Znane sa sposoby przechowywania w silosach paszy swiezej i ewentualnie ziemniaków, polegajace na stosowaniu do¬ datków kwasu lub cukru, przy czym jed¬ noczesne stosowanie kwasu i cukru oka¬ zalo sie równiez bardzo korzystne. Mimo tych wyników dazy sie do obnizenia kosz¬ tów przechowywania przez pominiecie do¬ datków, zwlaszcza kwasu, szkodliwego dla zwierzat. Bez dodatków jednakze nie za¬ wsze udaje sie nalezycie przechowac pa¬ sze, nawet gdy przez krajanie i- stlaczanie jej zapobiega sie niepozadanemu doplywo¬ wi powietrza.Wynalazek polega na tym, ze prz&z specjalnie silne stlaczanie paszy w zbior¬ niku (silosie) powoduje sie obfity wyplyw soku, przy przechowywaniu zas paszy, za¬ wierajacej malo soku wlasnego, dodaje sie nieduza ilosc cieczy tak, aby utworzyla sie warstwa cieczy, która pokrywa calkowi¬ cie mase paszy. Kwasu albo nie dodaje sie przy tym wcale, zwlaszcza gdy pasza swie¬ za jest juz nieco zwiedla, albo tez dodaje sie tylko male ilosci kwasu (mniej wiecej do pH — 5 albo najwyzej pH — 4,5), w ce¬ lu przeprowadzenia paszy zupelnie swie¬ zej szybko w stan zwiedniety, co ulatwia nastepnie stlaczanie jej. Dodawac ihozna natomiast cukru lub materialów zawiera¬ jacych cukier, np. melasy lub podobnych, albo takze cukru drzewnego, poniewaz substancje te powoduja tworzenie sie wiekszych ilosci pozadanego kwasu mle-kowego, a poza tym sa dobra odzywka dla zwierzat.Zaleznie od stanu swiezosci paszy oraz ilosci dodafrego kwasu solnego, powodu¬ jacego wiedniecie, przeprowadza sie sil¬ niejsze lub slabsze stlaczanie jej w zbior¬ niku. Skuteczne, nawet przy przeróbce swiezej paszy, jest stlaczanie pod cisnie¬ niem 0,15 kg/cm2; w niektórych przypad¬ kach stosuje sie cisnienie do 0,3 kg/cm2.Sposób wedlug wynalazku umozliwia tansze przechowywanie paszy, dzieki oszczednosci na kwasie oraz cukrze, przy czym pasza jest bardzo dobra, gdyz nie zawiera kwasów mineralnych, szkodliwych dla zwierzat, lecz jest konserwowana wy¬ lacznie za pomoca kwasu mlekowego, któ¬ ry jest bardzo pozadany. Niepowodzenia sa mimo uproszczenia postepowania i znacznego zmniejszenia kosztów przecho¬ wywania praktycznie biorac wykluczone.Dobre wyniki osiaga sie, jezeli do pa¬ szy doprowadza sie, najlepiej wraz z do¬ datkiem roztworu kwasu lub cukru albo innej cieczy, ktiltury odpowiednich bak¬ terii, powodujacych fermentacje. Z powo¬ du dobrego zabezpieczenia paszy od do¬ plywu powietrza wedlug niniejszego spo¬ sobu stwarza sie dla takich bakterii bar¬ dzo dobre warunki bytowania, to tez roz¬ mnazaja sie one szybko, wytwarzajac pro¬ dukty przeciwdzialajace skutecznie wy¬ twarzaniu sie kwasu octowego i maslowe¬ go w paszy.Wazne do przeprowadzania sposobu wedlug wynalazku jest wykonanie zbior¬ nika, wyposazonego w bardzo mocne urzadzenie do stlaczania, które jednak musi byc zbudowane tak, aby moglo byc recznie obslugiwane w górnej, zwykle ma¬ lej przestrzeni zbiornika.W znanych silosach do przechowywa¬ nia