Przedmiotem wynalazku jest srodek o dzialaniu regulujacym wzrost roslin, zwlaszcza do wywierania wplywu na wegetatywny i generatywny wzrost u roslin straczkowych, takich jak soja, zawierajacy substancje czynna, nosniki i/lub substancje pomocnicze oraz sposób wytwarzania pochodnych 28-metylobrasynolidu.Z pylku kwiatowego rzepaku wyodrebniono brasynolid, bedacy steroidem wspomagajacym wzrost roslin, i wyjasniono jego strukture [porównaj M. D. Grove i wspólpracownicy, Nature Vol. 281, 216 (1979)]. Reguluja¬ ce wz.rost dzialanie tego zwiazku jest jednak niezadowalajace.Celem wynalazku jest opracowanie nowego srodka, którego substancja czynna- nowa pochodna brasyno- steroidu wykazywalaby w porównaniu ze znanym, analogicznym pod wzgledem struktury brasynolidem prze¬ wyzszajace wlasciwosci regulujace wzrost roslin.Osiaga sie ten cel za pomoca srodka wedlug wynalazku, który zawiera jako substancje czynna co najmniej jedna nowa pochodna brasynolidu o ogólnym wzorze 1, w którym Z oznacza grupe o wzorze 3 lub o wzorze 4, R2, R3 i R22 stanowia jednakowe lub rózne podstawniki i oznaczaja atom wodoru lub rodnik acylowy, przy czym jednak co najmniej jeden z tych rodników oznacza rodn/k acylowy, jezeli R22 oznacza atom wodoru lub rodnik acylowy, to R2 i R3 razem tworza grupe o wzorze 5 lub o wzorze 6, w której X oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy o 1-4 atomach wegla lub grupe alkoksylowa o 1-3 atomach wegla, a Y oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy o 1-4 atomach wegla, grupe alkoksylowa o 1-3 atomach wegla lub rodnik arylowy. Nowe zwiazki wystepuja w postaci izomerów geometrycznych, przy czym -OR2 i -ORi sa zorientowane jako cis 2a, 3a. lub cis 2/3, 3/3, a OR22 i OH w polozeniu-23 wykazuja konfiguracje cis 22R, 23R lub konfiguracje cis 22S, 23S. Poszczególne izomery i ich mieszaniny takze stanowia substancje czynna srodka wedlug wynalazku. Te nowe substancje nadaja sie znakomicie do regulowania wzrostu roslin róznych roslin uprawnych i nieoczekiwanie w swym zakresie dzialania oraz pod wzgledem ich tolerancji przez rosliny przewyzszaja omówiony we wstepie, znany produkt o takim samym kierunku dzialania.Substancje czynne srodka wedlug wynalazku sa w stanie przyspieszac wegetatywny wzrost roslin upraw¬ nych, a w pewnych zakresach stezen nawet hamowac. Ponadto mozliwe jest osiaganie pewnych zwyzek plonu przoz wywieranie wplywu na feze generatywna. Na ogól substancje te oddzialywuja na uklad blonowy u roslin uprawnych i zmieniaja jego przepuszczalnosc dla róznych substancji. W okreslonych warunkach moga one wyka-2 136 535 zywac dzialanie przeciwstresowe. Poniewaz nowe zwiazki powoduja zarówno jakosciowe i ilosciowe zmiany roslin jak i zmiany w metabolizmie roslin, totez nalezy je zakwalifikowac do regulatorów wzrostu roslin, odzna¬ czajacych sie nizej omówionymi mozliwosciami zastosowania: hamowanie wegetatywnego wzrostu zdrewnialych i zielnych roslin np. na obrzezach dróg, urzadzeniach torowych i podobnych w celu podtrzymania zbyt bujnego wzrostu. Hamowanie wzrostu w przypadku zbóz w celu powstrzymania wylegania i poduszki, w przypadku bawelny w celu zwiekszenia plonów; wywieranie wplywu na rozgalezianie wegetatywnych i generatywnych organów roslin ozdobnych i uprawnych w celu zwielokrotnienia zawiazków kwiatowych, lub w przypadku tyto¬ niu i pomidorów w celu zahamowania wybijania bocznych pedów; polepszanie jakosci owoców, np. podwyzsza¬ nie