Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych pochodnych kwasu 6-metyleno¬ penicylanowego oraz pewnych estrów i farmakologiczniedopuszczalnych soli tego kwasu. Zwiazki te sa cennymi inhibitorami /J-laktamazy.Jedna z najbardziej znanych i szeroko stosowanych klas srodkówprzeciwbakteryjnych stano¬ wia zwiazki znane pod nazwa antybiotyków /3-laktamowych. Cecha tych zwiazkówjest to, ze maja rdzen skladajacy sie z pierscienia 2-azetydynowego (/3-laktam), skondensowanego z pierscieniem tiazolidynowym lub z pierscieniem dihydro-l,3-tiazynowym. Gdy rdzen ten zawiera pierscien tiazolidynowy, to zwiazki takie zwykle nazywa sie ogólnie penicylinami, zas gdy rdzen zawiera pierscien dihydrotiazynowy, to takie zwiazki sa nazywane cefalosporynami. Typowymiprzykla¬ dami penicylin stosowanych zwykle w praktyce klinicznej sa zwiazki takie jak benzylopenicylina (penicylina G), fenoksymetylopenicylina (penicylina V), ampicylina i karbenicylina, a przykladami cefalosporyn sa cefalotyna, cefaleksyna i cefazolina.Jednakze, aczkolwiek antybiotyki /J-laktamowe sa szeroko stosowane jako cenne srodki chemolecznicze, to jednak maja one te glówna wade, ze pewne z nich nie sa aktywne przeciw niektórym mikroorganizmom. Uwaza sie, ze w wielu przypadkach ta odpornosc poszczególnych mikroorganizmów na dzialanie niektórych antybiotyków /J-laktamowych jest spowodowana tym, ze mikroorganizmy te wytwarzaja /3-laktamazy. Substancje te sa enzymami, które rozszczepiaja pierscien /3-laktamowy penicylin i cefasporyn, dajac produkty nie majace dzialania przeciwbakte- ryjnego. Jednakze pewne substancje maja zdolnosc inhibitowania /Maktamaz i gdy taki inhibitor stosuje sie razem z penicylina albo z cefalosporyna, to moze on zwiekszac skutecznosc dzialania przeciwbakteryjnego tych antybiotyków na pewne mikroorganizmy. Uwaza sie, ze wzmozenie dzialania przeciwbakteryjnego wystepuje wtedy, gdy przeciwbakteryjne dzialanie kombinacji sub¬ stancji inhibitujacej /3-laktamaze i antybiotyku /3-laktamowego jest znacznie wieksze niz suma przeciwbakteryjnej aktywnosci poszczególnych skladników kombinacji.2 145 990 Zgodnie z wynalazkiem wytwarza sie nowe,, podstawione w pozycji 6, kwasy 6-metyleno- penicylanowe, ich sole oraz estry ulegajace latwo hydrolizie in vivo. Te nowe zwiazki sa silnymi inhibitorami drobnoustrojowych /3-laktamaz i nadaja sie do zwiekszania skutecznosci dzialania antybiotyków /J-laktamowych.Ze zgloszenia do opisu patentowego europejskiego nr 50 805 znane sa zwiazki o wzorze 2, w którym n oznacza liczbe zero, 1 lub 2, Ri oznacza grupe CN lub pewne grupy karbonylowe, R2 oznacza atom wodoru, nizszy rodnik alkilowy lub atom chlorowca, a R3 oznacza atom wodoru albo grupe ulegajaca latwo hydrolizie. Zwiazki te sa przydatne jako inhibitory /3-laktamazy. Z tego samego zgloszenia znane sa równiez estry kwasu 6-ketopenicylanowego, ich sulfotlenki i sulfony, jak równiez stosowanie tych zwiazków w procesie wytwarzania zwiazków o wzorze 2 nadrodze reakcji z fosforanem o wzorze R1R2C = P/C6H5/3, w którym R1 i R2 maja wyzej podane znaczenie.Z brytyjskiego zgloszenia wynalazku nr2053 220A znane sa, miedzy innymi, pewne kwasy i estry o wyzej opisanym wzorze 2, w którym n oznacza liczbe 2, a R1 i R2 sa jednakowe lub rózne i oznaczaja atomy wodoru, ewentualnie podstawione rodniki alkilowe, rodniki arylowe, ewentual¬ nie podstawione rodniki cykloalkilowe, rodniki aralkilowe lub ewentualnie podstawione grupy aminowe, albo tez R1 i R2 razem z atomem wegla, z którym sa zwiazane, tworza pierscien karbocykliczny lub heterocykliczny o 3-7 czlonach.Z opisu patentowego St. Zj. Am. nr 4 287 181 znane sa pewne, podstawione w pozycji 6, 1,1-dwutlenki kwasu penicylanowego oraz ich estry, przy czym podstawnik w pozycji 6 w tych zwiazkach stanowi grupa o wzorze 3, w którym R3 oznacza , miedzy innymi, atom wodoru lub grupe alkanoilowa, a R4 oznacza atom wodoru, rodnik (Ci-C4)-alkilowy, rodnik fenylowy, benzy¬ lowy lub pirydylowy. Zwiazki te sa przydatne jako inhibitory /J-laktamazy.Zgodnie z wynalazkiem wytwarza sie nowe pochodne kwasu 6-metylenopenicylanowego o ogólnym wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wodoru lub grupe allilowa, jeden z symboli R12 i R13 oznacza atom wodoru, a drugi oznacza grupe winylowa, N-metylopirolilowa, N-acetylopirolilowa, furylowa, tienylowa, fenylowa albo grupe o wzorze 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 lub 13, przy czym we wzorach 4,5,6,12 i 13 R7 oznacza grupe (Ci-C4)-alkilowa, (Ci-C4)-alkoksylowa lub hydroksylowa i t oznacza liczbe zero lub 1, R8 we wzorze 8 oznacza grupe fenylowa, R11 we wzorach 10 i 11 oznacza atom wodoru lub rodnik metylowy, a Xi we wzorach 10, 12 i 13 oznacza atom siarki lub grupe o wzorze = NR11, w którym R11 ma wyzej podane znaczenie, przy czymjezelijeden z symboli R12 i R13 oznacza grupe o wzorze 4, w którym t oznacza liczbe 1,, wówczas R7 ma wyzej podane znaczenie lecz z wyjatkiem grupy metylowej.Zgodnie z wynalazkiem wytwarza sie równiez farmakologicznie dopuszczalne sole addycyjne zwiazków o wzorze 1, w którym jeden z podstawników R12 lub R13 zawiera zasadowy atom azotu, jak równiez farmakologicznie dopuszczalne sole kationowe zwiazków o wzorze 1, w którym R oznacza atom wodoru.Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku sa uzyteczne jako srodki inhibitujace dzialanie /J-laktamazy, zwlaszcza gdy stosuje sieje razem z antybiotykami /3-laktamowymi. Szcze¬ gólnie korzystne wlasciwosci maja zwiazki o wzorze 1, w którym jeden z podstawników R12 i R1 oznacza atom wodoru, a drugi oznacza grupe winylowa, 2-furylowa, 2-tienylowa, N-metylo- pirolilowa-2, N-acetylopirolilowa-2 lub grupe o jednym z wyzej opisanych wzorów 10,12 lub 13.W celu zwalczania zakazen bakteryjnych u ssaków, w tym takze u ludzi, podaje sie ssakom skutecznie dzialajaca ilosc zwiazku o wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wodoru.Zwiazki o wzorze 1 sa skutecznymi inhibitorami enzymów /3-laktamazy i zwiekszaja aktyw¬ nosc antybiotyków /3-laktamowych, to jest penicylin i cefalosporyn, przede wszystkim przeciwko takim mikroorganizmom, które sa odporne lub czesciowo odporne na dzialanie tych antybioty¬ ków, poniewaz wytwarzaja efizymy, to jest /3-laktamazy, które w nieobecnosci zwiazków o wzorze 1 moga powodowac calkowity lub czesciowy rozklad tych antybiotyków /3-laktamowych.Wprawdzie zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku zwiekszaja aktywnosc wszyst¬ kich antybiotyków /3-laktamowych, ale szczególnie korzystnie stosuje sie je z penicylinami lub cefalosporynami o ustalonej przydatnosci klinicznej.Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku stosuje sie tez w kombinacjach z takimi inhibitorami /3-laktamazy jak np. 7-[2-/2-amino-4-tiazolilo/-2-metoksyiminoacetamido] -3-/5,6- dihydro-4-pirydynio/- metylo-3-cefemokarboksylan-4 (HR-810), 7-[2-/2-amino-4-tiazolilo/ -2-145 990 3 metoksyiminoacetamido] -3-/N-metylopirolidynio/ -metylo-3-cefemokarboksylan-4 (BMY- 28142) oraz kwas 7-[D-(2V4-karboksy-5-imidazolokarboksyamido/)-2-fenyloacetamido]-3-[-4- /2-sulfonatoetylo/-pirydynio] -3-cefemokarboksylowy-4.Aczkolwiek zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku mozna podawac bez równo¬ czesnego podawania antybiotyków /3-laktamowych, to jednak korzystniej jest podawac je wraz z tymi antybiotykami. Takie preparaty do podawania doustnego lub pozajelitowego zawieraja zwiazki o wzorze 1 oraz antybiotyki /3-laktamowe w stosunku wagowym od 1: 3 do 3 :1, w lacznej ilosci skutecznie dzialajacej przeciw bakteriom. Dawki te moga byc pojedyncze lub wielokrotne.Zdolnosc zwiazków o wzorze 1 inhibitowania /3-laktamazy mierzono okreslajac w próbach in vivo najnizsze stezenie hamujace (MIC) w kombinacjach ze znanym antybiotykiem /J-laktamowym, mianowicie ampicylina. Synergiczne dzialanie zwiazków wzorze 1 okreslano mierzac MIC w mikrogramach/ml takich kombinacji w odniesieniu do róznych mikro¬ organizmów.Badania te prowadzono metoda podana w publikacji Ericcson i Shervis, Acta Pathologica et Microbiologia Scandinav., Supp. 217, sekcja B: 64-68, stosujac wyciag agarowy mózgowo-sercowy (BHI) oraz urzadzenie do reprodukowania szczepionek. Szczepionki poddawane rozwojowi w ciagu nocy rozcienczano stokrotnie i stosowanojako typowa szczepionke (20000-10000 komórek w okolo 0,02 ml umieszczano na powierzchni agaru, stosujac 20 ml BHI (agar na 1 naczynie). W próbkach stosowano 12 róznych, dwukrotnie rozcienczonych roztworów zwiazków poddawanych badaniom, przy poczatkowym stezeniu badanego zwiazku wynoszacym 200/im/ml. Wyniki odczy¬ tywano po przechowywaniu prób w temperaturze 37°C w ciagu 18 godzin, pomijajac pojedyncze kolonie. Za najmniejszy stopien dzialania badanego zwiazku uwaza sie najnizsze stezenie (MIC) tego zwiazku lub kombinacji zwiazków, przy którym golym okiem mozna zauwazyc calkowite zahamowanie rozwoju mikroorganizmów.W próbach stosowano same zwiazki o wzorze 1 oraz mieszaniny tych zwiazków z ampicylina w stosunku wagowym 1:1. Wyniki podano w tabeli 1, w której skróty i symbole maja nastepujace znaczenie: I oznacza stosowanie samego zwiazku o wzorze 1, II oznacza stosowanie kombinacji 1 : 1 zwiazku o wzorze 1 z ampicylina, III oznacza synergiczne dzialanie zwiazku o wzorze 1, PS oznacza silne dzialanie synergiczne, S oznacza wystepowanie synergizmu, A oznacza dzialanie sumaryczne, N oznacza brak widocznego skutku, AT oznacza dzialanie antagonistyczne, NI oznacza brak oceny.W tabeli 1 podano wyniki prób ze zwiazkami o wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wodoru, sodu lub potasu, R12 oznacza atom wodoru i R13 ma znaczenie podane w tabeli 1.Wyniki podane w tabeli swiadcza o silnym inhibitowaniu /3-laktamazy przez zwiazki o wzorze 1, gdyz próby wykazaly, ze wszystkie badane zwiazki dzialaja przeciw jednemu lub wiekszej liczbie mikroorganizmów.Jak wspomniano wyzej, zgodnie z wynalazkiem wytwarza sie równiez farmakologicznie dopuszczalne sole addycyjne z kwasami tych zwiazków o wzorach 1 lub 2, w których jedna z grup R12 lub R13 zawiera zasadowy atom azotu. Przykladami takich soli sa sole z kwasem solnym, bromowodorowym, siarkowym, fosforowym, cytrynowym, jablkowym, winowym, maleinowym, fumarowym, glikonowym, cukrowym, benzenosulfonowym, p-toluenosulfonowym, p-chloroben- zenosulfonowym i 2-naftalenosulfonowym.Równiez zgodnie z wynalazkiem wytwarza sie kationowe sole zwiazków o wzorze 1, zawiera¬ jace farmakologicznie dopuszczalne kationy. Przykladami takich soli sa sole sodowe, potasowe, amonowe, wapniowe, magnezowe, cynkowe podstawione sole amoniowe, wytworzone z aminami, takimi jak np. dwuetanoloamina, cholina, etylenodwuamina, etanoloamina, N-metyloglikamina i prokaina.Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku sa pochodnymi kwasu penicylanowego, majacego strukturalny wzór 26. We wzorach pochodnych tego kwasu linia przerywana [///////], oznaczajaca zwiazanie podstawnika z dwupierscieniowym rdzeniem, wskazuje, ze podstawnik ten znajduje sie pod plaszczyzna rdzenia, to jest w konfiguracjji a, zas pogrubiona linia () laczaca podstawnik wskazuje, ze podstawnik ten znajduje sie ponad plaszczyzna rdzenia, tojest w konfigu¬ racji fi. Zwykla linia ciagla (—), laczaca podstawnik z rdzeniem, oznacza, ze podstawnik ten moze byc w konfiguracji a albo fi.145 990 RM 1 wzór 14 wzór 15 wiór 16 wzór 17 wzór 18 wiór 19 (2 izomery w stosunku 7:3 wzór 20 wzór 21 wzór 22 wzór 23 CH =CH- wzór24 wzór 25 2 I II III U III I II III I U III I II m u ni i u iu i u iu i u iu i u III I 11 III I II "i 1 II III Staph.Aureus OIA005 3 200 <0,20 NI 25 <0.20 NI 200 <0,20 NI 200 <0.20 NI 200 <0,20 NI 2oe <0,20 NI 200 NI 200 <0.20 NI 200 <0,20 NI 200 NI 200 <0,20 NI 200 <0.20 NI 200 <0,20 NI Staph. aureus 01A400 4 200 1,56 PS 25 6.25 S 200 0.39 PS 200 25 A 20C 50 A 200 12,5 PS 200 0.39 PS 200 0.39 PS 200 3J2 PS 200 25 S 200 12,5 A 200 12,5 PS 200 6.25 PS E.coli 51A129 5 200 100 S 200 100 NI 200 50 PS 200 100 NI 1 200 I00 NI 200 25 PS 200 25 PS 200 100 S 200 100 NI 200 100 NI 200 100 NI 200 100 NI Tab E.coli 51A266 6 200 6,25 N 200 6,25 N 200 3,12 N 200 3.12 N 200 100 NI 200 1,56 A 200 3,12 N 200 3,12 N 200 3,12 N 200 3.12 N 200 3,12 N 200 3.12 N 200 3,12 N ela 1 E.coli 5IA470 7 200 < 0,20 NI 100 N<0,20 NI 200 0.20 NI 200 <0.20 NI 200 3,12 N 100 <0,20 NI 200 <0.20 NI 200 <0,20 NI 200 <0,20 NI 100 <0,20 NI 200 <0,20 NI 100 <0,20 NI 200 <0.20 NI Ps. acrug. 52A104 8 200 100 NI 200 100 NI 200 100 NI 200 100 NI 200 100 NI 200 100 NI 200 100 NI 100 100 NI 200 100 NI 200 100 NI 200 100 NI 200 100 NI 200 100 NI Kleb. pneum. 53A079 9 200 12,5 PS 200 50 A 200 3,12 PS 200 50 A 200 50 A 200 50 N 200 6,25 PS 200 3,12 PS 200 12,5 S 200 50 A 200 50 A 200 50 N 200 25 S Scrr. mar. 63A095 10 200 50 PS 200 100 S 200 25 PS 200 50 PS 200 50 PS 200 50 PS 200 25 PS 200 6.25 PS 200 25 PS 200 50 PS 200 50 PS 200 50 PS 200 25 PS Entcr. cloa. 67B009 11 200 100 NI 200 100 NI 200 100 A 200 100 NI 200 100 NI 200 100 A 200 50 S 200 100 A 200 50 S 200 100 NI 200 100 S 200 100 A 200 100 NI Mórg. mórg. 97A001 12 200 25 S 200 50 A 200 3,12 PS 200 25 PS 200 100 A 200 50 S 200 12,5 PS 200 6,25 PS 200 6,25 PS 200 50 PS 200 12,5 PS 200 25 PS 200 Zgodnie z wynalazkiem, zwiazki o wzorze 1 wytwarza sie w ten sposób, ze zwiazek o wzorze 27, w którym R1 oznacza grupe allilowa, przeprowadza sie najpierw w zwiazek Grignarda, dzialajac równomolowa iloscia zwiazku Grignarda o malym ciezarze czasteczkowym halogenkiem (Ct-C4)-alkilomagnezowym, np. bromkiem metylomagnezowym, chlorkiem etylomagnezowynj lub jodkiem n-butylomagnezowym, w srodowisku rozpuszczalnika eterowego, korzystnie tetra- hydrofuranu lub eteru dwuetylowego, w temperaturze od - 80°C do 25°C, a zwykle - 78°C. Miesza sie w ciagu kilku minut, po czym dodaje równomolowa ilosc aldehydu o wzorze R12R13CO, w którym R12 i R13 maja wyzej podane znaczenie i miesza w tej samej temperaturze w ciagu okolo 10-60 minut. Otrzymany zwiazek o wzorze 28a, w którym R1, R12 i R13maja wyzej podane znaczenie, wyosobnia sie zwyklymi metodami. Korzystnie traktuje sie mieszanine poreakcyjna wodnym roztworem chlorku amonowego, ekstrahuje rozpuszczalnikiem nie mieszajacym sie z woda i ewentualnie oczyszcza, np. chromatografujac na zelu krzemionkowym.W drugim etapie procesu wedlug wynalazku, zwiazek o wzorze 28a poddaje sie dehydratacji.Reakcje te mozna prowadzic róznymi metodami, stosowanymi do przeprowadzania drugorzedo- wych alkoholi w zwiazki olefinowe. Korzystnie jednak postepuje sie w ten sposób, ze alkohol o wzorze 28a przeprowadza sie w octan, dzialajac co najmniej równomolowa iloscia bezwodnika145 990 5 octowego i pirydyny, mieszajac w pokojowej temperaturze w ciagu 1-10 godzin. Produkt wyosob¬ nia sie przez potraktowanie mieszaniny reakcyjnej woda i ekstrakcje, otrzymujac zwiazek o wzorze 1, w którym R12 i R13 maja wyzej podane znaczenie, a R1 oznacza grupe allilowa. Produkt ten oczyszcza sie znanymi metodami.Zgodnie z wynalazkiem mozna tez prowadzic proces w ten sposób, ze zwiazek o wzorze 28a, w którym R1, R12 i R13 maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji z chlorkiem lub bromkiem acylowym o wzorze R18C1 lub R18Br, w których to wzorach R18 oznacza grupe (C2-C5)- alkanoilowa, w obecnosci równomolowej ilosci trzeciorzedowej aminy, w srodowisku obojetnego rozpuszczalnika. Wytworzony zwiazek o wzorze 28, w którym R1, R12, R13 i R18 maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie nastepnie w znany sposób procesowi odszczepiania grupy R18, otrzymujac zwiazek o wzorze 1, w którym R12 i R13 maja wyzej podane znaczenie, a R1 oznacza grupe allilowa. Grupe R18 odszczepia sie metodami stosowanymi przy odacetylowywaniu, korzystnie dzialajac l,5-diazabicyklo[4,3,0]nonenem-5 w srodowiskurozpuszczalnika, np. chlorku metylenu.Otrzymane zwiazki o wzorze 1, w którym R1 oznacza grupe allilowa, mozna przeprowadzac w wolne kwasy o wzorze 1 lub w ich sole. Grupe allilowa R dogodnie jest odszczepiac droga hydrolizy w srodowisku lagodnie kwasnym lub alkalicznym, a szczególnie korzystnie metoda Jeffrey i McCombie, J. Org. Chem., 47, 587-590 (1982), przy uzyciu katalizatora w postaci rozpu¬ szczalnego, kompleksu palladowego, takiegojak tetrakis/trójfenylofosfino/pallad (0). W tym celu, ester allilowy w obojetnym rozpuszczalniku, np. w dwuchloroetylenie, chloroformie lub octanie etylu, miesza sie w atmosferze azotu z katalityczna iloscia, np. 1-5% w stosunku molowym do ilosci estru, tetrakis/trójfenylofosfino/palladu (0) oraz w przyblizeniu taka sama iloscia trójfenylofos- finy, po czym dodaje sie sól sodowa lub potasowa kwasu 2-etylo-n-kapronowego w ilosci równo¬ molowej z iloscia estru allilowego i miesza w pokojowej temperaturze az do zakonczenia reakcji, to jest w czasie od okolo 2 do 20 godzin. Nastepnie odsacza sie produkt, otrzymujac zwiazek o wzorze 1, w którym R12 i R13 maja wyzej podane znaczenie, a R1 oznacza atom sodu lub potasu. Przez zakwaszenie mieszaniny reakcyjnej otrzymuje sie zwiazek o wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wodoru.Stosowane w tym procesie aldehydy o wzorze R13CO sa zwiazkami znanymi lub mozna je wytwarzac ze znanych produktów wyjsciowych, stosujac np. nastepujace reakcje. 1. Utlenianie odpowiednich alkoholi pierwszorzedowych, wytworzonych w postaci zwiazków Wittiga, przy uzyciu takich srodków utleniajacych, jak np. dwuchromian potasowy, kwas chro¬ mowy z pirydyna, katalityczne utlenianie w obecnosci szlachetnych metali lub tlenkiem manganowym. 2. Reakcja odpowiedniego weglowodoru aromatycznego, podstawionego rodnikiem metylo¬ wym, np. z dwutlenkiem selenu. 3. Redukcja odpowiedniego zwiazku (Ci-C4)-alkoksykarbonylowego za pomoca wodorku metalicznego w niskiej temperaturze i w obecnosci eterowego rozpuszczalnika. Jako wodorki metali stosuje sie np. wodorek litowoglinowy lub wodorek dwuizobutyloglinowy. 4. Reakcja odpowiedniego weglowodoru aromatycznego za pomoca n-butylolitu i dwumetylo- formamidu.Zwiazki o wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wodoru, jak równiez ich sole, w kombinacjach ze znanymi antybiotykami /Maktamowymi sa przydatne w przemysle jako srodki mikrobójcze np. do traktowania wody lub szlamów, do konserwacji farb i drewna, a takze moga byc stosowane miejscowo jako srodki odkazajace. Przy takich zastosowaniach czesto korzystnie jest mieszac czynna substancje z nietoksycznym nosnikiem, takim jak olej roslinny lub mineralny albo krem zmiekczajacy. Mozna tez rozpuszczac lub dyspergowac te zwiazki w cieklych rozpuszczalnikach lub rozcienczalnikach, takich jak woda, alkohole, glikole lub ich mieszaniny. Najczesciej stosuje sie takie preparaty zawierajace od okolo 0,1 do okolo 10% wagowych czynnej substancji w stosunku do calosci preparatu.Jak wspomniano wyzej, zwiazki o wzorze T zwiekszaja przeciwbakteryjne dzialanie antybioty¬ ków, co oznacza, ze przy ich stosowaniu ulega obnizeniu ilosc antybiotyku, konieczna do zwalcza¬ nia bakterii. Takie dzialanie zwiazków o wzorze 1, w których R1 oznacza atom wodoru, prowa-6 145 990 dzono metoda podana przez Barry i Sanatt, w Manual of Clinical Microbiology, wydawnictwo Lenette, Spaudding i Truant,wydanie 2, 1974, American Society for Microbiology.Próby prowa¬ dzono in vivo z myszami. W celu okreslenia aktywnosci badanych zwiazków wywolywano u myszy doswiadczalnie infekcje przez dootrzewnowe zaszczepianie myszy typowa hodowla badanego mikroorganizmu w postaci 5% zawiesiny w sluzie zoladkowym wieprza. Natezenie zakazenia regulowano tak, aby mysz otrzymywala smiertelna dawke, to jest najnizsza dawke smiertelna, powodujaca zabicie 100% myszy w porównaniu z myszami z próby kontrolnej, którym nie podano szczepionki. Badany zwiazek podawano w kombinacji z antybiotykiem w róznych dawkach doustnie i dootrzewnowo myszom zakazonym. Aktywnosc badanej mieszaniny okreslano liczac myszy pozostale przy zyciu, którym podano okreslona dawke mieszaniny.Aktywnosc te wyrazano w procentach zwierzat pozostalych przy zyciu dla okreslonej dawki, albo wyrazano jako wartosc PD50, to jest wielkosc dawki, przy której polowa zakazonych myszy pozostaje przy zyciu.Zdolnosc zwiazków o wzorze 1 do zwiekszania skutecznosci dzialania antybiotyków fi- laktamowych przeciwko bakteriom produkujacym /3-laktamaze sprawia, ze zwiazki te stanowia cenne srodki, które mozna razem z antybiotykami /3-laktamowymi stosowac przy zwalczaniu zakazen bakteryjnych u ssaków, a w szczególnosci u ludzi. W praktyce, zwiazek o wzorze 1 mozna mieszac z antybiotykiem /3-laktamowym, ale niekiedy korzystnie jest najpierw podawac zwiazek o wzorze 1 i dopiero pózniej stosowac leczenie antybiotykiem.Preparaty zawierajace zwiazek o wzorze 1 i antybiotyk/3-laktamowy mozna podawac doustnie lub pozajelitowo np. domiesniowo, podskórnie lub dootrzewnowo. Dzienne dawki zwiazków o wzorze 1 podaje sie zwykle w stosunku wagowym do dawek antybiotyku /3-laktamowego wynosza¬ cym od okolo 1:3 do okolo 3:1. Jezeli zwiazki o wzorze 1 stosuje sie razem z antybiotykiem /J-laktamowym, to dzienna dawka takiego preparatu dla ludzi wynosi przy podawaniu doustnym zwykle od okolo 10 do okolo 200 mg, a przy podawaniu pozajelitowym od okolo 10 do okolo 40 mg na 1 kg ciezaru ciala. Niekiedy moga byc tez stosowane inne wielkosci dawek.Jak wiadomo, niektóre antybiotyki /3-laktamowe dzialaja skutecznie wtedy, gdy sa podawane doustnie lub pozajelitowo, podczas gdy inne sa skuteczne tylko przy podawaniu pozajelitowym.Jezeli zwiazek o wzorze 1 ma byc stosowany razem, np. w mieszaninie z antybiotykiem, który dziala skutecznie tylko przy podawaniu pozajelitowym, wówczas trzeba stosowac preparat nadajacy sie do podawania pozajelitowego. Podobnie postepuje sie wtedy, gdy zwiazek o wzorze 1 ma byc podawany doustnie lub pozajelitowo razem np. w mieszaninie z antybiotykiem. Mozna jednak takze podawac zwiazki o wzorze 1 doustnie i równoczesnie podawac antybiotyki /3-laktamowe pozajelitowo albo tez odwrotnie.Wynalazek zilustrowano ponizej w przykladach. Dla otrzymanych zwiazków podano widmo protonowe oraz widmo C13 magnetycznego rezonansu jadrowego mierzone przy 60, 90, 250 lub 300 MHz dla