Ir\dL;ov ti.X A.: Opublikowano dnia 30 wrzesnia 1955 r. £ aof^AJcp POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38196 KL 43 a/-M©0 RIV - Officine di Vilkr Perosa Societa per Azioni *) Turyn, Wlochy Kasa rejeslrujqca Patent trwa od dnia 31 grudnia 1953 r.Wynalazek dotyczy kas rejestrujacych i ma za zadanie rozwiazanie zagadnienia budowy taniej kasy rejestrujacej, mogacej wykonywac wszelkie czynnosci zasadnicze przy sprzedazy w lokalu handlowym.Kasa rejestrujaca wedlug wynalazku nalezy do typu przyrzadów w których akumulacje watrosci wytwarza sie przez wahliwe drazki, przenoszace ruch ma tarcze, drukujace na kuponach i tasmie kontrolnej, albo na zaopatrzone w cyfry bebny, pozwalajace na ogladanie odnosnej wartosci przez kupujacego.Wedlug pierwszej charakterystyki wynalazku, ruch drazków wahliwych i nastawnych przenosi sie na tarcze drukujace i bebny wskazujace za pomoca poziomych pretów, laczacych kazdy z draz- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, wynalazku jest Giovanni Barberis. ze twórca ków z odnosna tarcza i odnosnym bebnem. Jeden z tych pretów stanowi os obrotu drazka podczas gdy inne sa do niego równolegle.Wedlug nastepnej charakterystyki wynalazku, na boku kazdego drazka nastawnego znajduje sie zebaty wycinek kola, polaczony z drazkiem za pomoca sprezyny. Wycinek ten jest poruszany przez drazek podczas nastawiania przez sprezyne i podczas pierwszej fazy cyklu zazebia sie z ko¬ lem zebatym urzadzenia sumujacego. W nastep¬ nej fazie cyklu, wszystkie wycinki zebate sa rów¬ noczesnie ustawione w ich pozycje poczatkowa za pomoca preta, poruszanego walkiem krzywko¬ wym maszyny, dzialajacego na plaszczyzne po¬ chyla dolna wycinków. Podczas tej fazy powrotu do pozycji poczatkowej wycinki zapewniaja obrót kól zebatych urzadzenia sumujacego o kat, odpo¬ wiadajacy nastawionej wartosci i zapewniaja w ten sposób dodanie wartosci w urzadzeniu sumujacym.Nastepne cechy charakterystyczne wynalazku zostana opisane w powolaniu sie na rysunek sche¬ matyczny, w którym przedstawiono tytulem przy¬ kladu, nie ograniczajacego wynalazku, jeden ze sposobów wykonania.Fig. 1 przedstawia w perspektywie widok kasy z frontu, f:g. 2 — w perspektywie widok kasy od tylu, fig. 3 — widok objasniajacy mechanizm kasy, w którym dla wiekszej wyrazistosci, rózne osie zostaly od siebie oddalone o pewien odstep dla unikniecia widoku wzajemnego ich nakladania sie, fig. 4 — widok w perspektywie grupy draz¬ ków nastawczyeh, wycinków zebatych, zwiazanych z tymi drazkami, bebnów wskazujacych i tarcz drukujacych, fig. 5 — widok kasy w przekroju wedlug linii V—V na fig. 3, fig. 6 — widok kasy od tylu, fig. 7 — widok w perspektywie walka krzywkowego, fig. 8. — widok kasy w przekroju wedlug linii VIII—VIII na fig. 3, fig. 9 — widok w przekroju wedlug linii IX—IX na fig. 3, fig. 10.— widok perspektywiczny boku kasy po zdje¬ ciu lewej pokrywy, fig. 11 — widok kasy od le¬ wej strony, fig. 12 — widok w przekroju na pra¬ wo od narzadów drukujacych, fig. 13 ¦— widok perpektywiczny narzadów do posuwu tasmy kon¬ trolnej, fig. 14 — widok perspektywiczny narzadów drukujacych.Do podstawy 1 przymocowane sa dwa boki 2 i 3.Bok 3 posiada przytwierdzony do niego czop 4, na którym obraca sie tulejka 5 raczki 6 z przy¬ mocowanym do niej kolem zebatym 7, które za posrednictwem kólek zebatych 8 i 9 porusza wal krzywkowy 10. Na wale tym sa zamocowane dwie krzywki 11, 12 do wlaczania i wylaczania urza¬ dzenia sumujacego, grupa krzywek 13, 14, 15, 16, zaopatrzonych w wyciecia 13a, 14a, 15a, 16a dla blokady maszyny, jezeli drazki nastawcze nie sa w swych dokladnych polozeniach i dwie krzywki 11 i 18 dla zawracania na pozycje poczatkowa wy¬ cinków, przenoszacych ustawiona wartosc na urza¬ dzenie sumujace.Na osi 19 zmontowane sa cztery drazki nastaw¬ cze 20, 21, 22, 23, iz których pierwszy jest zamo¬ cowany do osi zatyczka 50, inne zas sa na niej osadzone luzno.Kazdy z czterech drazków posiada skuwke P dla recznego operowania drazkiem i jest prowa¬ dzony w wycieciu stalej poprzeczki T, a to celem zachowania ich wzajemnej równoleglosci. Kazdy drazek posiada jeden czop podciety 24, 25, 26 lub 27, o który opiera sie grzbietem odnosny wycinek 28, 29, 30 lub 31 kólka, obracajacego sie na tej samej osi 19, zaopatrzonego w uzebienie do poru¬ szania urzadzenia sumujacego, odpowiednio do ustawienia drazków.Cztery wycinki 28, 29, 30, 31 sa pod dzialaniem A sprezyn 32, 33, 34, 35, które staraja sie utrzymac grzbiety wycinków kólek na podcietych czopach odnosnych drazków.Podczas nastawiania, wycinki kólek towarzysza ruchom drazków dzieki odnosnym sprezynom i wracaja na pozycje wyjsciowa w czasie cyklu pracy, dzieki urzadzeniu opisanemu ponizej.Dokladna pozycja ustawienia róznych dzwigni, odpowiadajaca oznaczonej wartosci, otrzymuje sie za pomoca uzebienia 36, 37, 38, 39 drazków (fig. 4 i 9), miedzy które zaskakuja krazki 40, 41, 42, 43, znajdujace sie na dzwigniach 44, 45, 46, 47, zamo¬ cowanych uchylnie na osi 48 i poddanych dziala¬ niu sprezyn 49.Dzwignie 44, 45, 46, 47 posiadaja na dolnych koncach (fig. 6) zagiete haczyki 44a, 45a, 46a, 47a, wpadajace w odpowiednie wyciecia 16a, 15a, 14a, 13a, krzywek 16, 15, 14, 13, jezeli krazki tych dzwi¬ gni znajduja sie na wierzcholkach uzebienia drazków nastawnych, co uniemozliwia obrót wal¬ ka krzywkowego w takiej pozycji posredniej.Opisany powyzej uklad spelnia jednoczesnie funkcje, uniemozliwiajaca przesuniecia sie draz¬ ków nastawnych po rozpoczeciu cyklu, gdyz wy¬ giete zakonczenie dzwigni 44 do 47 zaskakiwaly by w profile zewnetrzne odnosnych krzywek 13 do 16.Drazek nastawny 20, zamocowany do walka 19 za pomoca zatyczki 50 porusza tarcze drukujaca 51 i beben wskazujacy 58, zamocowane do walka 19 zatyczka 58a.Do drazka nastawnego 21 jest zamocowany po¬ ziomy pret 52, zapewniajacy obrót tarczy druku¬ jacej 53 i bebna wskazujacego 59. Do drazka 22 jest zamocowany poziomy pret 54, zapewniajacy obrót tarczy drukujacej 55 i bebna wskazujacego 60, a do drazka 23 jest zamocowany beben wska¬ zujacy 61 i pret 56, przenoszacy ruch na tarcze drukujaca 57 (fig. 4).Wskazania bebnów 58, 59, 60, 61 sa widoczne od tylnej strony maszyny przez okienko i7, wyko¬ nane w oslonie C. Okienko to jest zasloniete przez plytke 62 od chwili, gdy drazki nastawcze sa przestawione, a zostaje osloniete dopiero przy koncu cyklu po dodaniu przerzutu na urzadzenie sumujace.W tym celu plytka 62 (fig. 6, 8), stanowi calosc z suwakiem 63, którego rozwidlone konce sa pro¬ wadzone pionowo na osiach 48 i 67. Sprezyna 64 jest przytwierdzona jednym koncem do suwaka,drugim zas do osi 48, utrzymujac go w pozycji podniesionej.Suwak 63 posiada zabek 63a, o który opiera sie koleczek 65 drazka 66, zmontowanego uchylnie na osi 67 i bedacego pod dzialaniem sprezyny 68, która stara sie go wychylic w kierunku strzalki 69.Suwak 63 posiada wystep 63b, na który dziala podczas pracy trzpien 155 krzywki 15, przesuwa¬ jac do dolu suwak 63 i zapewniajac w ten sposób widocznosc bebnów przez okienko F.. Zamkniecie okienka F przez plytke 62 dokony¬ wa sie z chwila przestawienia drazków nastaw¬ nych z ich pozycji wyjsciowej, dzialaniem boków drazków 44, 45, 46, 47 na kolek 65.W ten sposób otrzymuje sie wychylanie drazka 66 w kierunku przeciwnym do strzalki 69 i po¬ zwala sprezynie 64 na podniesienie suwaka do góty.Urzadzenie do dodawania wartosci w czasie cyklu na urzadzenie sumujace posiada konstrukcje nastepujaca (fig. 8). Na bokach 2 i-3 kasy zalozo¬ ny jest obrotowo walek 70 i na tym walku sa za¬ mocowane dwa drazki 71, polaczone poprzeczka 72.Na tym samym walkii 70 jest zamiocowany drazek 73 z dwoma krazkami 74, 75, opierajacymi sie na krzywkach 17 i 18 tak, aby poruszac poprzeczke 72 w czasie cyklu.Miedzy bokami 2 i 3 jest zalozona obrotowo (fig. 3) os 76, podtrzymujaca za posrednictwem plytek 77 i 77a os 78 z kólkami zebatymi 79 i beb¬ nami liczbowymi 80 urzadzenia sumujacego.Os 78 posiada tulejke 81, zaopatrzona w nacie¬ cie 82 za pomoca którego mozna ja obracac klur czem Ki dla nastawiania na zero.Plytki boczne 77 podtrzymuja jednoczesnie os pomocnicza 83 z krzywkami 84, przerzucajacymi dziesiatki. Os 83 posiada kólko zebate 85, które jest poruszane podczas cyklu przez walek krzyw¬ kowy 10 za posrednictwem zespolu kólek zebatych 85—86, 87—88.Urzadzenie to pracuje w sposób nastepujacy.Przy ustawianiu drazków nastawczych wycinki 28 do 31 kólek wychylaja sie w dól odpowiednio do katowych wychylen tych drazków. Podczas cyklu 'operacyjnego, uskutecznianego raczka 6, przez obrót walka krzywkowego 10, krzywki 11 i 12, powoduja obrót plytek 77 i 77a w kierunku, przeciwnym do ruchu wskazówek zegara (fig. 8 i 9), wytwarzajac zazebienie kólek zebatych 79 urza¬ dzenia sumujacego z wycinkami zebatymi. W mia¬ re postepu cyklu, krzywki 17 i 18 powoduja obrót w kierunku, przeciwnym wskazówkom zegara (fig. 8 i 9) poprzeczki 72, która dzialajac na górne brzegi profilu wygietego wycinków zebatych 28 do 31 kólek (na rysunku fig. 8 i 9), pokazuja tyl¬ ko brzeg 31 wycinka 31 kola, zapewniaja powrót wycinków do pozycji poczatkowej i w konsek¬ wencji obrót kólek zebatych 79 odpowiednio do nastawionej wartosci.: Podczas powrotu wycinków, sprezyny 32 do 35 zostaja naciagniete. Na koncu tej fazy plytki 77 i 77a wychylaja sie w kierunku ruchu wskazówek zegara, zalaczajac zazebienie urzadzenia sumuja¬ cego z wycinkami. t Nastepnie poprzeczka 72 wraca z polozenia 72''r pokazanego linia przerywana na fig. 8, do swej pozycji wyjsciowej, pozwalajac wycinkom powrót pod dzialanem swych sprezyn do pozycji, odpo¬ wiadajacej nastawionej wartosci.Maszyna jest w ten sposób gotowa do wyko¬ nania nowego cyklu operacyjnego tej samej war¬ tosci, bez osobnego nastawienia.Jak to pokazano na fig? 9, profil wygiety 31b wycinka 31, jak równiez profil innych wycinków zebatych stanowi luk kola, które gdy te wycinki" sa w pozycji wyjsciowej ma srodek tia osi obrotu 70 poprzeczki 72 i posiada promien A, mniej wie¬ cej równy najwiekszej odleglosci miedzy po¬ wierzchnia poprzeczki 72 i osia obrotu 70. W ten sposób otrzymuje sie w ramach cyklu dokladny powrót wszystkich wycinków do pozycji wyjscio¬ wej i dokladne przerzucenie wartosci na urzadze- mie sumujace, bez potrzeby projektowania srodków dla regulacji drogi wycinków.Podczas wykonywania cyklu operacyjnego, ze¬ bate kolo 86 (fig. 5), obracajace sie w sposób ciag¬ ly dzieki kolu 87, czesciowo zazebia swe zeby z kolem zebatym 85 i powoduje obrót osi pomoc¬ niczej 83 i wykonywanie uprzednio przygotowa- - nego przeniesienia.Blokada, odczytywanie i nastawienie na zero urzadzenia sumujacego polega na nastepujacym.Na boku 3 maszyny zamocowany jest drazek dwuramienny 89, mogacy wychylac sie na osi 89a.Przy koncu cyklu drazek ten zostaje wychylony przez kolek 9a, znajdujacy sie na kole zebatym 9, dzialajacy na koniec 895 drazka.Drugi koniec drazka 89c zostaje w ten sposób wsuniety pod wystep krzywki 90, zamocowanej na tulejce 5 korbki dla ustalenia pozycji korbki po zakonczeniu cyklu.Dla umozliwienia puszczenia w ruch maszyny, nalezy pokrecic korbka 6 pare stopni w kierunku przeciwnym, a to celem umozliwienia, aby dra¬ zek 89 pod dzialaniem sprezyny 98 mógl wycofac sie poza zasieg krzywki i oprzec sie o kolek 101.Na boku 3 sa równiez zalozone uchylnie na trzpieniu 96 dwa drazki 91 i 95, bedace pod dzia- — 3 —laniem sprezyn 102 i 97. Drazek 91 posiada jeden zabek 9la, wchodzacy miedzy zeby kólka zeba¬ tego 7, blokujacy maszyne dzialaniem krzywki 92, zamocowanej na ruchomej czesci 93 zamka, otwie¬ ranego kluczem.Po wykonaniu cyklu, zabek 91a wpada pomie¬ dzy zeby kola zebatego 7 i na koncu cyklu znaj¬ duje sie naprzeciwko zeba 7a o profilu pochylym, który pozwala na wychylenie raczki w kierunku przeciwnym dla uruchomienia maszyny.Drazek 95 moze byc przestawiony dzialaniem krzywki 94, poruszanej w sposób analogiczny za pomoca klucza K, a to celem jego wychylenia w kierunku strzalki i przestawienia wystepu 95a drazka, odkrywajacego szczeline w pokrywie C, dla umozliwienia osiowego przesuwu pierscienia 99 wspóldzialajacego z ramka 100.Osiowy przesuw ramki 100 spowodowane jest wstawieniem klucza Kj w naciecie 82 osi 81, co pozwala na odczyt wartosci zebranych w urzadze¬ niu sumujacym. Przekrecenie tegoz klucza powo¬ duje powrót na zero urzadzenia sumujacego.Podczas tej czynnosci odczytu — maszyna jest zablokowana.Na koncu walka krzywkowego 10 (fig. 7), wy¬ stajacym z boku 2 kasy sa zaklinowane nastepu¬ jace narzady: czesciowo uzebione kolo 103, dwie krzywki 104 i 105 i kolo 106, zaopatrzone w jeden zab.Kolo 103 (fig. 11 i 14) dziala za posrednictwem zespolu kól zebatych 107, 108, 109, 110 podczas wykonywania cyklu, powodujac obrót bebna 111, zaopatrzonego w dwie moletowane krawedzie 112, powodujace przesuw paska 178 papieru, odwija- jacego sie z rolki 179. Talon s przy wyjsciu z okienka 180 (fig. 10) zostaje oderwany z paska 178.Tenze beben 111 (fig. 14) posiada plytke grawe¬ rowana lila dla druku dodatkowego napisu na talonie. Nakladanie farby na plytke lila odbywa sie za pomoca walka 113 z farba. Posuw talonu odbywa sie pod wplywem walka 114, obciagnie¬ tego guma i osadzonego obrotowo na podstawce '11.5-i opierajacego sie o moletowane krawedzie 112.Podstawka 115, zalozona jest uchylnie na osi 116 (fig. 11) i moze byc wychylona od zewnatrz celem dowolnego przerwania podazy talonu.Urzadzenie to sklada sie z dzwigni 117 (fig. 10 i 12) z zamocowana na niej plytka 118, zamoco¬ wana uchylnie na trzpieniu 119 i posiadajaca wy¬ ciecia profilowe 118a, 119b, 118c. Na profilu 118a, opiera sie rolka 120 suwaka 121, zaopatrzonego w dwa wykroje prowadnicze 122 i 123, zachodzace na trzpienie stale 124 i 125. Suwak jest przycia¬ gany przez sprezyne 126.Obnizenie konca dzwigni 117 powoduje podnie¬ sienie suwaka i tym samym podniesienie zamo¬ cowanego na nim walka 113 z farba.Na profilu 118b opiera sie trzpien 127 dzwigni 128, zamocowanej uchylnie na trzpieniu 129 i scia¬ ganej przez sprezyne 130.Dzwignia 128 posiada od dolu profil 128a, na którym opiera sie kolek 131 podstawki 115.. Obni¬ zenie dzwigni 117 powoduje wychylenie sie dzwig¬ ni 128 w kierunku przeciwnym do ruchu wska¬ zówek zegara i na skutek tego, obnizenia pod¬ stawki 115, wbrew dzialaniu sprezyny 130.Podstawka 115 jest utrzymywana w pozycji dolnej dzieki oparciu sie trzpienia 127 na profilu 118c.Dzwignia 128 posiada równiez na jednym koncu zagiecie 128b, zachodzace przy wychyleniu sie jej na wciecie 133a dzwigni drukujacej 133, przeciw¬ dzialajace w ten sposób zadrukowaniu talonu.Dwie krzywki 104 i 105 wspólpracuja z dwoma dzwigniami 132 i 133, osadzonymi uchylnie na wspólnym trzpieniu 134. Dzwignia 132 przyciaga¬ na jest przez sprezyne 135 i posiada tampon 136, drukujacy ustawiona wartosc i date na tasmie kontrolnej. Dzwignia 133, przyciagana przez spre¬ zyne 137, posiada tampon 138, drukujacy usta¬ wiona wartosc i date na talonie.Druk wartosci odbywa sie za pomoca tarcz dru¬ kujacych 51, 53, 55 i 57, (opisanych poprzednio), podczas gdy druk daty odbywa sie za pomoca tarcz 139, 140, 141, z których pierwszy sluzy dla druku miesiecy, a dwa pozostale dla druku dnia miesiaca.Trzy tarcze do drukowania daty obracaja sie na wspólnej osi 142 (fig. 14) za pomoca odpowiada¬ jacych im kolków 143, 144, 145 i sa utrzymywane w pozycji za pomoca trzpienia 146, wkreconego w scianke 147 i przechodzacego przez odpowiednie otwory tych trzech krazków, oraz utrzymujacego ich ustawienie pod linie.Kolo 106 o jednym zebie (fig. 12), wykonujace jeden obrót w czasie cyklu, porusza jednoczesnie dwa kola zebate 148 i .149m Kolo 148 obraca sie na stalej osi 150 i posiada szereg okienek 151 r w które wchodza dwie sprezynujace blaszki 152 (fig. 13), wyciete w tarczy 153, zaczepionej dwoma jezyczkami 154 w opowiednich wycieciach 155 bebna 156.Beben 156 posiada podluzne wciecie 157, w które wchodzi klucz 158, sluzacy do zamocowania tasmy kontrolnej 159, odwijajacej sie z rolki 160; obra- — 4 —cajacej sie „na .osi. 161 i przechodzacej przez trzpie¬ nie prowadzace 162 i 163.Zaczep blaszek 152 o okienko 151 stanowi sprzeglo z wolnym biegiem, pozwalajace na recz¬ ny przesuw tasmy przez obrót kluczem 158, pod¬ czas gdy maszyna jest nieczynna.Kolo zebate 149 (fig. 12), zamocowane obrotowo na osi 164, powoduje za posrednictwem urzadze¬ nia, analogicznego do opisanego uprzednio, obrót móletowanego bebna 165, powodujacego posuw tasmy 166 z farba, przez która drukuje siedem tarczy drukujacych.Tasma w swym biegu przechodzi miedzy tampo¬ nami 136, 138 (fig.. 12), znajdujacymi sie na dzwi¬ gniach 132 i 133 i siedmioma tarczami drukujacymi i jest utrzymana w naciagu przez trzpien 167 (fig. 11) dzwigni 168, odciaganej przez sprezyne 170 i obracajacej sie na osi 169.Tasma jest czerniona przez tampon 171, zamo¬ cowany na suwaku 172, zaopatrzonym w wyciecia 173 i 174, zachodzace na stale trzpienie prowad¬ nicze 175 i 176. Suwak 172 przesuwa sie pod dzia¬ laniem sprezyny 177, utrzymujacej go stale w kon¬ takcie z tasma 166. PL