zawartosci cukru u trzciny cukrowej, u buraka cukrowego lub u owoców, i bardziej równomierne dojrzewanie zbiorów, prowadzace do wyzszych plonów; zwiekszanie odpornosci na stres, i tak np. na wplyw warunków klimatycznych, takich jak chlód i suszy, a takze na fitoksyczne wplywy odczynników chemicznych, wywieranie wplywu na sciekanie lateksu u roslin kauczukodajnych; wyksztalcanie owoców partenckarpowych wyjalawianie pylku kwiatowego i wywieranie wplywu na plec; kontrolowanie kielkowania nasion lub wydawania paczków; usuwanie lisci lub wywieranie wplywu na opadanie owoców w celu ulatwienia zbioru.Nowe substancje czynne srodka wedlug wynalazku nadaja sie zwlaszcza do wywierania wplywu na wegeta¬ tywny i generatywny wzrost w przypadku kilku roslin straczkowych, tajcich jak np. soja. Dawki w zaleznosci od celu stosowania wynosza na ogól 0,001-1 kg substancji czynnej na 1 ha, ewentualnie moga byc stosowane tez dawki wyzsze. Pore stosowania dobiera sie zaleznie od celu stosowania i od warunków klimatycznych.Sposród nowych substancji czynnych wyrózniaja sie omówionym dzialaniem zwlaszcza te zwiazki o wzo¬ rze 1, w którym Z oznacza grupe o wzorze 3 lub o wzorze 4, R2, R3 i R22 stanowia jednakowe lub rózne podstawniki i oznaczaja atom wodoru lub rodnik acylowy, przy czym co najmniej jeden z tych rodników stanowi rodnik acylowy, albo jezeli R22 oznacza atom wodoru lub rodnik acylowy, to R2 i R3 razem tworza grupe o wzorze 5 lub o wzorze 6, w której X oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla lub grupe alkoksylowao 1-3 atomach wegla, a Y oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy o 1-4 atomach wegla grupe alkoksy I owa o 1—3 atomach wegla lub rodnik aryl owy. Do rodników acylowyeh mozna zaliczyc rodnik formylowy, rodnik alkilo-CO- o 2—7 atomach wegla walkilu, rodnik alkoksyalkilo-CO- o 2—7 atomach wegla w grupie a lkoksy I owej i o 1-3 atomach wegla walkilu oraz rodnik arylo-CO-, taki jak np. grupa acetoksylowa, metoksyacetpksylowa, etoksyacetoksylowa, propionyloksylowa, butyryloksylowa, waleryloksylowa, pentanoilo- ksylowa, heksanoiloksylowa, heptanoiloksylowa, dwu mety loacetoksyIowa, dwuetyloacetoksylowa, benzoiloksy- lowa i penyloacetoksylowa.Rodnikami alkilowymi o 1-4 atomach wegla sa np. rodnik metylowy, etylowy, propylowy, izopropylowy, butylowy, ll-rz.-butylowy, lll-rz.-butylowy i chlorometylowy; grupami alkoksylowymi o 1-3 atomach wegla sa np. grupa metoksylowa, etoksylowa i propoksylowa; zas rodnikami arylowymi sa np. rodnik nafty Iowy, fenyio* wy, 2-chlorofenylowy, 3-chlorofenylowy, 4-chlorofenylowy, 2,6-dwuchlorofenylowy, 2,4-dwuchlorofenylowy, 3,4-dwuchlorofenylowy, 2,4,6-trójchlorofenylowy, 4-bromofenylowy, 2,4-dwubromofenylowy, 2,4,6-trójbromo- fenylowy, 2-fluorofenylowy, 3-fluorofenylowy, 4-fluorofenylowy, 2,4-dwufluorofenylowy, 2-metylofenylowy, 3-metylofenylowy, 4-metylofenylowy, 3,4-dwumetylofenylowy, 2-metoksyfenylowy, 3-metoksyfenyrowy, 4-me- toksyfenylowy, 3,4-dwuoksymetylenofeoylowy, 2-fenoksyfenylowy, 3-fenoksyfenylowy, 2-nitrofenylowy i 3-ni- trofenylowy. Nowe substancje czynne mozna stosowac pojedynczo, zmieszane ze soba lub zmieszanie z innymi substancjami czynnymi. Zaleznie od zamierzonego przeznaczenia mozna dodawac srodki defoliacyjr.e, srodki ochrony roslin lub srodki szkodnikobój cze.Jezeli zamierza sie rozszerzyc zakres dzialania, to mozna tez dodawac inne srodki biobójcze. Przykladowo nadaja sie jako chwastobóczo czynne skladaniki mieszanin te substancje czynne, które wyszczególnione w Weed Abstracts, tom 31, 1981, pt.