roztworów w deuterochloroformie (CDCI3), w tlenku deuteru (D2C), w deuteroace- tonie (CD3COCD3) lub w sulfotlenku deuterodwumetylu (DMSO-de), a szczyty podawano w czesciach na 1 milion (ppm) w dól od czterometylosilanu. Skróty literowe maja ogólnie przyjete znaczenie.Przyklad I. Ester allilowy 1,1-dwutlenku kwasu 6/E/—/N-metylopirolilo-2/ -metyleno- penicylanowego.A. Ester allilowy 1,1-dwutlenku kwasu 6-cr-/N-metylopirolilo-2/ -hydroksymetylopenicyla- nowego. Roztwór 520 mg (1,48 mmola) estru allilowego 1,1-dwutlenku kwasu 6-a-bromopeni- cylanowego w 10 ml bezwodnego tetrahydrofuranu chlodzi sie do temperatury -78°C, dodaje 0,52 ml 2,85 m roztworu bromku metylomagnezowego w tetrahydrofuranie, miesza w temperatu¬ rze -78°C w ciagu 5 minut, dodaje 162 mg (0,16 ml) 2-formylo-N-metylopirolu i miesza nadal w temperaturze -78°C w ciagu 20 minut. Nastepnie wlewa sie mieszanine do nasyconego roztworu wodnego chlorku amonowego, ekstrahuje octanem etylu, suszy wyciag nad MgSC4 i odparowuje rozpuszczalnik pod zmniejszonym cisnieniem, otrzymujac jako pozostalosc 466 mg surowego produktu. Produkt ten oczyszcza sie chromatograficznie na zelu krzemionkowym, eluujac miesza¬ nina 9:1 chloroformu z octanem etylu. Otrzymuje sie 180 mg (32% wydajnosci teoretycznej) czystego zwiazku podanego w tytule.B. Ester allilowy 1,1-dwutlenku kwasu 6/E/-/N-metylopirolilo-2-/ -metylenopenicylano- wego. Do roztworu 180 mg (0,47 mmola) estru allilowego 1,1-dwutlenku kwasu 6-cr-/N-145990 7 metylopirolilo-2/ hydroksymetylopenicylanowego w 3 ml tetrahydrofuranu dodaje sie 0,15 ml be/wodnika kwasu octowego i 0,2 ml pirydyny i miesza w pokojowej temperaturze w ciagu 1 godzi ny, po czym rozciencza sie woda i ekstrahuje octanem etylu. Wyciag suszy sie i odparowuje pod zmniejszonym cisnieniem, otrzymujac 162 mg pozostalosci, która zawiera jeszcze produkt wyjs¬ ciowy. Pozostalosc te rozpuszcza sie w 3 ml chlorku metylenu, dodaje 0,15 ml chlorku acetylu i 0,2 ml pirydyny, miesza w pokojowej temperaturze w ciagu 2 godzin, a nastepnie poddaje powtór¬ nie wyzej opisanej obróbce. Otrzymuje sie 140 mg surowego produktu, który oczyszcza sie chroma¬ tograficznie na zelu krzemionkowym, otrzymujac 72 mg (42% wydajnosci teoretycznej) czystego estru podanego w tytule. 1H-NMR (CDC13) ppm (delta): 1,45 (s, 3H); 1,65 (s, 3H); 3,7 (s, 3H); 4,4 (s, 3H); 4,6-4,9 (m, 2H); 5,1-6,4 (m, 4H); 6,6-7,0 (m, 2H); 7,5 (dd, 1H).Przyklad II. Sól sodowa 1,1-dwutlenku kwasu 6/E/-/N-metylopirolilo-2/-metylenopeni- cylanowego. Roztwór 46 mg estru allilowego 1,1-dwutlenku kwasu 6/E/-/N-metylopirolilo-2/ -metylenopenicylanowego, 5 mg tetrakis/trójfenylofosfino/palladu (0) i 4 mg trójfenylofosfiny w 1 ml chlorku metylenu miesza sie w atmosferze azotu w ciagu 5 minut, po czym rozciencza 1 ml octanu etylu i dodaje 0,25 ml roztworu soli sodowej kwasu 2-etylokapronowego w octanie etylu.Miesza sie w pokojowej temperaturze w ciagu 1 godziny, po czym przesacza i przemywa osad octanem etylowym i eterem dwuetylowym, otrzymujac 30 mg soli podanej w tytule, o konsystencji stalej i barwie zóltej. 1H-NMR (D20) ppm (delta): 1,50 (s, 3H); 1,60 (s, 3H); 3,65 (s, 3H); 4,10 (2, 1H); 5,4 (s, 1H); 6,1-6,5 (m ,1H); 7,0 (s, szeroki, 2H); 7,2-7,4 (m, 1H); Widmo w podczerwieni (KBr) cm"1: 1568, 1616, 1660, 1745, 3465.Przyklad III. Ester allilowy 1,1-dwutlenku kwasu 6-/furylo-2/ -metylenopenicylanowego, izomery /E/ i /Z/. Do roztworu 310 mg (0,84 mmola) estru allilowego 1,1-dwutlenku kwasu 6-a-/furylo-2/ -hydroksymetylopenicylanowego w 5ml chlorku metylenu dodaje sie 0,14ml (1 mmol) trójetyloaminy i 0,1 ml (0,924 mmola) chlorku trójfluorometylosulfonylu i miesza w atmo¬ sferze azotu, w temperaturze pokojowej, w ciagu 2 godzin, po czym rozciencza mieszanine woda i ekstrahuje chlorkiem metylenu. Polaczone wyciagi suszy sie nad MgSC4 i odparowuje pod zmniej¬ szonym cisnieniem, otrzymujac 330 mg surowego produktu. Produkt ten oczyszcza sie chromato¬ graficznie na kolumnie z zelu krzemionkowego, eluujac chloroformem i otrzymuje sie 130 mg produktu, stanowiacego mieszanine obu izomerów /E/ i/Z/ w stosunku 4:1, okreslonego metoda cisnieniowej chromatografii cieczowej. 1 H-NMR (CDCI3) ppm (delta): 1,47 (s, 3H); 1,61 (s, 3H); 4,47 (s, 1H); 4,75 (d, 2H); 5,1-6,2 (m, 4H); 5,52 (dd, 1H); 6,8 (m, 1H); 7,15 (d, 1H); 7,6 (s, 1H).Przyklad IV. Ester allilowy 1,1-dwutlenku kwasu 6/E/-/N-acetylopirolilo-2/ -metyleno¬ penicylanowego.A. Ester allilowy 1,1-dwutlenku kwasu 6-/N-acetylopirolilo-2/ -acetoksymetylopenicyla- nowego. Do roztworu 210 mg (0,51 mmola) estru allilowego 1,1-dwutlenku kwasu 6-/N- acetylopirolilo-2/ -hydroksymetylopenicylanowego w 3 ml tetrahydrofuranu dodaje sie 0,16 ml bezwodnika kwasu octowego oraz 0,2 ml pirydyny i miesza w pokojowej temperaturze w ciagu 24 godzin, po czym rozciencza mieszanine woda i ekstrahuje chlorkiem metylenu. Polaczone wyciagi odparowuje sie otrzymujac 171 mg (75% wydajnosci teoretycznej) produktu w postaci krysztalów o barwie zóltej. 1H-NMR (CDCI3) ppm (delta): 1,4 (s, 3H); 1,6 (s, 3H); 2,15 (s, 3H); 2,55 (s, 3H); 4,15-4,3 (dd, 1H); 4,4 (s, 1H); 4,6-4,8 (m, 3H); 5,1-6,0 (m, 3H); 6,1- 6,6 (m, 2H); 6,6-7,4 (m, 2H).B. 170 mg (0,38 mmola) N,0-dwuoctanu otrzymanego sposobem podanym w ustepie A rozpuszcza sie w chlorku metylenu, dodaje 47 mg (0,38 mmola) l,5-diazabicyklo[4,3,0]nonenu-5 i miesza w pokojowej temperaturze w ciagu 1 godziny, po czym dodaje wody i ekstrahuje mieszanine chlorkiem metylenu. Polaczone wyciagi suszy sie i odparowuje, otrzymujac 158 mg oleistej pozosta¬ losci. Produkt ten oczyszcza sie chromatograficznie na zelu krzemionkowym, eluujac 2% roztwo¬ rem octanu etylu w chloroformie. Otrzymuje sie 108 mg oleistego produktu o barwie zóltej. 1 H-NMR (CDCI3) ppm (delta): 1,5 (s, 3H); 1,6 (s, 3H); 2,55 (s, 3H); 4,4 (s, 1H); 4,65 (s, 2H); 5,0-6,0 (m, 4H); 6,3 (t, 1H); 6,8 (dd, 1H); 7,2 (m, 1H); 8,2 (d, 1H).8 145 990 PrzykladV. Izomer /E/ oraz izomer /Z/ estru allilowego 1,1-dwutlenku kwasu fenylo- metylenopenicylanowego.A. Stosujac 1,98 mmola estru allilowego 1,1-dwutlenku kwasu 6-fenylohydroksymetylo- penicylanowego i postepujac w sposób podany w ustepie A przykladu IV, przy uzyciu 4,2 mmola chlorku acetylu i 0,4 ml pirydyny, wytwarza sie 0,7 g (84% wydajnosci teoretycznej) estru allilo¬ wego 1,1-dwutlenku kwasu 6-fenyloacetoksymetylopenicylanowego o konsystencji gumy i barwie zóltej. 1H-NMR (CDC13) ppm (delta): 1,3 i 1,4 (s, 3H); 1,62 (s, 3H); 2,08 i 2,2 (s, 3H); 4,2 (dd, 1H); 4,4 (s, 1H); 4,5 (d, 1H); 4,65 (d, 2H); 6,25 (m, 1H); 7,3 (m, 5H).B. 0,7 g (1,66 mmola) produktu otrzymanego sposobem podanym w ustepie A rozpuszcza sie w chlorku metylenu, dodaje 0,25 ml (1,67 mmola) l,5-diazabicyklo[5,4,0]undecenu-5 i miesza w pokojowej temperaturze w ciagu 10 minut, po czym dodaje sie wody i chlorku metylenu, rozdziela warstwy, plucze warstwa organiczna 0,ln kwasem solnym, solanka i woda, suszy nad Na2SC4 i odparowuje. Otrzymuje sie 660 mg surowego produktu, który oczyszcza sie chromatograficznie na kolumnie ze 100 g zelu krzemionkowego, eluujac chloroformem. Otrzymuje sie 68 mg (11% wydaj¬ nosci teoretycznej) izomeru /Z/ podanego w tytule. 1 H-NMR (CDCI3) ppm (delta): 1,45 (s, 3H); 1,60 (s, 3H); 4,45 (s, 1H); 4,68 (d, 2H); 5,37 (d, 1H); 5,1-6,05 (m, 3H); 7,35 (d, 1H); 7,45 (s, 1H).Eluujac dalej otrzymuje sie 100 mg (16,7% wydajnosci teoretycznej) izomeru /E/ zwiazku podanego w tytule, w postaci bezbarwnego oleju, który krystalizuje podczas stania. 1H—NMR (CDCb) ppm (delta): 1,45 (s, 3H); 1,58 (s, 3H); 4,45 (s, 1H); 4,75 (d, 2H); 5,45 (d, 1H); 5,2-6,2 (m, 3H); 7,36 (d, 1H); 7,45 (s, 5H).Przyklad VI. Postepujac sposobem podanym w przykladzie III i stosujac odpowiednie zwiazki wyjsciowe, wytwarza sie zwiazki o wzorze 1, w którym R oznacza grupe allilowa, R oznacza atom wodoru, a R13 ma nizej podane znaczenie (tabela 2).Tabela 2 R13 Wydajnosc% Eluent 1H-NMR (CDC13) ppm (delta) wzór 18 22/E/ Eterdwuetylowy Izomer /E/: 1,5 (s, 3H); 1,7 (s, 3H); 4,5 19/Z/ (s, 1H); 4,7 (d, 2H); 5,5 (d, 1H); 5,1-6,2 (m, 3H); 7,3-7,5 (m, 2H); 7,7-8,0 (m, 1H); 8,53-8,83 (m, 2H).Izomer /Z/: 1,48 (s, 3H); 1,6 (s, 3H); 4,5 (s, 1H); 4,7 (d, 2H); 5,25 (s, 1H); 5,1-6,2 (m, 3H); 6,88 (s, 1H); 7,2-7,5 (m, 1H); 8,43-9,0 (m, 3H). wzór 19 wzór 24 CH2= CH- 36 14 18 octan etylu/heksan 1:1 CHCI3 CHCI3 Mieszanina izomerów: 1,45 (s, 3H); 1,62 (s, 3H); 4,5 (s, 1H); 4,7 (d, 2H); 5,2-6,2 (m, 4H); 6,75 (s, 0,3H); 7,2-7,5 (m, 1,7H); 7,6-7,85 (m, 1H); 8,5-8,83 (m, 2H). 1,45 (s, 3H); 1,6 (s, 3H); 4,4 (s, 3H); 4,7 (d, 2H); 5,0-6,2 (m, 3H); 5,25 (d, 1H); 7,0-7,65 (m, 4H). 1,45 (s, 3H); 1,65 (s, 3H); 3,7-4,2 (m, 1H); 4,45 (s, 0,6H); 4,5 (s, 0,4H); 4,75 (d, 2H); 5,1-6,4 (m,7H).Przyklad VII. Postepujac sposobem opisanym w przykladzie II i stosujac jako produkty wyjsciowe estry wytworzone sposobami podanymi w przykladach III i VI, wytwarza sie sole o wzorze 1, w którym R12 oznacza atom wodoru, R1 oznacza atom sodu, a R13 ma nizej podane znaczenie. Stosujac sól potasowa kwasu 2-etylokapronowego otrzymuje sie odpowiednie sole potasowe (tabela 3).Przyklad VIII. 1,1-dwutlenek kwasu 6/E/-fenylometylenopenicylanowego. Do roztworu 0,1 g (0,28 mmola) estru allilowego 1,1-dwutlenku kwasu 6-fenylometylenopenicylanowego, 20 mg trójfenylofosfiny i 20 mg tetrakis/trójfenylofosfinoApalladu (0) w 3 ml octanu etylu dodaje sie 0,57145 990 Tabela 3 Izomer Wydajnosc % Widmo w podczer¬ wieni (KBr) 'H-NMR (D20) ppm (delta) 1 wzór 25 wzór 23 CH5 wzór 18 wzór 18 wzór 17 wzór 24 CH« = CH- 2 2 3:1 /E/:/Z/ /E/ /Z/ /E/ /TJ /E/ + /7J /E/ 3 47 56 91 72 91 93 33 25 4 1621, 1678, 1764, 2979, 3402, 2472 cm 1 1622,1728,1764, 3438 cm"1 J56S, 1619, 1667, 1759,2950, 3453 cm-1 1623,1778,^62, cni 1303,1623,1761, y 3445 cm-1 1623.1778,3448 cm"1 1619,1773,3425 cm'1 1620,1773,3430 -i un 5 Widmo przy 250 MHz: 1,5 (s, 3H); 1,6 (s, 3H); 4,25 (s, III); 5,57 (s, 0,25H); 5,9 (s, 0.75H); 6,65 (m, IH); 7,0 (d, IH); 7J7 (d, 0.25H); 7,36 (s, 0.75H); 7,78 (m, IH).Widmo przy 60 MHz: 1,56 (s, 3H); 1,65 (s, 3H); 2,68 (s, 3H); 4,25 (s, IH); 5,88 (s, IH); 6,5 (1, IH); 7,0 (d, IH); 7.6-8,0(m, IH); 8,2 (s, IH).Widmo przy 60 MHz: 1,45 (s, 3H); 1,55 (s, 3H); 4,17 (s, IH); 5,5 (s, IH); 7,0 (s, IH); 7,27-7,6 (m 3H); 7,6-8,1 (m,2H). 1,55 ($,3H); 1,62 (i, 3H); 4,23 (s, IH);6,05($, IH); 7,4-8,8(m,5H). 1,55 (s, 3H); 1,65 (OH* 4.3 (s, IH); 5,6 ($, 1H); 6,96 (s. IH); 7,1-9,0 (m, 4H). l,5(*,3H);l,6(s,3HX4,3<*. 5.55 (», 0,3H); 6,0 (d, 0,7H, 6,95 (s - 0,3H); 7,2-7,8 (m,4,7H),B UJ (*, 3H); 1.60 (i. 3H); 4£(r, IKfc 5,8(5, IH* W.9(mt4HX 4,5 {», 0,4H); $3 (», 0,4^ 5,75 (t. 0,6H);$J^2CBlllHlL nm -,.r- ^..¦M!1]Yir-.^l,.|i,l|l,,•..,¦., ymiimmmmimi i i ' '* ' wzór 29 (sól pota¬ sowa /E/ t,S(i, 3Hfcl.6 4,28 (*, IH); 6,05 (d. IH* 7^-T,15 (mr2HX 7,4(d,lHK 7,67 (t.lKj. 13C-NMR (DaO) ppm (delta). 20,719,22,436,26,032,69.386,68.31$ 74,489,120,794,118,334,1)2.843, 140,670,152,549.163,012,174,041, 175,657. wzór 30 /E/ 92 1614,1770 3406 cm"1 (DaO +DMSO): 1,5 (s, 3H); 1,6 (s, 3H); 4,l(s,IH);5,9(d,lH);6,5(d, III); 8,5-9,0 (m 3H) ml 0,5m roztworu soli sodowej kwasu 2-etylokapronowego i miesza w pokojowej temperaturze w ciagu 1 godziny, a nastepnie umieszcza w chlodziarce. Po uplywie 65 godzin w roztworze tym nie wystepuje osad. Roztwór ten rozciencza sie octanem etylu i woda, rozdziela warstwy, warstwe wodna zakwasza rozcienczonym kwasem solnym do wartosci pH ~ 1,8 i ekstrahuje octanem etylu.Polaczone wyciagi suszy sie nad Na2S04 i odparowuje pod zmniejszonym cisnieniem, otrzymujac 62 mg (69% wydajnosci teoretycznej)produktu, który po przekrystalizowaniu z acetonu ma postac krysztalów o barwie zóltej. 1 H-NMR (CD3COCD3) ppm (delta): 1,55 (s, 3H); 1,65 (s, 3H); 4,43 (s, IH); 5,93 (d, IH); 7,3-7,9 (m, 6H); 8,7 (bs, IH); widmo w podczerwieni (KBr) cm'1: 1327,1685,1737,1772, 2929, 2961, 3108, 3477.Przyklad IX. Sól potasowa 1,1-dwutlenku kwasu 6/E/-/l-metyloimidazolilo-2/metyleno- penicylanowego.A. Ester allilowy 1,1-dwutlenku kwasu 6-/l-metyloimidazolilo-2/ -acetoksymetylopenicy- lanowego. 472 mg (1,23 mmola) estru allilowego 1,1-dwutlenku kwasu 6-/l-metyloimidazolilo-2/ -hydroksymetylopenicylanowego acetyluje sie sposobem podanym w czesci A przykladu IV, otrzymujac 392 mg (75% wydajnosci teoretycznej) podanego w tytule zwiazku acetoksylowego w postaci mieszaniny 2 izomerów. 1H-NMR(CDCl3)ppm (delta): 1,4 (s, 1,5H); 1,5 (s, 1,5H); 1,6 (s, 1,5H); 1,7 (s, lH);2,2(s,3H); 3,7 (s, 1,5H); 3,75 (s, 1,5H); 4,0-6,0 (m, 3H); 6,3-6,5 (m, IH); 6,8 (m, IH); 7,0 (m, IH).B. Ester allilowy 1,1-dwutlenku kwasu 6/E/-/I-metyloimidazolilo-2/ -metylenopenicy- lanowego. 392 mg (0,920 mmola) produktu otrzymanego sposobem podanym w poprzedzajacym ustepie, 5 ml chlorku metylenu i 0,115 ml l,5-diazabicyklo[4,3,0]nonenu-5 poddaje sie reakcji opisanej w czesci B przykladu IV, otrzymujac ester podany w tytule, z wydajnoscia 53% wydajnosci teoretycznej.10 145 996 1H-NMR (CDC13) ppm (delta): 1,5 (s, 3H); 1,6 (s, 3H); 3,7 (s, 3H); 4,35 (s, IH); 4,7 (m, 2H); 5,0-6,1 (m,3H); 5,7 (d,lH); 6,9 (m,lH); 7,1 (d,lH); 7,2 (m.lH).C 163 mg (0,45 mmola) estru wytworzonego sposobem podanym w poprzedzajacym ustepie przeprowadza sie metoda opisana w przykladzie II w sól potasowa, stosujac zamiast soli sodowej sól potasowa kwasu 2-etylokapronowego. Otrzymuje sie 143 mg (87% wydajnosci teoretycznej) jednego izomeru /E/. 1H-NMR (DMSO) ppm (delta): 1,38 (s, 3H); 1,45 (s, 3H); 3,8 (s, 4H); 5,68 (s, 1H); 7,15 (s, 1H); 7,35 (m,4H); 13C-NMR (DMSO) ppm (delta): 18,5,20,2,32,5,64,4,66,2,70,55,115,2,124,6,1.29,9,130,6, 141,2, 167,9, 169,0.Widmo w podczerwieni (KBr) cm-1: 1614,1762, 3428.P r zy k l ad X. 50 mg (0,12 mmola) estru allilowego 1,1-dwutlenku kwasu 6-/3-alliloksy-2- pirydylo/-metylenopenicylanowego, 5,2 mg trójfenylofosfiny, 5,2 mg tetrakis/trójfenylofosfino/- palladu (0) 10,24 mmoli soli potasowej kwasu 2-etylokapronowego (2 równowazniki molowe w stosunku do estru allilowego) poddaje sie reakcji w 1,5 ml octanu etylowego, w atmosferze azotu.Miesza sie w ciagu 18 godzin, po czym odciaga sie octan etylu pipeta i pozostalosc przemywa dwukrotnie 1 ml octanu etylu, otrzymujac 43 mg stalej pozostalosci o ciemnym zabarwieniu Produkt tenjest soladwupotasowa 1,1-dwutlenku kwasu 6/E/-/3-hydroksy-2-pirydylo/ -metyleno¬ penicylanowego. 9HV7H«7MMmlDfi22 ??mSdta): L56 (S' 3H); l62 (S' 3H); 4'27 (S' 1H; 6'00 1H* 729 ztih 7.80 (d, IH); 8,04 (d, 1H).P rz y k l a d XI. Sposobem podanym w przykladzie IVB, zwiazki o wzorze 28, w którym R1 oznacza grupe allilowa, R oznacza atom wodoru, R18 oznacza grupe COCH3, a R13 ma nizej podane znaczenie, przeprowadza sie w odpowiadajace im zwiazki 6-metylenowe o wzorze 1 w którym R oznacza rodnik allilowy, R12 oznacza atom wodoru i R13 ma nizej podane znaczenie po czym, stosujac metode podana w przykladzie VII, odszczepia sie rodnik allilowy i zastepuje'go atomem potasu, wytwarzajac zwiazki o wzorze 1, w którym R12 oznacza atom wodoru, a R1 i R13 maja nizej podane znaczenie (tabela 4).Tabela 4.R1 oznacza rodnik allilowy R1 oznacza atom potasu Wydajnosc % 'H-NMR (CDCb) ppm (delta) Wydajnosc % 1H-NMR (DgO albo óVaceton) ppm (delta) wzór 15 100 1,50 (s, 1,5H); 1,54 (s, 1,5H); proszek 1,65 (s, 3H); 4,58 (s, 1H); barwy 4,80 (d, 2H); 5,30 (s, IH); zóltej 5,50 (m, 2H); 6,0 (m, IH); 7,10 (s, IH); 7,5 (m.3H); 8,02(s, 0.5H); 8,25 (m, 2H); 8,87 (i, 0.5H).Mieszanina izomerów E i Z 42 1,53 (s,3H); 1,63 (s,3H); izomer E 4,3 (s, 1H); 5,7 (s, 1H); 7,2 (s,lH); 7,4-8,0 (m,5H); 8,7 (s, IH). wzór 13 wzór 31 46 Bez wyosobniania przeprowadzono w sól potasowa 1,48 (s,3H); 1,62 (s,3H); 4,52 (s.lH); 4,60-4,80 (s,2H); 5,31-5,44 (m,2H); 5,74(s.lH); 5,87-6,01 (m,lH); 7,59(s.lH); 8,76 (s,1H). 40 32 produkt sta¬ ly 0 barwie zóltej 1,55 (s,3H); 1,65 (s,3H); 4,35 (s. lH);5,12(d, IH); 7,52 (d,lH); 7,68 (d,lH); 8,85 (m, lH);9,2(ra, IH). 1,38 (s,3H); 1,40 (s,3H); 4,19 (s, IH); 5,92 (s, IH); 7,76 (s, IH); 9,13 (s, IH); Widmo w podczerwieni (KBr): 1775, 1620 cm"1. wzór32 59 2,46 (s, 3H); 2,60 (s, 3H); 4,46 (s, IH); 5,20^5,42 (m, 2H); 5,66 (s, IH); 5,80-6,02 (m, IH); 7,38-7,42 (m, 2H); 8,71 (m, IH); Widmo w podczerwieni: 1795 cm"1 50 stosunek wagowy izomeru silniej polarnego do slabiej polarnego wynosi 3,5:1 1,40 (s,3H); 1,48 (s,3H); 4,20 (s,lH); 5,91 (s, IH); 7,40-7,60 (m,2H); 8,89 (ro, 111).Widmo w podczerwieni (KBr): 1760,1610 cm"1. wzór 33 95 1,52 (s,3H); 1,64 (s,3H); 2,46 (s, 3H); 4,5 (s, IH); 4,66-4,82 84 1,38 (s,3H); 1,46 (s,3H); 2,33 (s, 3H); 4,16 (s, IH); 5,89 (s,145W© 11 1 wzór 35 wzór 34 wzór 36 2 8 64 okj 21 3 (m, 2H); ?,34-5,46 (m, iU)\ 5,65 (s, IH); 6,0 (mJH); 7,16 (s. 1H); 7,34 (s, IH). Widmo w pod¬ czerwieni: 1790,1760, I680 cm"1 1,49 (s,3H); 1,63 (s,3H); 4,52 (s. 1H); 4,60-4,78 (m, 2H); 5,20-5,45 (m, 2H); 5.96-6,02 (m, 2HY, 7,39 (g,lH); 7,48-7,58 (m, 2H); 9,12-9,21 (m, IH). 