PL9449B1 - Sposób uszlachetniania lub przeprowadzania barwników, lub innych cial organicznych, nierozpuszczalnych lub trudno rozpuszczalnych w stan rozpuszczalny. - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób oddzialywania na pewne sub¬ stancje, celem uzyskania produktów, wzglednie rozpuszczalnych albo latwo roz¬ puszczalnych w wodzie lub w innych zwy¬ klych srodkach rozpuszczajacych bez u- szczerbku dla jakichkolwiek cennych ich wlasnosci. Dotyczy on takze zwiekszania naprzyklad odpornosci na swiatlo i dziala¬ nie chemiczne pewnych rozpuszczalnych barwników i uczynienia ich zdatnemi do barwienia takiego tworzywa wlókiennicze¬ go, dla którego byly one dotychczas nie- odpowiedniemi. Dalszym przedmiotem ni¬ niejszego wynalazku jest produkcja stalych soli metali i innych zwiazków przez podob¬ ne dzialanie na organiczne i nieorganiczne zwiazki, jak np. kwasy.Wynalazek niniejszy polega na dziala¬ niu na barwniki bezwodnemi zwiazkami chloru lub bromu, zwiazkami chlorotleno- wemi lub bromotlenowemi 'pierwiastków czwartej, piatej i szóstej grupy systemu perjodycznego.Wynalazek ten polega w szczególnosci na dzialaniu na barwniki nierozpuszczalne, jako takie lub z dodaniem bezwodnej sub¬ stancji organicznej, rozpuszczalnej samej przez sie w wodzie, oraz na traktowaniu wszelkiego rodzaju nierozpuszczalnych wwodzie zwiazków organicznych innych niz barwniki, w celu uzyskania produktów roz- i % %*¦ |uszc|al&yc|, w *'* \ 4 * Spds^b wedlug niniejszego wynalazku stosuje sie do barwników nierozpuszczal- * nych, jak indantreny, indygo, indygoidy i podobne zwiazki, czarna anilina; do rozpu¬ szczalnych barwników purpurynowych i barwników róznorodnych z grupy rodami- nyf takich jak np. rodamina extra B; do nierozpuszczalnych cial organicznych, jak keratyna, safrol, chlorofil i innych po¬ wszechnie znanych organicznych i nieorga¬ nicznych kwasów, zasad i innych zwiazków.Przy zastosowaniu sposobu wedlug wy¬ nalazku do substancyj nierozpuszczalnych takowe sa laczone z bezwodnemi zwiazka¬ mi chloru lub hromu lub zwiazkami tleno- wemi chloru lub bromu z pierwiastkami ozwiartej, piatej lub szóstej grupy systemu perjodycznego, jak np. TiCl4, SnCl^ Zapo- moca tych srodków otrzymuje sie produkt rozpuszczalny w wodzie lub innym rozpu¬ szczalniku, Dzialanie takie moze byc usku¬ tecznione przy niskiej lub podwyzszonej temperaturze. Po dodaniu zwiazku chlo¬ rowca nastepuje reakcja, przyczem towa¬ rzyszy jej podniesienie temperatury i wy¬ dzielanie sie kwasu chlorowodorowego lub hromowodorowego w postaci gazu, który moze byc zbierany i odpowiednijo uzyty.Reakcja w stanie chlodnym nastepuje powoli, ale w goracym szybciej, co jest cze¬ sto bardziej pozadane.W pewnych 'przypadkach wskazane jest wprowadzenie równoczesne razem ze zwiazkami chloru lub bromu albo potem ta¬ kiego srodka, jak np. kwas octowy lodowa¬ ty, fenol, gliceryna lub tez innej bezwodnej substancji organicznej, samej przez sie la¬ two rozpuszczalnej w wodzie.Nastepujace przyklady przedstawiaja zastosowanie wynalazku do barwników nie¬ rozpuszczalnych.Przyklad I. Blekit indantre^iowy, który jest trudno rozpuszczalnym barwnikiem, traktuje sie chlorkiem sulfurylu, w którym on sie stopniowo rozpuszcza. Gdy reakcja wydzielania sie chlorowodoru jest skon¬ czona, dodaje sie pewna ilosc lodowatego kwasu octowego, 'poczem barwnik jest go¬ towy do uzycia po rozcienczeniu go odpo¬ wiednia iloscia wody.Przyklad 1L Czerwien indantrenowa, która, jak powszechnie wiadomo, jest barw¬ nikiem trudno rozpuszczalnym, poddaje sie dzialaniu trójchlorku fosforowego, a na¬ stepnie wprowadza sie kwas octowy lodo¬ waty. Poddany takiemu dzialaniu barwnik po przefiltrowaniu moze byc rozcienczony dowolna iloscia wody, poczem jest gotów do uzytku.Przyklad III. Blekit indygowy albo zwiazki chlorowcowe blekitu indygowego traktowane sa oddzielnie bezwodnym czte¬ rochlorkiem cyny. Nastepnie wprowadza sie kwas octowy, poczem otrzymany pro¬ dukt 'podgrzewa sie, filtruje, a potem roz¬ ciencza odpowiednia iloscia wody.Przyklad IV. Tio - indygo rozpuszcza sie w trójchlorku lub pieciochlorku, w trój- bromku albo pieciohromku antymonu, po¬ czem do tego roztworu dodaje sie lodowa¬ tego kwasu octowego lub fenolu. Nastepnie otrzymany produkt filtruje sie, rozciencza woda do zadanego stezenia, poczem jest on gotów do barwienia.Przyklad V. Czern anilinowa poddaje sie dzialaniu chlorku tionylu. Po ustaniu wydzielania sie gazu chlorowodorowego, na produkt ten dziala sie kwasem octowym lodowatym lub glicerolem, filtruje sie go i rozciencza woda do zadanego stezenia.Otrzymuje sie w ten sposób barwnik wyso¬ kiej wartosci.Dzialanie na barwniki rozpuszczalne uskutecznia sie w sposób podobny do po¬ przedniego, np. rodaminy reprezentujace amino pochodne, odpowiadajace ftaleinom, latwo rozpuszczalne w wodzie, gdy sa pod- — 2 —danieT dzialaniu zwiazków chloru lub bro¬ mie wykazuja zwiekszona odpornosc na swiatlo i odczynroiki chemiczne, na wszel- kiego rodzaju tworzywie wlókienniczem, zwiierzeceni i roslinnym.Przyklad VI. „Rodamina extra B" przy dzialaniu na nia bezwodnym czterochlor¬ kiem tytanu z poczatku staje sie bialawa, a stopniowo pod wyplywem wilgoci odzysku¬ je swój normalny kolor. Gdy reakcja jest zupelna, t. j. gdy gaz chlorowodorowy wie¬ cej sie nie wydziela, produkt filtruje sie i otrzymuje sie latwo rozpuszczalny barw¬ nik, Przyklad VII. Purpuryna pod dziala¬ niem bezwodnego czterochlorku cyny daje produkt, który po przefiltrowamiu i roz¬ cienczeniu woda przedstawia barwnik bar¬ dziej skuteczny od barwnika przygotowa¬ nego w zwykly sposób, t. j. poddawanego dzialaniu soli glinu. Barwnik ten moze byc uzyty zarówno na zimno, jak i przy tempe¬ raturze wrzenia.Opisany sposób nie jest kosztowny, a uzyskane produkty posiadaja cenne wla¬ snosci pierwotnych barwników niepodda- nych zadnemu dziialaniu i sa dogodniejsze w uzyciu, gdyz moga byc stosowane w kwa, snej kapieli.Ciemne i Jasne odcienie kolorów latwo moga byc otrzymywane. Barwniki moga byc stosowane w postaci proszku lub pasty, . równiez moga byc tizywane do odciskania i drukowania wzorów.Obecnosc malych ilosci rozpuszczalnych soli organicznych i nieorganicznych nie przeszkadza barwieniu temi produktami.Przyklad VIII. Na sproszkowana kera- tyne dziala sie bezwodnym czterochlor¬ kiem lub czrterobromkiem tytanu, poczern otrzymuje sie rozpuszczalny zwiazek ke- ratyny z tytanem.Przyklad IX. Na safrol dziala sie tle¬ nochlorkiem fosforu i otrzymuje sie pro¬ dukt rozpuszczalny w wodzie.Przyklad X. Na^chlorofil dziala sie bez¬ wodnym czterochlorkiem tytanu, poczem otrzymuje sie produkt rozpuszczalny w wo¬ dzie.Jak stwierdzono powyzej, mozna dzia¬ lac na inne powszechnie znane kwasy or¬ ganiczne i nieorganiczne oraz inne substan¬ cje w sposób podobny zwiazkami chlorow- cowemi z pierwiastkami od 4 — 6 grupy, przyczem otrzymuje sie zwiazki metali, jak np. sole. Celem wyjasnienia zastosowania tego sluza 'przyklady nastepujace.Przyklad XL Kwas octowy lodowaty poddaje sie dzialaniu bezwodnego trój¬ chlorku arsenu, przyczem wydziela sie chlorowodór i otrzymuje sie staly octan ar¬ senu.Reakcja przebiega najlepiej w obojet¬ nym rozpuszczalniku, np. w ksylenie.Przyklad XII. Kwas benzoesowy podda¬ je sie dzialaniu bezwodnego czterochlorku cyny, a po skonczonej reakcji i wydziele¬ niu sie chlorowodoru otrzymuje sie benzoe¬ san cyny.Przyklad XIII. Kwas chryzofenowy poddaje sie dzialaniu bezwodnego cztero¬ chlorku tytanu po skonczonej reakcji i wy¬ dzieleniu sie chlorowodoru otrzymuje sie chryzofenian /tytanu.Przyklad XIV. Na oleisty kwas fosforo¬ wy dziala sie bezwodnym pieciochlorkiem amtymonu. Po wydzieleniu sie chlorowodo¬ ru otrzymuje sie fosforan antymonu.Przyklad XV. Bezwodny kwas borny poddaje sie dzialaniu czterochlorku tytanu.Po calkowitem wydzieleniu sie chlorowo¬ doru otrzymuje sie boran tytanu.Wzmiankowane zastosowania wynalaz¬ ku nie sa jedynemi, np. równie pozyteczne rezultaty moga byc osiagniete przez dzia¬ lanie na inne substancje rozpuszczalne i nierozpuszczalne bezwodnemu chlorkami, tlenochlorkami, bromkami i tlenobromka- mi pierwiastków czwartej, piatej i szóstej grupy systemu perjodycznego. r PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe, 1. Sposób uszlachetniania lub przepro¬ wadzania barwników lub innych cial orga¬ nicznych nierozpuszczalnych lub trudno rozpuszczalnych w stan rozpuszczalny, znamienny tern, ze barwniki poddaje sie dzialaniu bezwodnych zwiazków chloru lub bromu, tlenochlorków lub itlenohromków z pierwiastkami czwartej, piatej i szóstej grupy systemu perjodycznego.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tem, ze dziala sie srodkami1 wymienio- nemi w zastrz. 1, w szczególnosci na barw¬ niki nierozpuszczalne, czy to sanie, czy tez w obecnosci bezwodnej organicznej sub¬ stancji rozpuszczalnej w wodzie, jak np. kwas octowy lodowaty.
3. 3. Sposób wedlug zastrz^ 1 — 2, zna¬ mienny tem, ze dziala sie srodkami wymie- nionemi w zastrz, 1 na organiczne substan¬ cje nierozpuszczalne inne niz barwniki, dzieki czemu otrzymuje sie ciala rozpu¬ szczalne,
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, zna- mienmy tem, ze dziala sie srodkami wymie- niknemi w zastrz. 1 na kwasy organiczne, kwasy nieorganiczne i inne zwiazki w celu przeprowadzenia ich w stan rozpuszczalny,
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1 — 4, zna¬ mienny tem, ze dziala sie na barwniki nie¬ rozpuszczalne bezwodnemi zwiazkami chlo¬ ru lub bromu z pierwiastkami czwartej, pia¬ tej i szóstej grupy systemu perjodycznego. Daniel Gardner, Zastepca: Inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy. jplBL-IOTEfK/.- Druk L. Boguslawskiego, War*2*wa, PL