„List of commbn names and Abreviations employed for currently used herbicides and plant growth regulators in weed abstracts." Ponadto mozna równiez stosowac srodki niefitotoksyczne, które ze srodkami chwastobójczymi i/lub regulatorami wzrostu moga w wyniku dawac synergiczne podwyzszenie dzia¬ lania, takie jak m. in. zwilzacze, emulgatory, rozpuszczalniki i dodatki oleiste.Nowe substancje czynne lub ich mieszaniny stosuje sie celowo w postaci preparatów, takich jak proszki, srodki do rozsiewania, granulaty, roztwory, emulsje lub zawiesiny, wobec dodatku cieklych i/lub stalych nosni¬ ków, wzglednie rozcienczalników i ewentualnie zwilzaczy, srodków polepszajacych przyczepnosc, emulgatorów i/lub dyspergatorów. Odpowiednimi cieklymi nosnikami sa np. woda, alifatyczne i aromatyczne weglowodory, takie jak benzen, toluen, ksylen, cykloheksanon, izoforon, sulfotlenek dwumetylowy, dwumetyloformamid, nadto francje ropy naftowej. Jako stale nosniki nadaja sie ziemie mineralne, np. glihokrzemiany, zel krzemionko¬ wy, talk, kaolin, glinka Attaclay, wapien, kwas krzemowy i produkty roslinne, np. maczki.Do substancji powierzchniowo czynnych zaliczaja sie np. ligninosulfonian wapniowy, polioksyletylenowy eter alkilofenolu, kwasy naftalenosulfonowe i ich sole, kwasy fenolosulfonowe i ich sole, produkty kondensacji formaldehydu, siarczany alkoholi tluszczowych, oraz podstawione kwasy benzenosulfonowe i ich sole. Zawar¬ tosc jednej lub kilku substancji czynnych w róznych preparatach moze zmieniac sie w szerokim zakresie. Srodkii 136535 3 zawieraja np. okolo 10-80% wagowych substancji czynnej, okolo 90-20% wagowych cieklego lub stalego nosnika oraz ewentualnie co najwyzej 20% wagowych substancji powierzchniowo czynnych. Rozprowadzanie srodka moze nastepowac w znany sposób, np. za pomoca wody jako nosnika w ilosciach brzeczki opryskowej okolo 100-1000 litrów na 1 ha. Stosowanie tych srodków w tak zwanym sposobie wysokostezeniowym (Low-Volume) lub bardzo wysokostezeniowym (Ultra-Low-Volume) jest tak samo mozliwe jak aplikowanie go w postaci tak zwanych mikrogranulatów.W celu wytworzenia preparatów stosuje sie np. nastepujace skladniki: A. Proszek zwilzajacy a) 80% wagowych substancji czynnej 15% wagowych kaolinu 5% wagowych substancji powierzchniowo czynnej na osnowie soli sodowej N-metylo-N-oleilotauryny i soliwap- niowej kwasu ligninosulfonowego; b) 50% wagowych substancji czynnej 40% wagowych mineralów gliniastych 5% wagowych paku celulozowego 5% wagowych substancji powierzchniowo czynnej na osnowie mieszaniny soli wapniowej kwasu ligninosulfono¬ wego z alkilofenolowymi eterami glikolu polietylenowego; c) 20% wagowych substancji czynnej 70% wagowych mineralów gliniastych 5% wagowych paku celulozowego 5% wagowych substancji powierzchniowo czynnej na osnowie mieszaniny soli wapniowej kwasu ligninosulfono¬ wego z alkilofenolowymi eterami glikolu polietylenowego; d) 5% wagowch substancji czynnej 80% wagowych glinokrzemianów 10% wagowych paku celulozowego 5% wagowych substancji powierzchniowo czynnej na osnowie produktu kondensacji kwasu tluszczowego; B. Koncentrat emulsyjny 20% wagowych substancji czynnej 40% wagowych ksylenu 35% wagowych sulfotlenku dwumety Iowego 5% wagowych mieszaniny nonylofenylopolioksyetylenu lub dodecylobenzenosulfonianu wapniowego; C. Pasta 45% wagowych substancji czynnej 5% wagowych glinokrzemianu sodowego 15% wagowych cetylowego eteru glikolu polietylenowego o 8 molach tlenku etylenowego 2% wagowe olejuwrzecionowego v 10% wagowych glikolu polietylenowego 23% wagowych wody.Nowe zwiazki mozna wytwarzac np. sposobem, polegajacym wedlug wynalazku na tym, ze zwiazek o ogól¬ nym wzorze 2 poddaje sie reakcji z bezwodnikiem kwasu karboksylowego ewentualnie w obecnosci katalizatora i zadany produkt postepowania wyodrebnia sie w sobie znany sposób. Substraty, czyli 28-metylobrasynolidy wytwarza sie ze stygmasterolu, np. sposobem opisanym wSteroids39, 89 (1982). Podane nizej przyklady objasniaja blizej wytwarzanie substancji czynnej srodka wedlug wynalazku.Przyklad I. 1 g 2a, 3a, 22S,23S-czterohydroksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a-cholestanonu-6 rozpusz¬ cza sie w 10 ml pirydyny, chlodzi do temperatury 0°C/zadaje za pomoca 0,5 ml bezwodnika octowego i wciagu 5,5 godziny miesza w temperaturze od -5°C do 0°C. Nastepnie straca sie w wodzie z lodem, produkt odsacza sie pod zmniejszonym cisnieniem, przemywa woda, suszy i chromatografuje na zelu krzemionkowym. Po przekrysta- lizowaniu z ukladu aceton/heksan otrzymuje sie 810 mg 2a-acetoksy-3o:(22S,23S-trójhydroksy-24-etylo-7-oksa- -B-hcMTJd?5o:-cholestanonu-6 o temperaturze topnienia 125°C. .Przyklad II. 1g 2a,3a,22S,23S-czterohydroksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a-cholestanonu-6 rozpuszcza sie w 10 ml pirydyny, chlodzi do temperatury 0°C, zadaje za pomoca 1 ml bezwodnika octowego i miesza w ciagu 7 godzin w temperaturze 0°C. Nastepnie straca sie w wodzie z lodem, odsacza pod zmniejszonym cisnieniem, prze¬ mywa woda i suszy. Po chromatografowaniu na zelu krzemionkowym (eluowanie stopniowane za pomoca ukladu chloroform-aceton) otrzymuje sie 320 mg 2a,3a-dwuacetoksy-22S, 23S»dwuhydroksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a- cholestanonu-6 o temperaturze topnienia 120°C i 535 mg 2cx, 22S-dwuacetoksy-3a,23S-dwuhydroksy-24-etylo*7- oksa-B-homo-5a-chole$tanonu-6 o temperaturze topnienia 146°C.Przyklad III. 21Crng 2a, 3a.22R,23R-cztrohydroksy-24-etylo-7-ok$a-B-homo- 5a-chole$tanonu-6 poddaje sie reakcji analogicznie jak w przykladzie I. Po przekrystalizowaniu z ukladu aceton heksan otrzymuje sie 170 mg 2or-acetoksy-3a,22R, 23R-trójhydrok$y-24 -etylo-7-oksa-B-homo-5a-cholestanonu-S o temperaturze topnienia 246-248°C.4 136 535 Przyklad IV. 500 mg 2a/3a,22S'23S-czterohydroksy-24-etylo-6-oksa-B-homo~5o?-cholestanonu-7 pod¬ daje sie reakcji analogicznie jak w przykladzie I. Po przekrystalizowaniu z ukladu chiorek metylenu/eter izopropy* Iowy otrzymuje sie 385 mg 2a-acetoksy-3a/22S/23S-trójhydroksy-24-etylo-6-oksa-B-homo-5a-chólestanonu-7 o temperaturze topnienia 198-200°C^ Przyklad V. 1g 2a,3a22S,23S-czterohydroksy-24-ety!o-6-oksa-B4iomo-5of- cho!estanonu-7, analogi¬ cznie jak w przykladzie II, poddaje sie reakcji i rozdziela. Otrzymuje sie 290 mg 2c*,3cv-dwuacetoksy-22S 23S dwuhydroksy-24-etylo 6-oksa-B-homo-5a-cholestanonu-7 o temperaturze topnienia 135°C i 560 mg 2a,22S-dwuacetoksy-3a 23S-dwuhydroksy-24-etylo 6-oksa-B-homo -5a-cho!estanonu-7 o temperaturze topnienia 152°C.Przyklad VI. 500 mg ^f3/3,22S,23S-czterohydroksy-24-etylo-7-oksa-B-homo- 5a-cholestanonu-6 (o temperaturze topnienia 182-183°C) ' acetyluje sie analogicznie jak w przykladzie i. Otrzymuje sie 410 mg 30-acetoksy-2/3, 22S,23S-trójhydroksy-24-etylo -7-oksa-B-homo-5a-cholestanonu-6 