Wynalazek niniejszy dotyczy udosko¬ nalonego naczulacza do celów fotograficz¬ nych, a przedmiotem jego jest naczulacz dajacy sie przez czas nieograniczony prze¬ chowywac, a który w razie potrzeby moz¬ na nalozyc na papier, pergamin, gips, szklo, fabrykaty tkackie, blony (filmy) z kazeiny (sernika), zelatyne, bialko i t. p. odpowiednie powierzchnie, tak, iz ta po¬ wierzchnia staje sie wrazliwa na swiatlo i mozna na niej robic odbitki fotogra¬ ficzne.Drugim przedmiotem wynalazku jest naczulacz nakladany na powierzchnie w celu nadania im wlasnosci wytwarzania od¬ bitek w taki sam sposób, jak sie to dzieje na samotonujacych sie papierach, przy- czem jednak czas naswietlania jest krót¬ szy, a obraz mozna nastepnie wywolac w rozczynie alkalicznym.Dalszym przedmiotem wynalazku jest rozczyn dzialajacy nietylkoi jako naczulacz, lecz który moze byc równiez uzyty jako wzmacniacz klisz fotograficznych, a oso¬ bliwie ,,Lumiere Autochrorne" lub innych klisz barwnych.Jeszcze innym przedmiotem wynalazku jest naczulacz, zawierajacy sole srebra, którego roztwór wsiaka czyli nasyca po¬ wierzchnie materjalu podlegajaca naczule- niu, Ostatnim wreszcie przedmiotem wyna¬ lazku jest udoskonalony sposób naczulania powierzchni, zapomoca którego powierzch¬ nie te mozna uczynic czulemi na swiatlo, a po naswietleniu mozna je wywolac wrozczynie alkalicznym bez uzycia istnieja- 2£ cych Wywolywac?^ ^ Powierzchnie pokryte naczulaczem sta- sowiuS^db tresci "wynalazku nadaja sie w szczególnosci do odbij wada fotografji z ne¬ gatywów, do wytwarzania odbitek swietl¬ nych (do czego uzywany jest zazwyczaj o- becnie papier forrotypowy), do zdjec odbi¬ tek palcowych, i do wytwarzania odbitek siarkowych przy badaniu stali/ Oczywiste jest jednak, ze te powierzchnie mozna rów¬ niez uzyc do wytwarzania reprodukcyj fo¬ tograficznych wogóle.Przy wytwarzaniu naczulonych po¬ wierzchni lub blon do celów fotograficz¬ nych zalecano uprzednie pokrywanie po¬ wierzchni lub blony emulsja, skladajaca] sie z jednego lub wiecej haloidów srebra z do¬ datkiem odpowiedniej neutralnej soli hy- drazynowej lub zwiazku albo pochodnej hydrazyny, wylaczajac jednak aromatyczne zwiazki hydrazyny czyli hydroksylamine.W innych wypadkach powierzchnie lub blone naczulona w zwykly sposób zapomo- ca emulsji zawierajacej nierozpuszczalne sole srebra, zanurzano w rozczyn soli hy- drazynowej lub jej pochodnej, przyczem i- losc uzytej soli hydrazynowej lub pochod¬ nej okreslona byla zapomoca redukujace¬ go dzialania rzeczonej soli l uwazano, ze kazda czasteczka wodzianu hydrazyny moze zredukowac cztery czasteczki haloi- du srebra.Stosownie do niniejszego wynalazku, rozpuszczalna sól srebra miesza sie z jed¬ na lub wiecej rozpuszczalnemi solaimi hy¬ drazyny lub z ich pochodnemi, a roztwór tych dwu &oli naklada sie zapomoca pedzla lub w inny dogodny sposób na powierzch¬ nie podlegajaca naczuleniu. Gdy po¬ wierzchnia ta przepuszcza wilgoc to roz¬ twór wsiaknie i nasyci takowa. Gdy zas po¬ wierzchnia jest nieprzepuszczalna, np. ze szkla, to powierzchnie takowa pokrywa sie najpierw zelatyna, bialkiem lub t, p, rtia- terjalem, a dopiero potem naklada sie roz¬ twór stosownie do wynalazku. Rozpu¬ szczalne sole te, gdy sa w stanie suchym (proszku), mozna je zmieszac z woda w i- losci dostatecznej do tego, aby zawierac rzeczone sole w proporcji od V^% az do nasycenia, a gdy sa przechowywane w roz¬ tworze, to powinien on