PL235462B1 - 1,2-Dicynamoilo-sn-glicero-3-fosfocholina oraz sposób otrzymywania 1,2-dicynamoilo-sn-glicero-3-fosfocholiny - Google Patents

Abstract

Zgłoszenie dotyczy fosfolipidowej pochodnej o wzorze 3 kwasu cynamonowego o wzorze 1, oraz sposobu jej otrzymywania na drodze estryfikacji z kompleksem sn-glicero-3-fosfocholiny i chlorku kadmu o wzorze 2, z udziałem czynnika sprzęgającego jakim jest N,N'-dicykloheksylokarbodiimid oraz w obecności 4-(N,N-dimetyloamino)pirydyny w środowisku bezwodnego chlorku metylenu albo chloroformu. Przedstawione rozwiązanie może znaleźć zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym lub kosmetycznym.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest 1,2-dicynamoilo-sn-glicero-3-fosfocholina, o wzorze 3, przedstawionym na rysunku oraz sposób jej otrzymywania.

Pochodna fosfatydylocholiny według wynalazku może znaleźć zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym jako środek wspomagający terapię antynowotworową oraz w przemyśle kosmetycznym jako aktywny składnik kremów.

Fosfolipidy to elementy strukturalne błon komórkowych organizmów żywych. Ich budowa chemiczna i wynikający z niej amfifilowy charakter umożliwiają zastosowanie ich jako nośników innych związków biologicznie aktywnych do wnętrza komórek.

Kwas cynamonowy jest związkiem naturalnym, który posiada szereg potwierdzonych w testach in vitro aktywności terapeutycznych. W literaturze szeroko opisana jest jego aktywność przeciwutleniająca (Avanesyan i in., Pharmaceutical Chemistry Journal, 2009, 43, s. 249) i antybakteryjna (Heleno i in., Food and Chemical Toxicology, 2013, 58, s. 95). Związek ten wykazuje również aktywność antyproliferacyjną względem komórek nowotworowych. Zhang i in. udowodnili, że kwas cynamonowy indukuje apoptozę komórek ludzkiej białaczki linii A562 poprzez wydłużenie ich fazy spoczynku G0/G1 (Zhang i in., Biomedical Research, 2014, 25, s. 405). Natomiast Ekmekcioglu i in. wykazali, że efektywne hamuje on również prenylację białek i uniemożliwienia przekazywanie sygnału mitogennego, co w k onsekwencji prowadzi do śmierci komórek raka okrężnicy Caco-2 (Ekmekcioglu i in., Cancer Letters, 1998, 128, s. 137).

Nie jest znana fosfatydylocholina zawierająca cząsteczkę kwasu cynamonowego jednocześnie w pozycji sn-1 i sn-2.

Celem wynalazku było opracowanie metody otrzymywania nowego produktu - fosfolipidowej pochodnej zawierającej cząsteczkę kwasu cynamonowego w pozycji sn -1 i sn-2 fosfatydylocholiny, która pełni w tym wypadku rolę nośnika aktywnego biologicznie kwasu, ułatwiając jego wnikanie do komórek żywych i zwiększając jego biodostępność w układach biologicznych.

Istotą wynalazku jest 1,2-dicynamoilo-sn-glicero-3-fosfocholina.

Istotą sposobu otrzymywania fosfolipidu z cząsteczką kwasu cynamonowego, jakim jest 1,2-dicynamoilo-sn-glicero-3-fosfocholina, jest to, że kwas cynamonowy oraz kompleks sn-glicero-3-fosfocholiny i chlorku kadmu w obecności 4-( N, N-dimetyloamino)pirydyny z udziałem czynnika sprzęgającego jakim jest N, N’-dicykloheksylokarbodiimid, rozpuszczone w bezwodnym chlorku metylenu albo chloroformie, poddaje się reakcji estryfikacji. Reakcję prowadzi się przez co najmniej 24 godziny, następnie wydziela się powstałą 1,2-dicynamoilo-sn-glicero-3-fosfocholinę o wzorze 3 i oczyszcza się za pomocą chromatografii kolumnowej.

Korzystnie jest, gdy proces estryfikacji prowadzi się w temperaturze od 18 do 60°C.

Korzystnie również jest, gdy reakcję prowadzi się przez 72 godziny.

Sposób, według wynalazku, objaśniony jest bliżej na przykładzie wykonania.

P r z y k ł a d 1

Do osuszonego kompleksu soli kadmowej z sn-glicero-3-fosfocholiną o wzorze 2 (GPCxCdCl2, 100 mg, 0,23 mmol), rozpuszczonego w bezwodnym chlorku metylenu (1 cm³) dodaje się kwas cynamonowy o wzorze 1 (136 mg, 0,92 mmol), rozpuszczony w 2 cm³ bezwodnego chlorku metylenu, następnie dodaje się 4-( N, N-dimetyloamino)pirydynę (DMAP) (56 mg, 0,46 mmol) oraz N, N’-dicykloheksylokarbodiimid (DCC) (200 mg, 0,97 mmol) każdy rozpuszczony w 2 cm³ bezwodnego chlorku metylenu. Zawiesinę miesza się intensywnie w temperaturze 40°C w atmosferze N2 przez 72 godziny. Po tym czasie mieszaninę poreakcyjną odsącza się pod zmniejszonym ciśnieniem na lejku Shotta, a do przesączu dodaje się żywicę jonowymienną (DOWEX 50W X8 w formie H+) i miesza przez 30 minut. Następnie żywicę jonowymienną odsącza się, a rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Surowy produkt oczyszcza się za pomocą chromatografii kolumnowej na żelu krzemionkowym stosując jako eluent mieszaninę rozpuszczalników CHCh:MeOH:H2O, 65:25:4 (v/v/v). Otrzymuje się 110 mg (0,213 mmol) diacylo-sn-glicero-3-fosfocholiny z cząsteczkami kwasu cynamonowego w pozycji sn -1 i sn-2 z wydajnością 93,5% w postaci mazistej substancji.

Współczynnik podziału (Rf) w cienkowarstwowej chromatografii cieczowej wyniósł 0,38 (CHCIs:MeOH:H2O, 65:25:4 (v/v/v)).

Dane spektroskopowe otrzymanego związku, którym jest 1,2-dicynamoilo-sn-glicero-3-fosfocholina, są następujące:

PL 235 462 B1

1H NMR (600 MHz, CDCI3/CD3OD 2:1 (v/v)), δ: 2,96 (s, 9H, -N(CH3)3), 3,37 (m, 2H, ΟΗζ-β), 3,90 (t, J = 6,0 Hz, 2H, CH2-3'), 4,03 (m, 2H, CH2-a), 4,17 (dd, J = 12,0, 6,6 Hz, 1H, jeden z CH2-I'), 4,31 (dd, J = 12,0, 3,4 Hz, 1H, jeden z CH2-1'), 5,18 (m, 1H, H-2'), 6,22 (dwa d, J = 15,8 Hz, 2H, H-2 sn-1, H-2 sn-2), 7,11-7,13 (m, 6H, H-3'' sn-1, H-4'' sn -1, H-5'' sn-1, H-3 sn-2, H-4'' sn-2, H-5 sn-2), 7,28-7,29 (m, 4H, H-2 sn -1, H-6'' sn-1, H-2'' sn-2, H-6'' sn-2), 7,45 (dwa d, J = 15,8 Hz, 2H, H-3 sn-1, H-3 sn-3).

¹³C NMR (150 MHz, CDCI3/CD3OD 2:1 (v/v)) δ: 53,48, 53,51, 53,53 (-N(CH3)3), 58,75 (C-a), 62,34 (C-1'), 63,38 (C-3'), 65,90 (C-β), 70,34 (C-2'), 116,56, 116,69 (C-2sn-1, C-2sn-2), 127,68, 127,69 (C-2'' sn-1, C-6'' sn-1, C-2'' sn-2, C-6'' sn-2), 128,41, 128,46 (C-3'' sn-1, C-5'' sn-1, C-3'' sn-2, C-5'' sn-2), 130,13, 130,21 (C-4 sn-1, C-4'' sn-2), 133,56, 133,59 (C-1 sn-1, C-1'' sn-2), 145,46, 145,64 (C-3 sn-1, C-3 sn-2), 166,17, 166,56 (C-1 sn-1, C-1 sn-2).

³¹P NMR (121 MHz, CDCI3/CD3OD 2:1 (v/v)) δ: -0,76.

Claims (4)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. 1,2-DicynamoiIo-sn-gIicero-3-fosfochoIina, o wzorze 3 przedstawionym na rysunku.
2. 2. Sposób otrzymywania 1,2-dicynamoiIo-sn-gIicero-3-fosfochoIiny, znamienny tym, że kwas cynamonowy o wzorze 1, oraz kompIeks sn-gIicero-3-fosfochoIiny i chIorku kadmu, o wzorze 2, w obecności 4-( N, N-dimetyloamino)pirydyny, z udziałem czynnika sprzęgającego jakim jest N, N'-dicykIoheksyIokarbodiimid, rozpuszczone w bezwodnym chIorku metyIenu aIbo chIoroformie, poddaje się reakcji estryfikacji, przy czym reakcję prowadzi się przez co najmniej 24 godziny, następnie wydziela się powstałą 1,2-dicynamoiIo-sn-gIicero-3-fosfocholinę o wzorze 3 i oczyszcza się za pomocą chromatografii kolumnowej.
3. 3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że proces estryfikacji prowadzi się w temperaturze od 18 do 60°C.
4. 4. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że reakcję prowadzi się przez 72 godziny.