Opublikowano dnia 30 lipca 1956 r. (%oh POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38943 KI. 21a3, 30/30 Instytut Lacznosci*) Warszawa, Polska Sposób wybierania abonentów wlaczonych do wspólnego lqcza telefonicznego Patent trwa od dnia 30 marca 1955 r."Wynalazek dotyczy sposobu wybierania abo¬ nentów przylaczonych do wspólnego lacza i ma na celu lepsze wykorzystanie laczy telefonicz¬ nych. Dotychczas kazdy abonent posiadal od¬ dzielnie lacze telefoniczne mimo, ze czesto wzgledy trafikowe tego nie wymagaly. Znane sa dwa sposoby wybierania abonentów na la¬ czu wielonumerowym z zastosowaniem urza¬ dzen selektorowych lub urzadzen przekazniko- wo-kondensatorowych. Dzialanie pierwszego ro¬ dzaju urzadzen jest oparte na selektorach-pod- • zespolach, nieprodukowanych dotychczas w kra¬ ju. Urzadzenia drugiego rodzaju pracuja na za¬ sadzie ladowania i nastepczego czesciowego roz¬ ladowywania kondensatorów w obwodach prze¬ kaznikowych przy uzyciu impulsów o róznej dlugosci, nadawanych z centrali.Te ostatnie urzadzenia sa skomplikowane, wymagaja kilku rodzajów napiec stalych i sa niepewne w dzialaniu, poniewaz powstawanie *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynaiazku sa inz. Lucjan Rydz i inz. Jerzy Dudek. obwodów przekaznikowych jest uzaleznione od szybkich przebiegów czasowych. W urzadzeniu do stosowania sposobu wedlug wynalazku do wybierania abonentów sluza tylko przekazniki, pracujace w obwodach czysto schematycznych bez zaleznosci czasowych, przy zastosowaniu trzech rodzajów napiec uziemionych jednym biegunem. Jedno z tych napiec (napiecie stale) sluzy do utrzymania polaczenia i do blokady lacza, dwa pozostale napiecia (napiecia tetniace) o znakach przeciwnych w stosunku do ziemi sluza do wybierania abonentów. Napiecie tet¬ niace uzyskuje sie z niewielkich ukladów pro¬ stowniczych, zasilanych przez transformator z sieci oswietleniowej.Wybieranie abonentów, wlaczonych do wspól¬ nego lacza, odbywa sie przez wysylanie z cen¬ trali telefonicznej najpierw napiecia stalego, przy czym nastepnie na czas wybierania przez telefonistke, napiecie to jest kasowane z obu zyl lub z jednej zyly i wówczas na jedna lub dru¬ ga zyle wysylany jest impuls nastawczy pradu tetniacego dodatni lub ujemny. Po wyslaniu,./ impulsu tetniacego zpowrótem dawane jest na lacze napiecie stale. W ten sposób mozna wy¬ brac jednego lub kilku abonentów, wlaczonych do wspólnego lacza telefonicznego. Jezeli wy¬ bieranie na laczu wielonumerowym odbywa sie dwoma lub wieksza liczba impulsów, to mozna wybrac wiecej niz czterech abonentów. W przy¬ padku uzycia dwóch impulsów abonenci podzie¬ leni sa na 4 grupy tak, ze mozna wlaczyc do wspólnego lacza 16 abonentów. Pierwszy z tych impulsów okresla wtedy grupe, drugi impuls okresla abonenta w grupie.Sposób wybierania abonentów na laczu wie¬ lonumerowym wedlug wynalazku moze miec zastosowanie zarówno w telefonicznych centra¬ lach recznych jak i automatycznych.Fig. 1 przedstawia schemat odgaleznika, in¬ stalowanego u abonenta MB lacza czteronume- rowego, w celu umozliwienia wybierania i przeprowadzania rozmowy telefonicznej bez mozliwosci podsluchania ze strony innych abo¬ nentów, wlaczonych przelotowo do tego samego lacza telefonicznego.W przypadku rozmowy wychodzacej, abonent krecac induktorem uruchamia przekaznik D w obwodzie: aparat telefoniczny, zacisk 3, uzwoje¬ nie 4—5 przekaznika D, prostownik Pr6 wylacz¬ nik Bi przekaznika B, zacisk 4, aparat telefo¬ niczny. Chwilowe uruchomienie przez abonenta przekaznika D umozliwia wysylanie pradu in- duktorowego do centrali MB, skad po opadnie¬ ciu klapki wysylany jest na obie zyly minus napiecia stalego, które podtrzymuje dzialanie przekaznika D uzwojeniem 1—2 niezaleznie od abonenta. Czynny przekaznik D dolacza spre¬ zynami Di iDs aparat abonenta do telefoniczne¬ go lacza wielonumerowego, umozliwiajac prze¬ prowadzenie rozmowy wychodzacej.W przypadku rozmowy przychodzacej naj¬ pierw wysylane jest na obie zyly lacza napie¬ cie stale, które uruchamia przekazniki B w od¬ galezieniach, uniemozliwiajac abonentom wla¬ czenie sie do lacza wielonumerowego. Nastep¬ nie w chwili wybierania abonenta napiecie sta¬ le jest kasowane i zamiast niego wysylany jest na zyle a lub na zyle b impuls pradu tetniacego odpowiedniego znaku, nieograniczany w czasie.Impuls ten uruchamia przekaznik D wywoly¬ wanego abonenta w obwodzie: uziemione zródlo pradu tetniacego o znaku dodatnim lub ujem¬ nym, zyla a lub b lacza, zacisk 5, prostownik Pr5, wlaczony w kierunku przepustowym, pro¬ stowniki PR2 lub PR4 uzwojenie 3—2 przekaz¬ nika D, ziemia. Po zakonczeniu wysylania im¬ pulsu nastawczego, przekaznik D podtrzymuje sie od minusa baterii stalej, której napiecie zno¬ wu zjawia sie na obu zylach lacza wielonume¬ rowego. Nastepnie telefonistka wysyla z centra¬ li "prad induktorowy w celu wywolania abo¬ nenta.Fig. 2 przedstawia schemat rozgaleznika czte- ronumerowego, umozliwiajacego wybieranie dwoma impulsami nastawczymi jednego z czte¬ rech abonentów, wlaczonych grupowo do wspól¬ nego lacza. Jezeli zachodzi potrzeba wybiera¬ nia na jednym laczu wiecej niz czterech abo¬ nentów, to nalezy do tego lacza dolaczyc w od¬ powiedni sposób 2, 3 lub 4 rozgalezniki grupo¬ we. Wówczas mozna wybierac 8, 12 lub 16 abo¬ nentów.Rozgaleznik grupowy czteronumerowy posia¬ da 4 wspólne przekazniki A, B, CA, CB oraz 4 indywidualne przekazniki Di D2 D3 D4, zwia¬ zane z laczami abonenckimi.W przypadku rozmowy wychodzacej abonent, krecac induktorem powoduje podobnie jak w odgalezniku zadzialanie przekaznika D i opad¬ niecie klapki w centrali telefonicznej. Wskutek tego powstaje taki sam obwód, jaki zostal opi4- sany w przypadku odgaleznika czteronumero- wego, umozliwiajacy abonentów^ przeprowa¬ dzenie rozmowy wychodzacej z jednoczesnym zablokowaniem innych abonentów.W przypadku rozmowy przychodzacej naj¬ pierw, jak poprzednio, wysylane jest na lacze ¦napiecie stale. Nastepnie w chwili wybierania pierwszej cyfry wysyla sie na jedna z zyl przer¬ we na druga zas impuls pradu tetniacego od¬ powiedniego znaku, na skutek czego tworzy sie taki sam obwód dla przekaznika A, jaki po¬ wstal w tym samym przypadku w odgalezniku dla przekazinka D.Po zakonczeniu wysylania pierwszego impul¬ su nastawczego przekazniki A, B dzialaja od napiecia stalego. Wysylanie pirewszego impulsu mialo na celu wybranie odpowiedniego rozga¬ leznika. Wybieranie abonenta w rozgalezniku odbywa sie w ten sposób, ze na jedna z zyl wysylany jest minus stalego napiecia, zas na druga plus lub minus napiecia tetniacego.Wskutek tego dziala przekaznik CA lub CB w ^obwodzie: plus lub minus pradu tetniacego, zy¬ la a lub b, czynne sprezyny B2 lub B8 przeka¬ znika B, czynne sprezyny At lub A3 przekazni¬ ka CA lub CB, ziemia.Po zadzialaniu przekaznika CA lub CB prze¬ rywa obwód przekaznika A i jednoczesnie umo¬ zliwione jest zadzialanie jednego z dwóch prze¬ kazników D Di D2 badz D8 D4 (zaleznie od kie¬ runku wysylanego pradu tetniacego). — 2 —Po zakonczeniu wysylania drugiego impulsu nastawczego przekaznik CA lub CB rozmagne- sowuje Sie, natomiast odnosny przekaznik D wybranego abonenta podtrzymuje sie przez wla¬ sne sprezyny (D12 i D13, D22 i D23, D32 i D33, D42 i Das) od salego napiecia. W czasie trwania po¬ laczenia pracuja przekazniki B w innych roz¬ galeznikach i uniemozliwiaja dolaczenie sie abonentów do prowadzonej rozmowy. PL