1,46 (s,3H); 1,60 (s,JH); 3,64 (s, 3H); 4,51 (s, IH); 4,60- 4.80 (m, 2H); 5,24-5.46 (m, 2H); 5,62 (s, IH); 5,80-6,02 (m, IH); 7,32 (s, IH).Widmo w podczerwieni: 1805 cm"1 l^(s.3H);l,62(s,3H);3,85 ($f 3H); 4,5 (s,IH); 4.72 (m, 2H); 5,3-5,5 (m,2H); 5,7(s, IH); 5.9-6,05 (m, 2H); 7,0-7,2 (m, IH); 7,3 (ni, IH); 8,05 (d, IH). 4 20 58 68 staly pro¬ dukt barwy zlotej 3 IH); 7,3 (s.IH); 7,46 (s, IH).Widmo w podczerwieni (KBr): 1773, 1683, 1619 cm"1 Widmo w podczerwieni: 1780, I624cm_1 l.42(s.3H);M*(s.3H); 2,52(s.3H);43^. IH); 5,87 (s, lH);7,W(s, IH).Widmo w podczerwieni (KBr): 1785 cm"1. 1,54 (s,3H); 1,62 (s, 3H); 3.76 ($,3H); 4,34(s, IH); 5.52(s.IH);7,02(d. IH); 7,2(s, IH); 7.44(i, IH); 7,72 (d, IH).Zastrzezenia patent o w e 1, Sposób wytwarzania nowych pochodnych kwasu 6-metylenopenicylanowego o ogólnym wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wodoru lub grupe allilowa,jeden z symboli R1 i R13 oznacza atom wodoru, a drugi oznacza grupe winylowa, N-metylopirolilowa, N acetylopirolilowa, fury- Iowa, tienylowa, fenylowa albo grupe o wzorze 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 lub 13, przy czym we wzorach 4,5,6,12 i 13 R7 oznacza grupe (Ci-C4)-alkilowa, (Ci-CU-alkoksylowa lub hydroksylowa i t oznacza liczbe zero lub 1, R8 we wzorze 8 oznacza grupe fenylowa, R11 we wzorach 10 i 11 oznacza atom wodoru lub grupe metylowa, a Xi we wzorach 10,12 i 13 oznacza atom siarki lub grupe o wzorze NR11, w którym R11 ma wyzej podane znaczenie, przy czym jezeli jeden z symboli R12 i R13 oznacza grupe o wzorze 4, w którym t oznacza liczbe 1, wówczas R7 ma wyzej podane znaczenie, lecz w wyjatkiem grupy metylowej, albo farmakologiczniedopuszczalnych soli addycyj¬ nych z kwasami zwiazków o wzorze 1, w którym grupa R12 albo R13 zawiera zasadowy atom azotu lub farmakologicznie dopuszczalnych soli kationowych zwiazków o wzorze 1, w którym R oznacza atom wodoru, znamienny tym, ze zwiazek o wzorze 27, w którym R1 oznacza grupe allilowa, poddaje sie w srodowisku eterowego rozpuszczalnika, w temperaturze od - 80°C do 25°C, reakcji z równomolowa iloscia halogenku (Ci-C4)-alkilomagnezowego i aldehydu o wzorze R12R13CO, w którym R1 i R13 maja wyzej podane znaczenie, po czym otrzymany zwiazek o wzorze 28a, w którym R1 oznacza grupe allilowa, a R12 i R13 maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie dehydratacji, otrzymujac zwiazek o wzorze 1, w którym R1 oznaczagrupe allilowa, a R1 i R13 maja wyzej podane znaczenie, albo zwiazek o wyzej opisanym wzorze 28a acyluje sie dzialajac chlorkiem lub bromkiem acylowym o wzorze R18C1 lub R18Br, w których to wzofach R18 oznacza grupe (C2-Cs)-alkanoilowa, w obecnosci równomolowej ilosci trzeciorzedowej aminy i obojetnego roz¬ puszczalnika organicznego i otrzymany zwiazek o wzorze 28, w którym R1 oznacza grupe allilowa, a R , R i R maja wyzej podane znaczenie, odacetylowuje sie, a nastepnie, otrzymany zwiazek o wzorze 1, w którym R1 oznacza grupe allilowa, a R12 i R13 maja wyzej podane znaczenie, ewentualnie przeprowadza sie w zwiazek o wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wodoru, a R12 i R13 maja wyzej podane znaczenie i/albo otrzymany zwiazek o wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wodoru lub grupe allilowa, a R12 i R13 maja wyzej podane znaczenie i jeden z tych podstawników zawiera zasadowy atom azotu, ewentualnie przeprowadza sie w jego farmakologicznie dopu¬ szczalna sól addycyjna z kwasem, lub tez otrzymany zwiazek o wzorze I, w którym R1 oznacza atom wodoru, a R12 i R13 maja wyzej podane znaczenie, ewentualnie przeprowadza sie w jego farmakologicznie dopuszczalna sól kationowa. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze reakcje z aldehydem o wzorze R12R13CO, w którym R12 i R13 maja znaczenie podane w zastrz. 1, prowadzi sie w temperaturze -78°C, w srodowisku tetrahydrofuranu lub eteru dwuetylowego.12 145 990 120*13^ 3. Sposób wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze stosuje sie aldehyd o wzorze R R CO, w którym jeden z podstawników R12 i R13 stanowi atom wodoru, a drugi oznacza grupe 2-tiazolilowa, 3-izotiazolilowa, pirydazynyl-3-owa, l,2,3-tiadiazynyl-4-owa lub 4-pirymidynylowa. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zwiazek o wzorze 1, w którym R1 oznacza grupe allilowa, a R12 i R13 maja znaczenie podane w zastrzezeniu, poddaje sie w srodowisku obojetnego rozpuszczalnika organicznego reakcji z katalityczna iloscia tetrakis/trójfenylofosfino/palladu (0) i trójfenylofosfiny oraz z równomolowa iloscia soli sodowej lub potasowej kwasu 2-etylo- kapronowego, otrzymujac zwiazek o wzorze 1 w postaci jego soli sodowej lub potasowej, albo mieszanine reakcyjna zakwasza sie, otrzymujac zwiazek o wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wodoru, a R12 i R13 maja wyzej podane znaczenie. o o o RiR2(^ -N Wzór 1 (0)n 'COOR1 CH, J=S-t:CH3 O C00R3 Wzór Z JR'A KI l^zOr A- Wzór 5 0R3 R4-CH tVrCr 3 N ^N kVzdr *5 fVz0r '0 lVz0r fó Wzór 19 Wzór 14 o Wzór 17 Wzór 10 Wzór 6 Ur Wzór 10 R,Vfi Wzór H 8 Wzor3 r^ N Wrdr 2/ kvzdr 22 -CH3 CL COCH3 *Vzdr 23 Wzór 42145990 Wzór 24 H Cl Wzór 25 rf N" ""C00H Wzór 26 H 0 0 Br^l cr n- ,CH3 CH3 C00R1 Wzór 27 OH R13-C'*/ R 12 °V°/CH3 CH3 ^COOR1 Wzór 28a 0R'« QP R13_Q ,/„ R12<5 ¦svCH3 N_TCH3 '"COOR1 Wzór 28 jCl CH3N Wzór 29 Wzór 30 ^ Wzór 31 H3 Wzór 33 & Wzór 35 Cp Wzór 32 K Wzór 34 CH30^^ Wzór 36 PL