Przeróbka fenolów i aldehydów na twarde, nierozpuszczalne i nietopliwe sub¬ stancje zachodzi, jak wiadomo, stopniowo.Ze wzrastajaca nierdzpuszczalnoscia sub¬ stancji zmniejisfza sie wlasciwosc rozpu¬ szczania! w sobie cial obcych, tak ze ciala -te, a iprzedewszystkilem woda, które na po¬ szczególnych okresach procesu pozostaja w roztworze,, przy diakzym postepie konden¬ sacji zostaja z masy wydzielone. Powstaje przy tern zmetnienie prodluktu. Naiwet do¬ kladnie uprzednio odwodnione miaterjaly wykazuja po zestaleniu takie zmetnienie.Pochodzi to stad, ze reakcja zacholdjzi stop¬ niowo i nie jest zwiazaina ilosciowo z zad- nem ze staJdjów przejsciowych procesu, na- wet przy znaczniejszym dodatku odczynni¬ ków kondensacyjnych (ailkalja1 lub kwasy).Prodtakt koncowy zawiera wiec stale mate- rjaly wyjsciowe w stanie wolnym albo przynajmniej w stanie chemicznie czynnym i zasadnicza reakcja, uzalezniona od wy¬ dzielania! sile wody, odbywa siie aiz do kon¬ ca) procesu.Reakcijotm ubocznym mozna zapobiegac albo je ograftiiczacf jezeli stosowac nad-* miar jednego! ze skladników. Obecnosc jednak malterjiailóW wyjsciowych w stanie pierwotnym nie jest w produkcie ostajtecz- nym pozadana. Znacznie korzystniej na¬ tomiast bedzie pozbawic malse przerabiana jeszcze przed jej cdwodniienilem wszelkich zawartych w niej domieszek nuaienjalów surowych w drodze ekstrahowania,. Na tej drodze mozna wytwarzac bairdzo cenne i przezroczyste zestalone produkty konden¬ sacji. Metody podobnie znajduja rozpo¬ wszechnienia coraiz to wieksze.Prowadza one jednak do powaznego podrozenia 'produktu, poniewaz czyszcze¬ nie ewftMC&tf jest klopotliwe i utrudnione, a przytem maleje wydatek pozyteczny pro^ cesu, poniewaz jednoczesnie z surowcami traci ^iia znaczne ilosci! produktu ostatecz¬ nego. Próbowaino przeto obchodzic sie bez oczyszczania surowców w ten sposób, ze do odwodnionej masy dodawano' rozpuszczal¬ niki) w celu zwiazainia wody wydzielajacej sile przy zestalaniu. Droga ta pozwala i- stofcnie wytwarzac przezroczyste produkty kondensacji, a] nie rozpowszechnila sie li tylko dlatego, ze pociaga-za soba pewne niepozadane zjawiska ubocznie.Istnieja dwie grupy takich rozpuszczal¬ ników. Naprzód rozpuszczalniki organicz¬ ne, a przedewfszystkJem! alkohole. Jezeli jednak dodac do tych odczynników tyle wody, ile potrzeba do zwiazania, traca na tern pewne wlasciiwlosci, a mianowicie twar¬ dosc i moc ostatecznego wytworu. Druga grupe statnioWia alkalja zraoe i zawierajace kwas weglowy. Domieszki te wplywaja jednak nai szybkie ciemmienib prodtiktu.Wykryto obecnie trzecia grupe rozpu¬ szczalników wolnych od powyzszych bra¬ ków. Grupa ta skladal sile z soli alkalicz¬ nych .aromatycznych kwasów karbomowych.Dodatek tych substancyj pozwala na zwia¬ zanie znalcznile wiekszych ilosci wody, ani¬ zeli sie jej mozna wydzielac podczas reak¬ cji! dodatkowej. Domieszki te rOzpus zczai j a ponadto* nawet takie substamcje, jak cy¬ kliczne weglowodory, jedno i wielo-warto¬ sciowe alkohole, kwas abietyniowy, zywica sosnOwk i podobne materjaly, które bezpo¬ srednio nia rozpuszczaja sie ami w wodzie, ani w produktach kondensacji. Substancje te wobec wymienionych domieszek l ich pon chodnych wy dal ja stateczne i przezroczyste rozczyny. Otrzymiane na tej drodlzie wy¬ twory niezaleznie od zawartosci domieszek pod wzgledem stalosci zabarwienia oraz wlasciwosci: mechaaiicznych odpowiadaja cc^kowAcie produktami wy tYrtfrzonym przy pomocy mycia.W wykonaniu praktyczneim kotndenjsaioja prowialdzi sile z niewielka idomileszika alkai- 1 jów kaustycznych albo zawierajacych kwas Laribonowy, poczerni niaistepuje uzupelnienie dodatku soli. Moziua jednak dla przyspile- szenia) kondensacji stosowac odrazu alkalja w wiekszej ilosci, a nastepnie przerabiac je zajpomioca .aromatycznych kwasów karbomo¬ wych na sole wymienione powyzej. Dla wiekszego utrwalenia barwy zaleca sie sto¬ sowanie pewnego nadmiaru kwajsów weglo¬ wych.Przyklad 1. Do 1 kg 40% -go fenolu i aldehydu mrówczanego dodaje sie 2 g we¬ glanu a nastepnie po 50 g benzoesonianu i salicylajnu sodowego i odpedza sie wode, czego jedtoak mozna nic doprowadzac do konca. Zestalanie pozostalosci destylacyj¬ nych uskutecznia sie w sposób zwykly.Przyklad 2. Do 1 kg 40%-go fenolu i aldehydu mrówczanego dodaje sile podczais kondensacji 20 do 40 g weglanu wapna), po- czem nastepuje dbdainie 60 do 120 g kwasu benzoesowego i odwadnianie oraz zestale¬ nie. PL PL