PL8113B1 - Sposób otrzymywania odbitek fotograficznych na papierze, pergaminie i podobnych materjalach. - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu otrzymy¬ wania z negatywów odbitek fotograficz¬ nych na papierze, pergaminie i tym podob¬ nych materjalach. Sposób polega na tern, iz dowolny, czysty papier czyni sie swia¬ tloczulym, pokrywajac bezposrednio jego powierzchnie roztworem, zawieraj acym sól srebra, w której srebro jest polaczone chemicznie z jednym lub kilkoma z trzech chlorowców, t. j. CI, Br i J, oraz rozpu¬ szczalnym w wodzie slabym kwasem orga^ nicznym nielotnym i krystalizujacym. Do powyzszego traktowania papieru nadaje sie w szczególnosci chloran srebra i kwas cytrynowy.Papier tak przygotowany naswietla sie za posrednictwem negatywu fotograficzne¬ go az do chwili slabego zarysowania sie obrazu, poczem utrwala sie go zapomoca organicznego czynnika redukujacego, któ¬ ry rozkladajac czynniki chemiczne osadza srebro metaliczne, na papierze naswietlo¬ nym. Zapoczatkowanie tej reakcji dziala katalitycznie, zwiekszajac ogromnie szyb¬ kosc redukcji soli isirebra znajdujacych sie w bezposredniem sasiedztwie. Jezeli papier po naczuleniu go zawiera rozpu¬ szczalna sól srebra w ilosci, niewystarcza¬ jacej do tego, aby dac obraz o potrzebnej wyrazistosci, wówczas papier ten utrwala sie po naswietleniu w roztworze, posiada- jacym koncentracje jonów wodorowych od 0,0001 do 0,01 i zawierajacym rozpuszczal¬ na sól srebra w takiej ilosci, aby mogla onanadac obrazowi pozadana wyrazistosc, w polaczeniu z dowolnym organicznym czyn¬ nikiem redukujacym, który moze wywolac obraz calkowity w ciagu jednej do dwu¬ dziestu minut.Stosownie do wynalazku papier, podle¬ gajacy naczuleniu, pokrywa sie roztwo¬ rem, zawierajacym pewien chlorowiec, po¬ laczony chemklznie z sola srebra o rozpu¬ szczalnosci powyzej 5 g w 100 cm3 wody.Roztwór ten naklada sie bezposrednio na powierzchnie papieru/ który otrzymuje wówczas sól srebra w ilosci dostatecznej do nadania wywolanemu obrazowi poza¬ danej wyrazistosci. Jezeli jednak uzyta sól srebra posiada rozpuszczalnosc od 0,01 do 5 czesci wagowych w 100 czesciach wagowych wody/wówczas sól srebra two¬ rzy sie na samej powierzchni droga po¬ dwójnego rgzkladu. Jezeli nip. papier ma byc naczulony zapomoca bromianu srebra, to wówczas papier pokrywa sie dziesiecio¬ procentowym roztworem azotanu srebra, poczem suszy go sie i pokrywa jego po¬ wierzchnie nadmiarem roztworu bromianu rozpuszczalnego, np. bromianu sodu. W celu zabezpieczenia papieru dodaje sie do roztworu naczulajacego slaby kwas orga¬ niczny rozpuszczalny w wodzie, nielotny i krystaliczny, który nawet w stezonym roz¬ tworze wodnym nie moze dac koncentracji jonów weglowodorowych wiekszej od 0,2.Do celu powyzszego nadaja sie najlepiej kwasy cytrynowy i winowy, które sa przy- tem stosunkowo tanie. Ilosc kwasu, uzyte¬ go do papieru, mozna zmieniac w szero¬ kich granicach, przyczem przekonano sie, ze w wypadku uzycia soli srebra o malej rozpuszczalnosci, do zabezpieczenia papie¬ ru trzeba uzyc kwasu mniejsza ilosc, ani¬ zeli w wypadku uzycia soli srebra o roz¬ puszczalnosci duzej. Ilosc uzytego kwasu zalezy zazwyczaj od ilosci soli srebra.Przytoczone ponizej stosunki daja zada- walniajace wyniki: Rozpuszczalnosc soli srebra w gramach na 100 cm3 0,01 0,1 1 10 Ilosc kwasu