Sposób wytwarzania stalowej liny plaskiej i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do wytwarzania plaskiej liny z plecionego drutu stalowego majacej duza wytrzymalosc i skladajacej sie przynajmniej z dwóch odcinków liny wykona¬ nych ze skretek drucianych i ulozonych obok siebie.Odcinki liny polaczone sa ze soba za pomoca ele¬ mentów polaczeniowych, przy czym ulozone obok siebie odcinki liny maja przeciwny kierunek skretu.W tradycyjnej stalowej drucianej linie plaskiej skretki zszywane sa miekkim drutem stalowym szwem prostym lub podwójnym, w zaleznosci od przeznaczenia liny plaskiej wzglednie wymogów wytrzymalosciowych. Tego rodzaju tradycyjne liny plaskie z drutu stalowego zszywane sa recznie, lina plaska zszyta recznie jest niejednolita, poniewaz druty zszywajace przechodzace prawie prostopadle do kierunku wzdluznego liny napiete sa w róznym stopniu. Szerokosc i grubosc gotowej liny plaskiej wykazuja mniejsze lub wieksze odchylenia, wskutek czego tak wykonane liny plaskie podlegaja podczas pracy szkodliwym drganiom, wydluzeniu wzgledne¬ mu lub skreceniu, w zwiazku z czym zmniejsza sie pewnosc jej eksploatacji. Plaskie liny z drutu sta¬ lowego stosowane sa glównie w kopalniach, przede wszystkim do urzadzen transportowych w szybach wyciagowych, jak na przyklad do zawieszania, po¬ ruszania i wywazania klatek szybowych wzglednie urzadzen wyciagowych.W przypadku, kiedy druty zszywajace nakladaja sie na pojedyncze skretki liny plaskiej, przy znacz- 10 15 20 25 80 nym obciazeniu liny w niektórych miejscach po¬ wstaje wiekszy nacisk powierzchniowy od do¬ puszczalnego, co prowadzi do przedwczesnego zni¬ szczenia pojedynczych drutów zszywajacych.Ponadto przy tak zwanych podwójnie szytych linach plaskich, w miejscach krzyzowania sie dru¬ tów zszywajacych lina ma wieksza grubosc niz na obrzezach, a podwójne szwy wplywaja takze na zmniejszenie podatnosci liny na zginanie.Ponadto powstajace wybrzuszenia poprzeczne po¬ wodujace nierównomierny rozklad obciazenia we¬ wnatrz przekroju, które tym samym równiez szkod¬ liwie wplywaja na wytrzymalosc na rozciaganie i wytrzymalosc zmeczeniowa linki plaskiej. Reczne wytwarzanie lin jest nadzwyczaj nieekonomiczne i pracochlonne. Ponadto przy recznym zszywaniu lin plaskich otrzymuje sie, zatrudniajac nawet naj¬ bardziej wprawionych robotników, produkt krzywy i niejednolity dlatego, ze ukladane obok siebie od¬ cinki liny musza byc za pomoca igly rozpierane, po czym druty zszywajace musza byc wprowadzone z dwóch stron liny, a nastepnie musza byc silnie sciagniete. Sciagniecie nie moze nigdy nastapic równomiernie, poniewaz zalezy ono od stanu fizycz¬ nego wzglednie stopnia zmeczenia zatrudnionych robotników.Znane stalowe liny plaskie daja ograniczone ko¬ rzysci równiez z punktu widzenia eksploatacji, gdyz w nastepstwie wymienionych poprzednio nierówno¬ miernych przekrojów i róznego stopnia naprezenia 72 74972 749 drutów zszywajacych maja one sklonnosc do skre¬ cania sie, co przy stosowanych zwykle w kopal¬ niach 15—30 metrowych linach moze doprowadzic do skrecenia sie liny o cale 180° w nastepstwie czego nastepuje zniszczenie szwu. Niekorzystne sa takze uderzenia o strone wewnetrzna tarczy kraz¬ ków prowadzacych, wskutek drgan i ruchów liny wokól wlasnej osi, powodujacych szybkie zuzywanie sie drutów zszywajacych, przetarcie i uszkodzenie szwu.W znanych linach znajdujace sie obok siebie od¬ cinki liny maja niejednakowa dlugosc, co sprawia, ze krótsze bardziej sa obciazone na wydluzenie, a zachodzace zmiany ksztaltu prowadza do szyb¬ kiego i przedwczesnego ich zuzycia., Celem wynalazku jest opracowanie calkowicie zmechanizowanego i wysoko wydajnego sposobu wytwarzania lin.Wedlug wynalazku plaska line z drutu stalowego, majaca duza wytrzymalosc i skladajaca sie z co najmniej dwóch odcinków ulozonych równolegle i polaczonych ze soba za pomoca elementów pola¬ czeniowych, wytwarza sie w ten sposób, ze od¬ cinki liny ulozone równolegle wprowadza sie do przyrzadu rozdzielajacego, gdzie tworza (przesmyk, do którego wjprowadza sie sworznie, a nastepnie odcinki liny dociskane sa do siebie tarczami pro¬ wadzacymi, dla uzyskania liny o scisle okreslonej szerokosci.Urzadzenie wedlug wynalazku ma przyrzad roz¬ dzielajacy do rozdzielania skretek poszczególnych odcinków lin, prety do zabezpieczania jednakowego polozenia poszczególnych skretek, wprowadzone do przesmyków powstalych przez rozdzielenie skretek, oraz zespól do wprowadzania tych skretów w przes¬ myki utworzone pomiedzy skretkami. Prety sluzace do rozdzielania poszczególnych skretek zaopatrzone sa na jednym koncu w otwór sluzacy do zamoco¬ wania isworznia wprowadzanego do splotu. Drugi koniec jest tak uksztaltowany, ze umozliwia pod¬ laczenie do jakiegokolwiek znanego urzadzenia pod¬ noszacego. Ponadto urzadzenie posiada przyrzad do ciaglego przesuwu polaczonych odcinków liny.Przyrzad rozdzielajacy sklada sie z szeregu za¬ zebiajacych sie i obracajacych sie w przeciwnym kierunku kól zebatych, z których kazde zaopatrzone jest w taka ilosc otworów, ile skretek zawiera od¬ cinek liny, który ma byc rozdzielony. W porównaniu ze znanymi dotychczas podobnymi linami, plaska lina z drutu stalowego wedlug wynalazku ma liczne zalety, z których najwazniejsze zawdziecza sie temu, ze na miejsce szwów zastosowane sa sworznie wpro¬ wadzane pomiedzy skretki odcinków liny, poniewaz dzieki temu rozwiazaniu, uzytkowa dlugosc two¬ rzacych line odcinków jest calkowicie identyczna i przez to pojedyncze odcinki liny pod dzialaniem ciezaru poddane sa takiemu samemu obciazeniu.Oprócz tego lina jest calkowicie prosta geometrycz¬ nie i w porównaniu do wszystkich innych dotych¬ czas znanych podobnych lin jest samonastawialna, co oznacza, ze przy poszczególnych polozonych po¬ przecznie sworzniach zarówno w kierunku wzdluz¬ nym jak i poprzecznym stale odpowiednio ukierun¬ kowuje sie* Jako dalsze nastepstwo wyeliminowania szwów jest brak niepozadanego ruchu drgan i skre¬ cania liny wokól swojej osi wzdluznej jak równiez wynikajacych z tego innych niepozadanych zjawisk, w zwiazku z czym w ostatecznym wyniku uzyskuje sie trwalosc wielokrotnie wieksza od tradycyjnych 5 lin. Zgodnie z doswiadczeniami gotowa lina wyka¬ zuje takze z tego powodu zwiekszona gietkosc, po¬ niewaz pomiedzy poszczególnymi czlonami sklada sie z regularnie powtarzajacych sie odcinków, które podobnie jak lancuch sworzniowy w stosunku do 10 siebie moga latwo obracac sie wokól osi sworzni.Sposób wedlug wynalazku w porównaniu z trady¬ cyjna technologia jest tanszy o 20 do 30 procent, wydajnosc produkcji jest szesciokrotnie do siedmio¬ krotnie wyzsza. Przedmiot wynalazku jest uwidocz- 15 niony w przykladzie wykonania na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia plaska line z drutu stalowego wykonanego sposobem wedlug wynalazku, w wi¬ doku z góry, fig. 2 — line w widoku z boku, fig. 3 — sworzen sluzacy do laczenia odcinków liny w wi- 20 doku z góry, fig. 4 — sworzen w widoku z boku, fig. 5 — sworzen w przekroju poprzecznym wzdluz pro¬ stej V—V z fig. 3, fig. 6 — schemat technologiczny urzadzenia do wytwarzania liny w widoku z boku, fig. 7 schemat urzadzenia w widoku z góry, fig. 8 — 25 pret do rozdzielania skretek i wprowadzania sworz¬ ni, fig. 9 — przyrzad rozdzielajacy w widoku z boku, fig. 10 — przyrzad rozdzielajacy w przekroju wzdluz prostej X—X widocznej na fig. 9.Sworznie 5 z lbami 4 wprowadzane sa pomiedzy so skretki 3 odcinków lin 2 plaskiej liny 1 z drutu sta¬ lowego. W przedstawionym na fig. 1 przykladzie wykonania liny, obok siebie umieszczone sa cztery odcinki liny 2, których skretki otaczaja sworznie 5 raz z jednej i raz z drugiej strony,' jak to przedsta- 35 wiono na fig. 2.Na fig. 5 sworznie maja przekrój owalny, a pla¬ szczyzna symetrii przechodzaca ponad osia 5 odpo¬ wiada plaszczyznie symetrii 8 liny 1, natomiast 7 jest osia geometryczna poszczególnych odcinków liny 1. 40 Promien krzywizny owalnego przekroju sworznia 5, wzdluz którego nakladaja sie skretki 3 na swo¬ rzen 5, jest wiekszy lub mniejszy w zaleznosci od tego, czy sworznie 5 bardziej lub mniej gesto roz¬ mieszczone sa na linie 1. 45 Wytwarzanie plaskiej liny o wysokiej wytrzy¬ malosci z drutu stalowego sposobem wedlug wy¬ nalazku odbywa sie tak jak to przedstawiono sche¬ matycznie na fig. 6 i 7. Odcinki liny 2 sluzace do wytwarzania liny 1 sa podawane z bebnów 12 na 50 stojakach podawczych przez rozdzielacz 13 do glo¬ wicy rozdzielczej 14 tworzacej przesmyk 15, do któ¬ rego wprowadzany jest za pomoca automatycznego urzadzenia 16 pret 17 do utrzymywania przesmyku w stanie otwartym. Pret 17 przedstawiony w po¬ wiekszeniu na fig. 8, ma na jednym koncu otwór 18 do zamocowania sworznia 5, który ma byc wpro¬ wadzony do liny 1, drugi koniec natomiast zaopa¬ trzony jest w leb 19. Uruchomienie preta 17 i jego przesuw przez line 1 nastepuje przy pomocy lan¬ cucha 21 bez konca.Podczas tego przesuwu sworzen 5 wprowadzony do otworu 18 zabierany jest przez pret 17 i wpro¬ wadzany do liny 1 w okreslonym miejscu. Polozenie odcinków liny prowadzonych przez przyrzad roz- 65 dzielajacy 14 ustalone jest przez przenosniki wal- 6072 749 6 kowe 22, które lacza nastepnie odcinki liny 2 w taki sposób, ze tworzy sie pomiedzy tarczami prowadza¬ cymi 23 odpowiednia szerokosc b liny 1. Sworznie 5 wprowadzane sa przez urzadzenie podawcze 24 w otwór 18 w pretach 17.Aby zapobiec wypadnieciu sworzni 5 z otworów 18, prety 17 ujmowane sa przez lancuch 21 bez kon¬ ca i przeciagane do góry przy czym podpierane sa przez podpore 26 pneumatycznie sterowanego stolu 25 tak dlugo, az sworzen 5 wprowadzony zostanie do liny 1. Nastepnie pret 17 sluzacy do utworzenia przesmyków 15 podnoszony jest przez lancuch 21 bez konca i przesuwany na przenosnik tasmowy 27, który podaje go znowu do automatycznego urza¬ dzenia podawczego 16. Do przesuwania liny 1 za¬ opatrzonej juz w sworzen 5 sluzy urzadzenie 28.Na fig. 9 i 10 pokazano przyrzad rozdzielajacy 14, który jest zespolem kól zebatych 31 umieszczonych w obudowie 20 na lozyskach 30. Kola zebate 31 maja otwory zwrócone w kierunku przebiegu liny 1. Ilosc otworów odpowiada ilosci skretek 3. Odcinki liny 2 skladaja sie z czterech skretek 3 ze zmiennie prze¬ ciwstawnym kierunkiem skretu, przeprowadzenie skretek 3 przez otwory 32 kól zebatych 31 powoduje automatycznie otwarcie przesmyku 15, przez co u- mozliwione zostaje wprowadzenie pretów 17 w przesmyki 15. PL PL PL PL