zawierac kazda sól w proporcji od V2 % az do nasycenia.Rozpuszczalne sole srebra dajace zada- walniajace rezultaty sa nastepujace: azo¬ tan, mleczan, chloran, fluorek, mrówczan, octan, i siarczan, zas pochodne hydrazyny, które mozna uzyc, sa nastepujace: jedno- i dwukwasowe azotany, fluorki, mleczany, mrówczany, octany i siarczany oraz jedno- chlorany hydrazyny, i jedno- i dwu-alkyle hydrazyn, rozpuszczalny acyl i dwu-acyl hydrazyn, urazol, rozpuszczalne sole takie np. jak azotany semikarbazydu i jego al- kylowych pochodnych, przyczem kazda z nich moze byc uzyta, w celu zmieszania z solami srebra, zarówno oddzielnie jak po dwie lub wiecej razem.Najlepszy roztwór do nalozenia na po¬ wierzchnie podlegajaca naczuleniu sklada sie z okolo 4 wagowych czesci azotanu sre¬ bra, okolo 4 wagowych czesci azotanu hy¬ drazyny N2 H4 (HN03)2 rozpuszczonego w okolo 92 wagowych czesciach wody.Azotan hydrazyny przygotowuje sie najle¬ piej zapomoca wymiany pomiedzy siarcza¬ nem hydrazyny i azotanem baru.Przekonano sie, ze gdy procent rozpu¬ szczalnej soli srebra w naczulajacym roz¬ tworze jest nizszy od %;%, to wytworzo¬ ne odbitki sa blade i nikle. Gdy zas zawar¬ tosc rozpuszczalnej soli srebra jest mniej¬ sza od 4%i to wszelkie niedokladnosci pa¬ pieru lub innej naczulanej powierzchni po¬ woduja nieprawidlowosci w wykonczonej odbitce, przyczem nieprawidlowosci te stai- ja sie tern bardziej wydatne, im nizszym jest procent rozpuszczalnej soli srebra.Przy zawartosci rozpuszczalnej soli srebra w roztworze równej od okolo 4% do 10% otrzymuje sie najlepsze wyniki, Przy za-. — 2 —wartosci w roztworze rozpuszczalnej soli srebra powyzej 10%, wyniki sa gorsze, po¬ niewaz nadmiar soli srebra krystalizuje sie na powierzchni nadajac jej po wywolaniu wyglad ziarnisty. Ten nadmiar mozna je¬ dynie uwazac jako marnowanie soli srebra* W celu otrzymania dobrych wyników przy wywolywaniu, ilosc soli hydrazyno- wej lub jej pochodnych powinna byc wyz¬ sza od 2%. Najlepsza proporcja, obliczona przy stosowaniu azotanu hydrazyny, wyno¬ si 2% plus liczbowa ilosc równa polowie procentu soli srebra, w danym wypadku azotanu. Naczulacz zawierajacy wiec 4% azotanu srebra daje dobre wyniki przy wy¬ wolywaniu, gdy ilosc azotanu hydrazyny nie jest mniejsza od 4%. Aczkolwiek pro¬ cent soli hydrazynowej lub jej pochodnych moze byc zwiekszony az od nasycenia! bez szkodliwych skutków, to jednak nie polep¬ szy sie otrzymanych wyników, a wiec nale¬ zy to uwazac za zbedne.Gdy ilosc uzytego azotanu srebra wy¬ nosi powiedzmy 10%, to ilosc soli hydra^ zynowej powinna równac sie 7%, ale w tym wypadku sól hydrazynowa powyzej 4% nie bedzie zmarnowana, gdyz stanie sie niezbedna do zredukowania wiekszej i- 1 osci soli srebra.Sole srebra, uzywane do wytwarzania naczulacza sa rozpuszczalne i mozna je przechowywac nieograniczony przeciag czasu bez zepsucia sie. Sole srebra o roz¬ puszczalnosci ponizej V2% daja bardzo ni¬ kle wyniki; sa to miedzy innemi bromia¬ ny, siarczyny i winiany. Z pomiedzy soli srebra o rozpuszczalnosci powyzej V2%i przekonano sie, ze najlepsze wyniki daje azotan srebra. Fluorek srebra1 atakuje szklo, a wiec roztwór zawierajacy fluorek srebra i hydrazyny rozklada sie nai scian¬ kach szklanych butelek, chociaz przez pe¬ wien krótki czas mozna go przechowywac w butelkach pokrytych woskiem. Przeko¬ nano sie, ze roztwór zawierajacy fluorek srebra i hydrazyny daje jednak zupelnie te same wyniki, co roztwór zawierajacy azo¬ tany tych cial. Sole organiczne srebra, a mianowicie mleczan, mrówczan i octan w polaczeniu z edpowiadajacemi im solami hydrazyny podlegaja niezwlocznemu roz¬ kladowi, tworzac osad srebra metalicznego.Mieszanina z chloranu srebra i hydrazyny rozklada sie bardzo powoli wraz z powsta¬ waniem azotu, przyczem osadza sie srebro metaliczne i chlorek srebra. Podiobniez, roztwory mleczanów, fluorków, mrówcza¬ nów, octanów lub chloranów srebra i hy¬ drazyny nie moga byc przechowywane w ciagu czasu nieograniczonego z tych sa¬ mych powodów, co roztwór zawierajacy azotan srebra i azotan hydrazyny.Poniewaz siarczan srebra rozpuszcza sie w wodzie jedynie w ilosci 0,74%, wiec roz¬ twór zawierajacy siarczan srebra jest gor¬ szy od roztworu zawierajacego azotan sre¬ bra, lecz nadaje sie do wytwairzania bla* dych odbitek.Z pomiedzy soli hydrazyny i jej pochod¬ nych, azotan hydrazyny N2 ff4 (HN03)2 daje najlepsze wyniki, gdy jest uzyty w po¬ laczeniu z azotanem srebra.Jedno-azotan hydrazyny N2 ff4 HN03 daje równiez zadawalniajace rezultaty, lecz roztwór naczulajacy zawierajacy te sól jest bardzo wrazliwy na alkalja, co powo¬ duje stopniowe osadzanie sie srebra meta¬ licznego w szklanych butelkach, a to z po- wodti alkalicznosci szklai. Azotany kwaso¬ we jedno- i dwu-alkylowych hydrazyn, a w szczególnosci metyl i etyl, dwu-metyl i dwu- etyl hydrazyny, bedac w roztworze wraz z azotanem srebra, daja zasadniczo te same wyniki co i roztwór azotanu hydrazyny i azotan srebra. Sole alkylów alifatycznych i dwu-alkylowych hydrazyn sa jednak drozsze od odpowiednich soli hydrazyno- wych.Rozpuszczalny jedno-acyl i dwu-acyl hydrazyny, w rodzaju dwu-acetylu hydra¬ zyny, hydrolizuje sie w czasie przechowy¬ wania w postaci roztworu i jezeli niema wol- — 3 —nego kwasu, to osadza sie srebro metalicz¬ ne. Gdy zas jest wolny kwas, np, kwas azo¬ towy, to mieszanina staje sie wkoncu mie¬ szanina azotanu srebra i soli hydrazynowej.Sole semikarbazydu i jego alkylowych pochodnych oraz urazol, gdy sa w roztwo¬ rze z azotanem srebra, to równiez maja wlasciwosci gorsze w przechowywaniu a- nizeli z azotanem hydrazyny. Roztwory, za¬ wierajace rozpuszczalny jedno-acyl i dwu- acyl hydrazyn, rozpuszczalne sole, np. azo¬ tan semikarbazydu i jego alkylowe po¬ chodne oraz urazole, bedac nalozone na powierzchnie podlegajaca naczuleniu, za¬ raz pó przygotowaniu tych roztworów, daja zadawalniajace wyniki. Hydrazyny aroma¬ tyczne rozkladaja sie z latwoscia w roz- tworze^ a w szczególnosci w polaczeniu z rozpuszczalnemi solami srebra.Dobre wyniki mozna równiez osiagnac, stosujac zamiast azotanu hydrazyny azota¬ ny dwu-metylo hydrazyny symetryczne i niesymetryczne, azotany dwu-etylo hydra¬ zyny, przyczem sole te uzyte sa w propor¬ cjach chemicznie równowaznych propor¬ cjom azotanu hydrazyny, obliczonym w sposób opisany powyzej.Rozpuszczalne sole srebra i hydrazyny lub jej pochodnych mozna równiez uzywac i przechowywac w stanie suchym, zarówno w proszku jak iw sprasowanych pastyl¬ kach, przyczem obie sole sa we wlasciwych czesciach zmieszane lub rozdzielone tak, iz w celu utworzenia naczulacza nalezy je¬ dynie dodac niezbedna ilosc wody. Suche sole lub pastylki rozpuszcza sie w odpo¬ wiedniej ilosci wody tak, aby utworzyc na- czulajacy roztwór zawierajacy te sole w ilosci od V2 % az do nasycenia.Pastylka zawierajaca naprzyklad 2 g azotanu srebra i 2 g azotanu hydrazy¬ ny rozpuszcza sie w 46 cm3 wody i o- trzymuje sie roztwór zawierajacy po 4% kazdej z tych soli.Do otrzymywania reprodukcyj fotogra¬ ficznych moze byc uzyta jakakolwiek po¬ wierzchnia wchlaniajaca wode, wolna od zwiazków redukujacych, utleniajacych lub siarczkowych,- przyczem powierzchnia ta powinna zawierac drobne slady soli haloge¬ nowej, np, chlorku sodu lub bromku pota¬ su. Zwykly papier handlowy np, papier li¬ stowy, rysunkowy lub czcionkowy zawiera zazwyczaj niewielkie zawartosci soli halo¬ genowych, lecz najlepiej podobne papiery przed nalozeniem roztworu naczulajacego namoczyc w roztworze zawierajacym sól halogenowa, np, chlorek sodu lub bromek potasu, i to do nasycenia 1/10% do 1% wa¬ gowych, a nastepnie wysuszyc. Wyroby tkackie, gips lub inne powierzchnie trak¬ tuje sie równiez slabym roztworem solnym w sposób opisany powyzej i to jeszcze przed potraktowaniem roztworem naczu- lajacym. Slady soli halogenowej potrzebne na materjale sa tak niewielkie, ze w wy¬ padku naprzyklad papieru moze byc ona dodana w czasie fabrykacji papieru, nie czyniac go bynajmniej niezdolnym do jakie¬ gokolwiek innego uzytku. Obrazy fotogra¬ ficzne moga wiec byc odbijane nietylko na papierze, pergaminie, tkaninach, lecz rów* niez na cialach, które daja sie pokryc ka^ zeina, zelatyna lub bialkiem, jak np, na szkle, porcelanie, gipsie i t, p, materialach.Roztwór naczulajacy otrzymany sosownie do niniejszego wynalazku naklada sie na powierzchnie w celu uczynienia jej czula na swiatlo; nalozona warstwa winna wy¬ schnac na powietrzu lub mozna ja osu¬ szac zapomoca lagodnego ciepla. Pokry¬ wanie i sjjazenie wykonywuje sie przy przycmionem, najlepiej zóltem swietle, ja¬ kie uzywa sie do papierów bromkowych.Na materjale potraktowanym w ten sposób mozna potem odbijac fotografje w dwojaki sposób: powierzchnie naswietla sie tak sa¬ mo, jak istniejace samotonujace sie papiery, lub naswietla ja sie króciutko tak, iz najgleb¬ sze cienie sa zaledwie widoczne i nastepnie wywoluje sie ja i utrwala. Przy pierwszym sposobie odbija sie z negatywu na sloncu — 4 —lub przy swietle lukowem az do chwili, gdy odbitki osiagna ten ciemniejszy od wyma¬ ganego na wykonczonej odbitce (co sie praktykuje z samotonujacym sie papierem), a nastepnie obraz utrwala sie w 10% roz¬ tworze podsiarczynu sodowego. Otrzyma¬ ne w ten sposób odbitki sa brunatno-sepjo- wego odcienia, lecz w razie zyczenia mo¬ ga byc tonowane na gleboka purpurowa czern zapomoca zwyklej zlotowo-tonuja- cej kapiel. Przy drugim sposobie, papier lub inny materjal naczulony stosownie do wynalazku naswietla sie przez negatyw az do chwili pojawienia sie bardzo slabych za¬ rysów obrazu . Majac normalny negatyw* wymaga to pieciu sekund naswietlania na sloncu lub swiatla otrzymanego dzieki spa¬ leniu okolo 10 cm tasmy magnezjowej.Mozna jednak tu uzyc jakiekolwiek inne aktywne swiatlo.Do wywolywania obrazu moze byc uzy¬ ta wielka ilosc rozmaitych zwiazków i cial, ale wogóle mówiac wywolywacz zawiera w roztworze dwa skladniki, a mianowicie al- kalja i sól, które zapomoca podwójnego roz¬ kladu przemieniaja caly wolny azotan sre¬ bra znajdujacy sie na naczulonej po¬ wierzchni w nierozpuszczalna sól srebra.Z posród licznych wywolywaczy dajacych zadawalniajace wyniki, mozna polecic rozr twór skladajacy sie z: Chlorku sodu — 2 czesci wagowych, Wodzianu sodu — 0,2 czesci wagowych, Wody — 97,8 czesci wagowych.Ilosc chlorku sodu mozna jednak zmie¬ niac cd 1 do 20 czesci, przyczem ilosc do¬ danej wody musi byc taka aby utworzyc 100 czesci kompletnego roztworu.Inny wywolywacz dajacy dobre wyniki sklada sie z: Fosforanu dwu-sodowego — 5 czesci wagowych, Krysztalów weglanu sodu — 5 czesci wagowych, Wody — 90 czesci wagowych.Liczne sole slabych kwasów, jak np. oc¬ tan sodu, gdy sa w cieplym wodnym roz¬ tworze to dzialaja jak wywolywacz. W po¬ danych powyzej wywolywaczach sól hydra¬ zyny (lub jej pochodna) dziala jako czyn¬ nik silnie redukujacy. Zapomoca takiego wywolywacza mozna wywolac obraz w w przeciagu okolo dwudziestu sekund, a papier czy tez inna powierzchnie mozna odrazu wlozyc do utrwalacza np. podsiar¬ czynu sodowego, przyczem utrwalanie to trwa okolo jednej lub dwóch minut. Otrzy¬ mana odbitke obmywa sie nastepnie i suszy.Osuszanie mozna w razie zyczenia przy¬ spieszyc zapomoca ciepla. Naczulone ma- terjaly, naswietlone w sposób podany po¬ wyzej, mozna równiez wywolac zapomoca któregokolwiek z istniejacych nieplamia- cych wywolywaczy uzywanych dla papie¬ rów bromo-srebrnych, lecz nie jest to spe¬ cjalnie korzystne. Odbitki otrzymane w ten sposób sa zazwyczaj chlodno-brunatnego odcienia i moga byc tonowane przed lub po osuszeniu zapomoca odpowiedniego tonuja¬ cego roztworu. W celu otrzymania odcie¬ ni pomiedzy brunatnym i blekitem pru¬ skim, nalezy odbitke zanurzyc w roztwo¬ rze zawierajacym: Zelazo-cyjanku potasu — 1 g, Alunu zelaznego — lgf Kwasu azotowego — 1 cm3.Do tego dodaje sie wody w takiej ilosci, aby otrzymac 500 cm3 roztworu, az od o- siagniecia zadanego odcienia. Roztwory za¬ wierajace zelazo-cyjanek miedzi i zelazo- cyjanek uranu stosuje sie w celu otrzyma¬ nia posrednich odcieni, az do tonu matowo- czerwonego. Odcienie czarne lub szare mozna otrzymac bielac najpierw odbitke w nastepujacym roztworze: Chlorek rteciowy — Ig, Kwas chlorowodorowy — 1 g. — 5 —Wody w ilosci takiej, aby utworzyc 500 cm3 roztworu. Odbitke obmywa sie nastep¬ nie i zanurza w 5% roztworze siarczku so¬ du. Odbitkom wykonanym stosownie do niniejszego wynalaizku mozna nadac barw¬ ny odcien zapomoca któregokolwiek z istniejacych sposobów nadajacych sie dla papierów bromo-srebrnych.Gdy swiatlo oddzialywa na powierzch¬ nie naczulona w opisany powyzej sposób, to najpierw powstajaca zmiana chemiczna polega na utworzeniu sie drobnych sladów soli srebra. Gdy wiec nalozony materjal zawiera slady chlorku sodu, to tworzy sie potem podchlorek srebra, przyczem wolny chlor tworzy chlorek srebra i nieco azota¬ nu srebra, który nie zostal przemieniony w chlorek srebra na pokryciu powierzchni, a jednoczesnie nastepuje utlenianie sie cze¬ sci scli hydrazynowej (lub jej pochodnej).Jezeli wystawienie na swiatlo zostanie w tym momencie przerwane, to na obrazie beda i to slabo jedynie najglebsze cienie.Po nastepnem zanurzeniu odbitki w alka¬ licznym wywolywaczu z chlorku-sodu, na¬ stepuje prawie momentalna przemiana po¬ zostalego azotanu srebra w nierozpuszczal¬ ny chlorek srebra. Wodorotlenek wywoly¬ wacza uwalnia wodzian hydrazyny (lub jej pochodnej), który, dzialajac wraz z pozo¬ stala wolna alkalja, przemienia sól srebra (podchlorek srebra) w srebro metaliczne.Drobne czasteczki utworzonego w ten spo¬ sób srebra dzialaja jak jadra, na których osadza sie metaliczne srebro utworzone dzieki redukujacemu dzialaniu wodzianu hydrazyny na chlorek srebra. Na poczatko¬ wym bardzo niklym obrazie z soli srebra tworzy sie w ten sposób obraz ze srebra.Jezeli jednak papier uzywa sie do robienia jedynie odbitek, to odbijanie trwa dluzej i sól srebra przemienia sie zkolei w srebro metaliczne, przyczem z wolnego azotanu srebra tworzy sie dodatkowa ilosc zwyklej soli halogenowej z jednoczesnem utlenia¬ niem soli hydrazyny lub jej pochodnych. W ten sposób slady soli halogenowej, obecne poczatkowo na traktowanej powierzchni, dzialaja pod wplywem dluzszego dzialania swiatla katalitycznie, wywolujac redukcje soli srebra kosztem utlenienia soli hydnazy- nowej lub jej pochodnej.To, ze naczulacz osadza srebro na srebr¬ nych zawiazkach (jadrach), pozwala na u- zywanie go jako wzmacniacza klisz foto¬ graficznych, a w szczególnosci Lumiere Autcchrcme i klisz barwnych rodzajów.Przy stosowaniu naczulacza do tego celu, nalezy jedynie rozpuscic 1 czesc objetoscio¬ wa naczulacza w 9 czesciach objetoscio¬ wych wody destylowanej. Dodajac \% do 10% octanu sodu, przyspiesza sie znacznie osadzanie sie srebra metalicznego na obra¬ zie fotograficznym. Po wzmocnieniu kliszy utrwala sie ja i obmywa w zwykly sposób.Roztwór naczulajacy opisany powyzej mozna przechowywac w ciagu, praktycznie biorac, dowolnej ilosci czasu, nawet gdy jest wystawiony na swiatlo lub w cieplym kli¬ macie, i mozna go w kazdej chwili nalozyc na podlegajaca traktowaniu powierzchnie, tak, iz mozna pokrywac ja tym roztworem jedynie przed samem wzieciem jej do uzyt¬ ku. Najlepiej jest nakladac mieszanine na powierzchnie podlegajaca naczuleniu zapo- pomoca malego pedzla, lecz pokrywanie to mozna wykonac takze zapomoca jakie¬ gokolwiek innego urzadzenia, naprzyklad zapomoca szorstkich czyli gruntowych walców ze szkla, albo gumy lub innych walców zdolnych utworzyc na powierzchni równe i jednostajne pokrycie. 10 cm3 roz¬ tworu wystarcza na pokrycie okolo 45 ka¬ walków papieru o wymiarach 8—10 cm.Stosujac rozpuszczalne sole hydrazyny lub jej pochodne, mozliwe sie staje uzycie rozpuszczalnych soli srebra jako naczulacza dla papieru, pergaminu, tkanin, blon kazei¬ nowych, zelatyny i bialka, zawierajacych tylko drobne slady soli halogenowej, tak, — 6 —iz naczulomaj w ten sposób powierzchnia moze byc uzyta jako powierzchnia odbija¬ jaca lub jajto powierzchnia wywolujaca, zawierajaca juz potrzebny do tego wywola¬ nia czynny redukujacy zwiazek. Ponadto, naczulacz moze byc w razie zyczenia uzy¬ ty jako wzmacniacz. Wynalazek niniejszy nietylko znacznie redukuje obecny koszt papieru fotograficznego, lecz dozwala na u- zycie bardzo taniego roztworu wywolywuja- cego, który nie plami rak fotografa i prze¬ chowuje sie przez czas nieograniczony, co czyni go bez porównania lepszym od wszystkich istniejacych obecnie wywoly¬ waczy, Naczulacz stanowiacy tresc niniejszego wynalazku posiada wiele zalet, których po- zbawione sa naczulacze bedace obecnie w uzyciu. Roztwór moze byc, naprzyklad, nakladany przez osoby niewyspecjalizowa- ne, poniewaz nie posiada on postaci emul¬ sji, a papier lub powierzchnie przeznaczo¬ ne na odbitki sa znacznie tansze od zwy¬ klych papierów odbitkowych, przyczem moze byc przechowywany przez taki sam przeciag czasu jak i zwykly papier bedacy obecnie w sprzedazy. Naczulacz wykonany w proszku, pastylkach lub roztworze moz¬ na przechowywac przez czas nieograniczo¬ ny, a nakladanie tego roztworu na po¬ wierzchnie, na której ma byc wykonana odbitka fotograficzna, mozna zrobic w do¬ wolnej chwili. PL