w gramach na 1 g soli srebra od 0,1 do 5 10 20 40 Dobre wyniki osiaga sie, gdy potrakto¬ wany papier zawiera 0,0005 g chloianu srebra i 0,02 g kwasu cytrynowego na kaz¬ dy cm2 powierzchni swiatloczulej. W pew¬ nych razach sól srebra i slaby kwas mozna nalozyc na papier jednoczesnie. Mozna, np. naczulic powierzchnie papieru zapomoca roztworu, zawierajacego 10 czesci wago¬ wych chloranu srebra i 40 czesci wago¬ wych kwasu Minowego, rozpuszczonych w 100 czesciach wagowych wody. Przeko¬ nano sie jednak, ze najlepsze wy¬ niki osiaga sie, jezeli powierzchnie pa¬ pieru naczulic najpierw zapomoca roz¬ tworu wodnego rozpuszczalnej soli sre¬ bra, a nastepnie, po wysuszeniu, potrak¬ towac ten papier roztworem rozpu¬ szczalnego w wodzie nielotnego i krysta¬ licznego slabego kwasu. Kwas taki np. kwas cytrynowy, kwas winowy, kwas 2, 3, 6-trójchlorobenzoesowy lub tym podobny rozpuszcza sie zazwyczaj w alkoholu etylo¬ wym lub metylowym, dzieki czemu nakla¬ danie roztworu kwasowego nie wywiera zu¬ pelnie szkodliwego dzialania na powierzch¬ nie papieru, naczulonego poprzednio.Jeden ze sposobów naczulania papie¬ ru wedlug wynalazku polega na tern, iz pa¬ pier pokrywa sie roztworem 10 czesci wa¬ gowych chloranu srebra, rozpuszczonego w 100 czesciach wagowych wody przy tem¬ peraturze 20°C. Nakladanie roztworu na powierzchnie papieru mozna .wykonac za¬ pomoca pedzla lub natryskiwania albo tez zapomoca walków szklanych. Otrzymany papier naczulony traktuje sie nastepnie roztworem kwasu cytrynowego w alkoho¬ lu, przyczem moc tego roztworu wyraza — 2 —sie 50 czesciami wagowemi czystego kwasu cytrynowego, rozpuszczonego w 100 cze¬ sciach wagowych alkoholu, którego moc powinna wynosic 95% objetosciowych.Roztwór alkoholowy kwasu cytrynowego mozna nalozyc na papier zapomoca napry- skiwania lub zapomoca pedzli, walków lub tym podobnych. Poniewaz chloran srebra, praktycznie biorac, nie rozpuszcza sie w alkoholu, wiec roztwór kwasu nie szkodzi zupelnie naczulonej powierzchni papieru.Roztwór alkoholowy wsiaka przytem w pa¬ pier tak, iz po wyparowaniu alkoholu pa¬ pier ten jest calkowicie nasycony kwasem cytrynowym, który po wykrystalizowaniu pomiedzy wlóknami papieru sluzy do dwóch celów, a mianowicie, zabezpiecza papier i dostarcza kwas, potrzebny do wy¬ wolywania obrazu na papierze, dzieki cze¬ mu wywolywanie mozna wykonywac za¬ pomoca roztworu, zawierajacego jedynie odpowiedni czynnik redukujacy. Papier na¬ czulony w powyzszy sposób zapomoca chloranu srebra i kwasu cytrynowego mozna przechowywac w ciemnosci, w opa¬ kowaniu hermetycznem i nieprzepuszcza- jacem wilgoci w przeciagu nieograniczone¬ go czasu.Przekonano sie dalej, ze papier, zawie¬ rajacy przynajmniej 0,0005 g rozpuszczal¬ nej soli Isrebra w cm2 powierzchni swiatlo¬ czulej, pozwala osiagnac potrzebne cienio¬ wania wywolanego obrazu bez dodawania do wywolywacza rozpuszczalnej soli sie- bra. Jezeli jednak papier naczulony posia¬ da mniej, niz 0,0005 g rozpuszczalnej soli srebra, to wówczas do wywolywacza na¬ lezy dodac rozpuszczalnej soli srebra w ilosci póltora lub dwa razy wiekszej od . ilosci rozpuszczalnej soli srebra, której brak w papierze. Jezeli, np. kawalek pa¬ pieru o wymiarach 9x12 cm zawiera 0,0001 g chloranu srebra w cm2, to wówczas trzeba dodac do wywolywacza od 0,049 g do 0,065 g chloranu srebra lub równowaz¬ na ilosc innej soli srebra rozpuszczalnej w wodzie, np. azotanu srebra. Ilosc ta waha sie w powyzszych granicach w zaleznosci od wielkosci obrazu wyswietlonego na rzeczonym kawalku papieru. Rozpuszczal¬ na sól srebra mozna dodac do wywolywa¬ cza w ilosci do 10 razy wiekszej od przy¬ toczonej powyzej, a pomimo to nadmiar ten nie zepsuje papieru, lecz bedzie jedy¬ nie niepotrzebna strata materjalu. Jezeli zasadnicza ilosc rozpuszczajacej soli sre¬ bra, zawartej w papierze swiatloczulym, nie jest znana, to wówczas do wywolywa¬ cza dodaje sie 0,0009 g azotanu srebra na kazdy cm2 powierzchni swiatloczulej.Papier naczulony wedlug wynalazku mozna przechowywac przez czas nieogra¬ niczony w suchem i ciemnem miejscu, po¬ niewaz lekki rozklad, odbywajacy sie na powierzchni papieru w obecnosci kwasu, uzytego do traktowania tego papieru, wy¬ twarza, praktycznie biorac, nierozpuszczal¬ na sól srebra, która nie wywiera zadnego wplywu na wywolywacz stosowany na¬ stepnie wzgledem papieru. Papier naczu¬ lony zapomoca rozpuszczalnych soli sre¬ bra, nie zawierajacych w zwiazku chemicz¬ nym jednego z trzech chlorowców wyz¬ szych, nie moze byc przechowywany przez czas nieograniczony i daje zle wyniki, po¬ niewaz tworza sie na nim drobniutkie cza¬ steczki srebra metalicznego tak, iz przy wywolywaniu takiego papieru zepsutego srebro osadza sie na calej jego powierzch¬ ni, wytwarzajac zamglenie.Fluor, pomimo, ze jest chlorowcem, nie moze byc uzyty, jak wymienione powyzej chlorowce, poniewaz fluorek srebra nie jest produktem koncowym rozkladu rozpu- - szczalnych soli srebra, zawierajacych zwia¬ zany fluor, a to wskutek wielkiej rozpu¬ szczalnosci fluorku srebra. Z posród trzech chlorowców, które mozna uzyc w wyna¬ lazku niniejszym, jod jest nieco gorszym od bromu i chloru, a rozpuszczalne sole srebrowe, zawierajace zwiazany chlor h sa najskuteczniejsze. Glówne rozpuszczalnesole srebrowe, które mozna uzyc, sa naste¬ pujace: chloran srebra, nadchloran srebra, bromian srebra i sole srebrowe kwasów or¬ ganicznych, zawierajacych podstawiony chlor, brom lub jod, które moga rozpu¬ szczac sie w wodzie w stopniu wiekszym, anizeli 0,01 czesci wagowych w 100 cze¬ sciach wagowych wody przy cisnieniu at- mosferycznem, jak np. 2, 3 dwuchloroben- zoan srebra, 2, 5 dwuchlorobenzoan srebra, 2, 3, 4 trójchlorobenzoan srebra, 2, 3, 6 trójchlorobenzoan srebra, chlorosalicylan srebra, dwuchlorosalicylan srebra, orto- chlorobenzoan srebra, ortobromobenzoan srebra 2, 3, 4, 5 czterochlorobenzoan sre¬ bra, 3, 4, 5, 6 czterochlorobenzoan srebra, dwuchlorabenzosiarczan srebra lub tym podobne zwiazki.Papier, uzyty do naczulania, moze byc dowolny, ale czysity i o takiem zabarwieniu, grubosci i powierzchni, aby gotowe foto¬ grafje mialy dobry wyglad. Najlepiej na¬ daje sie w wiekszosci wypadków mocny papier bialy, drobno-wlóknisty. Papier, naczulony w sposób powyzszy i zawiera¬ jacy przynajmniej 0,0005 g soli srebra i 0,02 g rozpuszczalnego, nielotnego i kry¬ stalicznego slabego kwasu w 1 cm2, daje szeroka skale cieniów, odpowiednio ; do dlugosci naswietlania i odpowiednio do u- zytego wywolywacza.Na papierze naczulonym zapomoca chloranu srebra lacznie z kwasem cytry¬ nowym mozna otrzymywac droga uzycia wywolywacza w postaci roztworu 1 g me- tolu (siarczan metylo-para-amido-meta- krezolowy) w 500 cm3 wody odcienie na¬ stepujace: przy wystawieniu na swiatlo sloneczne w ciagu 2 sek—niebieskawo-' czarny, w ciagu 4 sek—czarny, w ciagu 10 sek—mocno-czarny, w ciagu 40 sek.— sepj owy, a w ciagu 2 min—mocno-brunat- ny.Stosujac wywolywacz w postaci 0,3 g metolu i dlwóch hydrochinonu, rozpu¬ szczonych w 500 cm3 wody, mozna otrzy¬ mac odcienie nastepujace: przy wystawie¬ niu na swiatlo sloneczne w ciagu 4 sek— sepj owy, a w ciagu 10 sek—mocno bru¬ natny.Wywolywacz, zawierajacy 2 g pyrogal- lolu, rozpuszczonego w 500 cm3 wody, da¬ je przy wystawieniu na swiatlo w ciagu 2 sek do 5 min—odcienie mocno brunatne. ^* Czas naswietlania, przytoczony powy¬ zej, dotyczy negatywów o przeswietlnosci normalnej. Naswietlanie papieru mozna wykonywac zapomoca rozproszonego swia¬ tla dziennego, swiatla lukowego, swiatla, otrzymywanego przy spalaniu tasmy ma- gnezjowej lub innego odpowiedniego swia¬ tla sztucznego. Jezeli papier naswietlany byl zapomoca swiatla slonecznego bardzo krótko, np, przez 2 sek, to wówczas na pa¬ pierze uwidaczniaja sie jedynie cienie naj¬ glebsze, a pozostalosc obrazu jest niewi¬ doczna, ale naswietlenie to mozna potem przedluzyc tak, aby zdjecie osiagnelo nie¬ zbedna wyrazistosc, poczem traktuje sie je krótko zapomoca wywolywacza. Jak widac z powyzszego, papier niniejszy mozna na¬ swietlac przez okres czasu, wahajacy sie w ogromnych granicach, co jest jego wielka zaleta praktyczna.Wywolywanie papieru niniejszego mozna wykonywac w rozproszonem swietle dziennem lub przy jasnem swietle sztucz- nem, wobec czego ciemnia jest zupelnie niepotrzebna. Po ukonczeniu wywolywania naswietlonego papieru, nalezy go plókac w wodzie biezacej, w ciagu, np, jednej mi¬ nuty celem usuniecia pozostalej soli srebra, kwasu i wywolywacza, poczem odbitke u- trwala sie zapomoca roztworu, skladajace¬ go sie z 10 g tiosiarczanu sodu i 5 g dwuwe¬ glanu sodowego, rozcienczonych woda do objetosci 100 cm3, W razie potrzeby mozna uzyc równiez innego utrwalacza, ale nalezy przytem za¬ znaczyc, ze roztwór przytoczony powyzej jest bardziej odpowiedni, gdyz jest tani i zapobiega wyblaknieciu otrzymanych odbi- — 4 —tek. Utrwalanie powinno trwac od jednej do dwóch minut, poczem odbitke mozna wyplókac i wysuszyc w sposób zwykly.Jezeli jednak papier naczulony w spo¬ sób niniejszy zawiera mniej, anizeli 0,0005 g rozpuszczalnej soli srebra na 1 cm2 po¬ wierzchni naczulonej, to wówczas do wy¬ wolywacza nalezy "dodac rozpuszczalnej soli srebra i zmienic czas trwania naswie¬ tlania celem otrzymania obrazu o dosta¬ tecznej wyrazistosci i cieniowaniu. Naj¬ wazniejsza róznica postepowania w danym wypadku polega na tern, iz papier naswie¬ tla sie bardzo krótko, a zadane odcienie od¬ bitki osiaga sie zapomoca rozmaitych czyn¬ ników redukujacych. Jezeli, np. chcemy otrzymac odcienie czarne* to papier na¬ swietla sie przez klisze jedynie do chwili slabego uwidocznienia sie najglebszych cieniów zdjecia, poczem wywoluje go sie zapomoca roztworu, skladajacego sie z 0,1 g metolu, 1 g kwasu cytrynowego, 0,05 do 0,1 g azotanu srebra i 30 cm3 wody.Roztwór w tej ilosci wystarczy do wy¬ wolania odbitki rozmiarów 9x12 cm i powinien byc uzyty tylko raz jeden. Za¬ miast azptanu srebra mozna uzyc innej rozpuszczalnej soli srebra, z wyjatkiem nadmanganianu i azotku srebra, które ni¬ szcza wywolywacz.Cieple odcienie sepjowe otrzymuje sie zapomoca wywolywacza, w którym kwas cytrynowy jest zastapiony kwasem wino¬ wym albo tez zapomoca roztworu, sklada¬ jacego sie z: 0,15 g hydrochinonu, 0,05 me¬ tolu, 0,005 do 0,1 g azotanu srebra, 2 g kwasu cytrynowego i 30 cm3 wody.Mocne tony brunatne otrzymuje sie za¬ pomoca wywolywacza, zawierajacego 0,4 g pyrbgallolu, 1 g kwasu cytrynowego, 0,05 do 0,1 g azotanu srebra i 30 cm3 wo¬ dy. Przy wywolywaniu papieru naczulo- nego w sposób niniejszy, nalezy, celem o- trzymania dobrych wyników, utrzymac koncentracje jonów' wodorowych wywoly¬ wacza w granicach od 0,0001 do 0,01, a wobec tego kwasy o duzej jonizacji jak, np. kwas siarkowy nie nadaja sie do celów po¬ wyzszych, gdyz kwasy, jonizujace sie u- miarkowanie, mozna latwiej miarkowac.Ilosc kwasu cytrynowego w wywolywaczu mozna wiec zmieniac od jednego do 25% bez zlego wplywu na rodzaj wywolane¬ go obrazu. Wywolywanie papieru moze trwac 1—20 min, a to w zaleznosci od ilo¬ sci dodanego organicznego czynnika redu¬ kujacego. W praktyce najdogodniej jest miarkowac wywolywanie tak, aby trwalo 3 min. Po naswietleniu papieru, zawieraja¬ cego powyzej 0,0005 g rozpuszczalnej soli srebra na cm2, lacznie z odpowiednia ilo¬ scia rozpuszczalnego w wodzie nielotnego i krystalicznego kwasu, naswietlony papier umieszcza sie w wanience z woda tak, aby woda pokryla papier warstwa o grubosci od 0,2 do 0,5 cm, poczem do wanienki tej wlewa sie stopniowo stezony roztwór czyn¬ nika redukujacego, mieszajac ciagle az do cnwili, gdy wywolywanie osiagnie zadana szybkosc. Jedynym wywolywaczem foto¬ graficznym, który nie daje dobrych wyni¬ ków, bedac stosowanym w sposób powyz¬ szy, jest dwuamidofenol (amidol), ponie¬ waz wytwarza mgle na papierze, a to praw¬ dopodobnie z tej przyczyny, iz w wypad¬ ku uzycia roztworów, wywolujacych kon¬ centracje jonów wodorowych od 0,0001 do 0,01, amidol sprawia, ze wywolywanie trwa mniej niz jedna minute. Kwas, uzyty w ce¬ lu nadania wywolywaczowi potrzebnej koncentracji jonów wodorowych, nie powi¬ nien tworzyc zwiazków nierozpuszczalnych z rozpuszczalnemi solami srebra, poniewaz przy wykonywaniu sposobu wedlug wyna¬ lazku nalezy unikac tworzenia sie nieroz¬ puszczalnych soli srebrowych. Obecnosc kwasu solnego w wywolywaczu zapobiega tworzeniu sie na poczatkowym niklym obrazie odbitki srebra metalicznego.Poniewaz sól srebra, usunieta droga rozpuszczenia, przechodzi z papieru do wywolywacza, z którego nastepnie osadza — 5 —sie ponownie w postaci srebra metaliczne¬ go na slabym poczatkowo lub niewidocz¬ nym obrazie, otrzymanym przez wystawie¬ nie papieru na swiatlo, wiec wanienka, slu¬ zaca do wywolywania, musi byc zupelnie czysta i wolna od czasteczek lub sladów srebra metalicznego, które dziala jako zawiazek i sprawia, ze srebro z wywolywa¬ cza osadza sie na wanience zamiast na pa¬ pierze. Wobec powyzszego najlepiej jest u- zywac wanienki szklanej, która mozna myc zapomoca stezonego kwasu azotowego.Wanienki, zrobione z masy cementowej, emaljowane, porcelanowe lub z masy pa¬ pierowej mozna uzywac równiez do wywo¬ lywania, po uprzedniem pokryciu ich war¬ stwa twardego wosku parafinowego. Po za¬ brudzeniu sie warstwy wosku parafinowe¬ go mozna ja usunac zapomoca wody gora¬ cej, a nastepnie pokryc wanienke swieza warstwa tego wosku.Dzieki uzyciu do wytwarzania papieru fotograficznego wedlug wynalazku roz¬ puszczalnych soli srebrowych, zwiazanych chemicznie z jednym lub kilkoma z trzech chlorowców lacznie z rozpuszczalnym w wodzie, nielotnym i krystalicznym kwasem, osiaga sie korzysci nastepujace: L stoso¬ wanie emulsji cial koloidalnych, takich jak zelatyna lub kolodium, w roli czynnika u- noszacego sól srebra jest zbedne; 2. naczu- lanie papieru zapomoca roztworu soli sre¬ browych i zabezpieczanie tego papieru za¬ pomoca kwasu rozpuszczonego w odpo¬ wiednim rozczynniku mozna wykonywac mechanicznie z wielka szybkoscia, przy- czem nakladanie warstwy naczulajacej od¬ bywa sie w sposób bardzo prosty; 3. pa¬ pier naczulony i stosowany wedlug wyna¬ lazku mozna otrzymywac bardzo tanio; 4. papier niniejszy mozna naswietlac, wy¬ wolywac i utrwalac w^ rozproszonem swie¬ tle dziennem lub jasnem swietle sztucznem bez uciekania sie do ciemni fotograficznej; 5. dlugosc czasu naswietlania moze sie wa¬ hac w bardzo szerokich granicach; 6. na pa¬ pierze niniejszym mozna otrzymac bardzo duza skale odcieni droga zmieniania dlu¬ gosci naswietlania lub wywolywania tego papieru, dzieki czemu stosowanie specjal¬ nych roztworów tonujacych staje sie zbedne. PL PL

Claims (4)

1. Z aj s t r z e z e ni a paten to w e, 1. Sposób otrzymywania odbitek fotogra¬ ficznych na papierze, pergaminie lub po¬ dobnym materjale, znamienny tern, ze na papier naklada sie roztwór, zawierajacy rozpuszczalna sól srebra, zwiazana che¬ micznie z jednym lub kilkoma z trzech chlorowców, t. j. jodem, bromem lub chlo¬ rem i slaby kwas, rozpuszczalny w wodzie, nielotny i krystaliczny, poczem papier, na¬ czulony w ten sposób, naswietla sie za po¬ srednictwem negatywu i wywoluje obraz fotograficzny zapomoca roztworu organicz¬ nego czynnika redukujacego, który usuwa droga rozpuszczania sól srebra i kwas z papieru i osadza srebro metaliczne na wy¬ wolanym obrazie.

2. Spoisób wedlug izastm 1, w zastoso¬ waniu do papieru, który po nacziuleniu nie zawiera rozpuszczalnej soli srebra w ilosci dostatecznej do nadania obrazowi potrzeb¬ nej wyrazistosci, znamienny tern, iz polega na wywolywaniu fotografji zapomoca roz¬ tworu o koncentracji jonów wodorowych od 0,0001 do 0,01, izawieirajacego rozpuszczal¬ na sól srebra w ilosci dostatecznej do na¬ dlania obrazowi zadanej wyrazistosci w po¬ laczeniu z organicznym czynnikieni reduku- jacym, mogacym wykonac calkowite wy¬ wolanie w przeciagu czasu od 1 do 20 min,

3. , Sposób wytwarzania papieru swiatlo¬ czulego, wolnego od emulsji koloidalnych i zachowujacego swe wlasnosci przy prze¬ chowywaniu w ciemnosci przez czaisi nie¬ ograniczony wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze papier czysty ipokrywa sie bezposred- — 6 —nio roztworem, zawierajacym rozpuszczal- tern, ze papier traktuje sie chloranem are¬ na sól srebra], o rozpuszczalnosci w wodzile bra i kwasem cytrynowym, wiekszej od 0,01 czesci wagowych w 100 5. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny czesciach wagowych wody, która to sól jest temi, ze roztwór zawiera chloran srebra i zwiazana chemicznie z jednym lub kilkoma kwas cytrynowy. z trzech chlorowców wymienionych i trak¬ tuje slabym kwasem, rozpuszczalnym w Edwin Ernest Jelley, wodzie, nielotnym i krystalicznym. Zastepca: M. Brokman,

4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawo. PL PL