paszy stlaczanie paszy uskutecznia sie za pomoca odpowiednich urzadzen, w któ¬ rych do zaczepiania zebatek w silosie slu¬ za narzady, przestawiane ruchem postepo¬ wym za pomoca Zwyklych dzwigni i przyj mocowane odejmowalnie do kilku belek naciskowych, w celu wywierania kolejne¬ go nacisku na te belki, z których kazda jest przytrzymywana na zebatkach za po¬ moca zasuwek. Te narzady przesuwne sa umieszczone przesuwnie na prowadnicy, znajdujacej sie na belce naciskowej i za¬ opatrzone w zwykla dzwignie naciskowa, zachodzaca pomiedzy zeby zebatek w zbiorniku. Za pomoca takich dzwigni na¬ ciskowych mozna wywierac na swieza pa¬ sze tylko nacisk ponizej 0,1 kg na cm2, poniewaz dlugosc ramienia recznie uru¬ chomianej dzwigni, a wiec i sila jej naci¬ sku, jest ograniczona waskim przekrojem silosa i duzym katem obrotu dzwigni, któ¬ ry zalezy od ^koniecznej, stosunkowo du¬ zej podzialki zebów zebatek. W urzadze¬ niach wedlug wynalazku podano takie rozwiazania konstrukcyjne, które umozli¬ wiaja stosowanie znacznie silniejszego stlaczania, anizeli to bylo dotychczas mo¬ zliwe w urzadzeniach znanych. Szereg ta¬ kich urzadzen do stlaczania jest opisany szczególowo nizej.Wynalazek polega takze na tym, ze do samoczynnego stlaczania paszy w zbiorniku zastosowano bardzo mocna sprezyne, której napiecie jest zmieniane za pomoca wspóldzialajacych narzadów.W porównaniu z jakimikolwiek luznymi wkladkami sprezyna ta jest w kazdym po¬ lozeniu czesci naciskowych ustalona, wskutek czego np. przy zsunieciu sie lub peknieciu którejkolwiek z czesci pomocni¬ czych nie moze sie nagle rozprezyc. Dzie¬ ki temu osiaga sie dodatkowe stlaczanie o niezwykle duzym nacisku.Dodatkowe urzadzenie naciskowe wy¬ twarza sie przez umieszczenie miedzy plytkami dociskowymi sprezyny, sciska¬ nej za pomoca wrzeciona i zakladanej miedzy dzwignie do stlaczania i zebatke albo jej narzad pomocniczy. Scisnieta spre¬ zyna jest zabezpieczona i dopiero po za- — 2 —lozeniu miedzy nacisnieta do dolu belke naciskowa i zebatke nastepuje dzialanie naciskowe sprezyny. Do przenoszenia na¬ cisku sprezyny na zebatke moze sluzyc palak ustalony na dowolnej wysokosci na zebatce za pomoca trzpieni.W innym przykladzie wykonania na belce do naciskania umieszczona jest mo¬ cna dzwignia, zaopatrzona w zasuwke i dzwignie naciskowa i naciskana za po¬ moca sprezyny od belki naciskowej ku górze. Wytrzymale prowadzenie sprezyny skutecznie zabezpiecza przeciw wypad¬ kom nawet przy bardzo mocnym stlacza- niu paszy. Odpowiedni chwytacz na dzwi¬ gni do sciskania sprezyny ustala ja w róz¬ nych polozeniach z krótkimi przesuwami, przy czym chwytacz ten jest wykonany w postaci zebatki zapadkowej lub z otwo¬ rami na trzpienie i zostaje zwolniony do¬ piero po calkowitym ukonczeniu stlacza- nia.Bardzo skuteczne w dzialaniu i bez¬ pieczne urzadzenie osiaga sie, gdy spre¬ zyna zostaje zalozona w taki sposób, ze wywiera nacisk na cale urzadzenie naci¬ skowe ku dolowi, np. gdy zostaje zalozo¬ na miedzy dolnym koncem zebatki lub jej narzadem pomocniczym i kotwa. W tym przypadku pekniecie lub zsuniecie sie ja¬ kichkolwiek czesci powoduje nieszkodli¬ wy przesuw zebatki w dól do zbiornika, tak samo jak i pekniecie na dole w po¬ blizu zakotwienia.Sprezyna moze byc we wszystkich przykladach wykonania zastapiona zde¬ rzakiem powietrznym lub innym podob¬ nie dzialajacym narzadem, a w niektórych przypadkach takze ciezarkami/ Na rysunku uwidoczniono szereg przy¬ kladów wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku do stlaczania paszy, przy czym fig. 1 przedstawia prase dzwigniowa z dzwignia, której ramiona sa nastawione katowo, fig. 2 — dzwignie o ramionach przedluzalnych, fig. 3 — prase z dzwignia reczna i przyrzadem zastawczym, fig. 4 — prase dzwigniowa z przyrzadem wrzecio¬ nowym, fig, 5 — prase z podnosnikiem srubowym, fig. 6 — prase z przeciwlegly¬ mi wrzecionami, fig. 7 — prase z ukla¬ dem dzwigni w ksztalcie nozyc z wrze¬ cionem pionowym, fig. 8 — takaz prase z wrzecionem poziomym, fig. 9 — sprezy¬ ne oddzielnie napinana i zakladana do zbiornika, znajdujacego sie pod naciskiem, fig. 10 — dzwignie obciazona sprezyna i osadzona na stale na belce do stlacza¬ nia, fig. 11 — sprezysty narzad miedzy ze¬ batka i zasuwka.Wedlug fig. 1 w zbiorniku 1, na prze¬ ciwleglych jego scianach znajduja sie ze¬ batki 2, zakonczone na górnym koncu zbiornika lancuchami 3. Pokrywa 4 zbior¬ nika jest naciskana belka 5 i przesuwana w dól za pomoca umieszczonego na niej kablalka 6, w którym osadzona jest dzwig¬ nia dwuramienna 7, 8. Stlaczanie paszy uskutecznia sie przez zahaczanie ramie¬ nia 7 dzwigni w zebatce 2 wzglednie w lan¬ cuchu 3 przy przestawianiu dluzszego ra¬ mienia 8 tej dzwigni, zaopatrzonego w uchwyt 9 do obslugi przez kilku ludzi. Za¬ suwka 10 unieruchamia belke 5 podczas przestawiania dzwigni recznej 7, 8. Dzwig¬ nia jest zaopatrzona w przegub 11 i moze byc w tym miejscu lamana. W polozeniu wyprostowanym jej ramie jest zabezpie¬ czane za pomoca zapadki 12, w polozeniu zas lamanym (na rysunku uwidoczniono li¬ niami przerywanymi) wychylony koniec dzwigni opiera sie o kciuk 13. W ten spo¬ sób górna czesc ramienia dzwigni moze byc zawsze wprowadzona w prawie poziome polozenie i dzieki temu robotnicy moga ca¬ lym swym ciezarem naciskac dzwignie o zwiekszonym ramieniu, w celu wywiera¬ nia wielkiego nacisku na pasze w zbiorni¬ ku. Lancuch 14 w nacisnietym polozeniu dzwigni winien byc zaczepiony pod belke 5 i przytrzymuje te dzwignie, gdy po ukon¬ czeniu nacisku stlaczajacego dzwignia ma - 3 —byc wyprostowana i zabezpieczona zapad¬ ka 12 w celu przestawienia -ramienia 7 tej dzwigni o jeden zab zebatki 2.Wedlug fig. 2 urzadzenie ma te sama budowe jak poprzednio, z ta róznica, ze ramie zewnetrzne 8a dzwigni recznej jest przesuwne w kierunku podluznym i umo¬ zliwia przy bardzo skosnym polozeniu dzwigni zmniejszanie roboczej dlugosci ra¬ mienia, wskutek czego moze byc latwiej i wygodniej obslugiwane, przy przesuwie zas w dól ramie tej dzwigni moze byc prze¬ dluzane w celu wywierania znacznie wiek¬ szego nacisku na pasze w zbiorniku. Lan¬ cuch 3 jest w pewnych przypadkach zby¬ teczny, zwlaszcza gdy ramie zewnetrzne 8a dzwigni daje sie latwo wysuwac podczas naciskania w kierunku podluznym.Na fig. 3 czesci 1—7 urzadzenia sa w zasadzie takie same jak w pierwszym przykladzie wykonania, a róznica polega na tym, ze zebatka górna 3a jest polaczo¬ na z zebatka w zbiorniku za pomoca czo¬ pa 15. Dzieki tej drugiej zebatce osiaga sie pewnosc zaczepienia ramienia 7 przy wy¬ wieraniu nacisku, co zapobiega zsuwaniu sie lub spadaniu tego ramienia, podobnie jak przy zastosowaniu lancucha 3. Do uru¬ chomiania ramienia 7 sluzy dzwignia recz¬ na 16, 17 zaopatrzona w czop obrotowy 18 i zatyczke 19 do ustalania w polozeniu wy¬ prostowanym. W celu wywarcia wieksze¬ go nacisku nalezy wyciagnac zatyczke 19 i przestawic ramie 16, zaryglowane za po¬ moca zapadki 20 na luku uzebionym 21, przez przesuwanie zarówno w jednym, jak i w drugim kierunku ramienia 17, ryglowa¬ nego za pomoca zapadki 22 na luku uze¬ bionym 21. Luk uzebiony 21 posiada widel¬ ki 23 dbejmujace belke 5 czopem 24.Wedlug fig. 4 ramie 7 jest zaopatrzone w ogniwo 25, które bez przesuwu podluz¬ nego kablaka 6 na belce 5 dostosowuje sie do polozenia zebatki. Do wywierania naci¬ sku na ramie 26 sluzy wrzeciono 28 osadzo¬ ne w ruchomej nakretce 27, przy czym do konca tego wrzeciona przymocowana jest nakladka z widelkami 23, obejmujacymi za pomoca czopa 24 bdke naciskowa.Wedlug fig. 5 do wywierania nacisku zastosowany jest na belce 5 podnosnik wrzecionowy 30 zaopatrzony w nakretke 31 do pokrecania, przy czym na glowicy 32 tego podnosnika znajduje sie zasuwka 33, zaczepiajaca bezposrednio o zeby zebatki.Na belce 5 umieszczona jest zasuwka 10, zabezpieczajaca te belke od przesuwu* Za¬ miast podnosnika wrzecionowego moze byc zastosowany do tego samego celu podnos¬ nik hydrauliczny.Na fig. 6 przedstawione jest urzadze¬ nie, nadajace sie zwlaszcza do zbiorników o malej srednicy lub wiezowych, zaopatrzo¬ ne w belke 34, zazebiajaca sie za pomoca czopów 35 z zebatkami i zaopatrzona w dwa wrzeciona 36 z glowicami 37 do pokrecania.To urzadzenie umozliwia szczególnie szyb¬ kie i skuteczne stlaczanie paszy w wyso¬ kich zbiornikach.Wedlug fig. 7 ramie 7 nie jest osadzone bezposrednio w kablaku 6, lecz na dzwigni dwuramiennej 38, która z tym ramieniem 7 i ramieniem 39 tworzy nozyce, przy czym te dwa ramiona nozyc sa rozsuwane za po¬ moca wrzeciona 40, osadzonego swym kon¬ cem w podstawie, polaczonej za pomoca widelek 23 i czopa 24 z belka 5. Wrzecio¬ no 40 jest zaopatrzone w gwint lewy i pra¬ wy z nakretkami 41, 42, polaczonymi z ra¬ mionami 38, 39 nozyc. Za pomoca tego urzadzenia koncowi ramienia 7 nadaje sie ruch pionowy.Wedlug fig. 8 zwykle dzwignie nozycowe sa zastapione przegubowymi dzwigniami nozycowymi 43, 44, osadzonymi wahliwie w nakretkach 45, 46 na wrzecionie 47.W tym wykonaniu przez przestawianie ra¬ mion 43, 44 osiaga sie duzy nacisk na pa¬ sze w zbiornikach o duzej srednicy.We wszystkich podanych przykladach wykonania mozna zastapic stale zebatki lancuchami przegubowymi, zwyklymi lan- — 4 —cuchami, a nawet linami drucianymi. Do lancuchów luib lin mozna zamiast dzwigni zastosowac kola lancuchowe lub bebny, uruchomiane odpowiednio za pomoca prze¬ kladni slimakowych lub dzwigniowych.W przypadkach przechowywania paszy o dlugich lodygach stlaczanie ulatwia sie przez uprzednie sieczkowanie paszy.Wedlug fig. 9 do osiagniecia dodatko¬ wego nacisku zastosowany jest przyrzad sprezynujacy, w którym mocna sprezyna zderzakowa 51 moze byc sciskana miedzy plytkami 52, 53 za pomoca wrzeciona 54 i nakretki 55. Po zalozeniu tego przyrzadu miedizy belka 5 i zebatka 2 i dokreceniu na¬ kretki 55 za pomoca klucza sprezyna po¬ woduje stopniowe stlaczanie paszy w dal¬ szym ciagu. Plytka dolna 52 jest umiesz¬ czona na belce 5, a górna 53 — na wspor¬ niku 56, którego szersza krawedz 57 obej¬ muje dwustronnie zebatke 2 i jest po niej prowadzona. Czop 58 moze byc zakladany pod dowolny zab zebatki w celu osadzenia wspornika 56 na dowolnej wysokosci. Dru¬ gi czop 59 stanowi zabezpieczenie w przy¬ padku pekniecia czopa 58. Zasuwka 10 mo¬ ze byc wysunieta przed odkreceniem na¬ kretki 55, jednakze w przedstawionym przykladzie wykonania wysuwa sie ona sa¬ moczynnie po skosnych zebach po zluznie- niu nakretki.Takie urzadzenie umozliwia, np. przy najwiekszym nacisku wynoszacym 12000 kg na kazdym koncu belki, dodatkowe samo¬ czynne stlaczanie paszy w ciagli jednej no¬ cy o 30 do 40 cm, co przyspiesza znacznie stlaczanie i wplywa korzystnie na konser¬ wacje paszy.Wedlug fig. 10 na belce 5 we wsporni¬ ku 60 osadzona jest dzwignia 61, naciska¬ na w kierunku od belki 5 za pomoca spre¬ zyny* 51a i nakladek 52a, 53a, przy czym na tej dzwigni znajduje sie zasuwka 10 oraz umocowana jest dzwignia naciskowa (uwidoczniona liniami przerywanymi). Na belce 5 osadzone sa widelki 62 z szeregiem otworów do odpowiedniego zakladania trzpienia w celu ustalania dzwigni 61 w kazdym nastawionym polozeniu, co za¬ bezpiecza od nieszczesliwego wypadku na¬ wet w razie zsuniecia sie dzwigni i zasuw¬ ki z zebatki. Po ukonczonym stlaczaniu trzpien wyjmuje sie i sprezyna moze dzia¬ lac na dzwignie 61.Wedlug fig. 11 miedzy zebatka 2 i kot¬ wa 63 umocowana na dole w zbiorniku, umieszczona jest w oslonie 64 sprezyna 51b, przez która przesuniety jest pret 63 zebat¬ ki. Nakladka metalowa 66 zabezpiecza sciane zbiornika od uszkodzen powodowa¬ nych przez przesuw zebatki. Oslona 64 sprezyny moze byc uszczelniona w miejscu przechodzenia preta 65 w celu zabezpie¬ czenia sprezyny od szkodliwego dzialania cieczy, lecz i bez tego usziczelmienia, przy uzyciu odpowiedniej stalli, dzialanie spre¬ zyny bedzie niezawodne. PL