje otwieraniem zaworu servo (niepokazanego) polaczonego z kablem 124.Tak wiec, im wieksze przesuniecie uchwytu 100 od polozenia srodkowego, tym wieksza szybkosc wózka.Gdy operator zwolni uchwyt 100, sprezyny w o- budowie 107 spowoduja, ze suwaki wewnetrzne 106 powróca do polozenia równowagi jak na fig. 8.Czynnosc ta spowoduje obrócenie sie walu 114 do jego pozycji neutralnej, w której wytrzymuje on ruch wózka.Operator wychodzi poza uklady sterowania to¬ rem ruchu prostowanej szyny. W przypadku szy¬ ny ciezkiej, wyginajacej sie pod wplywem swego wlasnego ciezaru, dodawane sa dodatkowe walki podtrzymujace szyne wychodzaca z prasy prostu¬ jacej, takim walkiem jest wlasnie walek 18 po¬ kazany na fig. 1 i 2. Jak latwo mozna dostrzec z fig. 1, prostowniczy nie moze poruszac sie wzdluz szyny ze wzgledu na polozenie walka 18. 4« Dlatego tez, konieczne jest dostarczenie urzadzenia usuwajacego walek 18, z toru rudnu prostowniczego w przypadku, gdy walek ten nie jest niezbedny do podtrzymywania szyny. Gdy wózek 15 minie przelacznik ograniczajacy 84, cylindry 82 i 83 ob- 45 racaja walek do polozenia, w którym jest on prostopadly do toru ruchu szyny. Gdy porusza¬ jacy sie w przeciwnymi kierunku, to jest w kie¬ runku prasy prostujacej, wózek wychyli prze¬ lacznik ograniczajacy 84, cylindry 82 i 83 wyco- 50 fuja walek i wyciagaja ku dolowi jego swobodny koniec. Walek unoszony jest przez cylinder 83 w chwili, gdy wchodzi on w polozenie, w którym podpiera szyne, poniewaz uginajaca sie pod swym ciezarem szyna nie pozwolilaby na ¦ustawienie 55 wczesniej uniesionego walka w odpowiednie po- % lozenie.Role dodatkowego wspornika dla szyny spelnia walek wyjsciowy 86 umiejscowiony po stronie tyl¬ nej prasy prostujacej. Walek 86 podtrzymywany 60 Jest przez obrotowe ramie, z którym polaczone sa cylindry powietrzne 88. Wózek 15 odjezdzajac od prasy prostujacej wychyla przelacznik ogranicza¬ jacy 87, który powoduje, ze cylindry 88 unosza walek wyjsciowy 86 w polozenie robocze. Wózek 15 ,i poruszajacy sie w kierunku prasy prostujacej wy-84 709 7 chyla przelacznik ograniczajacy 87 w przeciwnym kierunku, powodujac wycofanie walka.Urzadzenie wedlug wynalazku jest latwe w ob¬ sludze, reaguje natychmiastowo na polecenie ope¬ ratora,' jest wyposazone w reczny mechainizm ste¬ rujacy, posiada wystarczajaca moc do zamocowa¬ nia szyny, wzdluznego jej przesuwania i obraca¬ nia dookola jej podluznej osi. PL