o temperaturze topnienia 161-162°C.Przyklad VI I. 300 mg 2a,3a/22S,23S-czterohydroksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5o:-cholestanonu-6 roz¬ puszcza sie w3ml pirydyny, chlodzi do temperatury 0°C i zadaje sie za pomoca 0,6 ml bezwodnika walerianowe¬ go. Calcsc miesza sie w ciagu 10 godzin w temperaturze 0°C, straca w wodzie z lodem, przemywa woda i suszy.Surowy produkt chromatografuje sie na zelu krzemiankowym, a otrzymany 2a-walery I oksy-3a, 22S,23S-trójhydroksy-24«tylo-7-oksa-B-homo-5acholestanon-6 przekrystalizowuje sie z ukladu aceton/heksan, otrzymujac produkt o temperaturze topnienia 100—105°C. Analogicznie wytwarza sie 2a-heptanoiloksy-3a 22R,23R-trójhydroksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a-cholestanon-6 o temperaturze topnienia 85—87°C, 2a-dwume- tyloacetoksy 3 121-122°c, 2rt-butyryloksy-3a,22S,23S- trójhydroksy-24-etylo-6-oksa-B-homo-5a-cholestanon-7 o temperaturze topnienia 92-94°C i 2a-dwumetyloacetoksy-3o#22S,23S-trójhydroksy»24-etylo-7-oksa-B-homo-5a-cholestanon-8= o temperaturze topnienie.113—115°C. / Przyklad VIII. 300 mg 2a, 3a22S,23S-czterohydroksy-24-etylo-7-oksa-B-homo- 5a-cholestanon-6 roz¬ puszcza sie w 3 ml pirydyny, chlodzi do temperatury 0°C i zadaje sie za pomoca 1 ml bezwodnika walerianowe¬ go, calosc miesza sie w ciagu 20 godzin w temperaturze 0°C, straca w wodzie z lodem, przemywa woda i suszy.Po chromatografowaniu na zelu krzemionkowym (eluowanie stopniowane za pomoca ukladu chloroform-aceton) otrzymuje sie 120 mg 2a3a-dwuwareryloksy-22S,23S-dwuhydroksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-ba-cholestanonu-6 o temperaturze topnienia 109—111eC i 160 mg 2a,22S-dwuwaieryioksy-3a- 23S-dwuhydroksy 24-etylo-7-oksa- B-homo-5a-co!estanonu-6 o temperaturze topnienia 128,5—130°C. Analogicznie wytwarza sie 2o:,3a-dwuheksa- noiloksy-22S 23S-dwuhydroksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a- cholestanon-6 o temperaturze topnienia 88-90°C i 2a,22S-dwuheksanoiloksy -3a,23S-dwuhydroksy-24-etylo- 7-oksa-5a: cholestanon-6 o temperaturze topnienia Ts7-120° C Przyklad IX. 500 mg 2a,3a,22R,23R-czterohydroksy-24-etyio-7-oksa-B-homo-5a-cholestanonU"6 roz¬ puszcza sie w 5 ml pirydyny, chlodzi do temperatury C°C, zadaje za pomoca 0,3 ml bezwodnika etoksycetowego i miesza sie wciagu 6 godzin w temperaturze od -5° do 0°C. Po obróbce i wyodrebnieniu analogicznych jak w przykladzie I, otrzymuje sie 310 mg 2a-etoksyacetoksy-3a 22R,23R-trójhydroksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5~ K?ho!estanorvj-6 o temperaturze topnienia 182—185°C.Nowe zwiazki sa z reguly bezbarwnymi i bezwonnymi substancjami krystalicznymi, które sa trudno roz¬ puszczalne w wodzie, warunkowo rozpuszczalne w alifatycznych weglowodorach, takich jak eter naftowy, hek¬ san, pentan, i cykloheksan, latwo rozpuszczalne w chlorowcowanych weglowodorach, takich jak chloroform, chlorek metylenu, czterochlorek wegia, w aromatycznych weglowodorach takich jak benzen, toluen i ksylen, w eterach, takich jak eter etylowy, tetrahydrofuran, i dioksan, w nitrylach kwasów karboksylowych, takich jak acetonitryl, w ketonach, takich jak aceton, w alkoholach, takich jak metanol i etanol, w karbonamidach, takich jak dwumetyioformamid, i w sulfotlenkach, takich jak sulfotlenek dwumetylowy.Podane nizej przyklady objasniaja blizej mozliwosci zastosowania substancji czynnej srodka wedlug wyna¬ lazku w postaci wyzej omówionych preparatów.Przyklad XV. Przyspieszanie wzrostu w przypadku fasoli karlowej. Fasole karlowa odmiany Pinto hodowano w komorze klimatycznej w temperaturze 25°C przy 90% wilgotnosci powietrza pod dzialaniem swiat- la#o wysokim udziale natezenia z zakresu 660 nm i o bardzo niskim udziale natezenia z zakresu 730nm.Po uplywie 6 dni hodowania rozpuszczono 10i20jug badanej.substancji czynnej w rozpuszczalniku i naniesiono rozwijajace sie drugie miedzywezle. Po uplywie 3 dni od zaaplikowania zmierzono dlugosc miedzywezli i okres¬ lono procentowe wydluzenie w porównaniu z próba sprawdzianowa.Wyniki badan zestawiono w podanej nizej tablicy 1,136535 5 Tabl ica 1 Nazwa zwiazku I 2a-acetoksy-3a,22S,23S-trójhydro- ksy-24-etylo-B-homo-7-oksa-5a- cholestanon-6 2a-acetoksy-3a,22R,23R-trójhydro- ksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a- cholestanon-6 2a-22S-dwuacetoksy- 3a,.23S-dwuhydro- ksy-24-etylo-7 oksa-B-hom-5a- cholestanon-6 2a, 3a-dwuacetoksy-22S,23S-dwuhydro- ksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a- cholestanon-6 2a-waleryloksy-3a,22S,23§-trójhy- droksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a- | cholestanon-6 Srodki porównawcze: 2a,3a,22S,23S-tetrahydroksy-24- etylo-B-homo-7-oksa-5a- cholestanon-6 kwas 4-(3-indolilo)-maslowy Próba sprawdzianowa Procentowe przyspieszenie 10/zg 285 380 114 323 57 89 51 | 100 50/xg 209 304 215 279 323 114 38 100 Wyniki wskazuja, ze nowe substancje czynne srodka wedlug wynalazku powoduja w podanych warunkach doswiadczalnych intensywniejszy przyrost dlugosci niz srodek porównawczy i niz próba sprawdzianowa. Srodek porównawczy natomiast powodowal mniej lub bardziej silne wspomaganie wzrostu grubosci, co niekiedy prowa¬ dzilo nawet do spietrzania miedzywezli.Przyklad XVI. Zahamowanie wzrostu w przypadku ogórków. Nasiona ogórków w warunkach cieplar¬ nianych doprowadzono do kielkowania w wodnych zawiesinach badanych zwiazków o stezeniu 0,01% wago¬ wych. Po uplywie 6 dni zmierzono dlugosc korzeni kielka i pedów.W podanej nizej tablicy 2 przedstawiono procentowe zahamowanie wzrostu w podanym zakresie stezen.Ta b I i c a 2 Nazwa zwiazku I 2a-acetoksy-3a,22S,23S-trójhydro- ksy-24-etylo-B-homo-7-oksa-5a- cholestanon-6 2a-acetoksy-3a,22R,23R-trójhydro- | ksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a- | cholestanon-6 I 2a,22S-dwuacetoksy-3a,23S-dwuhy- i droksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a- cholestanon-6 il—, _ „_ Procentowe zahamowanie wzrostu | Korzenie 38 50 63 Pedy I 28 28 0 ciag dalszy tablicy na str. 66 136 535 ciag dalszy tablicy 2a,3a-dwuacetoksy-22S,23S-dwuhy- droksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a- cholestanon-6 2<^waleryloksy-3a,22S,23S-trójhy- droksy-24-etyio-7-oksa-B-homo-5a- cholestanon-6 Próba sprawdzianowa 100 75 100 56 56 100 Nowe substancje czynne srodka wedlug wynalazku dzialaja w omawianym szeregu prób wyraznie hamuja¬ co wzrost Zastrzezenia patentowe 1. Srodek o dzialaniu regulujacym wzrost roslin, zwlaszcza do wywierania wplywu na wegetatywny i gene- ratywny wzrost u roslin straczkowych, takich jak soja, zawierajacy nosniki i/lub substancje pomocnicze oraz substancje czynna, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna co najmniej jedna nowa po¬ chodna 28-metylobrasynolidu o ogólnym wzorze 1, w którym Z oznacza grupe o wzorze 3 lub o wzorze 4, R2, R3 i R22 stanowia jednakowe lub rózne podstawniki i oznaczaja atom wodoru lub rodnik acylowy, przy czym jednak co najmniej jeden z tych rodników oznacza rodnik acylowy, albo, jezeli R22 oznacza atom wodoru lub rodnik acylowy, to R2 i R3 razem tworza grupe o wzorze 5 lub o wzorze 6, w której X oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy o 1-4 atomach wegla lub grupe alkoksylowa o 1-3 atomach wegla, a Y oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla, grupe alkoksylowa o 1—3 atomach wegla lub rodnik ar/Iowy. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera nowa pochodna 28-metylobrasynolidu o ogólnym wzorze 1, w którym Z oznacza grupe o wzorze 3 lub o wzorze 4, R2, R3 i R22 stanowia jednakowe lub rózne podstawniki i oznaczaja rodnik acylowy ze zbioru obejmujacego grupe formylowa, grupe alkanokarbo- nylowa o 2—7 atomach wegla w czesci alkilowej, grupe alkoksyalkanokarbonylowa o 2—7 atomach wegla w czesci alkoksylowej i o 1—3 atomach wegla w czesci alkilowej i grupe arylokarbonylowa, lub atom wodoru, przy czym co najmniej jeden z rodników R2, R3 i R22 stanowi taki rodnik acylowy, albo, jezeli R22 oznacza atom wodoru lub taki rodnik acylowy, to R2 i R3 razem tworza grupe o wzorze 5 lub o wzorze 6, w której X oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla lub grupe alkoksylowa o 1—3 atomach wegla, a Y oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla, grupe alkoksylowa o 1—3 atomach wegla lub rodnik arylowy. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a-acetoksy- 3a,22S,23S-trójhydroksy 24-etylo-7-oksa-B-homo5a-cholestanon-6. 4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,22S-dwuacetoksy- 3a,23S-dwuhydro- ksy-24-etylo-7-oksa B-homo-5a-cholestanon-6. % 5. Srodek wedlug zatrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a-acetoksy-3a,22R,23R- trójhydroksy-24- etylo 7-oksa-B-homo-5a-cholestanon-6. 6. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a-acetoksy-3a ,22S23S-trójhydroksy-24~ -etylo-6-oksa-B-homo-5a:-cholestanon-7. 7. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2otf 22S-dwuacetoksy-3aJ.23S-dwuhydro- ksy-24-etylo-6-oksa-B homo-5a-cholestanon-7. 8. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3/3-acetoksy-2j3,22S,23S-trójhydrok$y- 24-etylo-7-oksa-B- omo-5a-cholestanon-6. 9. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a-waleryloksy- 3a,22S,23S-trójhydroksy 24-ety!o-7-oksa-B-homo5a-cholestanon-6. 10. Srodek wedlug zastrz. 1, znamiennny tym, ze zawiera 2a-heptanoizoksy-3a,22R,23R-trójhydro- ksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a-cholestanon-6. 11. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a-dwumetyloacetoksy-3a,22S,23S-trójhy- droksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a-cholestanon-6. 12. Srodek wedlug zastrz.1, znamienny t y m, ze zawiera 2a-butyryloksy- 3a,22S,23S-trójhydroksy- 24-etylo-6-oksa-B homo-5a-cholestanon-7. 13. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny t y rri, ze zawiera 2a-dw"uetyloacetoksy-3a?,22S,23S-trójhyd- roksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a-cholestanon-6. 14. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,3a-dwuwalery!oksy- 22S,23S-dwuhy- droksy-24 etylo-7-oksa-B homo-5a-cho!estanon-6. 15. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,22S-dwuwaleryI oksy- 3a,23S-dwuhy- droksy 24-etylo-7-oksa-B hpmo-5a-cholestanon-6.136535 7 16. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a-etoksyacetoksy-3a,22R,23 R-trójhydro- ksy-24-etylo-7-oksa-B-homo-5a- cholestanon-6. 17. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,3a- izopropylidenodwuoksy-22S- 23S-dwuhydroksy-24-etylo7-oksa-B-homo-5a-cholestanon-6. 18. Srodek wedlug zastrz. 1, znaienny tym, ze zawiera 2a,3a- izopropylidenodwuoksy-22S- 23S-dwuhydroksy-24-etylo 6-oksa-B-homo-5a-cholestanon-7. 19. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 20,30- izopropylidenodwuoksy-22S- 23S-dwuhydroksy-24-etylo7-oksa-B4iomo-5a-cholestanon-6. 20. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,3a- /1-etoksy-etylenodwuoksy/-22S- 23S-dwuhydroksy-24-etylo7-oksa-B-homo-5a-cholestanon-6. 21. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny ty m, ze zawiera 2a,3a- /1-etoksy-propylidenodwuoksy/- -22S 23S-dwuhydroksy-24-etylo 7-oksa-B-homor5a-cholestanon-6. 22. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,3a -/1-metoksy-metylenodwuoksy/- -22R 23R-dwuhydroksy-24-etylo 7-oksa-B-homo-5a-cholestanon-6. 23. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2(5,30- /1-etksy-etylenodwuoksy/-22S, 23S-dwuhydroksy-24-etylo7-oksa-B-homo-5a-cholestanon-6. 24. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,3a- /1-metlo-1-fenylo-etylenodwuo- ksy/-22S 23S-dwuhydroksy-24-etylo-7 oksa-B-homo-5a-cholestanon-6. 25. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,3a- /1-metylo-1-fenylornetylenodwu- oksy/-22S 23S-dwuhydroksy-24-etylo-6 oksa-B-homo-5a-cholestanon-7. 26. Srodek wedlug zastrz. 1, z n a m la n n y t y m, ze zawiera 2a,3a- karbonylodwuoksy-22S 23S-dwu- hydroksy-24-etylo6-oksa-B-homo-5a-cholestanon-7. 27. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,3a- karbonylodwuoksy-22R 23R-dwu- hydroksy-24-etylo6-oksa-B-homo-5a-cholestanon-7. 28. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,3a- benzyl idenodwuoksy-22S, 23S-dwuhydroksy-24-etylo 6-oksa-B-homo-5a-cholestanon-7. 29. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a3a- benzylidenodwuoksy-22R, 23R-dwuhydroksy-24-ety!o 7-oksa-B-homo-5a-cholestanon-6. 30. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,3a- benzylidenodwuoksy-22Sj 23S-dwuhydroksy-24-etylo-7 oksa-B-homo-5a-cholestanon-6. 31. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,3a- dwuheksanoiloksy-22S 23S-dwu- hydroksy-24-etylo 7-oksa-B-homo-5a-cholestanon-6. 32. Srodek wedlug zastrz.. 1, znamienny tym, ze zawiera 2a,22S, -dwuheksanoiloksy-3a 23S-dwu- hydroksy-24-etylo-7 oksa-B-homo-5a-choiestanon-6. 33. Sposób wytwarzania nowych pochodnych 28-metylobrasynolidu o ogólnym wzorze 1, w którym Z oznacza grupe o wzorze 3 lub o wzorze 4, R2fRa i R22 stanowia jednakowe lub rózne podstawniki i oznaczaja atom wodoru lub rodnik acylowy, przy czym jednak co najmniej jeden z tych rodników oznacza rodnik acylowy, albo jezeli R22 oznacza atom wodoru lub rodnik acylowy, to R2 i Ra razem tworza grupe o wzorze 5 lub o wzorze 6, w której X oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla, lub grupe alkoksylowa o 1-3 atomach wegla, a Y oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy o 1-4 atomach wegla, grupe alkoksylowa o 1-3 atomach wegla lub rodnik ary I owy r znamienny tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 2 poddaje sie reakcji z bezwodnikiem kwasu karboksylowego ewentualnie w obecnosci katalizatora, i zadany produkt postepo¬ wania wyodrebnia sie w znany sposób.136 535 H h/zcr 1 C- n O O-CH Wzór. 3 o Wzór 4 c=o Wzór 5 n Wzór 6136 535 \lHzóc Z PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL