PL9095B1 - KU 43 nr i3.- Maszyna rachunkowa z mechanizmem nastawiajacym. - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest maszyna rachunkowa z mechanizmem nastawiaja¬ cym. Maszyna ta posiada obiegajacy oko¬ lo stalej osi mechanizm liczbowy. Wyna¬ lazek ma na celu uproszczenie konstrukcji maszyny i zapewnienie prostego, jasnego i szybkiego jej dzialania.Wedlug wynalazku w przesuwanej cze¬ sci plaszcza, w zaleznosci od obiegajacego mechanizmu liczbowego, rozrzadzone sa zeby, które uruchomiaja czesc tego mecha¬ nizmu, dzialajaca przy dodawaniu. Zapo- moca oporka uruchomia sie przy- przesu¬ waniu druga czesc mechanizmu liczbowe¬ go, sluzaca za kontrolujacy mechanizm.Wyzej wspomniany mechanizm do do¬ dawania sluzy jednoczesnie, jak zwykle, za mechanizm do odejmowania i wspól¬ dziala przy mnozeniu i dzieleniu.W zaleznosci od liczby wprowadzonej do przebiegu rachunkowego, musi byc o- kreslona ilosc zebów w przesuwanej cze¬ sci plaszcza ustawiona w polazenie czyn¬ ne.To ustawienie uskutecznia sie w naj¬ prostszy sposób, gdyz zeby sa umieszczo¬ ne wedlug wynalazku na gietkich zabni¬ cach, ulozonych i przesuwanych w wygie¬ tej wedlug luku kola czesci plaszcza w kie¬ runku jego obwodu; w ten sposób ustawia¬ nie i wylaczanie zebów moze byc uskutecz¬ niane przez zwyczajne przesuniecia zelb- nicy.Budowa maszyny wedlug wynalazku u-mozliwia zastosowanie nader prostego u- rzadzenia do przenoszenia dziesiatków; w szczególnosci zbyteczne sa wszelkie srod¬ ki zapobiegajace falszywym zaczepianiom kontrolujacego mechanizmu przez oporki do przenoszenia dziesiatków mechanizmu Liczbowego do dodawiania.W znanych maszynach rachunkowych, W, któjyck Kóftca liczbowe skladaja He z dwóch czesci, przy wykonywaniu przeno¬ szenia dziesiatków jedna czesc kólka ule¬ ga przesunieciu wzdluz osi wzgledem dru¬ giej nieprzesuwanej czesci, przyczem pola¬ czenie obydwóch czesci kólka podczas tej czynnosci nie ulega przerwie; wedlug wy¬ nalazku przesuwanie wzdluz osi czesci kól¬ ka moze byc uskutecznione zapomoca ru¬ chomo umieszczonego na osi obrotowej o- biegajacego mechanizmu liczbowego ra¬ mienia prowadnego, którego górny koniec obejmuje zlobek prowadny wykonany na piascie tej czesci kólka. Ramie to za po¬ srednictwem trzpienia przenoszacego, u- mieszczonego na kólku liczbowem po¬ przedniego dziesiatka, przy kazdym obro¬ cie tego kólka zostaje razem z kierowana przez niego czescia kólka przesuniete wzgledem stalej czesci kólka.Wedlug wynalazku przesuwane czesci kólka zaczepiaja po przesunieciu trzpienie oporowe umieszczone w plaszczu, posia¬ dajacym ksztalt zlozony z czesci walco¬ wych, przyczem oporki najlepiej rozsta¬ wic schodkowo, by zaczepialy one czesci kólek do przenoszenia dziesiatków nie jed¬ noczesnie, lecz kolejno i w rozmaitych miejscach.Znajdujacy sie pod dzialaniem sprezy¬ ny i luzno polaczony z koncami ramion prowadnych drazek prowadny zostaje przy kazdym obrocie przesuniety wbok za po¬ srednictwem trzpienia wylaczajacego, u- mieszczonego na scianie oslony i urucho¬ mianego przy obracaniu korby; na skutek czego ramiona prowadne i polaczone z nie¬ mi czesci kólek po uskutecznionem prze¬ niesieniu dziesiatków wracaja samoczyn¬ nie do pierwotnego polozenia.Zastosowanie tego rodzaju mechanizmu nastawiajacego i mechanizmu liczbowego prowadzi do jeszcze wiekszego uproszcze¬ nia budowy maszyny w ten sposób, ze me¬ chanizm liczbowy do dodawania i kontro¬ lujacy mechanizm umieszcza sie wspól¬ osiowo, przewaznie na tej samej osi, obie¬ gajacej okolo osi korby, przyczem jest nie¬ mozliwe, jak wyzej wspomniano, falszywe zaczepianie oporków, uruchomiajacych kól¬ ka liczbowe obydwóch mechanizmów.Wyzej wspomniane zebnice mechani¬ zmu nastawiajacego najlepiej wykonac z kilku czesci w ten sposób, ze zeby zostaja wstawione w wyciecia pasków przytrzy¬ mujacych z odwrotnej strony zaczepiania zebnicy tak, ze daja sie zupelnie latwo wyjmowac. Zeby najlepiej wykonac, wy¬ ginajac odpowiednio jeden lub kilka pa¬ sków metalowych.Zalaczone rysunki przedstawiaja dla przykladu forme wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 i 2 wskazuja mechanizm nastawiajacy zgóry i zboku; fig. 3, 4 i 5 wskazuja widoki zprzodu, zgóry i zboku maszyny rachunkowej, zaopatrzonej w me¬ chanizm nastawiajacy wedlug fig. 1 i 2; fig. 6 i 7 wskazuja przekrój i widok zgóry urzadzenia przytrzymujacego, mieszczace¬ go sie w dolnej czesci mechanizmu nasta¬ wiajacego; fig. 8, 9 i 10 wskazuja widoki zprzodu, zgóry i zboku mechanizmu licz¬ bowego; fig. 11 wskazuje przekroje kólka liczbowego i kólka do przenoszenia dzie¬ siatków (kólko sprzegajace); fig. 12 i 13 wskazuja zboku i zgóry od strony zaze¬ bienia zlozona zebnice mechanizmu nasta¬ wiajacego; fig. 14 i 15 wskazuja widoki zboku wzglednie zgóry czesci zebnicy.Wewnatrz oslony 2, umocowanej na podstawowej plycie 1, miesci sie suwak 3, przestawiany bocznie na stalych sworz¬ niach 4 i 5 i zawierajacy poszczególne czesci mechanizmu nastawiajacego. Przed- 2 —nia czesc suwaka 3 jest zaopatrzona w bla¬ szany kaptur 6, w którego wycieciach 7 umieszczone sa przesuwane uchwyty 13, znajdujace sie kazdy pod dzialaniem spre¬ zyny 14 i bedace w polaczeniu z gietkiemi zebnicami 11. Kazda zebnica 11 slizga sie po torze 10, utworzonym przez tasmy pro- wadne 8 i 9 i jest zaopatrzona w pewna ilosc zebów nastawiajacych 12.Stosownie do fig. 12—15, kazda zeb¬ nica jest zlozona z paska b, zaopatrzone¬ go w otwory a rozstawione w odstepach zebów, i paska c stalowego, bronzowego lub temu podobnego ze wstawionemi lub utworzonemi przez wygiecie tego paska c zebami 12.Celem ograniczenia bocznego prze¬ stawiania suwaka 3 kazdorazowo o jedno miejsce liczbowe, w podstawowej plycie 1 umieszczone jest urzadzenie przytrzymu¬ jace, skladajace sie ze sprezyny 17 i kraz¬ ka 18, zapadajacego w jeden z rowków 16 szyny prowadnej 15. Umieszczony na su¬ waku 3 nad sworzniem prowadnym 5 zab 19 uruchomia kólka liczbowe kontroluja¬ cego mechanizmu 23.Na czterokanciastej czesci 23 walu na¬ pedowego 21, zaopatrzonego w korbe 20 i ulozonego w oslonie 2 maszyny rachun¬ kowej, sa przymocowane zapomoca srub 36 lozyska 35 do osi 26 mechanizmu licz¬ bowego. Na osi 26 umieszczone sa kófflca liczbowe 22 mechanizmu wynikowego i kól¬ ka liczbowe 22a mechanizmu obrotowego, bedace w stalem polaczeniu z kólkami do przenoszenia dziesiatków 37 {kólkami sprzegajacemi), których trapienie 38 wcho¬ dza w wywiercone otwory kólek liczbo¬ wych 22 i 22a. Rzeczone kólka liczbowe 22 i 22a moga byc bocznie przesuwanie za posrednictwem ruchomo umieszczonych na czterokanciastej osi 23 ramion prowadnych 39, których górna czesc w ksztalcie wide¬ lek obejmuje utworzony na piascie kazde¬ go kola 40 zlobek prowadny. To boczne przesuniecie nastepuje kazdorazowo w chwili, fdy umieszczony na kólku liczbo- wem 22 tr^ien do przenoszenia dziesiat¬ ków 2% napotyka trzpien 27, umieszczony na rozwidlonym koncu ramienia prowad- nego 39, a wiec po kazdym obrocie kólka liczbowego 22.Dolne konce 41 ramion prowadnych 39 mieszcza sie w wycieciach, w które jest zaopatrzony -drazek prowadny 43, znajdu¬ jacy sie'pod cisnieniem sprezyny 42 i pod wplywem wylaczajacego trzpienia 29. W szczelinach czterokanciastej czesci 23 sa osadzone palaki 33, na których wystaja¬ cych koncach 44 umieszczone sa krazki naciskowe 45, znajdujace sie pod dziala¬ niem sprezyn 47, przymocowanych kazda z jednej strony do paiaka 33, z drugiej zas — do podpory 46; kazdy krazek za¬ pada pomiedzy zeby 25 odnosnego kólka liczbowego 22, wzglednie 22a, wywierajac na nie równomierne cisnienie.Caly mechanizm przenoszacy jest przykryty przez dwa wygiete w ksztalcie kola plaszcze 30 i 32A ;zaopatrzone na swej wewnetrznej stronie w sztyfty oporowe 34 do kólek liczbowych, wzglednie trzpie¬ ni do przenoszenia dziesiatków 28. Plaszcz 32 posiada na strome przedniej okienko 31, w którem uwidacznia sie jedna cyfra kazdego kóftca 22 i 22a mechanizmów liczbowych. Naped kotek 22 mechanizmu liczbowego jest uskuteczniany zapomoca suwaka 3, mieszczacego sie na podstawo¬ wej plycie 1 i prowadzonego na sworz¬ niach 4 i 5.Sposób dzialania maszyny jest naste¬ pujacy. Suwak 3 ustawia sie odpowiednio do zamierzonego dzialania rachunkowego.Przy dodawaniu i odejmowaniu zostaje on tak przesuniety, by jego prawe wyciecie 7 znalazlo sie wprost jwJ kólkiem licdbo- wem jednosci. Jezeli ma byc dokonane mnozenie lub dzielenie, to suwak 3 zostaje przestawiony w zaleznosci od wielkosci liczb na lewo o i&zerokosc jednego kólka liczbowego lvib dalej. Po przestawieniu - 3 -wbok suwaka nalezy celeim nastawienia mnoznej lub jednej z dodajnych przesu¬ nac odpowiednio do nastawianej liczby na torach 10 gietkie zebnice 11 zapomoca po¬ laczonych z niemi uchwytów 13; przedtem jednak nalezy nacisnac wdól znajdujacy sie pod dzialaniem sprezyny 14 uchwyt 13 takf aby jego rozszerzona krawedz przeszla przez wyciecie 7. Kólka liczbowe 22, obracajace sie na stalej osi obiegaja¬ cej okolo walu napedowego 21, stykaja sie przy kazdym obrocie tego walu raz jeden z zebami 12 zebnic 11, które to zeby wskutek przesuniecia drazków zebatych 11 weszly na droge przebiegu kólek liczbo¬ wych 22; w ten sposób przy kazdym obro¬ cie walu 21, zaczepiajac zeby 12t kólka liczbowe 22 pokrecaja sie na odpowiednia wielkosc.Przy dodawaniu np. liczb 96 i 72 na¬ lezy po doprowadzeniu kólek liczbowych do polozenia zerowego suwak 3, jak juz wyjasniono, nastawic tak, aby lezace naj¬ wiecej na prawo wyciecie 7 znalazlo sie pod kólkiem liczbowem jednosci. Wtedy nastawia sie liczbe 96 zapomoca przesu¬ wania uchwytów 13 na pokrywajacym su¬ wak 3 blaszanym kapturze 6, a mianowi¬ cie jednostki 6 (fig. 1) w szeregu jedno¬ stek, a dziesiatki 9 w drugim szeregu. Od¬ nosne zebnice 11 przesuwaja sie przytem w lukowej czesci suwaka 3 w ten sposób, ze szesc wzglednie dziewiec zebów nasta¬ wiajacych znajdzie sie w pozycji dziala¬ nia. Przy uruchomieniu mechanizmu licz¬ bowego zostaje zatem kólko Jednosci po¬ krecone o szesc zebów, a kólko dziesiat¬ ków — o dziewiec zebów. Nastepnie zo¬ staje w podobny sposób nastawiona i prze¬ niesiona na mechanizm liczbowy liczba 72.Bocznie przesuwalna raczka korby 20 zapada po kazdym obrocie w odpowiednie zaglebienie.Gdy jedno z kólek liczbowych, np. kólko jednosci, przechodzi z dziewiatki na zero lub odwrotnie, wtedy trzpien do prze¬ noszenia dziesiatków 28, umieszczony na kólku liczbowem 22, styka sie z trzpieniem 27y umieszczonym na górnej czesci ramie¬ nia prowadnego 39, wskutek czego ramie to, wzglednie polaczone z niem kólko do przenoszenia dziesiatków 37 (kólko sprze¬ gajace), którego trzpienie 38 wchodza w wywiercone otwory najblizszego, np. re¬ jestrujacego dziesiatki kólka liczbowego 22, zostaje przesuniete do umieszczonego na lewo od niego kólka liczbowego w po¬ lozenie, w którem przy obracaniu korby 20 styka sie z trzpieniem oporowym 34, u- mieszczonym na wewnetrznej stronie pla¬ szcza 32; wskutek czego ramie lacznie ze sprzegnietem kólkiem liczbowem pokreca sie o jeden zab.Trzpienie oporowe sa w tym celu u- mieszczone na plaszczach 32 i 30 tak, iz tworza schodki, aby uskuteczniac stale i kolejne przenoszenie dziesiatków, przy- czem umieszczony zprzodu plaszcz 32 sluzy do przenoszenia dziesiatków przy obracaniu korby na prawo, tylny zas plaszcz 30 — przy obracaniu jej na lewo.Gdy rejestracja dziesiatków jest usku¬ teczniona, wtedy ramiona prowadne 39 i polaczone z niemi kólka sprzegajace 37 wracaja samoczynnie do dawnego poloze¬ nia za posrednictwem drazka prowadne¬ go 43, polaczonego luzno z koncami 41 ramion prowadnych 39 i przy kazdym ob¬ rocie bocznie przesuwanego przez wyla¬ czajacy trzpien 29, umieszczony na scian¬ ce oslony 2.W zupelnie podobny sposób odbywa sie przenoszenie dziesiaitków na kólkach 22a kontrolujacego mechanizmu. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Maszyna rachunkowa z mechani¬ zmem nastawiajacym, zaopatrzonym w o- biegajacy okolo stalej osi mechanizm licz¬ bowy, znamienna tem, ze w przesuwanej wzdluz osi czesci plaszcza odpowiednio r-= 4 r^do obiegajacego mechanizmu liczbowego u- mieszczone sa zeby, które uruchomiaja jedna czesc tego mechanizmu sluzaca do dodawania, przyczem zaleznie od tego przesuniecia dziala oporek kontrolujacego mechanizmu, tworzacego druga czesc wskazanego mechanizmu liczbowego. 2. Maszyna rachunkowa wedlug zastrz. 1, znamienna tern, ze w przesta¬ wianym bocznie suwaku (3)^ którego czesc tylna ma ksztalt wygiety, umieszczone sa przesuwane w prowadnicach (10) gietkie zehnice (11), zaopatrzone z jednej stro¬ ny w uchwyty (13), z drugiej zas — we wstawione zeby (12), sluzace do urucho¬ mienia kólek liczbowych. 3. Maszyna rachunkowa wedlug zastrz. 1 i 2, znamienna tern, ze wygiecie tylnej czesci suwaka (3) jest wykonane wedlug takiej krzywej lub luku kola, iz przesuwane na niej zeby (12) zebnicy, sty¬ kajac sie z kólkami liczbowemi (22) przy ich ruchu obiegowym, rozrzadzaja je dalej. 4. Maszyna rachunkowa wedlug zastrz. 1—3, znamienna tern, ze kazda gietka zebnica (11), przesuwana w odno¬ snej prowadnicy (10), moze byc przytrzy¬ mana w dowolnem polozeniu przez nasta¬ wienie znajdujacego sie pod dzialaniem sprezyny (14) uchwytu (13), umieszczone¬ go w przedniej czesci suwaka w odpowied- niem wycieciu (7). 5. Maszyna rachunkowa wedlug zastrz, 1 i 2, znamienna tern, ze w odpo- wiedniem miejscu suwaka (3), zaopatrzo¬ nego w gietkie zebnice (11), umieszczony jest zab (19), rozrzadzajacy kólka liczbo¬ we kontrolujacego mechanizmu (23). 6. Maszyna rachunkowa wedlug zastrz. 1, ¦ z mechanizmem do przenosze¬ nia dziesiatków, którego kazde kólko licz¬ bowe sklada sie z dwóch czesci i jedna z tych czesci moze przy przenoszeniu dzie¬ siatków przesuwac sie wzdluz osi wzgle¬ dem drugiej nieprzesuwanej w tym kierun¬ ku czesci kólka bez przerywania lacznosci pomiedzy temi czesciami, znamienna tern, ze przesuniecia wzdluz osi odnosnej czesci kólka (37) sa uskuteczniane zapomoca ru¬ chomo umieszczonego na osi obrotowej (21, 23) obiegajacego mechanizmu liczbo¬ wego (22, 22a) ramienia prowadnego (39), którego górny koniec obejjnuje zlobek pro- wadny wykonany w piascie (40) wskaza¬ nej czesci kólka (37), i które za posred¬ nictwem trzpienia rozdzielazego (28), u- mieszczonego na kólku liczbowem (22) poprzedniego miejsca wartosci, przy kaz¬ dym obrocie tego kólka jest przesuwane razem z prowadzona przez niego czescia kólka (37) wzgledem stalej czesci kólka (22, 22a). 7. Maszyna rachunkowa wedlug zaso-z, 1—6, znamienna tern, ze na we¬ wnetrznej stronie czesci plaszcza (30, 32), polaczonych z podstawa maszyny i posia¬ dajacych ksztalt walcowy, rozmieszczone sa trzpienie oporowe (34) tak, iz zaczepia¬ ja zeby (przesuwanej wzdluz osi czesci kólka (37) po jej przesunieciu, w celu po¬ krecenia tej czesci, przyczem wskazane trzpienie najlepiej rozmiescic schodkowe 8. Maszyna rachunkowa wedlug zastrz. 1—7, znamienna tern, ze jej me¬ chanizm do przenoszenia dziesiatków za¬ wiera luzno polaczony z koncami (41) ra¬ mion prowadnych (39) i znajdujacy sie pod dzialaniem sprezyny drazek (13), który przy kazdym obrocie jest przesuwa¬ ny bocznie za posrednictwem trzpienia wy¬ laczajacego (29), umieszczonego na scia¬ nie oslony (2) i uruchomianego przez ob¬ racanie korby, wskutek czego ramiona prowadne (39) i polaczone z niemi czesci kólek (37) po uskutecznionem przeniesie¬ niu dziesiatków wracaja samoczynnie do swego pierwotnego polozenia. 9. Maszyna rachunkowa wedlug zastrz. 1, znamienna tern, ze mechanizm do dodawania i kontrolujacy mechanizm sa umieszczone na jednej wspólnej osi. 10. Maszyna rachunkowa wedlugzastrz, 2, znamienna tern, ze zeby gietkich zebnic wstawione sa z odwrotnej od zaze¬ bienia strony w wyciecia pasków, wzgled¬ nie wienców i sa przytrzymywane zapo- moca jakiegokolwiek znanego urzadzenia w ten sposób, iz moga byc latwo wyjete. 11. Maszyna rachunkowa wedlug zastrz, 2, znamienna tern, ze zazebienie zebnic wytworzone jest przez wstawienie zebów w jeden lub wiecej pasków metalo¬ wych, lub tez przez wygiecie tych pasków. Jean Bergmann. Zastepca: Inz. A. Wolfowicz, rzecznik patentowy.£Do opisu patentowego Nr 9095. Ark. i. j] nzr nzr fin" 4 (S| + 1 -r-LDo opisu patentowego Nr 9095. Ark.

2. Fig. 8 Fio 11 r Ir z V ftp-'11 c V F/o. 1$ D w N N N N s i i L— Jb ¦tf- 1Z C—i l /vo. 75 a Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL