PL234468B1

PL234468B1 - Pochodna azabicykliczna, sposób jej wytwarzania, jej zastosowanie w medycynie oraz zawierająca tą pochodną kompozycja

Info

Publication number: PL234468B1
Application number: PL401469A
Authority: PL
Inventors: Maxime Lampilas; Jozsef Aszodi; David Alan Rowlands; Claude Fromentin
Original assignee: Novexel
Priority date: 2000-08-01
Filing date: 2001-07-24
Publication date: 2020-02-28
Also published as: DE60102702T2; FR2812635B1; HRP20030034A2; CZ294956B6; EA200300211A1; JP2004505088A; PT1307457E; ES2220793T3; TWI292401B; MEP17108A; SK287597B6; FR2812635A1; HUP0302943A3; SI1307457T1; EP1307457B1; JP2010138206A; OA12347A; KR100632906B1; US20110021772A1; CN1468242A

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest nowa pochodna azabicykliczna o ogólnym wzorze (I) zdefiniowanym poniżej, sposób jej wytwarzania, jej zastosowanie w medycynie, w szczególności jako środek przeciwbakteryjny oraz zawierająca taką pochodną kompozycja.

W publikacji J. Org. Chem., tom 37, nr 5, 1972, na str. 697 do 699 opisano, między innymi, wytwarzanie bicyklicznej pochodnej o wzorze cząsteczkowym C10H18N2O.

W publikacji J. Org. Chem., tom 45, nr 26, 1980, na str. 5325-5326 opisano, między innymi, wytwarzanie bicyklicznych pochodnych o wzorach cząsteczkowych C6H9NO2 i C7H11NO2.

W publikacji Chemical Reviews, 1983, tom 83, nr 5, na str. 549 do 555 opisano, między innymi, wytwarzanie bicyklicznych pochodnych o wzorach cząsteczkowych C10H18N2O i C7H12N2O.

W publikacji Angew. Chem. Int. Ed. 2000, 39, nr 3, na str. 625 do 628 opisano, między innymi, wytwarzanie związku o wzorze cząsteczkowym C12H12N2O.

W dokumentach tych nie opisano jednakże jakiegokolwiek konkretnego terapeutycznego zastosowania tych związków.

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest pochodna azabicykliczna o ogólnym wzorze (I):

w którym:

R1 oznacza atom wodoru, COOH, COOR, CONR6R7, lub rodnik CH2OH;

R jest wybrany z grupy składającej się z ewentualnie podstawionego przez rodnik pirydylowy lub karbamoilowy rodnika alkilowego zawierającego 1 do 6 atomów węgla, rodnika fenylowego, tolilowego, benzylowego, nitro benzyl owego albo 2-fenyloetylowego;

Re oznacza atom wodoru lub alkil zawierający 1 do 6 atomów węgla, a

R7 jest wybrany z grupy składającej się z atomu wodoru, rodnika alkilowego zawierającego od 1 do 6 atomów węgla, fenylu, benzylu, 1-fenyloetylu, 2-fenyloetylu, 3-fenylo-2-propylu, pirydylometylu lub 2-pirydyloetylu ewentualnie podstawionych grupą karbamoilową, dimetyloaminową lub ureidową;

R2 oznacza atom wodoru lub (CH2)n'iRe, gdzie n'1 jest równy 1 lub 2, a R5 jest wybrany z grupy składającej się z COOH, CN lub COOmetylu;

Rs oznacza atom wodoru lub rodnik alkilowy zawierający 1 do 6 atomów węgla;

A oznacza wiązanie pomiędzy dwoma atomami węgla zawierającymi podstawniki R1 i R2, albo —C (H)--R.<

gdzie R₄ atom wodoru, grupę 3-metoksy lub C02nitrobenzyl, a linia przerywana oznacza ewentualne wiązanie z jednym lub drugim atomem węgla, który zawiera podstawniki R1 i R2;

n oznacza 1;

X oznacza dwuwartościową grupę -C(O)-B- związaną z atomem azotu przez atom węgla;

B oznacza dwuwartościową grupę -O-(CH2)n- związaną z karbonylem przez atom tlenu, -NR8-(CH2)n'- lub -NRs-O- związaną z karbonylem przez atom azotu, gdzie n jest równy 0, Rs jest wybrany z grupy składającej się z OH, R, OR, Y, ΟΥ, Y1, OY1 i Y3, a R ma wyżej podane znaczenie;

Y jest wybrany z grupy składającej się z rodników COR, COOR, CONH2, CONHR, CH2COOH, CH2COOR;

Y1 jest wybrany z grupy składającej się z rodników SO2R i SO3H;

Y3 jest wybrany z grupy składającej się z tetrazolu, tetrazolu podstawionego przez rodnik R; przy czym należy rozumieć, że gdy n jest równy 1, a A oznacza grupę

PL 234 468 Β1 —C ( Η)--R₄ w której Rą oznacza atom wodoru, albo

- X oznacza grupę -C(O)-O-(CH2)n, w której n oznacza 0, albo

- X oznacza grupę -CO-NR8-(CH2)n, w której n oznacza 0, a Rs oznacza fenyl; wówczas wszystkie trzy podstawniki Ri, R2 i R3 jednocześnie nie mogą oznaczać atomu wodoru; lub jej sól z zasadą lub z kwasem, przy czym wyklucza się trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo-[3.2.1]-oktano-2-karboksamid oraz jego sole z zasadami lub z kwasami.

Przedmiotem wynalazku są więc także sole tych pochodnych, które można otrzymać w reakcji z zasadami lub kwasami organicznymi lub nieorganicznymi, a także sole wewnętrzne, stanowiące taką postać pochodnych, w której pewne pochodne mogą występować w określonych warunkach.

Obecne w strukturze pochodnych według wynalazku o ogólnym wzorze (I) asymetryczne atomy węgla mogą niezależnie od siebie występować w konfiguracji R, S lub RS, i dlatego też przedmiotem niniejszego wynalazku są również związki o wzorze (I) występujące w postaci czystych enancjomerów lub czystych diastereoizomerów, lub w postaci mieszaniny enancjomerów w szczególności racematów, lub mieszanin diastereoizomerów.

W rezultacie podstawniki R1, R2 i R4 rozpatrywane indywidualnie i względem podstawnika X mogą znajdować się w położeniu cis i/lub trans w stosunku do pierścienia, do którego są przyłączone, i przedmiotem wynalazku są związki o wzorze (I) obecne w postaci cis lub trans izomerów lub ich mieszanin.

Zgodnie z niniejszym opisem określenie alkil zawierający od 1 do 6 atomów węgla rozumie się jako obejmujące następujące grupy takie jak metyl, etyl, propyl, izopropyl, jak również liniowy lub rozgałęziony butyl, pentyl lub heksyl.

Zgodnie z niniejszym opisem określenie -Chb-alkenyl zawierający od 3 do 9 atomów węgla rozumie się jako obejmujące następujące grupy takie jak allil lub butenyl, pentenyl lub heksenyl.

Zgodnie z niniejszym opisem określenie aryl zawierający od 6 do 10 atomów węgla rozumie się jako obejmujące fenyl lub naftyl.

Zgodnie z niniejszym opisem określenie aryloalkil zawierający od 7 do 11 atomów węgla rozumie się jako obejmujące benzyl, fenetyl lub metylonaftyl.

Zgodnie z niniejszym opisem określenie alkilooksy bądź alkiloksyl zawierający od 1 do 6 atomów węgla odnosi się zwłaszcza do takich grup jak grupa metoksy, etoksy, propoksy, izopropoksy, jak również butoksy, izobutoksy, sec-butoksy lub tert-butoksy.

Zgodnie z niniejszym opisem określenie atom fluorowca rozumie się jako obejmujące atom fluoru, chloru, bromu lub jodu.

Zgodnie z niniejszym opisem określenie skwarat rozumie się jako obejmujące rodnik o następującym wzorze:

/°^H

Wśród możliwych do wytworzenia soli produktów o wzorze (I) z kwasami wymienić można, między innymi, sole wytworzone z kwasami nieorganicznymi takimi jak chlorowodorowy, bromowodorowy, jodowodorowy, siarkowy lub fosforowe, lub z kwasami organicznymi takimi jak mrówkowy, octowy, trifluorooctowy, propionowy, benzoesowy, maleinowy, fumarowy, bursztynowy, winowy, cytrynowy, szczawiowy, glioksalowy, kwas asparaginowy, alkanosulfonowy taki jak metano- i etanosulfonowy, kwas arylosulfonowy taki jak benzeno- i para-toluenosulfonowy.

Spośród możliwych do wytworzenia soli produktów o wzorze (I) z zasadami wymienić można między innymi sole wytworzone z zasadami nieorganicznymi takimi jak np. wodorotlenek sodu, potasu, litu, wapnia, magnezu lub amonu lub z zasadami organicznymi takimi jak np. metyloamina, propyloamina, trimetyloamina, dietyloamina, trietyloamina, Ν,Ν-dimetyloetanoloamina, tris (hydroksymetylojaminometan, etanoloamina, pirydyna, pikolina, dicykloheksyloamina, morfolina, benzyloamina, prokaina, lizyna, arginina, histydyna, N-metyloglukozoamina, lub także sole fosfoniowe takie jak sole alki

PL 234 468 Β1 lofosfoniowe, arylofosfoniowe, alkiloarylofosfoniowe, alkenyloarylofosfoniowe lub czwartorzędowe sole amoniowe takie jak sól tetra-n-butylo-amoniowa.

Zgodnie z korzystną postacią wynalazku A we zorze ogólnym (I) oznacza grupę —C (^H>—R₄ w której R4 oznacza atom wodoru.

Równie korzystnie, X oznacza dwu wartościową grupę -C(O)-B-, w której B oznacza grupę -NR8-(CH2)n, jak określona powyżej.

W innej korzystnej postaci grupa Rs oznacza grupę Y1 lub OY1, w których Y1 jest wybrany spośród grup SO2R i SO3H, a R ma znaczenie jak określone powyżej.

Szczególnie korzystne pochodne azabicykliczne według niniejszego wynalazku są wybrane spośród następujących związków: trans-7-okso-N-(fenylometylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksamid i jego sole z zasadą, a zwłaszcza sól sodowa, trans-7-okso-N-(4-pirydynylometylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksamid i jego sole z zasadą, a zwłaszcza sól sodowa, trans-7-okso-N-(3-pirydynylometylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksamid i jego sole z zasadą, a zwłaszcza sól sodowa, trans-7-okso-N-(2-amino-2-oksoetylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1 ]oktano-2-karboksamid i jego sole z zasadą, a zwłaszcza sól sodowa, trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1 ]oktano-2-karboksylan fenylometylu.

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest również sposób wytwarzania pochodnej azabicyklicznej jak określona powyżej obejmujący:

a) etap, w którym związek o wzorze (II):

(li) w którym:

R'1 oznacza atom wodoru lub zabezpieczoną grupę COOH, COOR' albo CONReR?;

Re i R7 mają znaczenia jak określone powyżej, a R' ma znaczenie jak określone powyżej dla R i R5;

R'2 oznacza atom wodoru lub (CH2)n'iR'5, gdzie ηΊ ma znaczenie jak określone powyżej, a R'5 ma znaczenie jak powyżej zdefiniowane dla R5, przy czym, ewentualnie, obecne w ugrupowaniach grupy funkcyjne mogą być zabezpieczone;

R3 ma znaczenie, jak określone powyżej;

A' oznacza wiązanie pomiędzy dwoma atomami węgla, które zawierają R'1 i R'2, albo grupę —C (H)--R₄' w której R'4 oznacza atom wodoru lub zabezpieczoną grupę COOH, linia przerywana oznacza ewentualne wiązanie z jednym lub drugim atomem węgla, do których są przyłączone podstawniki R'1 i R'2;

n ma znaczenie, jak określone powyżej;

HZ oznacza grupę HO-(CH2)n''-, HNR'8-(CH2)n- lub HNRs-O-, w której n ma znaczenie jak zdefiniowano powyżej, a R's oznacza atom wodoru, zabezpieczoną grupę OH, R', OR', Y' lub OY', gdzie Y' jest wybrany spośród grup COH, COR', COOR', CONH2, CONHR', zabezpieczonej grupy CH2COOH, CH2COOR', Y'i lub ΟΥΊ, gdzie ΥΊ jest wybrany spośród grup SO2R' i zabezpieczonej grupy SO3H, lub grupy Y'3, przy czym Y'3 jest wybrany spośród grup takich jak zabezpieczony tetrazol, tetrazol podstawiony przez R', a R' ma znaczenie jak zdefiniowane powyżej;

PL 234 468 Β1 poddaje się reakcji z czynnikiem karbonylującym, jeśli pożądane, w obecności zasady, z wytworzeniem związku pośredniego o wzorze:

R’ (III) w którym:

R'i, R'2, Rs, A' i n mają takie same znaczenia, jak podano powyżej; Xi oznacza atom wodoru, a Χ2 oznacza -Z-CO-X3, gdzie Χ3 oznacza pozostałość czynnika karbonylującego, albo Χ2 oznacza -ZH, a Χ1 oznacza CO-Xs, gdzie Χ3 ma wyżej podane znaczenie;

b) etap, w którym otrzymany uprzednio związek pośredni cyklizuje się w obecności zasady; oraz

c) ewentualnie, etap a) jest poprzedzony i/lub po etapie b) następuje jedna lub więcej spośród następujących reakcji, w odpowiedniej kolejności:

- zabezpieczenie reaktywnych grup funkcyjnych,

- odblokowanie reaktywnych grup funkcyjnych,

- estryfikacja,

- zmydlanie,

- siarczanowanie,

- amidowanie,

- acylowanie,

- sulfonylowanie,

- alkilowanie,

- wprowadzanie podwójnego wiązania,

- tworzenie grupy mocznikowej,

- tworzenie grupy tetrazolowej,

- redukcja kwasów karboksylowych,

- dehydratacja amidu do nitrylu,

- tworzenie soli,

- wymiana jonowa,

- rozdzielanie lub wyodrębnianie diastereoizomerów,

- utlenianie siarczku do sulfotlenku i/lub sulfonu.

Zgodnie z korzystną realizacją sposobu według niniejszego wynalazku czynnik karbonylujący jest wybrany z grupy składającej się z fosgenu, difosgenu, trifosgenu, chloromrówczanów arylowych, chloromrówczanów aryloalkilowych, chloromrówczanów alkilowych, chloromrówczanów alkenylowych, diwęglanów alkilowych, karbonylodiimidazolu lub ich mieszanin.

Szczególnie korzystnie reakcję karbonylowania prowadzi się w obecności zasady. Korzystniej, zasadą jest amina.

W korzystnej realizacji wynalazku zasadę stanowi związek wybrany z grupy składającej się z amin, wodorków, alkoholanów, amidów lub węglanów metali alkalicznych lub metali ziem alkalicznych.

Niniejszy wynalazek dotyczy pochodnych azabicyklicznych według wynalazku o wzorze ogólnym (I) oraz ich soli z farmaceutycznie dopuszczalnymi kwasami i zasadami do stosowania jako lek. Korzystnie, pochodne azabicyklicznych według wynalazku o wzorze ogólnym (I) stanowią pochodne, w których:

R1 oznacza atom wodoru, COOH, COOR, CONReRz, lub rodnik CH2OH;

Re oznacza atom wodoru lub alkil zawierający 1 do 6 atomów węgla, a

PL 234 468 Β1

R? jest wybrany z grupy składającej się z atomu wodoru, rodnika alkilowego zawierającego od 1 do 6 atomów węgla, fenylu, benzylu, 1-fenyloetylu, 2-fenyloetylu, 3-fenylo-2-propylu, pirydylometylu lub 2-pirydyloetylu ewentualnie podstawionych grupą karbamoilową, dimetyloaminową lub ureidową;

R2 oznacza atom wodoru lub (CH2)n'iR5, gdzie ηΊ jest równy 1 lub 2, a R5 jest wybrany z grupy składającej się z COOH, CN lub COOmetylu;

R3 oznacza atom wodoru lub rodnik alkilowy zawierający 1 do 6 atomów węgla;

A oznacza wiązanie pomiędzy dwoma atomami węgla zawierającymi podstawniki R1 and R2, albo —C ( H}--R₄ gdzie R4 oznacza atom wodoru, grupę 3-metoksy lub CCbnitrobenzyl, a linia przerywana oznacza ewentualne wiązanie z jednym lub drugim atomem węgla, który zawiera podstawniki R1 i R2;

n oznacza 1;

Y1 jest wybrany z grupy składającej się z rodników SO2R i SO3H;

Y3 jest wybrany z grupy składającej się z tetrazolu, tetrazolu podstawionego przez rodnik R; przy czym należy rozumieć, że gdy n jest równy 1, a A oznacza grupę —C (H) R₄ w której R4 oznacza atom wodoru, albo

- X oznacza grupę -C(O)-O-(CH2)n, w której n oznacza 0, albo

- X oznacza grupę -CO-NR8-(CH2)n, w której n oznacza 0, a Rs oznacza fenyl; wówczas wszystkie trzy podstawniki R1, R2 i R3 jednocześnie nie mogą oznaczać atomu wodoru; lub jej sól z zasadą lub z kwasem, przy czym wyklucza się trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo-[3.2.1]-oktano-2-karboksamid oraz jego sole z zasadami lub z kwasami.

Niniejszy wynalazek dostarcza również kompozycji farmaceutycznej zawierającej składnik aktywny oraz farmaceutycznie dopuszczalne substancje pomocnicze, która to kompozycja zawiera co najmniej jedną pochodną azabicykliczną według niniejszego wynalazku.

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest także związek o ogólnym wzorze (III), lub jedna z jego soli z kwasami, a zwłaszcza chlorowodorek:

przy czym R'1, R'2, R3, A', η, Χ1 i Χ2 mają takie same znaczenia, jak określono powyżej.

Reakcja korzystnie zachodzi w obecności zasady lub mieszaniny zasad, które zobojętniają wytwarzający się kwas. Zasadą może być w szczególności amina, przykładowo, amina taka jak trietyloamina, diizopropyloetyloamina, pirydyna lub dimetyloaminopirydyna. Jednakże, reakcję można alternatywnie prowadzić stosując związek o wzorze II pełniący funkcję zasady. Wówczas stosuje się jego nadmiar. Przykład podano w części doświadczalnej.

PL 234 468 B1

Związek o wzorze II można stosować w postaci soli z kwasem np. jako chlorowodorek lub trifluorooctan.

Jak wskazano powyżej, jako zasadę w etapie b) można stosować aminy, ale także wodorki, alkoholany, amidy lub węglany metali alkalicznych oraz metali ziem alkalicznych. Aminy wybiera się np. z podanej powyżej listy. Spośród wodorków szczególnie można stosować wodorek sodu lub wodorek potasu. Jako alkoholan metalu alkalicznego korzystnie stosuje się t-butanolan potasu. Jako sól amidu i metalu alkalicznego korzystnie stosuje się sól litową bis(trimetylosililo)amidu. Jako węglan korzystnie stosuje się węglan lub wodorowęglan sodu lub potasu.

Jeśli jest to korzystne związek pośredni o wzorze III według wynalazku otrzymuje się w postaci soli z kwasem powstającym w reakcji karbonylowania, w szczególności jako chlorowodorek. Następnie tę formę wykorzystuje się w reakcji cyklizacji.

Cyklizację można ewentualnie prowadzić bez oddzielania związku pośredniego o wzorze III.

Reakcje wymienione w etapie c) są na ogół typowymi reakcjami dobrze znanymi specjalistom w dziedzinie.

Reaktywnymi grupami funkcyjnymi, które ewentualnie nadają się do zabezpieczania są grupy funkcyjne kwasu karboksylowego, aminy, amidy, grupa hydroksylowa i grupa hydroksyaminowa.

Zabezpieczenie funkcji kwasowej polega w szczególności na przeprowadzeniu jej w postać estrów alkilowych, allilowych, benzylowych, benzhydrylowych lub p-nitrobenzylowych.

Odbezpieczenie prowadzi się przez zmydlanie, kwaśną hydrolizę, wodorolizę, lub także przez rozszczepianie z użyciem rozpuszczalnych związków palladu 0. Przykłady takiego zabezpieczania i odbezpieczania podano dalej w części doświadczalnej.

Zabezpieczanie amin i amidów polega w szczególności na przeprowadzeniu ich w postać benzylowych pochodnych, w postać karbaminianów w szczególności allilu, benzylu, fenylu lub tert-butylu, lub także w postać pochodnych sililowych takich jak pochodne tert-butylo-, dimetylo-, trimetylo-, trifenylo- lub także difenylo tert-butylo-sililowe.

Odbezpieczanie prowadzi się w warunkach zależnych od własności grupy zabezpieczającej, działaniem sodu lub litu w ciekłym amoniaku, przez wodorolizę lub z użyciem rozpuszczalnych związków palladu 0, działaniem kwasu, lub w reakcji z fluorkiem tetrabutyloamoniowym. Przykłady podano poniżej w części doświadczalnej.

Zabezpieczenie grupy hydroksyloaminowej prowadzi się przede wszystkim przeprowadzając ją w etery benzylowe lub allilowe. Rozszczepienie eterów przeprowadza się przez wodorolizę lub z użyciem rozpuszczalnych związków palladu 0. Zilustrowano to poniżej w części doświadczalnej.

Zabezpieczenie funkcji alkoholowej prowadzi się w sposób standardowy, w postaci eterów, estrów lub węglanów. Stosowanymi eterami mogą być etery alkilowe lub alkoksyalkilowe, korzystnie etery metylowe lub metoksyetoksymetylowe, arylowe lub korzystnie aryloalkilowe, np. etery benzylowe lub sililowe, np. takie jak wymienione powyżej pochodne sililowe. Stosowanymi estrami mogą być dowolne znane specjalistom w dziedzinie ulegające rozszczepieniu estry, korzystnie octany, propioniany, benzoesany lub p-nitrobenzoesany. Przykładami węglanów są węglany metylu, tert-butylu, allilu, benzylu lub p-nitrobenzylu.

Odbezpieczanie prowadzi się metodami znanymi specjalistom w dziedzinie, w szczególności na drodze hydrolizy zasadowej, wodorolizy, rozszczepienia pod wpływem rozpuszczalnych związków palladu 0, hydrolizy w środowisku kwaśnym lub także, w przypadku pochodnych sililowych działając fluorkiem tetrabutylammoniowym. Przykłady odbezpieczania podano w części doświadczalnej.

„Sulfatowanie” tj. wprowadzanie grupy sulfoksylowej przeprowadza się działając kompleksami typu SO3-amina takimi jak kompleks SO3-pirydyna lub kompleks SO3-dimetyloformamid i prowadząc reakcję w pirydynie; utworzoną sól np. sól z pirydyną można następnie wymienić np. na sól z inną aminą, na czwartorzędową sól amoniową lub na sól metalu alkalicznego. Przykłady podano w części doświadczalnej.

Reakcję fosforylowania prowadzi się np. działając chlorofosforanem takim jak chlorofosforan dimetylu, dibenzylu lub difenylu.

Amidowanie przeprowadza się w reakcji wyjściowego kwasu karboksylowego z wodorotlenkiem amonu, lub odpowiednią aminą, lub ich solami z kwasem, stosując taki środek aktywujący jak chloromrówczan alkilu lub EDCI. Przykłady podano poniżej w części doświadczalnej.

Reakcje acylowania i sulfonylowania z hydroksymocznikami przeprowadza się działając odpowiednim halogenkiem lub bezwodnikiem kwasu karboksylowego lub odpowiednim halogenkiem kwasu sulfonowego. Kilka przykładów podano poniżej w części doświadczalnej.

PL 234 468 B1

Reakcję alkilowania przeprowadza się działając halogenkami alkilu lub podstawionego alkilu na pochodne hydroksylowe, w szczególności w reakcji z wolną lub zestryfikowaną grupą karboksylową. Reakcję zilustrowano poniżej w części doświadczalnej.

Ewentualne końcowe wprowadzenie wiązania podwójnego, które korzystnie położone jest pomiędzy atomami węgla, do których przyłączone są R4 i Ri, przeprowadza się działając chlorowcowaną pochodną selenu, a następnie utleniając, metodami znanymi specjalistom w dziedzinie. Przykład podano poniżej w części doświadczalnej.

Wytwarzanie grupy mocznikowej, co dotyczy podstawnika Rb, korzystnie prowadzi się działając odpowiednim izocyjanianem na wolną grupę NH. Przykład podano poniżej w części doświadczalnej.

Wprowadzanie grupy tetrazolowej prowadzi się działając chlorowcopochodną, korzystnie fluoropochodną zabezpieczonego tetrazolu. Odbezpieczenie można przeprowadzić przez wodorolizę.

Redukcję kwasów do alkoholi prowadzi się działając borowodorem, lub poprzez związek pośredni mieszany bezwodnik, działając borowodorkiem metalu alkalicznego. Mieszan y bezwodnik wytwarza się np. przy użyciu chloromrówczanu alkilu. Przykład podano w części doświadczalnej.

Odwadnianie amidu do nitrylu może zachodzić w warunkach reakcji karbonylowania i cyklizacji.

Utlenianie siarczków do sulfotlenków i/lub sulfonów można prowadzić stosując nadkwas taki jak kwas metachloronadbenzoesowy lub kwas nadftalowy lub dowolny inny odpowiedni reagent znany specjalistom w dziedzinie.

Ewentualne przeprowadzenie związków w sole z kwasami prowadzi się dodając rozpuszczony w odpowiednim rozpuszczalniku (fazie) kwas do związku. Tworzenie soli z zasadami dotyczy albo związków zawierających funkcję kwasową, w szczególności funkcję karboksylową, lub związków zawierających funkcję sulfoksy, lub pochodnych kwasu fosforowego, lub związków zawierających heterocykl posiadający właściwości kwasowe. W pierwszym przypadku procedura polega na dodaniu odpowiedniej zasady, takiej jak wymienione uprzednio. W drugim przypadku, w wyniku działania SOs-pirydyny otrzymuje się bezpośrednio w reakcji sól pirydyniową i z niej inne sole. W innych przypadkach możliwe jest także przeprowadzanie wymiany na żywicy jonowymiennej. Przykłady wytwarzania soli podano poniżej w części doświadczalnej.

Rozdzielanie enancjomerów i diastereoizomerów można prowadzić technikami znanymi specjalistom w dziedzinie, w szczególności metodą chromatografii.

Do otrzymywania związków o wzorze (I) można oczywiście, oprócz metod opisanych uprzednio, zastosować metody, w których wychodzi się ze związku o wzorze (II), w którym znaczenia podstawników R'i, A', R'2, R3 i HZ są takie, że prowadzi to bezpośrednio (bez przekształceń) do oczekiwanych związków. Jeśli jest to właściwe, to gdy wymienione podstawniki zawierają wymienione powyżej reaktywne funkcje, to funkcje te zabezpiecza się; odbezpieczenie przeprowadza się po etapie b cyklizacji lub w innym odpowiednim momencie syntezy. Zabezpieczenie i odbezpieczenie przeprowadza się tak jak opisano powyżej. Metody takie podano poniżej w części doświadczalnej.

Produkty o wzorze ogólnym (I) wykazują bardzo dobrą aktywność antybiotyczną w stosunku do bakterii gram-dodatnich (+) takich jak staphylococci. Szczególnie godna odnotowania jest ich skuteczność w stosunku do bakterii gram-ujemnych (-) a zwłaszcza bakterii jelitowych.

Te właściwości powodują iż wymienione produkty jak również ich sole z kwasami oraz z farmaceutycznie dopuszczalnymi zasadami są związkami odpowiednimi do zastosowania jako leki w leczeniu infekcji wywołanych drobnoustrojami, w szczególności zakażeń gronkowcami takich jak posocznice gronkowcowe, złośliwe zakażenia gronkowcowe twarzy lub skóry, gronkowcowe ropne zapalenie skóry, zakażone lub ropiejące rany, wąglik, ropowice, róża, ostre, pierwotne lub pogrypowe zakażenia gronkowcowe, odoskrzelowe zapalenie płuc, ropnie płuc.

Produkty te można także stosować jako leki w leczeniu zakażeń pałeczkami okrężnicy i pokrewnych infekcji, zakażeń bakteriami z rodzaju Proteus, Klebsiella i Salmonella, i w innych stanach chorobowych wywołanych bakteriami gram-ujemnymi (-).

Przedmiotem niniejszego wynalazku są więc nie tylko pochodne o wzorze (I) zdefiniowanym powyżej lecz również ich sole z farmaceutycznie dopuszczalnymi kwasami i zasadami i ich stosowanie jako leki, a w szczególności jako leki typu antybiotyki.

Przedmiotem wynalazku są także kompozycje farmaceutyczne zawierające jako składnik aktywny co najmniej jedną pochodną według wynalazku zdefiniowaną powyżej.

Kompozycje te można podawać podpoliczkowo, doodbytniczo, pozajelitowo, a zwłaszcza domięśniowo, lub lokalnie domiejscowo na skórę i błony śluzowe.

PL 234 468 B1

Kompozycje według wynalazku mogą mieć postać stałą lub ciekłą i mogą być przygotowane w formach farmaceutycznych powszechnie stosowanych w medycynie człowieka takich jak np. tabletki proste lub pokryte cukrem, kapsułki z żelatyny, granulki, czopki, preparaty do iniekcji, maście, kremy, żele wytwarzane typowymi metodami. Składnik lub składniki aktywne wprowadza się wraz z rozczynnikami zazwyczaj używanymi w kompozycjach farmaceutycznych, takimi jak talk, guma arabska, laktoza, skrobia, stearynian magnezu, masło kakaowe, wodne lub niewodne rozczynniki, materiały tłuszczowe pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego, pochodne parafiny, glikole, różne środki zwilżające, dyspergujące lub emulgujące, środki konserwujące.

Kompozycje te mogą mieć w szczególności postaci proszku przeznaczonego do rozpuszczenia bezpośrednio przed użyciem w odpowiednim rozczynniku np. w apirogennej sterylnej wodzie.

Podawana dawka jest różna i zależy od leczonej choroby, pacjenta, drogi podawania i rozpatrywanego produktu. Może ona wynosić np. od 0,250 g do 10 g dziennie przy podawaniu doustnym człowiekowi dla produktu opisanego w Przykładzie 1, lub może wynosić także od 0,25 g do 10 g dziennie przy podawaniu domięśniowym lub dożylnym.

Produkty o wzorze (I) można także stosować jako środki dezynfekujące przyrządy chirurgiczne.

Na koniec, przedmiotem wynalazku są produkty o wzorach (III) zdefiniowanych uprzednio, jak również ich sole z kwasami i w szczególności ich chlorowodorki jako nowe produkty przemysłowe, a w szczególności jako produkty pośrednie konieczne do wytwarzania produktów o wzorze (I).

Produkty o wzorze (II) są znane lub można je wytworzyć metodami znanymi specjalistom w dziedzinie. Odsyłacze do literatury jak również do wytwarzania preparatów podano poniżej w części doświadczalnej.

Podane poniżej przykłady stanowią ilustrację wynalazku, obejmują zarówno przykłady według niniejszego wynalazku jak i przykłady porównawcze (Przykłady 1,2, 3, 12a, 12b, 13, 20, 24, 25, 28d, 31, 32a, 33a, 33b, 33c) i zostały niniejszym zamieszczone jako nieograniczające jego zakresu zdefiniowanego zastrzeżeniami patentowymi.

Przykłady

W poniższych przykładach zastosowano następujące skróty:

DEAD: azodikarboksylan dietylu

TEA: trietyloamina

DMAP: 4-dimetyloaminopirydyna

EDCI: chlorowodorek 1-(3-dimetyloaminopropylo)-3-etylokarbodiimidu

THF: tetrahydrofuran

AlBN: 2,2'-azo-bis-izobutyronitryl

M: ciężar cząsteczkowy (mol)

MS: spektrometria masowa

El: bombardowanie elektronami

SIMS: spektrometria masowa jonów wtórnych

FAB: bombardowanie szybkimi atomami

P r z y k ł a d 1 (Przykład porównawczy) cis-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-4-propanonian difenylometylu

3,16 g (10,6 mmoli) chlorowodorku kwasu 3-okso-1-(fenylometylo)-4-piperydynopropanowego (M = 297,7 g) (opisany w Japońskim Zgłoszeniu Patentowym J54098-772) miesza się w 100 ml etanolu i roztwór oziębia się do 10°C. W strumieniu azotu dodaje się w ciągu 15 minut 1,84 g NaBH4 jednocześnie utrzymując temperaturę pomiędzy 8 i 13°C. Mieszaninę pozostawia się do ogrzania do temperatury otoczenia i utrzymuje w tej temperaturze przez 1 godzinę 30 minut. Dodaje się nową porcję 380 mg NaBH4 i mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez noc w temperaturze otoczenia.

Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem, pozostałość rozpuszcza się w 50 ml wody i pH doprowadza się od 10 do 2 stosując stężony kwas solny. Mieszaninę reakcyjną odparowuje się ponownie pod zmniejszonym ciśnieniem. Stałą pozostałość (w przybliżeniu 10,8 g) przemywa się dwukrotnie 100 ml etanolu, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 3,10 g chlorowodorku kwasu 3-hydroksy-1-(fenylometylo)-4-piperydynopropanowego (M = 299,7 g) co odpowiada wydajności 97%.

Poprzednio otrzymany związek, 3,10 g (10,3 mmoli), rozcieńcza się 100 ml etanolu, następnie roztwór dodaje się do 900 mg 10% Pd/C (masa przed wodorowaniem) w 30 ml etanolu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się na noc w atmosferze wodoru pod ciśnieniem normalnym, następnie kataliza

PL 234 468 B1 tor odsącza się i etanol odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 1,90 g chlorowodorku kwasu trans-3-hydroksy-4-piperydynopropanowego (M = 209,6 g) z wydajnością 88%.

Otrzymany poprzednio związek, 1,79 g (8,54 mmoli), miesza się z 20 ml etanolu i 20 ml wody. Następnie dodaje się stężoną sodę aż do uzyskania pH w przybliżeniu 8,5. Następnie dodaje się 1 ml chloromrówczanu allilu i stężoną sodę tak, aby utrzymywać pH pomiędzy 8 i 9. Mieszaninę reakcyjną ekstrahuje się octanem etylu, następnie fazę wodną zakwasza się do pH 2 dodając stężony kwas solny i ekstrahuje się ponownie octanem etylu. Po osuszeniu i odparowaniu rozpuszczalnika pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymuje się 1,69 g surowego produktu, który rozpuszcza się w mieszaninie dichlorometanu i etanolu, następnie rozpuszczalnik sączy się i ponownie odparowuje pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 1,40 g kwasu trans-3-hydroksy-1-[(2-propenyloksy)karbonylo]-4-piperydynopropanowego (M = 257 g); wydajność 60%.

3,24 g (12,6 mmoli) powyższego hydroksy-kwasu i 6,4 g trifenylofosfiny rozpuszcza się w 60 ml THF w temperaturze 0°C w atmosferze azotu. Następnie dodaje się 2,5 ml DEAD i po 15 minutach mieszaninę reakcyjną odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem w celu wydzielenia 12 g surowego produktu. Mieszaninę reakcyjną oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując kolejno mieszaniną dichlorometanu i octanu etylu 9/1, 8/2, 7/3 w celu rozdzielenia cis i trans laktonów. W ten sposób otrzymuje się 2,72 g cis-laktonu w mieszaninie ze zredukowanym DEAD i tlenkiem fosfiny.

Produkt ten ponownie umieszcza się w roztworze 10 ml DME i dodaje się 8 ml 1N roztworu NaOH. Po 1 godzinie mieszaninę reakcyjną ekstrahuje się dwukrotnie octanem etylu, następnie zakwasza do pH 2 dodając 2N HCl, i ekstrahuje się ponownie octanem etylu. Po wysuszeniu i odparowaniu rozpuszczalnika pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymuje się 1,07 g hydroksy-kwasu.

1,0 g surowego hydroksy-kwasu rozpuszcza się w mieszaninie 5 ml dichlorometanu i 2 ml metanolu, następnie dodaje się nadmiar difenylodiazometanu w dichlorometanie aż do zaniknięcia wyjściowego produktu. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem i produkt oczyszcza się metodą chromatografii otrzymując 1,39 g cis-3-hydroksy-1-[(2-propenyloksy)karbonylo]-4-piperydynopropanonianu difenylometylu (M = 423 g); tj. ogólna wydajność wynosi 26%.

Otrzymany uprzednio produkt, 1,2 g (2,83 mmoli), rozpuszcza się następnie w atmosferze azotu w 23 ml dichlorometanu. Następnie dodaje się 390 gl kwasu octowego i później 860 gl Bu3SnH i 70 mg Pd(PPhs)4.

Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymując 3,82 g surowego produktu, który przemywa się eterem naftowym. Otrzymuje się 1,27 g produktu, który przesącza się przez krzemionkę wymywając dichlorometanem, następnie mieszaniną dichlorometanu i metanolu 95/5, następnie 90/10. W ten sposób otrzymuje się 0,87 g cis-3-hydroksy-4-piperydynopropanonianu difenylometylu (M = 339 g); wydajność 77%.

Otrzymany poprzednio związek, 400 mg (1,00 mmol), rozpuszcza się w 25 ml dichlorometanu, dodaje się 80 gl difosgenu (CI3COCOCI), 336 gl TEA i 144 mg DMAP. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania w temperaturze otoczenia na pięć godzin 30 minut, następnie rozcieńcza się dichlorometanem, następnie przemywa wodnym 10% roztworem kwasu winowego, następnie roztworem buforu z fosforanem sodu przy pH 7, fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 380 mg surowego produktu. Oczyszczanie prowadzi się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 95/5 z 0,1% wody. Otrzymuje się 184 mg tytułowego związku (M = 365,43 g); wydajność 50%.

Widmo protonowe NMR w CDCI3, przy 300 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,60 do 1,88(m): NCH2-CH2-CH; 2,48(m): CH2-CH2-CO; 2,78(d)-2,90(m) - 3,33 do 3,47(m): CH2-N-CH2; 4,50(d): CHO-CH2; 6,89(s): CO2CH (C6H₅)2; 7,33(m): (C6H₅)2.

IR (CHCI3): 1784, 1734, 1600, 1585, 1496 cmr¹.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [M]⁺ = 365.

P r z y k ł a d 1a

Kwas cis-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-4-propanowy

Otrzymany uprzednio produkt 176 mg (0,482 mmoli) rozpuszcza się w 10 ml acetonu. Dodaje się 90 mg 10% wag. Pd/C. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania w atmosferze wodoru pod ciśnieniem normalnym przez 3 godziny. Następnie dodaje się 25 mg katalizatora i reakcję kontynuuje się przez 1 godzinę 15 minut. Następnie katalizator odsącza się, rozpuszczalnik odparowuje pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymując 146 mg produktu.

PL 234 468 B1

Produkt poddaje się reakcji w 10 ml acetonu z 35 mg 10% wagowo Pd/C w atmosferze wodoru i reakcję pozostawia się do całkowitego zakończenia na 1 godzinę.

Katalizator następnie odsącza się i przesącz odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 137 mg surowego produktu, który krystalizuje się z mieszaniny eteru etylowego i eteru naftowego. W ten sposób otrzymuje się 75 mg oczekiwanego produktu (M = 199 g); wydajność 78%.

Widmo protonowe NMR W CDCI3, przy 250 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,30 do 1,63(m) i 1,88(m): NCH2-CH2-CH; 2,25(t): CH2-CH2-CO; 3,06(m) i 3,38(m): CH2-N-CH2; 4,65(d): C-CHO-CH2; 12,08(s): ruchliwy H.

IR (Nujol): 1785, 1717 cm 1.

MS (FAB) m/z: [M+H]+ = 200; 159.

P r z y k ł a d 2 (Przykład porównawczy) trans-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-4-octan difenylometylu mg (0,259 mmoli) chlorowodorku trans-3-hydroksy-4-piperydynooctanu difenylometylu (M = 361,87 g) (opisanego w Eur. J. Med. Chem. - Chim. Ther., 1982, 17(6)531-5)) i 7 ml dichlorometanu miesza się razem w atmosferze obojętnej.

Mieszaninę reakcyjną oziębia się w łaźni z lodem i wstrzykuje się 19 μl difosgenu. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 25 minut, następnie wstrzykuje się 72 μl TEA. Mieszaninę reakcyjną miesza się w temperaturze otoczenia przez 30 minut i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Do mieszaniny reakcyjnej dodaje się następnie 7 ml toluenu i dodaje się 36 μl TEA, a następnie 31 mg DMAP. Mieszaninę reakcyjną ogrzewa się przez 15 minut w temperaturze 100°C, następnie pozostawia do oziębienia do temperatury otoczenia, następnie przemywa 2 razy 4 ml 10% roztworu kwasu winowego w wodzie, następnie 4 ml wody nasyconej chlorkiem sodu. Mieszaninę reakcyjną suszy się nad siarczanem magnezu i sączy, rozpuszczalnik następnie odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 78 mg oleju, który poddaje się chromatografii na krzemionce stosując mieszaninę dichlorometanu i octanu etylu 95/5 jako eluent.

W ten sposób otrzymuje się 35,7 mg oczekiwanego związku (M = 351,405 g), w postaci białych kryształów; wydajność 39%.

P r z y k ł a d 2a

Kwas trans-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-4-octowy

W obojętnej atmosferze miesza się ze sobą 38,7 mg (0,110 mmola) produktu otrzymanego w Przykładzie 2 z 2 ml acetonu i 38 mg 10% (wagowo) Pd/C jako katalizatora. Mieszaninę reakcyjną umieszcza się w atmosferze wodoru pod ciśnieniem normalnym. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania na 45 minut, następnie katalizator odsącza się i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 32,6 mg surowego produktu.

Krystalizację przeprowadza się z eteru etylowego otrzymując 14,2 mg białych kryształów oczekiwanego związku (C8H10NO4 - M = 185,181 g); wydajność 69%.

P r z y k ł a d 3 (Przykład porównawczy) cis-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-4-octan difenylometylu

Miesza się ze sobą 1,5 g (5,78 mmoli) kwasu trans-1-[(1,1-dimetyloetoksy)karbonylo]-3-hydroksy-4-piperydynooctowego (opisanego w Eur. J. Med. Chem. - Chim. Ther., 1982, 17(6)531-5), 7 ml dichlorometanu, 3,03 g trifenylofosfiny i 22 ml tetrahydrofuranu. Dodaje się roztwór 0,91 ml DEAD w 2,5 ml tetrahydrofuranu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 3 godziny 20 minut, następnie dodaje się 8,7 ml 1N roztwór sody i mieszanie prowadzi się przez 1 godzinę 15 minut. Następnie przeprowadza się dwukrotną ekstrakcję octanem etylu, dodając 2N kwas solny doprowadza się do pH 2, i ekstrahuje trzy razy octanem etylu.

Fazy organiczne łączy się i przemywa wodą nasyconą chlorkiem sodu, następnie suszy się nad siarczanem magnezu, sączy i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 1,37 g białych kryształów (3a,alfa;7a,alfa)-heksahydro-2-okso-furo[2,3-c]pirydyno-6(2H)-karboksylanu 1,1-dimetyloetylu (C12H21NO5 - M = 259,304 g); wydajność 91%.

Otrzymany poprzednio związek, 1,37 g (5,28 mmoli) i 32 ml dichlorometanu miesza się razem w obojętnej atmosferze. Wprowadza się nadmiar roztworu difenylodiazometanu w dichlorometanie aż do zaniknięcia wyjściowego produktu. Następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem i w ten sposób otrzymuje się 2,81 g surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce, stosując dichlorometan, następnie mieszaninę dichlorometan/octan etylu

PL 234 468 B1

95/5 jako eluent. Otrzymuje się 2,00 g białych kryształów cis-1-[(1,1-dimetyloetoksy)karbonylo]-3-hydroksy-4-piperydynooctanu difenylometylu, (M = 425,528 g); wydajność 89%.

Otrzymany poprzednio związek, 0,6 g (1,41 mmoli) wprowadza się do 1,93 ml roztworu chlorowodoru w metanolu o stężeniu 7,3 mol/l. Mieszaninę reakcyjną miesza się w temperaturze otoczenia i po 15 minutach dodaje się 1 ml dichlorometanu. Po dalszych 15 minutach mieszaninę reakcyjną odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Dodaje się Dichlorometan i mieszaninę reakcyjną ponownie odparowuje się. Tę operację powtarza się kilka razy.

Następnie produkt krystalizuje się z eteru etylowego. W ten sposób otrzymuje się 0,44 g chlorowodorku cis-3-hydroksy-4-piperydynooctanu difenylometylu o wzorze cząsteczkowym C20H23NO3-HCI (M = 361,871 g); wydajność 86%.

Reakcja ta prowadzi także do powstawanie różnych ilości chlorowodorku laktonu (3a,alfa;7a,alfa)-heksahydro-furo[2,3-c]pirydyn-2(3H)-onu, (M = 177,6 g).

0,28 g (0,77 mmoli) związku o wzorze C2oH23NO3-HCI otrzymanego uprzednio i 19 ml dichlorometanu miesza się razem w obojętnej atmosferze. Dodaje się w temperaturze 0°C 60 μΙ difosgenu i mieszanie kontynuuje się. Po 25 minutach dodaje się 0,32 ml TEA. Następnie dodaje się 94 mg DMAP i mieszaninę reakcyjną pozostawia się do osiągnięcia temperatury otoczenia. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 4 godziny 15 minut, przemywa następnie kolejno wodnym 10% roztworem kwasu winowego, następnie wodą nasyconą chlorkiem sodu. Po wysuszeniu nad siarczanem magnezu, przesączeniu rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 0,265 g oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C21H21NO4 (M = 351,405 g), wydajność 98%.

1,82(m): NCH2-CH2; 2,30 do 2,70(m): CO-CH2-CH; 2,93(d) - 2,99(dt) i 3,45(m): CH2-N-CH2; 4,60(d): CH-CHO-CH2; 6,87(s): CO2CH(C6H₅)2; 7,10 do 7,35(m): (C6H₅)2.

IR (CHCI3) = 1786, 1734, 1600, 1587, 1496 cm^-1.

MS (SIMS) m/Z: [M+Na]+ = 374⁺.

P r z y k ł a d 3a

Kwas cis-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-4-octowy

Miesza się razem 55 mg (0,156 mmoli) produktu otrzymanego w Przykładzie 3, 3 ml octanu etylu i 55 mg 10% (wagowo) Pd/C jako katalizatora. Mieszaninę reakcyjną umieszcza się w atmosferze wodoru pod ciśnieniem normalnym. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 1 godzinę 30 minut, następnie katalizator odsącza się i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

Otrzymuje się 38 mg surowego produktu, który krystalizuje się z mieszaniny pentanu i eteru etylowego. W ten sposób odzyskuje się 16 mg białych kryształów oczekiwanego związku (M = 185,181 g); wydajność 55%.

1,63 do 1,86(m) i 1,91(m): NCH2-CH2, 2,27 do 2,49(m) i 2,54(dd): CO-CH2-CH; 2,98(d) i 3,54(d): CH2-N-CH2-CH2; 3,04(dt) i 3,41(dd): CH2-N-CH2-CH2; 4,71(d): CH-CHO-CH2.

IR (Nujol): 1784, 1734, 1686 cm^-1.

MS (SIMS) m/z: [M+H]⁺ = 186⁺, 167⁺.

P r z y k ł a d 3b cis-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-4-octan metylu

Związek otrzymany w Przykładzie 3a, 78 mg (0,421 mmoli), rozpuszcza się 1 ml dichlorometanu. Wkrapla się nadmiar diazometanu aż do utrzymywania się żółtego zabarwienia, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 80 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując produkt mieszaniną dichlorometan/octan etylu 95/5.

W ten sposób otrzymuje się 8,2 mg oczekiwanego związku (M = 199,208 g), wydajność 10%.

P r z y k ł a d 4 cis-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-4-acetonitryl mg chlorowodorku (0,38 mmoli) (3a,alfa;7a,alfa)-heksahydro-furo[2,3-c]pirydyn-2(3H)-onu (M = 177,6 g) wytworzonego w Przykładzie 3 rozpuszcza się 1 ml roztworu amoniaku w metanolu o stężeniu 4,17 mol/l. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 5 godzin, rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem, następnie ponownie dodaje się 1 ml roztworu amoniaku w metanolu i reakcję kontynuuje się przez 18 godzin.

PL 234 468 B1

Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymując w ten sposób 79 mg cis-3-hydroksy-4-piperydyneacetamidu o wzorze cząsteczkowym C7H14O2N2 (M = 158 g).

Związek otrzymany powyżej (75 mg) miesza się w obojętnej atmosferze w roztworze w 9 ml dichlorometanu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się w łaźni z lodem i wprowadza się 30 gl difosgenu. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w temperaturze 0-5°C przez 40 minut, następnie wprowadza się 0,16 ml TEA i 5 minut później 46 mg DMA. Mieszanie prowadzi się przez 4 godziny w temperaturze otoczenia. Mieszaninę reakcyjną przemywa się dwukrotnie 2 ml 10% roztworu kwasu winowego w wodzie, następnie 2 ml nasyconego wodnego roztworu chlorku sodu. Mieszaninę reakcyjną suszy się nad MgSO4, sączy i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 35 mg surowego produktu, który rozpuszcza się w mieszaninie octanu etylu i dichlorometanu 30/70. Zanieczyszczenia odsącza się i przesącz odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 23 mg oczekiwanego związku (M = 166,18 g) w postaci oleju; wydajność w przybliżeniu 26%.

IR (Nujol): 2241, 1777 cm^-1.

MS (El) m/2; [M]+ = 166, 137, 82, 55, 42.

P r z y k ł a d 5

3-benzoilo-1,3-diazabicyklo[2.2.1]heptan-2-on

1,01 g (5,43 mmoli) 3-amino-1-pirolidynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu (M = 186,25 g) (opisanego w zgłoszeniu patentowym WO 9801426) i 10 ml dichlorometanu miesza się razem w obojętnej atmosferze, roztwór oziębia się do temperatury 0°C, następnie wkrapla się 0,76 ml TEA. Mieszanie prowadzi się przez 15 minut utrzymując jednocześnie temperaturę 0°C, następnie dodaje się 0,63 ml chlorku benzoilu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do osiągnięcia temperatury otoczenia, następnie rozcieńcza się przez dodanie 10 ml dichlorometanu. Następnie mieszaninę reakcyjną przemywa się wodnym 10% roztworem kwasu winowego, suszy nad siarczanem magnezu, sączy i dichlorometan odparowuje pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 1,30 g 3-(benzoiloamino)-1-pirolidynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu (M = 292,36 g) w postaci żółtego oleju. Wydajność wynosi odpowiednio 82%.

Związek ten, 1,30 g (4,46 mmoli), miesza się z 10 ml metanolu. Roztwór oziębia się do temperatury 0°C, następnie stopniowo dodaje się 6,12 ml roztworu chlorowodoru metanolu o stężeniu 7,3 mol/l. Następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 1,01 g chlorowodorku N-(3-pirolidynylo)benzamidu (M = 226,707 g) w postaci brunatnego oleju, wydajność w przybliżeniu 100%.

Otrzymany poprzednio związek, 1,01 g (4,46 mmoli) i 10 ml dichlorometanu miesza się razem w obojętnej atmosferze. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0°C, następnie wkrapla się 1,36 ml TEA. Mieszanie kontynuuje się przez 15 minut, a następnie wkrapla się 1,44 ml difosgenu. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się do temperaturze 0°C przez 30 minut, następnie pozostawia do ogrzania do temperatury otoczenia. Następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, przemywa wodnym 10% roztworem kwasu winowego, następnie wodą. Po wysuszeniu nad siarczanem magnezu, przesączeniu i zatężeniu przez odparowanie rozpuszczalnika pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymuje się 0,615 g surowego produktu. Surowy produkt oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/aceton 90/10.

W ten sposób uzyskuje się 0,320 g chlorku kwasu 3-(benzoiloamino)-1-pirolidynokarboksylowego, który krystalizuje. Wydajność wynosi odpowiednio 28%.

Poprzedni związek, 0,585 g (2,31 mmoli), rozpuszcza się następnie w obojętnej atmosferze w 18 ml tetrahydrofuranu. Roztwór oziębia się do temperatury -78°C, następnie wkrapla się do tetrahydrofuranu 2,55 ml 1M roztworu soli litowej bis(trimetylosililo)amidu. Otrzymuje się żółty roztwór, który utrzymuje się w temperaturze -78°C przez 20 minut, następnie mieszanie kontynuuje się jeszcze przez 1 godzinę podczas gdy temperaturę pozostawia się do ogrzania. W temperaturze 0°C dodaje się 350 gl kwasu octowego, następnie 5 ml 10% roztworu kwasu winowego w wodzie. Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się octanem etylu, następnie przemywa 10% roztworem kwasu winowego, następnie buforem fosforanowym o pH = 7, następnie wodą. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu, sączy i zatęża odparowując rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 0,315 g surowego produktu w postaci żółtego osadu. Ten surowy produkt oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometanu i octanu etylu 90/10.

W ten sposób wyodrębnia się 0,140 g oczekiwanego związku C12H12N2O2, (M = 216,24 g), w postaci białego osadu; wydajność 28%.

PL 234 468 B1

IR (CHCI3): 1801, 1775, 1675, 1620, 1603, 1582 cm'.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [M]⁺ = 216, 105, 77.

P r z y k ł a d 6 sól potasowa kwasu trans-6-[(fenylometoksy)karbonylo]-2-okso-1,3-diazabicyklo[2.2.1]heptano-3-octowego

Miesza się 1 g (3,12 mmoli, M = 186,25 g) trans-4-amino-1,2-pirolidynodikarboksylanu metyloetylu) i 2-(fenylometylu) (opisany w J. Org. Chem. 1991, 56, 3009-3016), 10 ml tetrahydrofuranu, 560 μΙ bromooctanu allilu i 660 μl TEA. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania z mieszaniem w temperaturze otoczenia przez 14 godzin, a następnie przez 3 godziny w temperaturze 50°C. Następnie mieszaninę rozcieńcza się octanem etylu i przemywa wodnym 10% roztworem kwasu winowego, następnie nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu, sączy, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 1,21 g surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometanu i octanu etylu 80/20.

Wyodrębnia się 0,99 mg trans-4-[[[(2-propenyloksy)karbonylo]metylo]amino]-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu) o wzorze cząsteczkowym C12H30N2O6 (M = 418 g).

Do 0,99 g (2,36 mmoli) otrzymanego poprzednio związku dodaje się, w atmosferze azotu i w temperaturze 0°C 6 ml 4M roztworu chlorowodoru w octanie etylu. Następnie mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania w temperaturze otoczenia na 15 minut. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się surowy produkt, który krystalizuje się z eteru etylowego otrzymując 0,95 g dichlorowodorku trans-4-[[[(2-propenyloksy)karbonylo]metylo]amino]-2-pirolidynokarboksylanu fenylometylu o wzorze cząsteczkowym Ci?H23N2O4-2HCI (M = 394 g).

0,5 g tego produktu rozpuszcza się w 20 ml dichlorometanu i dodaje się 1,3 ml 2N sody i 3 ml wody. Roztwór pozostawia się do wyklarowania, następnie ekstrahuje dichlorometanem, suszy nad siarczanem magnezu, sączy i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 339 mg wolnej diaminy. Wydajność wynosi odpowiednio 83%.

Otrzymaną uprzednio diaminę, 100 mg (0,314 mmoli), rozpuszcza się w atmosferze azotu w 5 ml acetonitrylu w temperaturze 0°C. Dodaje się 21 μΙ difosgenu. Po 15 minutach roztwór ten dodaje się, w atmosferze azotu i w ciągu 4 godzin, do mieszaniny zawierającej 38 mg DMAP i 88 μΙ TEA w 10 ml acetonitrylu ogrzanej do temperatury 70°C. Po zakończeniu dodawania mieszaninę reakcyjną ponownie ogrzewa się przez jedną godzinę, następnie oziębia, rozcieńcza octanem etylu i przemywa kolejno wodnym 10% roztworem kwasu winowego, następnie nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu. Po wysuszeniu nad siarczanem sodu, odsączeniu i odparowaniu rozpuszczalników pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymuje się 58 mg surowego produktu. Produkt ten oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorametan/octan etylu 8/2 otrzymując 19 mg trans-6-[(fenylometoksy)karbonylo]-2-okso-1,3-diazabicyklo[2.2.1]heptano-3-octanu 2-propenylu o wzorze cząsteczkowym C18H20N2O5 (M = 344,57 g); wydajność 17%.

Poprzedni związek, 24 mg (0,069 mmoli), rozpuszcza się w 250 μΙ dichlorometanu. W atmosferze azotu wprowadza się 3 mg Pd(PPh3)4, następnie dodaje się 150 μΙ 0,5M roztworu etylo-2-heksanonianu potasu w octanie etylu. Po kilku minutach tworzy się osad, który odwirowuje się i przemywa dwukrotnie 500 μΙ octanu etylu.

Otrzymuje się 24 mg oczekiwanego związku C15H15KN2O5 (M = 342 g), tj. z wydajnością ilościową.

Widmo protonowe NMR w DMSO, przy 300 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość: 1,83(ddd) i 2,56: N-CH2-CHN-CH2; 2,50 i 2,79(d): N-CH2-CHN-CH2; 3,23(d) i 3,41(d):

=C-N-CH2-C=O; 3,62(ddd): O=C-CHN-CH2; 4,13(s): N-CH2-CHN-CH2; 5,16(s): =C-O-CH2-C6H₅;

7,38(m): C6H5-CH2.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [2MK+H]⁺ = 723; [2MK+Na]⁺ = 707; [MK+K]⁺ = 381; [MK+Na]⁺ = 365; [MK+H]⁺ = 343.

P r z y k ł a d 7 trans-3-benzoilo-2-okso-1,3-diazabicyklo[2.2.1]heptano-6-karboksylan metylu

0,471 g (1,93 mmoli) trans-4-amino-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-metylu (opisanego w J. Org. Chem. 1991, 56, 3009-3016) rozpuszcza się w 3,5 ml suchego dichlorometanu miesza się w atmosferze azotu. Roztwór oziębia się do temperatury 0°C, następnie wkrapla się 269 μl TEA. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 15 minut jednocześnie utrzymując temperaturę 0°C, następnie wkrapla się 224 μl chlorku benzoilu. Temperaturę mieszaniny pozostawia się do ogrzania do 20°C w ciągu jednej godziny. Następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się 30 ml di

PL 234 468 B1 chlorometanu, przemywa wodnym 10% roztworem kwasu winowego, następnie nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i wodą. Mieszaninę reakcyjną suszy się nad siarczanem magnezu, sączy, i zatęża odparowując dichlorometan pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 0,6 g żółtego oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce stosując jako eluent mieszaninę dichlorometan/metanol 99/1.

W ten sposób uzyskuje się 0,499 g trans-4-(benzoiloamino)-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-metylu o wzorze cząsteczkowym C18H24N2O5 (M = 348 g), wydajność 74%.

Otrzymany poprzednio związek, 0,4,00 g (1,15 mmoli), miesza się do rozpuszczenia w atmosferze azotu z 3 ml octanu etylu, następnie roztwór oziębia się do temperatury 0°C i dodaje się 2,89 ml 4M roztworu HCl w octanie etylu. Po 15 minutach mieszanie kontynuuje się jeszcze w temperaturze otoczenia przez 1 godzinę. Następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się w postaci beżowego osadu 0,350 g chlorowodorku trans-4-(benzoiloamino)-2-pirolidynokarboksylanu metylu o wzorze cząsteczkowym CisHi5N2O3-HCI (M = 284,744 g).

Otrzymany poprzednio związek, 0,327 g (1,15 mmoli), umieszcza się w atmosferze azotu i miesza z 4 ml dichlorometanu. Następnie zawiesinę oziębia się do temperatury 0°C i dodaje się 352 μΙ TEA. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 15 minut w temperaturze 0°C, następnie dodaje się 138 μl difosgenu. Mieszanie kontynuuje się jeszcze przez 5 minut w temperaturze 0°C, następnie mieszaninę reakcyjną pozostawia się do osiągnięcia temperatury otoczenia i do dalszego przereagowania przez 30 minut. Następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem i przemywa wodnym 10% roztworem kwasu winowego, następnie wodą i suszy się nad siarczanem magnezu. Po przesączeniu rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 0,360 g surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/aceton 95/5.

Uzyskuje się 93,7 mg chlorowodorku trans-4-(benzoiloamino)-1-(chlorokarbonylo)-2-pirolidynokarboksylanu metylu, C14H14N2O4, HCl (M = 310,74 g); wydajność 26%.

Otrzymany poprzednio związek, 93,7 mg (0,301 mmola), miesza się w atmosferze azotu z 3 ml tetrahydrofuranu. Temperaturę roztworu obniża się do -78°C, następnie wkrapla się do roztworu w tetrahydrofuranie 332 μΙ 1M roztworu soli litowej bis(trimetylosililo)amidu i mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w temperaturze -78°C przez dalsze 5 minut. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 30 minut w temperaturze otoczenia.

Następnie roztwór oziębia się do temperatury 0°C i dodaje się 55 μΙ kwasu octowego. Dodaje się 20 ml octanu etylu i 3 ml buforu fosforanowego o pH = 7,0. Roztwór pozostawia się do rozdzielenia warstw, przemywa wodą, suszy nad siarczanem magnezu, sączy i zatęża przez odparowanie. W ten sposób otrzymuje 76 mg pianki, którą oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/aceton 97/3.

Uzyskuje się 5 mg czystego oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym Ci4Hi4N2O4-HCI (M = 274,279 g); wydajność 6%.

IR (CHCI3): 1805, 1779, 1743, 1669, 1603, 1589, 1486 cm 1.

MS (EI) m/z: [M]+ = 274, 215, 169, 105, 77.

P r z y k ł a d 7a trans-3-benzoilo-2-okso-1,3-diazabicyklo[2.2.1]heptano-6-karboksylan fenylometylu

Reakcje przeprowadza się w podobny sposób do podanego w Przykładzie 7, wychodząc z 0,92 g trans-4-amino-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-fenylometylu (opisanego w J. Org. Chem. 1991, 56, 3009-3016) otrzymując oczekiwany związek z wydajnością ogólną 5,4% licząc na 4 etapy.

P r z y k ł a d 8 trans-2-okso-3-(fenylosulfonylo)-1,3-diazabicyklo[2.2.1]heptano-6-karboksylan fenylometylu trans-4-amino-1,2-pirolidynodikarboksylan 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu), 2,97 g (9,26 mmoli), (opisany w J. Org. Chem. 1991, 56, 3009-3016) o wzorze cząsteczkowym C17H24N2O4, (M = 320,392 g) miesza się w atmosferze azotu i dodaje się 25 ml dichlorometanu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 5°C i dodaje się 1,3 ml TEA. Mieszanie prowadzi się przez 10 minut i następnie dodaje się 1,63 g chlorku benzenosulfonylu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając w temperaturze 5°C przez 15 minut, następnie temperaturę mieszaniny reakcyjnej pozostawia się do ogrzania się do 20°C w ciągu 45 minut. Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, następnie przemywa wodnym 10% roztworem kwasu winowego, następnie buforem fosforanowym o pH = 7,0, następnie nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu. Mieszaninę reakcyjną suszy się

PL 234 468 B1 nad siarczanem magnezu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 4,5 g surowego produktu, który poddaje się chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometanu i octanu etylu 90/10. Uzyskuje się 4,06 g trans-4-[(fenylosulfonylo)amino]-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu) o wzorze cząsteczkowym C23H28N2O6S (M = 460,552 g), co odpowiada wydajności 95%.

3,83 g (8,31 mmoli) otrzymanego uprzednio sulfonoamidu miesza się z 10 ml bezwodnego metanolu. Roztwór oziębia się do temperatury 0°C i w tej temperaturze dodaje się 8,2 ml 10M roztworu chlorowodoru w metanolu. Roztwór miesza się w temperaturze 0°C przez 5 minut, następnie temperaturę reakcji pozostawia się do ogrzania do temperatury otoczenia. Po upływie 30 minut metanol odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem, mieszaninę reakcyjną rozpuszcza się kilka razy w metanolu następnie w dichlorometanie i odparowuje. Następnie chlorowodorek krystalizuje się z eteru etylowego. W ten sposób otrzymuje się 3,2 g chlorowodorku trans-4-[fenylosulfonylo)amino]-2-pirolidynokarboksylanu fenylometylu o wzorze cząsteczkowym Ci8H2oN2O4S-HCI (M = 396,896 g), co odpowiada wydajności 96%.

Otrzymany uprzednio chlorowodorek, 2,78 g (7 mmoli), miesza się w obojętnej atmosferze z 28 ml dichlorometanu. Następnie mieszaninę reakcyjną oziębia się do około 0-5°C i dodaje się 2,15 ml TEA. Mieszanie kontynuuje się jeszcze przez 15 minut w temperaturze z zakresu od 0 do 5°C, po czym dodaje się 0,46 ml difosgenu. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w tej temperaturze przez 4 minuty, następnie dodaje się 10% wodny roztwór kwasu winowego, mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, dekantuje, przemywa nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu, suszy się nad siarczanem magnezu, i zatęża pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 3,1 g żółtego oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 9/1. Uzyskuje się 1,82 g trans-1-(chlorokarbonylo)-4-[(fenylosulfonylo)amino]-2-pirolidynokarboksylanu fenylometylu o wzorze cząsteczkowym C19H19CIN2O5S (M = 422,89 g), co odpowiada wydajności 61%.

Otrzymany uprzednio chlorek karbamoilu, 1,81 g (4,28 mmoli), miesza się w obojętnej atmosferze z 31 ml tetrahydrofuranu. Otrzymany roztwór oziębia się do -70°C, następnie dodaje się w tej temperaturze w ciągu 10 minut 4,7 ml 1M roztworu soli litowej bis(trimetylosililo)amidu w tetrahydrofuranie. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 45 minut w temperaturze -70°C, następnie temperaturę podnosi się do około 0°C. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w tej temperaturze przez 2 godziny 30 minut. Następnie dodaje się 295 μΙ kwasu octowego. Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, następnie przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowego, buforem fosforanowym o pH = 7 i nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu. Ekstrakt suszy się nad siarczanem magnezu i zatęża do suchej masy pod zmniejszonym ciśnieniem. Surowy produkt oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce, stosując jako eluent mieszaninę dichlorometan/octan etylu 95/5.

W ten sposób otrzymuje się 244 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C19H18N2O5S (M = 386,429 g), co odpowiada wydajności 14%.

Widmo protonowe NMR w CDCI3, przy 400 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

2,15(m): O=C-CH-CH2; 2,85(d) i 3,08(d): O=C-N-CH2; 3,62(m): O=C-CH-N-CH2; 4,94(s):

O2S-N-CH-CH2; 5,16: CO2CH2C6H5; 7,34(m): C6H5; 7,57(m)-7,68(m) i 8,03(m): SO2C6H5.

IR (CHCI3): 1780, 1743, 1586, 1499 cm^-1.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [2M+Na]+ = 795; [M+Na+CH3CN]+ = 450; [M+Na]⁺ = 409; [M+H]⁺ = 387. P r z y k ł a d 9 trans-3-benzoilo-4-metylo-2-okso-1,3-diaza-bicyklo[2.2.1]heptano-6-karboksylan fenylometylu

18,69 g (58,52 mmoli) 4-okso-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu) (opisanego w Chem. Pharm. Bull. 43(8)1302-1306 (1995)) o wzorze cząsteczkowym C17H21NO5 (M = 319,361 g) miesza się z 500 ml bezwodnego eteru etylowego w obojętnej atmosferze.

Do otrzymanego roztworu dodaje się zawiesinę 10 g CeCl3 w 50 ml bezwodnego eteru etylowego. Zawiesinę miesza się przez 30 minut w temperaturze 20°C, następnie oziębia się do -60°C. Z kolei dodaje się 20 ml 3M roztworu MeMgBr w eterze etylowym następnie. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 1 godzinę w temperaturze -60°C, następnie mieszaninę pozostawia się aby temperatura wzrosła do 0°C over 30 minut. Mieszaninę zobojętnia się dodając 10% wodny roztwór NH4Cl, całość ekstrahuje dichlorometanem, sączy, fazę organiczną przemywa wodą, suszy nad siarczanem magnezu i zatęża do suchej masy pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 19,33 g oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/eter tert-butylo-metylowy 90/10.

PL 234 468 B1

Otrzymuje się 7,21 g cis-4-hydroksy-4-metylo-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu), o wzorze cząsteczkowym C18H25NO5 (M = 335,404 g), wydajność 36%; jak również 2,5 g epimeru alkoholu.

Otrzymany poprzednio związek, 3,17 g (9,45 mmoli), i 70 ml dichlorometanu miesza się razem w obojętnej atmosferze. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 5°C i wkrapla się 2,3 ml TEA, a następnie 1,28 ml chlorku metanosulfonylu. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 45 minut w temperaturze 5°C.

Następnie mieszaninę przemywa się 10% wodnym roztworem kwasu winowego, później buforem fosforanowym o pH 7, następnie wodą. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu i zatęża pod zmniejszonym ciśnieniem do suchej masy. W ten sposób otrzymuje się 3,9 g oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 90/10.

Uzyskuje się 2,75 g cis-4-metylo-4-[(metylosulfonylo)oksy]-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylo-metylu) o wzorze cząsteczkowym C19H27NO7S (M = 413,494 g), co odpowiada wydajności 70%.

Przygotowuje się roztwór 2,54 g (6,14 mmoli) otrzymanego uprzednio mezylanu w 40 ml dimetyloformamidu. Następnie dodaje się w temperaturze 20°C 519 mg (7,98 mmoli) NaNs, mieszaninę reakcyjną ogrzewa się w temperaturze 50°C przez 2 godziny. Po oziębieniu całość wylewa się do 250 ml wody i ekstrahuje 250 ml dichlorometanu. Fazę organiczną przemywa się wodą, następnie suszy nad siarczanem magnezu i odparowuje do suchej masy pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 2,4 g surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce, stosując jako eluent mieszaninę dichlorometan/octan etylu 95/5.

Uzyskuje się 1,66 g trans-4-azydo-4-metylo-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu) o wzorze cząsteczkowym C18H24N4O4 (M = 360,42 g), (wg miareczkowania w przybliżeniu 30% wagowo) co odpowiada wydajności w przybliżeniu 25%.

Otrzymany uprzednio azydek, 1,85 g (tj. w przybliżeniu 1,7 mmoli) rozpuszcza się 18 ml toluenu. W temperaturze 20°C dodaje się 1,38 ml BuaSnH i następnie 84 mg AIBN. Mieszaninę reakcyjną doprowadza się do temperatury 75°C i utrzymuje w tej temperaturze przez 2 godziny. Dodaje się i odparowuje toluen, a następnie całość rozpuszcza w octanie etylu i miesza z nasyconym wodnym roztworem potasu fluorku przez 30 minut w temperaturze otoczenia. Mieszaninę reakcyjną przesącza się przez środek Clarcel, pozostawia do rozdzielenia i fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu. Po odparowaniu rozpuszczalnika pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymuje się 3 g oleju, który poddaje się chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/metanol 9/1.

Uzyskuje się 560 mg trans-4-amino-4-metylo-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu) o wzorze cząsteczkowym C18H26N2O4 (M = 334,419 g), co odpowiada wydajności ilościowej.

Otrzymaną uprzednio aminę, 578 mg (1,72 mmoli), miesza się w obojętnej atmosferze z 30 ml dichlorometanu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 5°C i wkrapla się 290 pl TEA, a następnie 240 pl chlorku benzoilu. Mieszanie kontynuuje się w temperaturze 5°C przez 30 minut. Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowego, nasyconym wodnym roztworem węglanu sodu, następnie wodą, fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu, i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 950 mg oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 90/10.

Uzyskuje się w ten sposób 732 mg trans-4-(benzoiloamino)-4-metylo-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu) o wzorze cząsteczkowym C25H30N2O5 (M = 438,528 g), co odpowiada wydajności 97%.

Otrzymany uprzednio amid, 636 mg (1,45 mmoli), rozpuszcza się w 1,9 ml octanu etylu, następnie roztwór oziębia się do około 0-5°C w łaźni z lodem, a następnie dodaje się 3,2 ml 4,6M roztworu chlorowodoru w octanie etylu. Mieszaninę pozostawia się do ogrzania do 20°C, następnie po 1 godzinie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Chlorowodorek krystalizuje się z eteru etylowego. W ten sposób otrzymuje się 570 mg chlorowodorku trans-4-(benzoiloamino)-4-metylo-2-pirolidynokarboksylanu fenylometylu o wzorze cząsteczkowym C20H22N2O3· HCl (M = 374,87 g), w postaci białego proszku, co stanowi wydajność ilościową.

Otrzymany uprzednio chlorowodorek, 100 mg (0,267 mmoli), rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 1,5 ml dichlorometanu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do około 0-5°C, następnie dodaje się 90 pl TEA. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 15 minut w temperaturze 5°C, następnie dodaje

PL 234 468 B1 się 20 μΙ difosgenu. Mieszanie kontynuuje się jeszcze przez 30 minut w temperaturze 5°C. Następnie, mieszaninę reakcyjną zadaje się 10% wodnym roztworem kwasu winowego, ekstrahuje dichlorometanem, fazę organiczną przemywa się nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu, suszy nad siarczanem magnezu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się, 130 mg oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 9/1.

Uzyskuje się 72 mg trans-4-(benzoiloamino)-1-(chlorokarbonylo)-4-metylo-2-pirolidynokarboksylanu fenylometylu o wzorze cząsteczkowym C21H21N2O4CI (M = 400,865 g), co odpowiada wydajności 67%.

Otrzymany poprzednio związek, 373 mg (0,930 mmoli), rozpuszcza się w 9 ml tetrahydrofuranu. Roztwór następnie oziębia się do -70°C i w ciągu 5 minut dodaje się 1 ml 1M roztworu soli litowej bis(trimetylosililo)amidu w tetrahydrofuranie. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do ogrzania aż do 0°C w ciągu 45 minut, następnie dodaje się 69 μl kwasu octowego. Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowego, następnie buforem fosforanowym o pH = 7,0 i nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu, zatęża do suchej masy pod zmniejszonym ciśnieniem, otrzymując 330 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 98/2 zawierającą 0,1% TEA (objętościowo).

W ten sposób otrzymuje się 123 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C21H20N2O4 (M = 364,404 g), co odpowiada wydajności 36%.

Widmo protonowe NMR, w CDCI3, przy 300 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,76(s): CH3; 2,11(dd) i 2,73(ddd): N-CH-CH2; 2,93(dt) i 3,00(d): N-CH2; 3,96(ddd): N-CH-CH2; 5,21: CO2CH2C6H5; 7,36(m): CH2C6H5; 7,43(t) i 7,57(tt) i 7,72(d): COC6H5.

IR (CHCb): 1776, 1745, 1682, 1601,1580, 1498 cm'.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [2M+Na]⁺ = 751; [2M+H]⁺ = 729; [M+Na]⁺ = 387; [M+H]⁺ = 365.

P r z y k ł a d 10 sól 1-propenylotrifenylofosfoniowa trans-2-okso-3-(sulfoksy)-1,3-diazabicyklo[2.2.1]heptano-6-karboksylanu fenylometylu g (46,71 mmoli) cis-4-hydroksy-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu), (produkt handlowy), o wzorze cząsteczkowym C17H23NO5 (M = 321,377 g) rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 225 ml bezwodnego dichlorometanu. Do roztworu dodaje się 5,42 ml 2,6-lutydyny i roztwór oziębia się do -70°C, następnie w ciągu 5 minut wprowadza się 8,25 ml bezwodnika trifluorometanosulfonowego. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 10 minut w temperaturze -70°C następnie dodaje się w temperaturze -70°C 4,43 g O-allilo-hydroksyloaminy. Następnie mieszaninę reakcyjną pozostawia się w temperaturze otoczenia na 27 godzin. Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, następnie przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowego, nasyconym wodnym roztworem NaHCO3 i wodą. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu, i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 23 g surowego oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując kolejno mieszaniną dichlorometan/octan etylu o składzie 95/5, 90/10 i następnie 80/20.

Uzyskuje się 7,18 g trans-4-[(2-propenyloksy)amino]-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu) o wzorze cząsteczkowym C20H28N2O5 (M = 376,456 g), co odpowiada wydajności 40%.

Otrzymany poprzednio związek, 3,25 g (8,63 mmoli), rozpuszcza się w 3,5 ml octanu etylu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do około 0-5°C, następnie dodaje się 19 ml 4,6M roztworu chlorowodoru w octanie etylu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania w temperaturze około 0-5°C na 40 minut. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem, całość zadaje się kilka razy eterem dietylowym oddzielając wyekstrahowaną ciecz.

W ten sposób otrzymuje się 2,54 g chlorowodorku w postaci białego osadu, który rozpuszcza się mieszając w 55 ml dichlorometanu. Dodaje się 7,3 ml 2N roztworu sody. Po dekantacji fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu. Dichlorometan odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 2,12 g trans-4-[(2-propenyloksy)amino]-2-pirolidynokarboksylanu fenylometylu o wzorze cząsteczkowym C15H20N2O3 (M = 276,337 g) w postaci oleju, wydajność 89%.

Otrzymany poprzednio związek, 4,14 g (15 mmoli), rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 1,5 l acetonitrylu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do około 0-5°C i dodaje się 1,14 ml difosgenu.

PL 234 468 B1

Mieszanie prowadzi się przez 15 minut utrzymując temperaturę 0-5°C, następnie dodaje się kolejno 4,6 ml TEA i 1,83 g DMAP w 80 ml acetonitrylu. Mieszaninę pozostawia się do ogrzania do temperatury otoczenia i pozostawia się ją do przereagowania na 26 godzin, następnie połowę rozpuszczalnika odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Z kolei, mieszaninę reakcyjną zadaje się 10% wodnym roztworem kwasu winowego i ekstrahuje dichlorometanem. Fazę organiczną przemywa się nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu, suszy nad siarczanem magnezu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 43 g surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 90/10 zawierającą 0,1% TEA.

Otrzymuje się 312 mg trans-2-okso-3-(2-propenyloksy)-1,3-diazabicyklo[2.2.1]heptano-6-karboksylanu fenylometylu o wzorze cząsteczkowym C16H18N2O4 (M = 302,33 g), co odpowiada wydajności 7%.

Otrzymany poprzednio związek, 70,2 mg (0,232 mmoli), rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 2,3 ml dichlorometanu. Następnie dodaje się 26,5 gl kwasu octowego i 134 mg Pd(P(Ph)3)4. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 40 minut w temperaturze otoczenia, następnie temperaturę obniża się do -20°C i dodaje się 2,96 ml roztworu kompleksu SO3-pirydyna o stężeniu 0,314 mol/l. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 2 godziny i 30 minut, następnie dodaje się dichlorometan i odparowanie prowadzi się pod zmniejszonym ciśnieniem, do pozostałości dodaje się 40 ml dichlorometanu i przemywa 5 ml wody. Fazę organiczną oddziela się i suszy nad siarczanem sodu, a następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 280 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując kolejno mieszaniną dichlorometan/aceton 80/20 zawierającą 0,1% TEA, a następnie mieszaniną dichlorometan/aceton 50/50 zawierającą 0,1% TEA.

Otrzymuje się 34,0 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C34H33N2O7SP (M = 644,689 g), w postaci żółtego oleju; wydajność 23%.

2,00(m) i 2,48(m): CH2-CH-C=O; 2,72(d) i 3,12(s): CH-CH2-N; 3,75(m): CH2-CH-C=O2; 4,71(s): CH-CH2-N; 5,18 [AB] CH2-C6H5; 7,35(m): CH2-C6H5 i 2,29(m): CHs-CH=CH; 6,62 i 7,21 CHs-CH=CH; 7,60-7,85 P(C6H5)3.

MS (ujemny i dodatni elektrosprej) m/z:

[Manion]^- = 341;

[Mkation]+ = 303.

P r z y k ł a d 11 sól 1-propenylotrifenylofosfoniowa trans-2-okso-3-(sulfoksy)-1,3-diazabicyklo[2.2.1]heptano-6-karboksylanu metylu

Syntezę prowadzi się jak w Przykładzie 10, lecz wychodząc z 207 mg cis-4-hydroksy-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-metylu.

W ten sposób otrzymuje się 12 mg żądanego produktu o wzorze C7H10N2O7S (M = 266,231 g).

MS (ujemny i dodatni elektrosprej) m/z:

[Manion]^- = 265;

[Mkation]⁺ = 303.

P r z y k ł a d 12a (Przykład porównawczy) trans-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-3-karboksylan difenylometylu ml dichlorometanu i 347 mg (1 mmoli) chlorowodorku cis-5-hydroksy-3-piperydynokarboksylanu difenylometylu (opisanego w Acta Chem. Scand. Ser. B 35(4) 289-294) miesza się razem w obojętnej atmosferze. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do 0°C, następnie dodaje się 346 gl TEA i 72 gl difosgenu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 15 minut utrzymując jednocześnie temperaturę 0°C, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem, zadaje 25 ml suchego toluenu i przesącza w celu usunięcia chlorowodorku TEA. Do przesączu dodaje się 553 gl TEA i całość ogrzewa się w temperaturze wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez 4 godziny. Następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się octanem etylu i przemywa wodnym roztworem 10% kwasu winowego, następnie nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu i fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu. Odparowanie pod zmniejszonym ciśnieniem prowadzi do otrzymania 339 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną toluen/octan etylu 70/30.

PL 234 468 B1

Otrzymuje się w ten sposób 146 mg oczekiwanego związku (M = 337,378 g), co odpowiada wydajności 43%.

2,15(ddd) i 2,73(dq): N-CH2-CHO-CH2; 2,92(tt): O2C-CH-; 3,00(d) i 3,45(d): N-CH2-CHO;

3,48(dd) i 4,07(dd): N-CH2-CH-CO2; 4,79(dt): N-CH2-CHO; 6,90(s): CO2-CH-(C6H5)2; 7,33(m): (C6H5)2.

IR (CHCI3): 1792, 1734, 1600, 1585, 1497 cm'.

MS (El) m/z: [M]⁺ = 337, 292, 183, 167.

P r z y k ł a d 12b (Przykład porównawczy)

Kwas trans-7-okso-6-oksa-1-azabicykIo[3.2.1]oktano-3-karboksyIowy

Miesza się ze sobą 320 mg związku otrzymanego w Przykładzie 12a, 17 ml acetonu i 70 mg katalizatora - 20% (wagowo) Pd/C. Składniki miesza się w atmosferze wodoru pod ciśnieniem normalnym. Po 2,5 godzinach dodaje się 70 mg katalizatora i reakcję prowadzi się przez dalsze 1,5 godziny i mieszaninę reakcyjną przesącza się. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymując 350 mg surowego produktu, który krystalizuje się z pentanu. Po przesączeniu otrzymuje się 158 mg oczekiwanego produktu o wzorze cząsteczkowym C7H9NO4 (M = 171,154 g) w postaci szarego osadu. Wydajność wynosi odpowiednio 89%.

Widmo protonowe NMR, w DMSO, przy 300 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość: 2,10(ddd) i 2,43(dm): N-CH2-CHO-CH2; 2,83(tt): O2C-CH-; 3,13(d) i 3,27(dm): N-CH2-CHO; 3,40(dd) i 3,72(d): N-CH2-CH-CO2H; 4,81(m): N-CH2-CHO; 12,54 (szeroki s): CO2H.

IR (nujol): 1782, 1692 cm^-1.

MS (EI) m/z: [M]⁺ = 177, 155, 127, 82, 70.

P r z y k ł a d 12c trans-7-okso-6-oksa-1-azabicykIo[3.2.1]oktano-3-karboksyIan (4-nitrofenyIo)metyIu

Kwas otrzymany w Przykładzie 12b, 30 mg (0,175 mmoli), i 0,5 ml dichlorometanu miesza się razem w obojętnej atmosferze. Dodaje się 26,8 mg alkoholu 4-nitrobenzyIowego, 2,2 mg DMAP i 37 mg EDCI. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania przez 2 godziny w temperaturze otoczenia. Następnie fazę organiczną rozcieńcza się dichlorometanem, przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowego i buforem fosforanowym o pH 7. Po wysuszeniu fazy organicznej nad siarczanem sodu i odparowaniu rozpuszczalnika pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymuje się 57 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną toluen/octan etylu 85/15. Następnie produkt krystalizuje się z mieszaniny eteru etyloweg o i pentanu otrzymując 34 mg białych kryształów oczekiwanego związku (M = 306,277 g). Wydajność wynosi odpowiednio 63,5%.

2,14(ddd) i 2,84(dm): N-CH2-CHO-CH2; 2,90(tt): O2C-CH-; 3,10 i 3,49(dm); N-CH2-CHO;

3,43(dd) i 4,14(bd): N-CH2-CH-CO2; 5,27 [AB]: CO2-CH2-C6H5; 7,56 i 8,24 [AA'BB']: C-C6H5-NO2.

IR (CHCI3): 1799, 1789, 1741, 1609, 1526, 1495 cm^-1.

MS (EI) m/z: [M]⁺ = 306, 170, 136, 126, 106, 82.

P r z y k ł a d 13 (Przykład porównawczy)

6-(fenyIometyIo)-1,6-diazabicykIo[3.2.1]oktan-7-on

Etap A:

W temperaturze około 0-5°C do roztworu 20,71 g 3-amino-pirydyny w 200 mI chIorku metyIenu dodaje się 30,7 ml TEA, a następnie wkrapla się w ciągu 15 minut 25,5 ml chlorku benzoiIu i mieszaninę reakcyjną pozostawia się do osiągnięcia temperatury otoczenia. Po 1-godzinnym mieszaniu mieszaninę reakcyjną przemywa się wodą, następnie nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu, następnie fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu i rozpuszczaInik odparowuje pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 42,29 g oczekiwanego krystalicznego produktu (M = 198,226 g). Etap B:

Do roztworu 10 g produktu otrzymanego w etapie A w 200 ml metanolu dodaje się 4,3 ml stężonego kwasu solnego i 500 mg 5% (wagowo) rodu na glinie. Mieszaninę reakcyjną umieszcza się w atmosferze wodoru pod ciśnieniem 60-110 barów na 15 godzin. Mieszaninę reakcyjną sączy się, katalizator przemywa metanolem, następnie przesącz zatęża pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się mieszaninę chlorowodorku oczekiwanego produktu z 10% chlorowodorku wyjściowego produktu. Produkt rozpuszcza się w 250 ml chlorku metylenu i dodaje się 1,1 równoważnik 1N roztworu sody.

PL 234 468 B1

Po 15-minutowym mieszaniu dekantuje się chlorek metylenu, fazę organiczną przemywa się wodą, suszy i odparowuje pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość poddaje się chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną chlorek metylenu/metanol/trietyloamina 92/8/3. Otrzymuje się 7,4 g oczekiwanego krystalicznego produktu; wydajność 72%.

Etap C: N-(fenylometylo)-3-piperydynoamina g produktu otrzymanego tak jak opisano w etapie B rozpuszcza się w 600 ml 1,2-dimetoksyetanu. W ciągu 30 minut dodaje się do roztworu 14,8 g wodorku litowo-glinowego. Mieszaninę reakcyjną ogrzewa się mieszając, w atmosferze gazu obojętnego w temperaturze 75-80°C przez 16 godzin, następnie oziębia się do temperatury 0°C i w ciągu 45 minut dodaje się 11 ml wody nie przekraczając temperatury 12°C. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 10 minut, sączy i osad przemywa się chlorkiem metylenu. Przesącz zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 17,8 g oczekiwanego produktu w postaci oleju, który destyluje się pod zmniejszonym ciśnieniem (temperatura wrzenia: 114-121°C/0,8 mbar). Otrzymuje się 16 g oczekiwanego produktu; wydajność 86%. Etap D: 6-(fenylometylo)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on

1,06 g produktu otrzymano w etapie C rozpuszcza się w 28 cm³ toluenu, następnie mieszaninę oziębia się do temperatury 0°C i w atmosferze gazu obojętnego dodaje się 337 gl difosgenu. Następnie temperaturę pozostawia się do ogrzania do 20°C i utrzymuje w tej temperaturze przez 2 godziny. Mieszaninę reakcyjną zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem, a następnie pozostałość poddaje się chromatografii na krzemionce eluując kolejno mieszaniną chlorek metylenu/aceton 95/5, następnie 80/20 i na koniec chlorek metylenu/metanol/trietyloamina 92/8/3; otrzymuje się 362 mg oczekiwanego produktu C13H16N2O (M = 216,85 g); wydajność 30%.

CPV/spektrometria masowa (EI) m/z: [M]+ = 216, 125, 91.

IR (CHCb): 1718, 1498 cm^-1.

P r z y k ł a d 14

6-benzoilo-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on

Etap A: Kwas 3-(benzyloamino)-1-piperydynokarboksylowy g produktu otrzymanego w etapie B w Przykładzie 13 rozpuszcza się w atmosferze azotu w 1,25 l bezwodnego toluenu, następnie dodaje się 3,4 ml TEA i w temperaturze 0-5°C w ciągu 3 minut wprowadza się 1,47 ml difosgenu. Po 20 minutach w temperaturze 0-5°C, mieszaninę reakcyjną ogrzewa się do temperatury 20°C i miesza się przez 75 minut, po czym rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość poddaje się chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną chlorek metylenu/aceton 8/2. Otrzymuje się 3,44 g oczekiwanego produktu (wydajność 52,6%). Etap B:

6-benzoilo-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on

Miesza się 48 mg wodorku sodu (50% dyspersja w oleju) i 20 ml THF w atmosferze azotu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do około 0-5°C, następnie dodaje się do niej 266 mg produktu otrzymanego w etapie A. Mieszaninę pozostawia się do ogrzania do temperatury otoczenia, następnie dodaje się 60 gl kwasu octowego i 10 ml buforu fosforanowego o pH 7. Dodaje się niewielką ilość octanu etylu, następnie mieszaninę reakcyjną dekantuje się i ekstrahuje ponownie octanem etylu. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu, następnie rozpuszczalniki odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Surowy produkt poddaje się chromatografii na krzemionce eluując dichlorometanem zawierającym 2% acetonu.

W ten sposób otrzymuje się 143 mg oczekiwanego produktu C13H12N2O2 (M: 228,25 g). Wydajność wynosi odpowiednio 62%.

Widmo protonowe NMR w CDCl3, przy 250 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,20-2,15(m) i 2,42(m): NCH-CH2-CH2-; 2,80(d)-2,93(d); 3,11(m); 3,28 do 3,58(m): CH2-N; 4,54(m): CH-N; 7,43(m); 7,55(m); 7,69(m): C6H5.

IR (CHCb): 1758, 1672, 1605, 1586, 1492 cm^-1.

MS (EI) m/z: [M]+ = 230, 125, 105, 77.

P r z y k ł a d 15

Kwas 7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-6-octowy

Etap A:

5-[(1,1-dimetyloetylo)dimetylosililo]-1,6-diazabicyklo[3.2.1 ]octan-7-on]

Lit (843 mg) umieszcza się w atmosferze azotu w 320 ml skondensowanego w temperaturze -70°C amoniaku. W temperaturze -70°C w ciągu 10 minut dodaje się 7,56 g (34,8 mmoli) roztworu

PL 234 468 B1 produktu otrzymanego w Przykładzie 13 w 160 ml tetrahydrofuranu. Mieszanie prowadzi się przez 5 minut i następnie amoniak oddestylowuje się w strumieniu azotu ogrzewając powoli w temperaturze 20°C. Do otrzymanej zawiesiny powoli dodaje się w temperaturze 20°C 7,9 g chlorku (1,1-dimetyloetylo)dimetylosililu w 10 cm³ tetrahydrofuranu, następnie miesza się całość przez 10 minut. Następnie dodaje się 160 cm³ octanu etylu i 60 cm³ 10% wodnego roztworu kwasu winowego. Po zdekantowaniu prowadzi reekstrakcję octanem etylu, fazę organiczną przemywa się wodą, suszy nad siarczanem sodu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany olej poddaje się chromatografii na krzemionce zawierającej 10% wody eluując chlorkiem metylenu, a następnie mieszaniną chlorek metylenu/aceton 8/2. Otrzymuje się 3,04 g oczekiwanego produktu (wydajność: 36,2%).

Widmo protonowe NMR w CDCh przy 250 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

0,21(s) i 0,40(s): SiCH3; 0,97(s): SitBu; 1,5 do 1,8(m) i 2,0 7(m): N-CH-CH2-CH2; 2,85(d) i 3,32(m): -CH-CH2-N; 2,93(dt) i 3,32(m): -CH2-CH2-N; 3,65(m): CH-N.

IR (CHCl3): 1710, 842 cm 1.

MS (EI) m/z: [M]+ = 240, 225, 183, 100, 83, 57.

Etap B:

7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-6-octan fenylometylu

1,44 g (5,99 mmoli) produktu otrzymanego w etapie A rozpuszcza się w atmosferze azotu w 14,4 ml tetrahydrofuranu, następnie dodaje się 941 gl bromooctanu fenylometylu i następnie wkrapla się 6 ml 1M roztworu fluorku tetra-n-butyloamoniowego w tetrahydrofuranie. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 10 minut w temperaturze 20°C, następnie rozcieńcza 15 ml octanu etylu i dodaje się 5 ml wodnego buforu fosforanowego o pH = 7. Mieszaninę reakcyjną dekantuje się, ekstrahuje ponownie octanem etylu, fazę organiczną przemywa się wodą, suszy nad siarczanem sodu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Oleistą pozostałość poddaje się chromatografii na krzemionce zawierającej 10% wody eluując produkt mieszaniną chlorek metylenu/aceton 8/2. Otrzymuje się 140 mg oczekiwanego produktu. Wydajność wynosi odpowiednio 9%.

IR (CHCl3): 1746, 1720 cm'.

MS (EI) m/z: [M]+ = 274, 183, 155, 139, 91,83.

Etap C:

kwas 7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-6-octowy

137 mg produktu otrzymanego w etapie B rozpuszcza się w 1,5 ml octanu etylu, następnie do roztworu dodaje się 14 mg 10% palladu na węglu i mieszaninę umieszcza się w atmosferze wodoru. Po 15 minutach dodaje się dalszą ilość 15 mg palladu na węglu i mieszaninę reakcyjną miesza się przez 15 minut. Katalizator odsącza się, przemywa octanem etylu, następnie acetonem i metanolem i rozpuszczalniki odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się w sumie 68 mg surowego produktu, który krystalizuje się z eteru. Otrzymuje się 58 mg oczekiwanego produktu o wzorze cząsteczkowym C15H18N2O3 (M = 274,321 g). Wydajność wynosi odpowiednio 63%.

Widmo protonowe NMR w CDCl3, przy 400 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,48(m), 1,63(m), 1,73(m) i 1,86(m): N-CH-CH2-CH2; 2,85 do 3,00(m), 3,14(dm) i 3,64(m):

CH2-N-CH2 i CH-N; 3,78 i 4,14 [AB]: CON-CH2-CO.

MS (EI) m/z: [M]+ = 184, 139, 125, 111,97, 83.

P r z y k ł a d 16

7-okso-N-fenylo-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-6-karboksyamid

Miesza się 1 ml tetrahydrofuranu i 99 mg (0,41 mmoli) związku otrzymanego w etapie A w Przykładzie 15 w atmosferze gazu obojętnego. Kolejno dodaje się 50 gl izocyjanianu fenylu i następnie 450 gl 1M roztworu fluorku tetrabutyloamoniowego w THF.

Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 10 minut, następnie rozcieńcza się octanem etylu i przemywa wodą. Mieszaninę reakcyjną dekantuje się i fazę organiczną suszy nad siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 140 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce stosując jako eluent mieszaninę dichlorometan/octan etylu 90/10.

Otrzymuje się 21 mg tytułowego związku o wzorze cząsteczkowym C13H15N3O (M = 245,283 g) co odpowiada wydajności 20%.

PL 234 468 B1

1,78(m), 2,02(m) i 2,17(m): N-CH-CH2-CH2; 2,88(d), 3,13(dt) i 3,42(m): CH2-N-CH2; 4,49(m): CH-N; 7,11 (t); 7,34(t) i 7,54(d): -C6H5; 10,05: NH.

IR (CHCb): 3302, 3266, 1734, 1700, 1602, 1553, 1501 cm '.

MS (EI) m/z: [M]+ = 245, 153, 126, 119, 98, 92.

P r z y k ł a d 17a

6-[1-(fenylometylo)-1H-tetrazol-5-ilo]-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on

480 mg (2 mmoli) związku otrzymanego w etapie A w Przykładzie 15 umieszcza się w atmosferze gazu obojętnego. Następnie dodaje się roztwór 712 mg 5-fluoro-1-(fenylometylo)-1H-tetrazolu w 1,5 ml tetrahydrofuranu, a później 2 ml 1M roztworu fluorku tetrabutyloamoniowego w THF. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 1 minutę. Z kolei mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się octanem etylu, przemywa wodą, dekantuje, fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

Otrzymuje się 1,06 g oleistego produktu, który poddaje się chromatografii na krzemionce w mieszaninie dichlorometan/octan etylu 90/10.

W ten sposób otrzymuje się 143 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C14H16N6O (M = 284,324 g) w postaci bezpostaciowego białego produktu. Wydajność wynosi odpowiednio 25%.

1,80(m), 2,04(m) i 2,67(m): N-CH-CH2-CH2; 2,83(d), 2,85(dm), 3,10(dd) i 3,44(dd): CH2-N-CH2; 3,99(m): CH-N; 5,63 i 5,88 [AB]: C6H5-CH2; 7,18(m) i 7,32(m): C6H5.

P r z y k ł a d 17b

6-(1 H-tetrazol-5-ilo)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on

Miesza się 120 mg produktu otrzymanego w Przykładzie 17a i 2,4 ml mieszaniny metanol/octan etylu (90/10), a następnie dodaje się 2,4 ml THF aż do całkowitego rozpuszczenia. Dodaje się 24 mg katalizatora 10% palladu na węglu, następnie mieszaninę reakcyjną miesza się w atmosferze wodoru. Po upływie 3 godzin, katalizator odsącza się, przemywa mieszaniną tetrahydrofuran/metanol, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Produkt krystalizuje się z eteru etylowego.

W ten sposób otrzymuje się 72 mg tytułowego związku o wzorze cząsteczkowym C7H10N6O (M = 194,198 g) w postaci białego krystalicznego produktu. Wydajność wynosi odpowiednio 88%.

Widmo protonowe NMR w DMSO, przy 300 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,63(m), 1,89(m) i 2,07(m): N-CH-CH2-CH2; 3,14 do 3,20(m) i 3,43(m): CH2-N-CH2;

4,51(m): CH-N.

IR (Nujol): 1744, 1594 cm'.

MS (EI) m/z: [M]+ = 194, 165, 124, 111,98, 83, 68, 56, 41.

P r z y k ł a d 18

6-acetylo-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on

140 mg (0,582 mmola) związku otrzymanego w etapie A w Przykładzie 15 rozpuszcza się w 1,4 ml THF. Następnie kolejno dodaje się 55 μΐ bezwodnika octowego, 0,58 ml 1M roztworu fluorku tetrabutyloamoniowego w THF. Następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się octanem etylu, przemywa wodą, dekantuje, fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 116 mg surowego oleju, który poddaje się chromatografii na krzemionce w mieszaninie dichlorometan/aceton 80/20.

W ten sposób otrzymuje się 18 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C8H12N2O2 (M = 168,196 g), co odpowiada wydajności 18%.

1,65 do 2,20(m): N-CH-CH2-CH2; 2,54(s): CH3CO-N; 2,83(d), 3,33(dm), 3,10(m) i 3,45(dd): CH2-N-CH2; 4,55(m): O=C-N-CH.

IR (CHCb): 1758, 1696 cm'.

MS (EI) m/z: [M]+ = 168, 140, 126, 98, 43.

P r z y k ł a d 19a

6-(fenylometoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on

44,02 mg (0,22 mole) 3-okso-1-piperydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu (C10H17NO3, M = 199,251 g) (opisanego w J. Med. Chem. 1986, 29, 224-229) rozpuszcza się 440 ml etanolu. Następnie dodaje się 38,79 g chlorowodorku O-benzylo-hydroksyoaminy. Do zawiesiny wkrapla 54 ml pirydyny.

PL 234 468 B1

Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania przez 4 godziny w temperaturze w przybliżeniu 25°C, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się mieszaniną dichlorometanu i octanu etylu, następnie sączy i przemywa dichlorometanem, a następnie mieszaniną dichlorometanu i octanu etylu. Następnie przesącz zatęża się do suchej masy pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 69,8 g jasnożółtego oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce stosując jako eluent mieszaninę cykloheksan/octan etylu 80/20.

Uzyskuje się 57,21 g 3-[(fenylometoksy)imino]-1-piperydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu o wzorze cząsteczkowym C17H24N2O3 (M = 304,39 g) w postaci bardzo jasnożółtego oleju. Wydajność wynosi odpowiednio 85%.

Otrzymany uprzednio oksym, 24,82 g (0,0815 mmoli), rozpuszcza się w 163 ml etanolu; roztwór oziębia się do temperatury -10°C w atmosferze azotu. Następnie dodaje się 25 ml kompleksu borowodór-pirydyna, a następnie wkrapla się w ciągu jednej godziny i 15 minut 204 ml 2N roztwór kwasu solnego. Roztwór miesza się przez 1 godzinę i 15 minut w temperaturze -5°C, następnie zadaje 100 ml nasyconego roztworu wodorowęglanu sodu, następnie 35 g węglanu sodu dodawanego małymi porcjami. pH wynosi 7-8. Mieszaninę reakcyjną ekstrahuje się octanem etylu.

Fazy organiczne łączy się, suszy nad siarczanem sodu, rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 39,0 g bezbarwnej oleistej cieczy, którą rozpuszcza się 400 ml octanu etylu. Roztwór przemywa się 0,0 5N wodnym roztworem kwasu solnego, następnie fazy organiczne łączy się i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

Otrzymuje się 35,5 g produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 95/5, następnie mieszaniną dichlorometan/octan etylu 80/20.

Otrzymuje się 17,89 3-[(fenylometoksy)amino]-1-piperydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu o wzorze cząsteczkowym C17H26N2O3 (M = 306,41 g) w postaci bezbarwnego oleju. Wydajność wynosi odpowiednio 72%.

Otrzymaną uprzednio pochodną piperydyny, 6,72 g (21,9 mmoli), rozpuszcza się w 22 ml octanu etylu oziębia się do temperatury -10°C. W ciągu 30 minut wkrapla się 28 ml 4,0M roztworu bezwodnego chlorowodoru w octanie etylu. Po 1 godzinie w temperaturze 0°C dodaje się 40 ml eteru etylowego. Osad dichlorowodorku odsącza się i przemywa eterem etylowym. W ten sposób otrzymuje się 3,87 g białego osadu.

Dalsze 1,80 g żądanego produktu otrzymuje się przez krystalizację zagęszczonego przesączu. Otrzymany produkt rozpuszcza się w 60 ml 1N roztworu sody i 120 ml octanu etylu. Po dekantacji, fazę wodną nasyca się chlorkiem sodu, następnie ekstrahuje dwukrotnie octanem etylu. Fazy organiczne łączy się i suszy się nad siarczanem magnezu, a następnie zatęża do suchej masy pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 3,67 g N-(fenylometoksy)-3-piperydynoaminy o wzorze cząsteczkowym C12H18N2O (M = 206,29 g) co odpowiada wydajności 81%.

Otrzymany poprzednio związek, 518 mg (2,5 mmoli), rozpuszcza się w 5 ml bezwodnego dichlorometanu, a następnie dodaje się 0,5 ml TEA. Otrzymaną białawą zawiesinę oziębia się do temperatury -65°C, następnie w ciągu 15 minut dodaje się 12,5 ml roztworu difosgenu w dichlorometanie o stężeniu 0,10 mol/l. Po 45-minutowej reakcji bezbarwny roztwór rozcieńcza się 15 ml dichlorometanu i zadaje 15 ml wody. Warstwy pozostawia się do rozdzielenia, a następnie fazę wodną ekstrahuje się 20 ml dichlorometanu. Połączone fazy organiczne suszy się nad siarczanem magnezu, następnie zatęża do suchej masy pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się jasnożółty olej, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną octan etylu 90/10, następnie mieszaniną dichlorometan/octan etylu 80/20.

W ten sposób otrzymuje się 196 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C13H16N2O2, (M = 232,28 g) w postaci bezbarwnego oleju. Wydajność wynosi odpowiednio 34%.

Widmo protonowe NMR w CDCl3, przy 300 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,59(m) i 1,93 do 2,18(m): N-CH-CH2-CH2; 2,73(dt), 2,94(dt), 3,17(dt) i 3,40(dd): CH2-N-CH2; 3,29(t): N-CH; 4,89(d): N-O-CH2-(C6H5); 7,38: C6H5.

IR (CHCl3): 1747, 1498 cm^-1.

MS (EI) m/z: [M]+ = 232, 91.

PL 234 468 B1

P r z y k ł a d 19b

6-(acetyloksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on mg (0,41 mmoli) związku otrzymanego w Przykładzie 19a rozpuszcza się 5 ml metanolu, miesza się z 8 mg 10% palladu na węglu, następnie zawiesinę umieszcza się w atmosferze wodoru pod normalnym ciśnieniem na 1 godzinę w temperaturze 25°C po czym katalizator odsącza się. Po odparowaniu rozpuszczalnika pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymuje się 70 mg białych kryształów. Kryształy te rozpuszcza się w 2 ml bezwodnego dichlorometanu. Roztwór oziębia się do temperatury -10°C w atmosferze azotu. Następnie dodaje się 70 μl pirydyny, później 40 μl bezwodnika octowego i mieszanie kontynuuje się przez 20 minut. Mieszaninę reakcyjną zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymując 75 mg białych kryształów, które oczyszcza się na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometanu i octanu etylu 80/20.

Uzyskuje się 49 mg oczekiwanego związku (M = 184,20 g) w postaci białego osadu. Wydajność wynosi odpowiednio 65%.

Widmo protonowe NMR w CDCh, przy 300 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,60 do 2,2: N-CH-CH2-CH2; 2,24(s): CH3; 2,95(d) i 3,54(dm): N-CH2-CH; 3,07(dt) i 3,54(bdd): N-CH2-CH2; 3,94(bt): O=C-N-CH.

IR (CHCh): 1798, 1764 cm'.

MS (EI) m/z: [M]⁺ = 184, 142, 125, 43.

P r z y k ł a d 19c

6-(benzoiloksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on

Syntezę prowadzi się w podobny sposób do opisanego w Przykładzie 19b wychodząc z 205 mg związku wytworzonego w Przykładzie 19a i 200 mg bezwodnika kwasu benzoesowego.

W ten sposób otrzymuje się 64 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C13H14N2O3 (M = 246,27 g), wydajność 30%.

Widmo protonowe NMR w CDCh, przy 250 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,64 do 1,95(m) i 2,10 do 2,35(m): CH-CH2-CH2; 3,02(d) i 3,65(dm): N-CH2-CH; 3,13(dt) i 3,55(bdd): N-CH2-CH2; 4,09(bt): O=C-N-CH; 7,49(m): 7,65(tt); 8,12(m): C6H5.

IR (CHCla): 1774, 1756, 1602, 1585, 1495 cm^-1.

MS (EI) m/z: [M]⁺ = 246, 105, 77.

P r z y k ł a d 19d

6-(1-oksopropoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on

Syntezę prowadzi się w podobny sposób do opisanego w Przykładzie 19c wychodząc ze 163 mg związku wytworzonego w Przykładzie 19a i 70 μl chlorku propionylu.

W ten sposób otrzymuje się 17 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C9H14N2O3 (M = 198,23 g); wydajność 12%.

1,25(t): O=C-CH2-CHs; 1,65(m), 1,78(m) i 2,10(m): N-CH-CH2-CH2; 2,52(m) O=C-CH2-CHs; 2,94(d) i 3,55(bd): N-CH2-CH; 3,07(dt) i 3,48(dd): N-CH2-CH2; 3,93(m): N-CH2-CH.

IR (CHCh): 1792, 1763 cm^-1.

MS (EI) m/z: [M]⁺ = 198, 170, 142, 125, 97, 57.

P r z y k ł a d 19e

6-[[(4-metylofenylo)sulfonylo]oksy]-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on

Syntezę prowadzi się w podobny sposób do opisanego w Przykładzie 19d, wychodząc ze 139 mg związku wytworzonego w Przykładzie 19a i 126 mg chlorku tosylu.

W ten sposób otrzymuje się 77 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C13H16N2O4S (M = 296,35 g); wydajność 44%.

1,55 i 2,99(m): N-CH-CH2-CH2; 2,45(s): CH3; 2,89(d), 3,00(dt), 3,29(dt) i 3,39(dd): CH2-N-CH2; 4,04(m): N-CH; 7,35 i 7,91 [AA'BB'] CH3-C6H4-SO2.

IR (CHCh): 1775, 1599, 1495, 1383, 1193, 1180 cm^-1.

MS (EI) m/z: [M]⁺ = 296, 155, 141, 125, 91.

P r z y k ł a d 19f

6-[(metylosulfonylo)oksy]-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on

Syntezę prowadzi się w podobny sposób do opisanego w Przykładzie 19e wychodząc ze 211 mg związku wytworzonego w etapie 19a i 80 μl chlorku mezylu.

PL 234 468 B1

W ten sposób otrzymuje się 50 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C17H12N2O4S (M = 220,25 g); wydajność 25%.

Widmo protonowe NMR w CDCI3 przy 250 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,56 i 2,38(m): N-CH-CH2-CH2; 3,00(d), 3,12(dt) i 3,49(m): N-(CH2)2; 3,26(s): CH3; 4,12(m): N-CH.

IR (CHCI3): 1775, 1381, 1187 cm'.

MS (EI) m/z: [M]⁺ = 220, 141, 125, 97, 79.

P r z y k ł a d 19g

6-[(4-nitrofenyIo)suIfonyIo]oksy]-1,6-diazabicykIo[3.2.1]oktan-7-on

Syntezę prowadzi się w podobny sposób do opisanego w Przykładzie 19f wychodząc ze 270 mg związku wytworzonego w Przykładzie 19a i 283 mg chlorku 4-nitrobenzenosuIfonyIu.

W ten sposób otrzymuje się 205,5 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C12H13N3O6S (M = 327,32 g); wydajność 54%.

1,64(dt), 1,84(m), 1,99(m), 2,31(dm): NCH-CH2-CH2; 2,94(d), 3,30(dt), 3,04(dt), 3,40(bdd):

N(CH2)2; 4,14: O=C-N-CH; 8,25 i 8,41 [ΑΑ'ΒΒ¹]: NO2-C6H4SO2.

IR (CHCI3): 1776, 1610, 1590, 1538, 1393, 1191 cm'.

MS (EI) m/z: [M]⁺ = 327, 186, 141, 125, 111.

P r z y k ł a d 20 (Przykład porównawczy) 6-[[(4-metyIofenyIo)suIfonyIo]amino]-1,6-diazabicykIo[3.2.1]oktan-7-on g (25,1 mmoIi) 3-okso-1-piperydynokarboksyIanu 1,1-dimetyIoetyIu (opisanego w J. Med. Chem. 1986, 29, 224-229) (C10H17NO3, M = 199,251 g) rozpuszcza się 50 ml dichlorometanu.

Następnie do roztworu dodaje się 4,67 tosyIo-hydrazyny, całość pozostawia mieszając do przereagowania przez 2 godziny, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 9,56 g 3-[2-[(4-metyIofenyIo)suIfonyIo]hydrazono]-1-piperydynokarboksyIanu 1,1-dimetyloetylu o wzorze cząsteczkowym C17H25N3O4S (M = 367,47 g); wydajność ilościowa.

Otrzymany poprzednio związek, 4,5 g (12,2 mmoli), miesza się w atmosferze gazu obojętnego z 90 ml mieszaniny metanol/tetrahydrofuran 50/50, i dodaje się kilku ziarenek zieIeni bromokrezoIowej. Następnie dodaje się 1,62 g NaBH3CN, mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0-5°C, i wprowadza się roztwór 0,7M roztwór gazowego chlorowodoru w metanolu w taki sposób aby utrzymywać pH mieszaniny pomiędzy 3,8 i 5,4. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania na 2,5 godziny. Dwie trzecie rozpuszczalnika odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem, następnie dodaje się 200 ml dichlorometanu i mieszaninę przemywa się nasyconym wodnym roztworem wodorowęglanu sodu. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 4,48 g 3-[2-[(4-metyIofenyIo)suIfonyIo]hydrazyno]-1-piperydynokarboksyIanu 1,1-dimetyIoetylu o wzorze cząsteczkowym C17H27N3O4S (M = 369,486 g). Wydajność wynosi odpowiednio 99%.

Otrzymany poprzednio związek (4,48 g) i 9 ml octanu etylu miesza się ze sobą w atmosferze gazu obojętnego w temperaturze 0°C. Dodaje się 30 ml 4M roztworu gazowego chIorowodoru w octanie etylu, całość miesza się przez 15 minut, później sączy i chlorowodorek przemywa się octanem etylu. Po wysuszeniu pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymuje się 3,48 g dichlorowodorku 2-(3-piperydynyIo)hydrazydu kwasu 4-metyIobenzenosulfonowego o wzorze cząsteczkowym C12H19N3O2S-2HCI (M = 342,289 g). Wydajność wynosi odpowiednio 84%.

Otrzymany poprzednio związek, 3,48 g, rozpuszcza się w 5 ml demineralizowanej wody. Z energicznym mieszaniem dodaje się 10,2 ml 2N wodnego roztworu sody. Po 1 do 2 minutach powstaje osad. Mieszanie kontynuuje się przez 10 minut, następnie osad przesącza się i przemywa wodą i następnie octanem etylu. Uzyskany osad suszy się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 2,21 g 2-(3-piperydynyIo)hydrazydu kwasu 4-metyIobenzenosulfonowego o wzorze cząsteczkowym C12H19N3O2S (M = 269,328 g). Wydajność wynosi odpowiednio 81%.

500 mg (1,85 mmoli) aminy otrzymanej uprzednio i 20 ml tetrahydrofuranu miesza się ze sobą w atmosferze gazu obojętnego. Do otrzymanej zawiesiny dodaje się następnie w temperaturze z zakresu 0 i 5°C 112 μl difosgenu i później 517 μl TEA oraz 23 mg DMAP. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania pozwalając temperaturze wzrosnąć do 20°C. Następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się octanem etyIu, przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowe

PL 234 468 B1 go, następnie demineralizowaną wodą. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu, a następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

Otrzymuje się 769 mg surowego produktu, który rozpuszcza się w 7 ml dichlorometanu i 517 μΙ TEA. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania przez noc. Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, przemywa wodą, suszy nad siarczanem sodu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymaną piankę (395 mg) oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 80/20.

Otrzymuje się 44 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C13H17N3O2S (M = 295,362 g). Wydajność wynosi odpowiednio 8%.

1,55 do 1,80(m) i 2,18(m): N-CH-CH2-CH2; 2,42(s): CH3; 2,88(d) i 2,93(m); N-CH2-CH; 3,18 do 3,32(m): N-CH2-CH2; 4,08(m): N-CH-CH2; 6,98(bs): NH.

IR (CHCb): 3264, 1737, 1599, 1490 cm 1

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [M+Na]+ = 318; [M+H]⁺ = 296.

P r z y k ł a d 21

6-[(4-metylofenylo)sulfonylo]-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-on

3-amino-1-piperydynokarboksylan 1,1-dimetyloetylu, 305 mg (1,52 mmoli), (opisany w J. Med. Chem. 1992, 35, 4334-4343), o wzorze cząsteczkowym C10H20N2O2 (M = 200,282 g) rozpuszcza się w 3 ml bezwodnego dichlorometanu. Następnie dodaje się 212 μl TEA, roztwór oziębia się do temperatury 5°C i dodaje się 278 mg chlorku tosylu. Mieszaninę reakcyjną miesza się umożliwiając podniesienie temperatury do 20°C i pozostawia się do przereagowania na 2 godziny. Następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem i przemywa najpierw 10% wodnym roztworem kwasu winowego, a następnie buforem fosforanowym o pH = 7. Fazę organiczną oddziela się i suszy się nad siarczanem magnezu, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się olej, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 9/1.

Otrzymuje się 440 mg 3-[[(4-metylofenylo)sulfonylo]amino]-1-piperydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu (opisanego w J. Med. Chem. 1992, 35, 4334-4343) o wzorze cząsteczkowym C17H26N2O4S (M = 354,472 g). Wydajność wynosi odpowiednio 82%.

Mieszaninę 425 mg otrzymanego poprzednio związku i 2,1 ml kwasu trifluorooctowego w dichlorometanie 50/50 oziębia się do temperatury 0-5° i miesza w temperaturze 5°C przez 30 minut. Następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymując 403 mg trifluorooctanu 4-metylo-N-(3-piperydynylo)benzenosulfonoamidu o wzorze cząsteczkowym C14H19F3N2O4S (M = 368,377 g).

Otrzymany poprzednio związek, 228 mg, zawiesza się w 2 ml metanolu. Mieszaninę reakcyjną zadaje się nadmiarem żywicy DOWEX 21K (20-50 mesh) aktywowanej sodą. Po przesączeniu żywicę przepłukuje się metanolem i następnie przesącz odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 123 mg 4-metylo-N-(3-piperydynylo)benzenosulfonoamid o wzorze cząsteczkowym C12H18N2O2S (M = 254,353 g).

118 mg otrzymanej uprzednio aminy rozpuszcza się w atmosferze gazu obojętnego w 1,2 ml dichlorometanu. Następnie kolejno dodaje się 98 μl TEA i 28 μl difosgenu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania na 30 minut w temperaturze 0-5°C. Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, fazę organiczną przemywa się 10% wodnym roztworem kwasu winowego, następnie wodą. Po wysuszeniu nad siarczanem sodu, odsączeniu i odparowaniu rozpuszczalnika pod zmniejszonym ciśnieniem surowy produkt oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce stosując jako eluent mieszaninę dichlorometan/aceton 95/5.

W ten sposób otrzymuje się 112 mg chlorku kwasu 3-[[(4-metylofenylo)sulfonylo]amino]-1-piperydynokarboksylowego o wzorze cząsteczkowym Ci3Hi7CIN2O3S (M = 316,308 g). Wydajność wynosi odpowiednio 76%.

W atmosferze obojętnej miesza się 10 mg wodorku sodu (55-65% zawiesina w oleju) i 2 ml bezwodnego tetrahydrofuranu. Następnie dodaje się 71 mg otrzymanego uprzednio produktu. Mieszaninę reakcyjną miesza się w temperaturze otoczenia przez 15 minut, następnie dodaje się 12 μl kwasu octowego i 2 ml buforu fosforanowego o pH = 7. Mieszanie kontynuuje się przez 5 minut, następnie dodaje się 5 ml octanu etylu, mieszaninę reakcyjną pozostawia się do rozdzielenia warstw, następnie ekstrahuje się ponownie octanem etylu. Fazę organiczną następnie oddziela się i suszy nad siarczanem magnezu, sączy i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten

PL 234 468 B1 sposób otrzymuje się 65 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/aceton 95/5.

W ten sposób otrzymuje się 40 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C13H16N2O3S (M = 280,348 g). Wydajność wynosi odpowiednio 64%.

Widmo protonowe NMR w CDCI3, przy 250 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość (obecność dwóch konformerów o zawartości 90/10):

1,46(m), 1,76(m) i 2,08(dm): NCH-CH2-CH2; 2,44(s) i 2,45(s): CH3; 2,82(d) i 2,98(m) i 3,28 do 3,50(m): -N-(CH2)2; 4,55(m) i 4,65(m): CO-N-CH; 7,33 i 7,78, 7,35 i 8,02 [AA'BB'] CH3-C6H4-SO2.

IR (CHCb): 1758, 1598, 1995, 1367, 1169 cm 1

MS (EI) m/z: [M]+ = 280, 216, 155, 125, 97, 91.

P r z y k ł a d 22

6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]okt-3-en-7-on ml dichlorometanu i 68 mg chlorowodorku 1,2,3,6-tetrahydropirydyn-3-olu (M = 135,5 g) (opisanego w Chem. Pharm. Bull. 30(10)3617-3623(1982)) miesza się razem w atmosferze gazu obojętnego. Dodaje się 33 gl difosgenu i mieszanie kontynuuje się przez 5 minut w temperaturze 0°C. Następnie dodaje się 140 gl TEA i 61 mg DMAP. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania w temperaturze otoczenia przez 2 godziny, następnie rozcieńcza się dichlorometanem i przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowego, a następnie wodą. Po oddzieleniu fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 5 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując dichlorometanem, a następnie mieszaniną dichlorometan/octan etylu 95/5.

W ten sposób otrzymuje się 3 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C6H7NO2 (M = 125 g). Wydajność wynosi odpowiednio 5%.

P r z y k ł a d 23 trans-3-benzoilo-2-okso-4-oksa-1,3-diazabicyklo[3.2.1]oktano-7-karboksylan fenylometylu

5,50 g (13,7 mmoli) cis-4-[(metylosulfonylo)oksy]-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu) (opisanego w J. Org. Chem. 1991, 56, 3009-3016), o wzorze cząsteczkowym C18H25NO7S (M = 399,466 g) i 110 ml dimetyloformamidu miesza się razem w atmosferze gazu obojętnego, a następnie dodaje się 2,58 g N-hydroksyftalimidu i później 1,52 g wodorowęglanu potasu. Mieszaninę reakcyjną ogrzewa się mieszając w temperaturze 100°C i utrzymuje w tej temperaturze przez 4 godziny. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 20°C, dodaje się 220 ml wody i lód, następnie całość ekstrahuje się eterem izopropylowym.

Po suszeniu nad siarczanem magnezu roztwór odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem do suchej masy. Pozostałość poddaje się chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 90/10.

W ten sposób otrzymuje się 3,06 g trans-4-[(1,3-dihydro-1,3-diokso-2H-izoindol-2-ylo)oksy]-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu) o wzorze cząsteczkowym C25H26N2O7 (M = 466,494 g). Wydajność wynosi odpowiednio 47%.

3,24 g (6,94 mmoli) otrzymanego poprzednio ftalimidu rozpuszcza się w 33 ml dichlorometanu. Dodaje się 372 gl hydratu hydrazyny. Mieszaninę reakcyjną ponownie miesza się przez 2 godziny 30 minut w temperaturze 20°C. Utworzony osad sączy się, przemywa dichlorometanem, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 2,91 g surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu o składzie 90/10, następnie 80/20 i później 50/50.

W ten sposób otrzymuje się łącznie 942 mg trans-4-(aminooksy)-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu), o wzorze cząsteczkowym C17H24N2O5 (M = 336,39 g). Wydajność wynosi odpowiednio 40%.

Otrzymany poprzednio związek, 853 mg (2,53 mmoli), i 8,5 ml bezwodnego dichlorometanu miesza się w atmosferze gazu obojętnego. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do około 0-5°C, następnie dodaje się 706 gl TEA i 588 gl chlorku benzoilu. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 10 minut w temperaturze 0-5°C, następnie pozostawia do ogrzania do 20°C i do przereagowania przez dalsze 30 minut. Fazę organiczną przemywa się 10% wodnym roztworem kwasu winowego, następnie wodą, następnie fazy rozdziela i fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 1,38 g produktu, który miesza się z 25 ml dichlorometanu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury około 10-15°C i dodaje się 123 gl hydratu hydrazyny. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania w tem

PL 234 468 B1 peraturze 20°C przez 2,5 godziny. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 1,13 g surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 80/20.

W ten sposób otrzymuje się 948 mg trans-4-[(benzoiloamino)oksy]-1,2-pirolidynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(fenylometylu) o wzorze cząsteczkowym C24H28N2O6 (M = 440,50 g). Ogólna wydajność wynosi 85%.

Otrzymany poprzednio związek (948 mg) rozpuszcza się 2 ml octanu etylu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0-5°C, następnie dodaje się (jednorazowo całą porcję) 4,7 ml w przybliżeniu 4,6M roztworu gazowego chlorowodoru w octanie. Po 1 godzinie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem i produkt rozpuszcza się 3 razy w eterze etylowym. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 842 mg chlorowodorku trans-4-[(benzoiloamino)oksy]-2-pirolidynokarboksylanu fenylometylu w postaci kruchej białej pianki, o wzorze Ci9H20N2O4-HCI (M = 376,84 g). Wydajność ilościowa.

Otrzymany uprzednio chlorowodorek, 47 mg (0,125 mmoli), rozpuszcza się w atmosferze gazu obojętnego w 0,5 ml dichlorometanu. Dodaje się 25,2 gl pirydyny, a następnie mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0-5°C i dodaje się 9,5 gl difosgenu. Mieszaninę pozostawia się do ogrzania do 20°C, rozcieńcza ją dichlorometanem, następnie przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowego i wodą. Fazę organiczną oddziela się i suszy nad siarczanem sodu. Następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 43,8 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 90/10.

Otrzymuje się 34,9 mg trans-4-[(benzoiloamino)oksy]-1-(chlorokarbonylo)-2-pirolidynokarboksylanu fenylometylu o wzorze cząsteczkowym C20H19ClN2O5 (M = 402,83 g). Wydajność wynosi odpowiednio 69%.

Otrzymany poprzednio związek, 13 mg (0,032 mmola), rozpuszcza się 4 ml toluenu. Dodaje się 9 gl TEA i 7,8 mg DMAP. Mieszaninę reakcyjną ogrzewa się w temperaturze 100°C przez noc. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem, następnie pozostałość oczyszcza się metodą chromatografii eluując dichlorometanem. W ten sposób otrzymuje się 4,3 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C20H18N2O5 (M = 336,37 g). Wydajność wynosi odpowiednio 40%.

1,97(ddd) i 2,85(ddd): N-O-CH-CH2-CH; 3,80(dd) i 4,14(dd): N-O-CH-CH2-N; 4,75(dd):

N-CH-CH2; 4,93(t): N-O-CH-CH2; 5,04 i 5,31 [AB]: O-CH2-C6H5; 7,77 i 7,25 do 7,50(m) CH2-C6H5 i OC-C6H5.

IR (CHCI3): 1735, 1612, 1575, 1496 cm^-1.

P r z y k ł a d 24 (Przykład porównawczy)

3-benzoilo-1,3-diazabicyklo[2.2.2]octan-2-on

2,4 g (10 mmoli) chlorowodorku N-(4-piperydynylo)benzamidu (opisanego w J. Med. Chem. IN. 17 (1974), 736-739), o wzorze cząsteczkowym C12H16N2O rozpuszcza się w atmosferze azotu w 30 ml dichlorometanu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0°C, po czym dodaje się 2,8 ml TEA i 0,66 ml difosgenu. Po kilku minutach mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, następnie przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowego, później wodą. Fazę organiczną oddziela się, suszy nad siarczanem magnezu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość oczyszcza się na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 90/10.

Otrzymuje się 1,62 g chlorku kwasu 4-(benzoiloamino)-1-piperydynokarboksylowego o wzorze cząsteczkowym C13H15CIN2O5 (M = 266,5 g). Wydajność wynosi odpowiednio 61%.

Otrzymany poprzednio związek, 1,21 g (48 mmoli), rozpuszcza się w atmosferze azotu w 37 ml tetrahydrofuranu. Roztwór oziębia się do temperatury -78°C, następnie wkrapla się 5 ml 1M roztworu soli litowej bis(trimetylosililo)amidu w tetrahydrofuranie. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w temperaturze -78°C przez 15 minut, następnie temperaturę podnosi się do temperatury otoczenia i mieszaninę pozostawia do przereagowania przez godzinę. Roztwór oziębia się do temperatury 0°C i dodaje się 720 gl kwasu octowego. Powstaje osad. Po rozcieńczeniu octanem etylu całość następnie przemywa się 10% wodnym roztworem kwasu winowego i buforem fosforanowym o pH = 7,0. Fazę organiczną oddziela się i suszy się nad siarczanem magnezu. Po odsączeniu rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Surowy produkt oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometanu i octanu etylu 90/10.

PL 234 468 B1

W ten sposób otrzymuje się 0,214 g oczekiwanego związku, o wzorze C18H14N2O2 (M = 230 g) po krystalizacji z eteru etylowego. Wydajność wynosi odpowiednio 20%.

Widmo protonowe NMR w DMSO, przy 250 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,71 do 2,02(m): (CH2)2-CHN; 3,14(t): N-(CH2)2; 4,84(m): (CH2)2-CHN; 7,39 do 7,65(m): C6H5.

IR (CHCb): 1735, 1682, 1618, 1602, 1582, 1488 cm 1

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [2M+Na]+ = 483; [M+Na+CH3CN]+ = 294; [M+Na]⁺ = 253.

P r z y k ł a d 25 (Przykład porównawczy) trans-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan difenylometylu ml dichlorometanu i 197 mg (0,633 mmoli) trans-5-hydroksy-2-piperydynokarboksylanu difenylometylu (opisanego w Rec. Trav. Chim. (1959), 78, 648-658), o wzorze cząsteczkowym C19H21NO3 miesza się ze sobą w obojętnej atmosferze.

Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0°C, następnie dodaje się kolejno 42 μl difosgenu, 177 μl TEA i 77 mg DMAP. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 4 godziny w temperaturze otoczenia. Następnie mieszaninę przemywa się 10% wodnym roztworem kwasu winowego, później nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu. Fazy organiczne łączy się i suszy się nad siarczanem magnezu, rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 195 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując dichlorometanem zawierającym 0,1% wody. Uzyskuje się olej, który krystalizuje się z mieszaniny pentan/eter etylowy.

W ten sposób otrzymuje się 108 mg oczekiwanego związku w postaci białych kryształów odpowiadającego wzorowi cząsteczkowemu C20H19NO4 (M = 337,338 g). Wydajność wynosi odpowiednio 51%.

Widmo protonowe NMR w CDCb, przy 400 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,86(m) i 2,03(m): N-CH-CH2-CH2-CO; 2,27(m): N-CH-CH2-CH2-CO; 3,07(d) i 3,29(m): N-CH2-CHO; 4,31(dd): N-CH-CH2; 4,73(m): N-CH2-CHO; 6,93(s): CO2-CH-(C6H₅)2; 7,27 do 7,41(m): CH(C6H5)2.

IR (CHCb): 1788, 1736, 1496 cm^-1.

MS (SIMS) m/z: [M+Na]⁺ = 360; [M+Li]⁺ = 344; [M]⁺ = 337, 167.

P r z y k ł a d 26a trans-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan (4-nitrofenylo)metylu ml dichlorometanu i 1 g (3,56 mmoli) trans-5-hydroksy-2-piperydynokarboksylanu (4-nitrofenylo)metylu o wzorze cząsteczkowym C13H16N2O5 (M = 280,282 g) miesza się ze sobą w obojętnej atmosferze.

Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0°C i dodaje się 0,24 ml difosgenu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania na 10 minut w temperaturze 0°C, następnie pozostawia do ogrzania do temperatury otoczenia. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość rozpuszcza się w 66 ml toluenu i dodaje się 0,99 ml TEA. Kolbę zanurza się w łaźni olejowej o temperaturze 110°C i utrzymuje w tej temperaturze przez 15 minut. Następnie całość pozostawia się do osiągnięcia temperatury otoczenia. Mieszaninę reakcyjną przemywa się 10% wodnym roztworem kwasu winowego, następnie nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu i następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 0,885 g surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną toluen/octan etylu 85/15.

W ten sposób otrzymuje się 0,184 g oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C14H14N2O6 (M = 306,276 g) w postaci żółtego oleju. Wydajność wynosi odpowiednio 17%.

1,92(m) i 2,07(m): N-CH-CH2-CH2-CO; 2,22(m) i 2,30(m): N-CH-CH2-CH2-CO; 3,17(d) i 3,35(dm): N-CH2-CHO; 4,28(dd): N-CH-CH2; 4,79(m): N-CH2-CHO; 5,33 [AB]: CO2-CH2-C6H4NO2;

7,56 i 8,25 [AA'BB']: CH2-C6H4-NO2.

IR (CHCb): 1791, 1745, 1609, 1526, 1495 cm^-1.

MS (EI) m/z: [M]⁺ = 306, 262, 136, 126, 82, 55.

P r z y k ł a d 26b

Kwas trans-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-2 karboksylowy

Miesza się ze sobą 140 mg (0,457 mmoli) estru otrzymanego w Przykładzie 26a, 7 ml acetonu i 28 mg katalizatora 20% Pd/C (wagowo). Następnie mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania przez 25 minut w atmosferze wodoru pod ciśnieniem normalnym. Katalizator odsącza się i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

PL 234 468 B1

W ten sposób otrzymuje się 137 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C7H9NO4 (M = 171,152 g) w postaci oleju, zmieszany z jednym molem p-toluidyny. Wydajność wynosi odpowiednio 97%.

Widmo protonowe NMR w DMSO, przy 400 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość:

1,84(m) i 1,95 do 2,05(m): N-CH-CH2-CH2-CO; 3,13(d) i 3,24(dd): N-CH2-CHO; 4,02(dd): N-CH-CH2; 4,81(dm): N-CH2-CHO.

P r z y k ł a d 26c trans-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan metylu

Kwas otrzymany w Przykładzie 26b, 17,25 mg (0,1 mmola), rozpuszcza się w 3 ml dichlorometanu. Mieszaninę reakcyjną zadaje się z nadmiarem diazometanu w roztworze w dichlorometanie, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 30 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną toluen/octan etylu 90/10.

Otrzymuje się 6,7 mg oczekiwanego związku (M = 485,187 g). Wydajność wynosi odpowiednio 36%. P r z y k ł a d 27 cis-7-okso-6-oksa-1-azabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan (4-nitrofenylo)metylu

0,802 g (2,034 mmoli) trifluorooctanu cis-5-hydroksy-2-piperydynokarboksylanu (4-nitrofenylo)metylu (opisanego w Rec. Trav. Chim. (1959), 78, 648-658), o wzorze cząsteczkowym C13H16N2O5· CF3CO2H (M = 394,303 g) umieszcza się w atmosferze azotu w 40 ml dichlorometanu i po oziębieniu do temperatury 0°C dodaje się 0,135 ml difosgenu. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 15 minut w temperaturze 0°C, następnie temperaturę podnosi się do temperatury otoczenia i mieszanie kontynuuje się jeszcze przez 35 minut. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Produkt ten rozpuszcza się w 40 ml toluenu i 1,1 ml trietyloaminy. Mieszaninę reakcyjną ogrzewa się w temperaturze 100°C przez 35 minut, następnie pozostawia do oziębienia do temperatury otoczenia. Mieszaninę reakcyjną przemywa się wodą, a następnie buforem fosforanowym o pH = 7. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

Otrzymuje się 0,56 g surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/aceton 95/5.

W ten sposób otrzymuje się 110 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C14H14N2O6, (M = 306,275 g) w postaci oleju. Wydajność wynosi odpowiednio 17%.

1,80 do 1,94 i 2,10 do 2,45: N-CH-CH2-CH2-CO; 3,07(d), 3,04 (dm) i 3,66(dd): CH-N-CH2; 4,80(t): O=C-O-CH; 5,28 i 5,43 [AB]: O=C-O-CH2-C6H₅; 7,61 i 8,24 [AA'BB'] C6H4NO2.

IR (CHCI3): 1801, 1794, 1745, 1704, 1609, 1525, 1498 cm^-1.

MS (EI) m/z: [M]+ = 306, 262, 136, 126, 83, 55.

P r z y k ł a d 28a

Sól 1-propenylotrifenylofosfoniowa trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylanu fenylometylu

Etap A:

cis-5-hydroksy-1-(trifluoroacetylo-2-piperydynokarboksylan fenylometylu

6,19 g (22,77 mmoli) chlorowodorku 5-hydroksy-2-piperydynokarboksylan fenylometylu o wzorze cząsteczkowym Ci3HibCINO3 (M = 271,746 g) (opisanego w Rec. Trav. Chim. (1959), 78, 648-658) rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 80 ml bezwodnego dichlorometanu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 5°C i dodaje się 9,5 ml TEA, a następnie wkrapla się 6,46 ml bezwodnika trifluorooctowego. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania w temperaturze 5°C przez jedną godzinę, następnie rozcieńcza się dichlorometanem, przemywa kolejno 10% roztworem kwasu winowego, wodnym buforem fosforanowym o pH = 7 i wodnym roztworem chlorku sodu. Fazę organiczną oddziela się i suszy się nad siarczanem magnezu. Następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 10 g czerwonego oleju, który rozpuszcza się w 100 ml metanolu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do około 10°C i powoli dodaje się 6,8 g (78 mmoli) wodorowęglanu sodu w roztworze w 100 ml wody nie przekraczając temperatury 20°C. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania w temperaturze 20°C przez 30 minut i ekstrahuje się dichlorometanem. Fazę organiczną oddziela się, przemywa nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu i suszy się nad siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik odparowuje

PL 234 468 B1 się pod zmniejszonym ciśnieniem uzyskując 7,6 g pomarańczowego oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 95/5.

W ten sposób otrzymuje się 6 g oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C15H16F3NO4 (M = 331,294 g). Wydajność wynosi odpowiednio 68%.

Etap B: trans-5-[(2-propenyloksy)amino]-1-(trifluoroacetylo)-2-piperydynokarboksylan fenylometylu Otrzymany uprzednio alkohol, 1,74 g (5,26 mmoli), dodaje się do 29 ml acetonitrylu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury -40°C i w tej temperaturze dodaje się 0,61 ml 2,6-lutydyny (C5H3N(CH3)2), a następnie 0,91 ml bezwodnika trifluorometanosulfonowego. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania przez 30 minut w temperaturze -40°C. Następnie, wciąż w temperaturze -40°C dodaje się w ciągu jednej minuty 0,7 ml (10,52 mmoli) O-allilo-hydroksyloaminy. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do ogrzania do temperatury 0°C, następnie dodaje się 0,61 ml 2,6 lutydyny i całość pozostawia się do przereagowania przez noc (15 godzin), w temperaturze około 5°C, a następnie przez dalsze 2 godziny w temperaturze 20°C.

Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się następnie dichlorometanem, przemywa wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, następnie 10% wodnym roztworem kwasu winowego i nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu. Fazę organiczną oddziela się, suszy nad siarczanem magnezu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 2,1 g żółtego oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną toluen/octan etylu 90/10.

Otrzymuje się 1,23 g oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C18H21F3N2O4 (M = 386,374 g). Wydajność wynosi odpowiednio 61%.

Etap C: trans-5-[(2-propenyloksy)amino]-2-piperydynokarboksylan fenylometylu Otrzymany poprzednio związek, 1,41 g (3,65 mmoli), rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 25 ml bezwodnego metanolu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0-5°C, następnie dodaje się w trzech porcjach co 45 minut 145 mg NaBH4. Następnie mieszaninę reakcyjną zakwasza się do pH = 2 dodając wodny roztwór kwasu solnego uprzednio oziębiony do temperatury 5°C. Przeprowadza się ekstrakcję octanem etylu. Fazę wodną oziębia się do temperatury 5°C, dodaje się 100 ml octanu etylu, a następnie dodaje się nasycony roztwór węglanu sodu aż do uzyskania pH 8,5 do 9. Aminę ekstrahuje się następnie octanem etylu. Fazę organiczną przemywa się nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu, następnie suszy się nad siarczanem magnezu i zatęża odparowując rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 0,628 g oczekiwanego produktu o wzorze cząsteczkowym C16H22N2O3 (M = 290,364 g). Wydajność wynosi odpowiednio 59%.

Etap D:

trans-7-okso-6-(2-propenyloksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1] oktano-2-karboksylan fenylometylu

103 mg (0,35 mmoli) uprzednio otrzymanej aminy rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 35 ml bezwodnego dichlorometanu. Roztwór oziębia się do temperatury około 0-5°C i w tej temperaturze wkrapla się 0,1 ml TEA, a następnie 21 μl difosgenu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania przez 15 minut w temperaturze 0-5°C, następnie temperaturę podnosi się do 20°C i dodaje się 42 mg DMAP. Mieszanie kontynuuje się w temperaturze 20°C przez w przybliżeniu 5 godzin. Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowego, a następnie wodą. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu i zatęża odparowując rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 70 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na 5 g krzemionki eluując mieszaniną dichlorometan/metanol 98/2.

Otrzymuje się 48 mg oczekiwanego produktu o wzorze C17H20N2O4 (M = 316,36 g). Wydajność wynosi odpowiednio 43%.

IR (CHCb): 1750, 1642, 1600, 1496 cm^-1.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [M+Na+CH3CN]+ = 380; [M+Na]⁺ = 339; [M+H]⁺ = 317.

Etap E:

202 mg (0,638 mmoli) związku otrzymanego w etapie D rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 5,5 ml bezwodnego dichlorometanu. Dodaje się 73 μl kwasu octowego, a następnie do otrzymanego roztworu dodaje się w temperaturze 20°C 369 mg Pd(P(C6H5)3)4.

PL 234 468 B1

Po 30-minutowym mieszaniu w temperaturze otoczenia tworzy się N-hydroksymocznik, który zadaje się 5,5 ml pirydyny i 358 mg kompleksu SO3-pirydyna. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania przez 18 godzin w temperaturze 20°C, następnie mieszaninę reakcyjną zatęża się odparowując rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem. Mieszaninę reakcyjną zadaje się 50 ml dichlorometanu i przemywa wodą. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu i dichlorometan odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 650 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/aceton 60/40 zawierającą 0,1% (obj./obj.) TEA.

Otrzymuje się 280 mg soli fosfoniowej oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C35H35N2O7PS (M = 646,705 g). Wydajność wynosi odpowiednio 68%.

2,05(m), 2,22(dm) i 2,33(m): N-CH-CH2-CH2; 2,95(d) i 3,30(dt): O=C-N-CH2; 4,10(m) i 4,32(m): O=C-N-CH i O=C-N-CH2-CH; 5,12(s): COO-CH2-C6H5; 7,36: C6H5 i 2,30(m): CH3-CH=CH; 6,65 i 7,20: CH3-CH=CH; 7,65-7,85 P(C6H₅)3.

IR (CHCb): 1746, 1638, 1605, 1587, 1495 cm^-1.

MS (ujemny i dodatni elektrosprej) m/z:

[Manion]^- = 355;

[Mkation]+ = 303.

P r z y k ł a d 28b

Sól sodowa trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylanu fenylometylu

236 mg (0,364 mmoli) soli fosfoniowej otrzymanej w etapie E w Przykładzie 28a rozpuszcza się w 0,8 ml tetrahydrofuranu i 4 kroplach wody. Otrzymany roztwór przepuszcza się przez kolumnę z żywicą DOWEX 50WX8 w formie Na+ eluując produkt wodą. Po liofilizacji otrzymuje się 127 mg oczekiwanej soli sodowej, o wzorze cząsteczkowym Ci4H1sN2O?SNa (M = 378,339 g). Wydajność wynosi odpowiednio 92%.

1,65 do 2,02: N-CH-CH2-CH2; 2,91(d) i 3,04(dt): O=C-N-CH2; 4,00 do 4,05: O=C-N-CH i O=C-N-CH2-CH; 5,20 [AB]: COO-CH2-C6H5; 7,39(m): C6H5.

IR (Nujol): 1744, 1495 cm^-1.

MS (elektrospraj ujemny) m/z: [M]^- = 355.

P r z y k ł a d 28c trans-7-okso-6-[(fenylosulfonylo)oksy]-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan fenylometylu mg (0,152 mmoli) otrzymanej w etapie D w Przykładzie 28a pochodnej rozpuszcza się w 1,2 ml dichlorometanu. Dodaje się 26 gl kwasu octowego, a następnie w temperaturze 20°C 88 mg Pd(PPh3)4, i całość pozostawia się mieszając do przereagowania przez 2 godziny w temperaturze 20°C. Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dodając toluen i rozpuszczalniki odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Do otrzymanego surowego produktu dodaje się 1,5 ml dichlorometanu, 25 gl pirydyny i 24 gl chlorku benzenosulfonylu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania w temperaturze 20°C przez 1 godzinę, a następnie dodaje się 12,5 gl pirydyny i 10 gl chlorku benzenosulfonylu. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 15 minut w temperaturze 20°C i rozcieńcza ją dichlorometanem.

Następnie mieszaninę reakcyjną przemywa się kolejno 10% wodnym roztworem kwasu winowego, buforem fosforanowym o pH = 7 i nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu. Fazę wodną suszy się nad siarczanem magnezu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 180 mg żółtego oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/eter t-butylowo-metylowy 95/5.

W ten sposób otrzymuje się 20 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C20H20N2O6S (M = 416,456 g). Wydajność wynosi odpowiednio 31%.

1,83(m) i 2,00 do 2,25(m): N-CH-CH2-CH2; 3,02(d) i 3,16(dm): OC-N-CH2; 4,04(m) i 4,11(dd): O=C-N-CH i O=C-N-CH2-CH; 5,21(s): COO-CH2-C6H5; 7,34(m): C6H5; 7,56(m), 7,70(m) i 8,03(m): O2S-C6H5.

IR (CHCb): 1780, 1738, 1600, 1585, 1498, 1386, 1193 cm^-1.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [2M+Na]+ = 855; [M+Na+CH3CH]+ = 480; [M+Na]+ = 439; [MH]⁺ = 417.

PL 234 468 B1

P r z y k ł a d 28d (Przykład porównawczy) trans-7-okso-6-[(2-tienylosulfonylo)oksy]-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan fenylometylu

Syntezę prowadzi się w podobny sposób do właśnie opisanego wychodząc ze 100 mg (0,316 mmola) związku otrzymanego w etapie D w Przykładzie 28a, z tą różnicą, że zamiast chlorku benzenosulfonylu stosuje się chlorek 2-tienylosulfonylu.

Otrzymuje się 8 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C18H18N2O6S2 (M = 422,481 g). Wydajność wynosi odpowiednio 30%.

I, 84(m) i 2,10 do 2,25: N-CH-CH2-CH2; 3,02(d) i 3,24(dt): O=C-N-CH2; 4,06(m): O=C-N-CH2-CH; 4,14(dd): O=C-N-CH; 5,22(s): COO-CH2-C6H5; 7,17(dd): SO3-C-S-CH=CH; 7,35(bs): C6H5; 7,80(dd): SO3-C=CH; 7,87(m): SO3-C-S-CH.

IR (CHCb): 1780, 1739, 1600, 1503, 1495 cm 1

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [M+Na+CH3CN]+ = 867; [2M+Na]⁺ = 445, 339, 298, 91.

P r z y k ł a d 28e trans-6-(2-hydroksy-2-oksoetoksy)-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan fenylometylu Etap A:

trans-7-okso-6-[2-okso-2-(2-propenyloksy)etoksy]-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan fenylometylu mg (0,15 mmoli) związku otrzymanego w etapie D w Przykładzie 28a rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 1,5 ml bezwodnego dichlorometanu. W temperaturze 20°C dodaje się 18 μl kwasu octowego, a następnie 88 mg Pd(P(C6H5)3)4 i mieszaninę pozostawia się mieszając przez 1 godzinę w temperaturze 20°C. Mieszaninę reakcyjną sączy się przez krzemionkę eluując mieszaniną dichlorometan/eter t-butylowo-metylowy 7/3. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem i otrzymuje się 70 mg hydroksymocznika, który rozpuszcza się 2 ml dichlorometanu, po czym dodaje się 85 μl TEA i 64 μl bromooctanu allilu. Mieszaninę reakcyjną miesza się w temperaturze 20°C przez 3,5 godziny.

Mieszaninę reakcyjną przemywa się kolejno 10% wodnym roztworem kwasu winowego, wodnym buforem fosforanowym o pH = 7 i wodą. Fazę organiczną suszy się i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 60 mg surowego produktu, który poddaje się chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/eter t-butylowo-metylowy zawierającą 0,1% TEA.

Otrzymuje się 22 mg produktu o wzorze cząsteczkowym C19H22N2O6, (M = 374,396 g). Wydajność wynosi odpowiednio 39%.

Etap B:

trans-6-(2-hydroksy-2-oksoetoksy)-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan fenylometylu

Otrzymany poprzednio związek, 22 mg (0,0587 mmoli), rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 1 ml bezwodnego dichlorometanu. W temperaturze 20°C dodaje się mieszając 10 μl kwasu octowego i 34 mg Pd(P(C6Hs)s)4 i całość pozostawia się do przereagowania przez 30 minut. Mieszaninę reakcyjną zatęża się i rozpuszcza w toluenie w celu usunięcia kwasu octowego.

W ten sposób otrzymuje się 49 mg surowego produktu, do którego dodaje się 2 ml buforu fosforanowego o pH = 7, następnie całość przemywa się dwukrotnie po 1 ml dichlorometanu. Rozpuszczalnik odparowuje się otrzymując 46 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując najpierw mieszaniną dichlorometan/eter t-butylowo-metylowy 90/10, następnie mieszaniną dichlorometan/etanol 60/40.

W ten sposób otrzymuje się 4,5 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C37H37N2O6P (M = 636,691 g). Wydajność wynosi odpowiednio 12%.

P r z y k ł a d 29a trans-6-benzoilo-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan (4-nitrofenylo)metylu Etap A:

cis-5-(metylosulfonylo)oksy-1,2-piperydynodikarboksylan 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-[(4-nitrofenylo)metylu]

II, 25 g (29,5 mmoli) cis-5-hydroksy-1,2-piperydynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-[(4-nitrofenylo)metylu] (opisanego w Rec. Trav. Chim. (1959), 78, 648-658), o wzorze cząsteczkowym C18H24N2O7 (M = 380,398 g), rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 112 ml dichlorometanu.

PL 234 468 B1

Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0-5°C, a następnie kolejno dodaje się 5 ml TEA, 2,44 ml chlorku metanosulfonylu. Mieszaninę pozostawia się mieszając do ogrzania do 20°C i następnie pozostawia do przereagowania przez 1 godzinę. Następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, przemywa dwukrotnie wodą, suszy nad siarczanem sodu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 16 g surowego oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując dichlorometanem zawierającym 2% octan etylu.

Otrzymuje się 9,14 g oczekiwanego produktu o wzorze cząsteczkowym C19H26N2O9S (M = 458,491 g). Wydajność wynosi odpowiednio 67%.

Etap B:

trans-5-azydo-1,2-piperydynodikarboksylan 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-[(4-nitrofenylo)metylu]

11,1 g (24,2 mmoli) otrzymanego uprzednio mezylanu rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 111 ml dimetyloformamidu. Następnie dodaje się 1,73 g azydku sodowego NaN3. Mieszaninę reakcyjną ogrzewa się mieszając w temperaturze 80°C i utrzymuje w tej temperaturze przez 18 godzin. Później pozostawia się ją do ogrzania w temperatury 20°C, po czym dimetyloformamid odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem aż do uzyskania małej objętości; całość rozcieńcza się octanem etylu i przemywa 2N roztworem sody, a następnie wodą. Mieszaninę reakcyjną suszy się nad siarczanem magnezu, następnie rozpuszczalniki odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany surowy olej oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując dichlorometanem zawierającym 2% octanu etylu.

W ten sposób otrzymuje się 7,34 g oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C18H23N5O6 (M = 405,413 g) w postaci żółtego oleju, który krystalizuje. Wydajność wynosi odpowiednio 75%. Etap C:

trans-5-amino-1,2-piperydynodikarboksylan 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-[(4-nitrofenylo)metylu]

7,34 g (18,1 mmoli) otrzymanego uprzednio azydku dodaje się do mieszaniny 150 ml tetrahydrofuranu i 30 ml wody. Następnie dodaje się 7,2 g trifenylofosfiny i mieszaninę pozostawia się mieszając do przereagowania w temperaturze 20°C przez noc. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem i przeprowadza się dwie ekstrakcje octanem etylu. W ten sposób otrzymuje się suchy ekstrakt, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując dichlorometanem zawierającym 5% metanolu.

Otrzymuje się 5,62 g oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C18H25N3O6 (M = 379,416 g). Wydajność wynosi odpowiednio 82%.

Etap D:

trans-5-(benzoiloamino)-1,2-piperydynodikarboksylan 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-[(4-nitrofenylo)metylu]

700 mg (1,84 mmoli) otrzymanej uprzednio aminy rozpuszcza się 8 ml dichlorometanu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0°C, następnie wprowadza się 257 μl TEA i później 214 μl chlorku benzoilu. Mieszaninę pozostawia się do ogrzania do temperatury 20°C. Po 40 minutach mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, przemywa nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu, następnie wodą. Po wysuszeniu nad siarczanem sodu rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 867 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C25H29N3O7 (M = 483,525 g). Wydajność wynosi odpowiednio 97%.

Etap E:

chlorowodorek trans-5-(benzoiloamino)-2-piperydynokarboksylanu (4-nitrofenylo)metylu

Miesza się ze sobą 861 mg (8 mmoli) otrzymanego uprzednio amidu, 9 ml metanolu i 2,3 ml 8M roztworu gazowego chlorowodoru w metanolu. Mieszaninę pozostawia się do ogrzania do temperatury 20°C i do przereagowania przez 3 godziny. Następnie dodaje się 1,15 ml roztworu chlorowodoru w metanolu. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 20 minut w temperaturze 20°C, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Przeprowadza się dwie ekstrakcje dichlorometanem, a następnie dwie ekstrakcje eterem etylowym. Produkt krystalizuje się z eteru etylowego.

W ten sposób otrzymuje się 715 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C20H22ClN3O5 (M = 419,967 g). Wydajność wynosi odpowiednio 96%.

Etap F:

trans-5-(benzoiloamino)-1-(chlorokarbonylo)-2-piperydynokarboksylan (4-nitrofenylo)metylu

Miesza się ze sobą 1,08 g (2,58 mmoli) otrzymanego uprzednio chlorowodorku i 11 ml dichlorometanu. Otrzymaną zawiesinę oziębia się do temperatury około 0-5°C i dodaje się do roztworu

PL 234 468 B1

791 μΙ TEA, a następnie 161 μ! difosgenu. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 5 minut w temperaturze 0-5°C, następnie pozostawia do ogrzania do 20°C i mieszając do przereagowania na dodatkowe 30 minut. Następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowego, następnie wodą. Po wysuszeniu nad siarczanem sodu rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Surowy produkt oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując dichlorometanem zawierającym 5% acetonu.

Otrzymuje się 969 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C21H20CW3O6 (M = 445,862 g). Wydajność wynosi odpowiednio 84%.

Etap G:

trans-6-benzoilo-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan (4-nitrofenylo)metylu

W atmosferze gazu obojętnego miesza się ze sobą 928 mg (2,08 mmoli) otrzymanego poprzednio związku i 27 ml tetrahydrofuranu. Otrzymany roztwór oziębia się mieszając do temperatury -78°C, następnie dodaje się 2,1 ml 1M roztworu soli litowej bis(trimetylosililo)amidu w tetrahydrofuranie. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając przez 10 minut w temperaturze -78°C, następnie dodaje się 130 μl kwasu octowego i mieszanie prowadzi się podnosząc temperaturę do 15°C. Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się octanem etylu, następnie przemywa kolejno 10% wodnym roztworem kwasu winowego, buforem fosforanowym o pH = 7 i wodą. Po wysuszeniu nad siarczanem magnezu rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 1,6 g suchego ekstraktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/aceton 98/2.

Produkt następnie krystalizuje się z eteru etylowego otrzymując 204 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C21H19N3O6 (m = 409,441 g). Wydajność wynosi odpowiednio 24%.

1,98(m), 2,22(m) i 2,40(m): N-CH-CH2-CH2; 3,08(d) i 3,42(dt): OC-N-CH2; 4,23(dd): O=C-N-CH; 4,53(m): O=C-N-CH2-CH; 5,34 [AB]: COO-CH2-C6H5; 7,69(m): 8,25(m): 7,44(m) i 7,56(m): C6H5 i C6H4NO2.

IR (CHCb): 1763, 1744, 1676, 1609, 1603, 1583, 1526, 1492 cm^-1.

MS (EI) m/z: [M]+ = 409, 304, 273, 201, 105, 77.

P r z y k ł a d 29b kwas trans-6-benzoilo-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylowy

Miesza się ze sobą 89 mg estru otrzymanego w Przykładzie 29a, 4 ml acetonu i 6 mg katalizatora 10% Pd/C. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania w temperaturze 20°C i w atmosferze wodoru przez 2 godziny 45 minut, następnie katalizator odsącza się i przesącz odparowuje pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 88 mg żywicy, którą krystalizuje się z 0,5 ml eteru etylowego.

W ten sposób otrzymuje się 54 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C14H14N2O4 (M = 274,278 g). Wydajność wynosi odpowiednio 91%.

1,96(m), 2,10(m) i 2,37(m): N-CH-CH2-CH2; 3,13(d) i 3,41(dm): O=C-N-CH2; 4,10(bd): O=C-N-CH; 4,52(m): O=C-N-CH2-CH; 7,44(m): 7,56(tt) i 7,69(dd) C6H5.

MS (EI) m/z: M+ = 274, 229, 169, 105, 77.

P r z y k ł a d 29c trans-6-benzoilo-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan metylu

Do 28 mg (0,102 mmoli) kwasu otrzymanego w Przykładzie 29b dodaje się mieszając 2 ml roztworu diazometanu o stężeniu 12,7 g/l w dichlorometanie. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem i pozostałość oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 98/2.

Otrzymuje się 18,4 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C15H16N2O4 (M = 288,305 g). Wydajność wynosi odpowiednio 63%.

1,90 do 2,42: N-CH-CH2-CH2; 3,12(d) i 3,44(dt): O=C-N-CH2; 3,83(s): CH3; 4,17(dl): O=C-N-CH; 4,54(m): O=C-N-CH2-CH; 7,44(t), 7,56(t) i 7,69(d): C6H5.

MS (El) m/z: [M]+ = 288, 229, 183, 155, 105, 77.

PL 234 468 B1

P r z y k ł a d 29d trans-6-benzoilo-7-okso-N-(fenylometylo)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamid

Miesza się ze sobą 30 mg (0,109 mmoli) kwasu trans-6-benzoilo-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylowego otrzymanego w Przykładzie 29b, 0,5 ml dichlorometanu, 23 mg EDCI i 13 μl benzyloaminy. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania przez 30 minut. Następnie rozcieńcza się ją dichlorometanem, przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowego, rozdziela warstwy i fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymując surowy produkt, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/aceton 98/2.

W ten sposób otrzymuje się 19,5 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C21H21N3O3 (M = 363,419 g). Wydajność wynosi odpowiednio 49%.

1,97(m), 2,3 4(m) i 2,59(m): N-CH-CH2-CH2; 2,90(d), 3,33(m), 3,99(bd) i 4,50(m): O=C-N-CH, O=C-N-CH2-CH, O=C-N-CH2, CO-NH-CH2-C6H5; 6,94(bt): NH; 7,24 do 7,58(m) i 7,68(m): C6H5-CO i C6H5-CH2.

IR(CHCb): 3411, 1763, 1680, 1603, 1583, 1519, 1498 cm'.

P r z y k ł a d 29e

6-benzoilo-N-[metyl(fenylometylo)]-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamid

Syntezę prowadzi się w podobny sposób do podanego w Przykładzie 29d wychodząc z 50 mg (0,182 mmoli) kwasu otrzymanego w Przykładzie 29b i 45 μl N-metylobenzyloaminy.

W ten sposób otrzymuje się 12 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C22H23N3O3 (M = 377,45 g). Wydajność wynosi odpowiednio 17%.

MS (EI) m/z: [M]⁺ = 377, 272, 105.

P r z y k ł a d 29f

6-benzoilo-2-(hydroksymetylo)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-7-on

100 mg (364 mmoli) kwasu trans-6-benzoilo-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylowego otrzymanego w Przykładzie 29b rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 3 ml tetrahydrofuranu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury -10°C i dodaje się 40 μl metylomorfoliny, a następnie 38 μl chloromrówczanu etylu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 15 minut w temperaturze -10°C, następnie mieszaninę pozostawia się do ogrzania do temperatury 0°C po czym dodaje się 27 mg NaBH4 i następnie wkrapla się 1,5 ml metanolu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając w temperaturze 0°C przez 2 godziny, a później pozostawia do oziębienia do temperatury otoczenia.

Dodaje się 3 ml wody, mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając przez 15 minut, po czym dodaje się kilka kropli chlorku amonu. Przeprowadza się ekstrakcję octanem etylu, ekstrakt suszy nad siarczanem magnezu, sączy i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 85 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/metanol 98/2.

W ten sposób otrzymuje się 25 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C14H16N2O3 (M = 260,3 g). Wydajność wynosi odpowiednio 26%.

1,61(m, 1H), 2,00(m, 2H) 2,30(m, 1H): CH-CH2-CH2-CH; 2,19: 3,23(d) i 3,26(dt): N-CH2;

3,60(m): N-CH-CH2-OH; 3,70(m) i 3,77(dd): CH-CH2-O; 4,56(m): N-CH-CH2-N.

MS (SIMS) m/z: [M+Na]⁺ = 283, [M+H]⁺ = 261, [M]⁺ = 260, 229, 105.

P r z y k ł a d 30 trans-6-acetylo-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan (4-nitrofenylo)metylu g (2,63 mmoli) produktu wytworzono w etapie C z Przykładu 29 rozpuszcza się w 12 ml dichlorometanu. Dodaje się 250 μl bezwodnika octowego, mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania przez 10 minut, następnie mieszaninę rozcieńcza się dichlorometanem i przemywa nasyconym wodnym roztworem wodorowęglanu sodu. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu, odparowuje do suchej masy pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymując 1,2 g trans-5-(acetyloamino)-1,2-piperydynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-[(4-nitrofenylo)metylu] o wzorze cząsteczkowym C20H27N3O7 (M = 421,453 g).

Produkt ten stosuje się bez oczyszczania w etapach podobnych do etapów E do G z Przykładu 29 otrzymując 14 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C16H17N3O6 (M = 347,330 g). Wydajność wynosi odpowiednio 17%.

PL 234 468 B1

1,87(m), 2,00 do 2,30(m): N-CH-CH2-CH2; 2,54(s): N-CO-CH3; 2,95(d) i 3,21(m): O=C-N-CH2, 4,26(bd): O=C-N-CH; 4,55(m): O=C-N-CH2-CH; 5,34 [AB]: CO2-CH2-C6H4; 7,57 i 8,25 [AA'BB']:

C6H4-NO2.

MS (El) m/z: [M]+ = 347, 304, 211, 169, 125, 43.

P r z y k ł a d 31 (Przykład porównawczy) trans-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2,6-dikarboksylan (4-nitrofenylo)metylu i 2-propenylu

1,24 g (3,278 mmoli) produktu wytworzono w etapie C z Przykładu 29a rozpuszcza się w atmosferze azotu w 8 ml dichlorometanu. Roztwór oziębia się do temperatury 0°C, następnie wkrapla się 0,45 ml TEA i później 0,35 ml chloromrówczanu allilu. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w temperaturze 0°C przez 15 minut, następnie pozostawia mieszając do przereagowania przez 1 godzinę w temperaturze otoczenia. Z kolei mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się 20 ml dichlorometanu, przemywa wodnym roztworem wodorowęglanu sodu i dwukrotnie wodą. Mieszaninę reakcyjną suszy się nad siarczanem magnezu i rozpuszczalnik odparowuje pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 1,5 g trans-5-[[(2-propenyloksy)karbonylo]amino]-1,2-piperydynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-[(4-nitrofenylo)metylu], o wzorze cząsteczkowym C22H28N3O8, (M = 462,486 g). Wydajność wynosi odpowiednio 99%.

Produkt ten stosuje się w etapach podobnych do etapów E do G z Przykładu 29a i otrzymuje się 30,6 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C18H19N3O7, (M = 389,368 g), w postaci białego osadu. Wydajność wynosi odpowiednio 40%.

1,91(m), 2,00 do 2,29(m): N-CH-CH2-CH2; 2,98(d) i 3,25(bd): O=C-N-CH2, 4,27(t): O=C-N-CH; 4,37(bs): O=C-N-CH2-CH; 4,77(bd): COO-CH2-CH=; 5,33(s): COO-CH2-C6H4; 5,29 do 5,46: CH2=CH; 5,98(m): CH2=CH; 7,96 i 8,29 [AA'BB']: C6H4-NO2.

IR (CHCh): 1801, 1775, 1738, 1724, 1649, 1608, 1595, 1526 cm'.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [2M+Na]+ = 801; [M+Na+CH3CN]+ = 453; [M+Na]+ = 412.

P r z y k ł a d 31a trans-6-benzoilo-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan fenylometylu

W obojętnej atmosferze miesza się ze sobą 200 mg trans-5-(benzoiloamino)-1-(chlorokarbonylo)-2-piperydynokarboksylanu fenylometylu o wzorze cząsteczkowym C21H21ClN2O4 (M = 400,87 g) wytworzonego w podobny sposób do podanego w etapach A do F w Przykładzie 29a, i 6 ml bezwodnego tetrahydrofuranu i mieszaninę oziębia się do temperatury -78°C. Wkrapla się do niej 0,55 ml 1M roztworu soli litowej bis(trimetylosililo)amidu w tetrahydrofuranie.

Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając do przereagowania w temperaturze -78°C przez 10 minut i następnie dodaje się 25 μl kwasu octowego. Mieszaninę pozostawia się do ogrzania do temperatury otoczenia, następnie wylewa się ją do 10 ml 10% wodnego roztworu kwasu winowego. Przeprowadza się ekstrakcję octanem etylu, następnie ekstrakt przemywa się wodnym buforem fosforanowym o pH = 7, następnie wodą i suszy nad siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem do suchej masy. W ten sposób otrzymuje się 158 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/aceton 98/2.

Otrzymuje się 70 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C21H20N2O4 (M = 364,40 g). Wydajność wynosi odpowiednio 39%.

2,15(m) i 2,25(m): NCH-CH2-CH2-CH-CO2; 1,94(m) i 2,36(m): NCH-CH2-CH2-CH-CO2; 4,20(d): N-CH-CO2; 4,50(q): NCH-CH2-CH2-CH-CO2; 3,08(d) i 3,40(dt): N-CH2; 5,25 [AB]: CO2-CH2-C6H5;

7,38(bs): CH2-C6H5; 7,43(bt) i 7,55(bt) i 7,69(bd) C6H5-CO.

IR (CHCh): 1764, 1744, 1675, 1602, 1584, 1498 cm '.

MS (SIMS) m/z: [M+Na]+ = 387; [M+H]+ = 365, 259, 257, 229, 105, 91.

P r z y k ł a d 31b

6-benzoilo-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]okt-2-eno-2-karboksylan fenylometylu

Miesza się ze sobą 46 mg (0,126 mmoli) produktu otrzymanego w Przykładzie 31a i 0,5 ml bezwodnego tetrahydrofuranu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury -70°C i dodaje się

PL 234 468 B1

0,31 ml 1M roztworu soli litowej bis(trimetylosililo)amidu w tetrahydrofuranie. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 2 godziny w temperaturze -70°C, następnie mieszaninę pozostawia się do ogrzania do temperatury -15°C i w tej temperaturze dodaje się 0,41 ml 0,7M roztworu C6H5-SeCl w THF. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając przez 15 minut w temperaturze -15°C, następnie pozostawia do ogrzania do temperatury otoczenia przez 15 minut i wylewa do mieszaniny wody i lodu zawierającej kilka kropli nasyconego wodnego roztwo ru wodorowęglanu sodu. Mieszaninę reakcyjną ekstrahuje się octanem etylu, przemywa wodą, suszy i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/aceton 98/2.

Otrzymuje się 15 mg 6-benzoilo-7-okso-2-(fenyloselenylo)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylanu fenylometylu o wzorze cząsteczkowym C27H24N2O4Se (M = 519,46 g). Wydajność wynosi odpowiednio 23%.

Miesza się ze sobą 15 mg (0,029 mmola) otrzymanego poprzednio związku i 0,3 ml dichlorometanu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0°C i dodaje się 15 mg kwasu metachloronadbenzoesowego rozpuszczonego w 0,15 ml dichlorometanu. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się mieszając przez 15 minut w temperaturze 0°C, następnie pozostawia do ogrzania do temperatury otoczenia. Mieszaninę reakcyjną wylewa się do około 20 ml wody, ekstrahuje dichlorometanem i fazę organiczną przemywa się wodnym roztworem buforu fosforanowego o pH = 7. Po wysuszeniu ekstraktu nad siarczanem magnezu, przesączeniu rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 15 mg surowego produktu, który oczyszcza się na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/aceton 98/2.

W ten sposób otrzymuje się 5 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C21H18N2O4 (M = 362,39 g). Wydajność wynosi odpowiednio 48%.

Widmo protonowe NMR w CDCh przy 300 MHz, przesunięcia chemiczne w ppm i multipletowość: 2,66(td) i 2,99(tdd): N-CH-CH2; 3,03(d) i 3,77(ddd): N-CH2; 4,76(tt): N-CH; 5,23 [AB]:

CO2-CH2-C6H5; 7,02(dt): N-C=CH; 7,30 do 7,38(m): CH2-C6H5; 7,42(tm), 7,54(tm) i 7,62(dm); C6H5-CO. P r z y k ł a d 31c

Kwas 6-benzoilo-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]okt-2-eno-2-karboksylowy mg (0,055 mmola) produktu otrzymanego w Przykładzie 31b miesza się z 0,4 ml acetonu i dodaje się 4 mg 10% Pd/C jako katalizatora. Mieszaninę reakcyjną umieszcza się w atmosferze wodoru i pozostawia do przereagowania przez 3 godziny z jednoczesnym energicznym mieszaniem. Katalizator odsącza się i przemywa acetonem, a następnie metanolem. Przesącz odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 14 mg oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C14H12N2O4 (M = 272,4 g). Wydajność wynosi odpowiednio 93%.

MS (EI) m/z: [M]+ = 272, 105.

P r z y k ł a d 32a (Przykład porównawczy) trans-7-okso-6-(2-fenylometoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan 2-propenylu Etap A:

cis-5-hydroksy-1-[(trifluoroacetylo)-2-piperydynokarboksylan-propenylu g (0,059 mola) cis-5-hydroksy-1,2-piperydynodikarboksylanu 1-(1,1-dimetyloetylu) i 2-(2-propenylu) (opisanego w Rec. Trav. Chim. (1959), 78, 648-658) o wzorze cząsteczkowym C14H23NO5 (M = 285,3431 g) rozpuszcza się 17 ml octanu etylu. Dodaje się w temperaturze 0°C roztwór 51 ml chlorowodoru w octanie etylu o stężeniu 150 g/l. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do osiągnięcia temperatury otoczenia i pozostawia mieszając do przereagowania przez 1 godzinę i 30 minut. Octan etylu odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem, produkt rozpuszcza się w eterze etylowym, który z kolei usuwa się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 12 g jasnożółtego osadu, który miesza się z 200 ml tetrahydrofuranu. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0°C, następnie dodaje się 37,6 ml TEA. Utrzymuje się temperaturę 0°C, a następnie powoli dodaje się 16,8 ml bezwodnika trifluorooctowego. Mieszaninę pozostawia się do ogrzania do temperatury 20°C i mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania mieszając przez dalsze 20 minut. Następnie dodaje się 20 ml wody. Otrzymany roztwór miesza się przez 1 godzinę w temperaturze otoczenia i wylewa do 300 ml wody. Roztwór ekstrahuje się octanem etylu, przemywa wodą, suszy nad siarczanem sodu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 15,7 g surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/octan etylu 90/10.

PL 234 468 B1

W ten sposób otrzymuje się 12,3 g oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C11H14F3NO4 (M = 281,23 g) w postaci żółtego oleju. Wydajność wynosi odpowiednio 73%.

Etap B:

trans-5-[(fenylometoksy)amino]-1-(trifluoroacetylo)-2-piperydynokarboksylan 2-propenylu

Miesza się ze sobą 10,9 g (38,7 mmoli) związku otrzymanego w etapie A i 150 ml acetonitrylu. Uzyskany jasnożółty roztwór oziębia się do temperatury -30°C, następnie dodaje się 4,94 ml 2,6-lutydyny i 6,7 ml bezwodnika trifluorometanosulfonowego. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 15 minut, następnie, wciąż w temperaturze -30°C dodaje się 9,57 g O-benzylohydroksyloaminy.

Po zakończeniu dodawania mieszaninę pozostawia się do ogrzania do temperatury 0°C i mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 1 godzinę w tej temperaturze. Następnie dodaje się 4,9 ml 2,6-lutydyny i całość pozostawia się na 3 dni w temperaturze 0°C. Następnie mieszaninę reakcyjną wylewa się do 500 ml wody i ekstrahuje octanem etylu. Mieszaninę reakcyjną przemywa się kolejno wodą, wodnym roztworem buforu fosforanowego o pH = 7,0, nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu, następnie ponownie wodą. Po wysuszeniu nad siarczanem sodu rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 23 g surowego produktu, który rozpuszcza się w 150 ml dichlorometanu, następnie przemywa 10% wodnym roztworem kwasu winowego, następnie suszy nad siarczanem sodu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się, 16,1 g żółtego oleju, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce.

Otrzymuje się 12,1 g oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C18H21F3N2O4 (M = 386,37 g) w formie krystalicznej. Wydajność wynosi odpowiednio 72%.

Etap C:

trans-5-[(fenylometoksy)amino]-2-piperydynokarboksylan 2-propenylu ml metanolu oziębia się do temperatury -10°C, a następnie dodaje się do niego 4,15 g (37,8 mmoli) NaBH4. Do tej mieszaniny powoli, w ciągu 30 minut, dodaje się mieszając roztwór 10,6 g (27,4 mmoli) otrzymanego poprzednio związku w 80 ml metanolu utrzymując jednocześnie temperaturę -10°C. Mieszanię następnie pozostawia się do ogrzania do temperatury 0°C i utrzymuje w tej temperaturze przez 3 godziny. Mieszaninę reakcyjną wylewa się do 450 ml lodu z wodą i 150 ml octanu etylu, rozdziela się warstwy, następnie fazę organiczną przemywa się wodą, suszy się nad siarczanem sodu i następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 8,2 g żółtego oleju, który rozpuszcza się 80 ml tetrahydrofuranu, po czym dodaje się roztwór 2,43 g kwasu szczawiowego w 25 ml THF. Szczawian, który wykrystalizowuje odsącza się i przemywa małą ilością THF, a następnie suszy pod zmniejszonym ciśnieniem i rozpuszcza w nasyconym roztworze wodorowęglanu sodu. Przeprowadza się ekstrakcję octanem etylu, fazę organiczną przemywa się wodą, suszy nad siarczanem sodu i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 4,39 g oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C16H22N2O3 (M = 290,36 g) w postaci oleju, który krystalizuje gdy temperaturę obniży się poniżej 20°C. Wydajność wynosi odpowiednio 55%.

Etap D:

trans-7-okso-6-(2-fenylometoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]-oktano-2-karboksylan 2-propenylu

Otrzymany uprzednio olej, 3,2 g (11 mmoli), rozpuszcza się w atmosferze azotu w 500 ml acetonitrylu. Otrzymany roztwór oziębia się do temperatury 0°C w łaźni z lodem i dodaje się 3,37 ml TEA, a następnie 0,796 ml difosgenu i 1,48 g DMAP. Mieszaninę pozostawia się do ogrzania do temperatury 20°C i pozostawia się mieszając do przereagowania przez 2 godziny.

Następnie mieszaninę reakcyjną wylewa się do 200 ml 0,1N wodnego roztworu kwasu solnego, dodaje się 400 ml wody, przeprowadza ekstrakcję dichlorometanem, przemywa ekstrakt wodą i suszy nad siarczanem sodu. Następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymując 3,1 g oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C17H20N2O4 (M = 316,36 g) w postaci kryształów. Wydajność wynosi odpowiednio 89%.

Widmo protonowe NMR

1,66(m) i 2,00 do 2,16(m) O=C-CH-CH2-CH2; 2,94(d) i 3,07(dt) N-CH2; 3,31(m) N-CH2-CH; 4,14(dd) O=C-CH, 4,68(dt) CH2-CH=CH2; 4,90 i 5,06 [AB] CH2-C6H5; 5,26(dq) i 5,34(dq) CH2-CH=CH2; 5,92(m) CH2-CH=CH2; 7,37 do 7,42(m) C6H5.

IR (CHCb): 1748, 1646, 1496 cm 1

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [2M+Na]⁺ = 655; [M+Na+CH3CN]⁺ = 380; [M+Na]⁺ = 339; [M+H]+ = 317, 289, 91.

PL 234 468 B1

P r z y k ł a d 32b kwas trans-7-okso-6-(fenylometoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylowy i jego sól z cykloheksyloaminą

2.2.1 g (6,98 mmoli) związku otrzymanego w Przykładzie 32a rozpuszcza się, w atmosferze azotu, w 44 ml dichlorometanu. Dodaje się 0,5M roztwór etyloheksanonianu sodu w octanie etylu.

Następnie dodaje się w jednej porcji 242 mg tetrakis (trifenylo)fosfino-palladu, a następnie mieszaninę reakcyjną miesza się przez 1 godzinę, później rozcieńcza się ją 22 ml octanu etylu i wylewa do 75 ml nasyconego roztworu NaH2PO4. Przeprowadza się ekstrakcję octanem etylu i fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymując 3,5 g żółtej pozostałości, którą rozpuszcza się w mieszaninie 11 ml octanu etylu i 0,8 ml cykloheksyloaminy.

Wykrystalizowaną sól z cykloheksyloaminą odsącza się i przemywa eterem etylowym, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się ostatecznie 2,51 g krystalicznej soli, którą rozpuszcza się w 25 ml nasyconego wodnego roztworu NaH2PO4. Po ekstrakcji octanem etylu fazy organiczne łączy się i suszy nad siarczanem sodu, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

Otrzymuje się 1,82 g oczekiwanego związku o wzorze cząsteczkowym C14H16N2O4 (M = 276,29 g) w postaci krystalicznej. Wydajność wynosi odpowiednio 94%.

1,68(m) i od 2,20 do 2,22(m): CH-CH2-CH2-CH; 2,89(d) i 3,11(ddd): N-CH2; 3,34(dd) N-CH2-CH, 4,13(bd): N-CH-C=O; 4,90 i 5,05 [AB]: CH2-O; 7,32 do 7,43: C6H5.

MS (SIMS) m/z: [M+Na]+ = 299; [M+H]⁺ = 277,91.

P r z y k ł a d 33a - (Przykład porównawczy)

Sól pirydyniowa trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu Etap A:

trans-7-okso-6-(fenylometoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamid

1.1 g (4 mmoli) związku otrzymanego w Przykładzie 32b rozpuszcza się 30 ml dichlorometanu. Do roztworu dodaje się 0,67 ml TEA. Roztwór oziębia się do temperatury 5°C i szybko dodaje się 0,57 ml chloromrówczanu izobutylu. Mieszanie kontynuuje się przez 20 minut w temperaturze 5°C, następnie powoli z energicznym mieszaniem dodaje się 3 ml stężonego amoniaku. Mieszanie kontynuuje się przez jedną godzinę w temperaturze otoczenia, mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się 30 ml wody, ekstrahuje dichlorometanem, przemywa wodą, suszy nad siarczanem sodu i zatęża pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 1,1 g oczekiwanego produktu o wzorze cząsteczkowym C14H17N3O3 (M = 275,31 g). Wydajność ilościowa.

Etap B:

trans-6-hydroksy-7-okso-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamid

Miesza się ze sobą 1,1 g związku otrzymanego w etapie A, 30 ml metanolu i 300 mg 10% Pd/C. Mieszaninę reakcyjną umieszcza się w atmosferze wodoru, i następnie miesza energicznie przez 45 minut. Następnie katalizator odsącza się, przemywa metanolem i mieszaniną dichlorometan/metanol. Przesącz odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 800 mg oczekiwanego produktu o wzorze cząsteczkowym C7H11N3O3 (M = 185,18 g) w postaci bezbarwnej pianki.

Etap C:

Sól pirydyniowa trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu

Miesza się ze sobą w atmosferze azotu 800 mg otrzymanego poprzednio związku i 20 ml bezwodnej pirydyny. Następnie dodaje się 1,91 g kompleksu SO3-pirydyna. Mieszaninę miesza się przez 20 godzin w temperaturze otoczenia, następnie sączy i rozpuszczalnik odparowuje pod zmniejszon ym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się oczekiwany żółty produkt o wzorze cząsteczkowym C12H16N4O6S, C5H5N (M = 344,35 g).

P r z y k ł a d 33b (Przykład porównawczy)

Sól tetrabutyloamoniowa trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu

Otrzymany uprzednio produkt wprowadza się do 40 ml stężonego wodnego roztworu NaH2PO4 tak aby uzyskać pH = 4. Przeprowadza się ekstrakcję octanem etylu, a następnie do fazy wodnej dodaje się 1,01 g wodorosiarczanu tetrabutyloamoniowego.

PL 234 468 B1

Po 10-minutowym mieszaniu w temperaturze otoczenia przeprowadza się ekstrakcję 4 porcjami po 300 ml octanu etylu, suszy się fazę organiczną nad siarczanem sodu i zatęża pod zmniejszonym ciśnieniem. W ten sposób otrzymuje się 1,530 g bezbarwnej pianki, którą oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną rozpuszczalników aceton/dichlorometan/TEA 50/48/2.

W ten sposób otrzymuje się 1,02 g oczekiwanego produktu o wzorze cząsteczkowym C23H46N4O6S (M = 506,71 g) w postaci bezbarwnej pianki. Całkowita ogólna wydajność wynosi 50%.

P r z y k ł a d 33c (Przykład porównawczy)

Sól sodowa trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu

Produkt otrzymany w Przykładzie 33b rozpuszcza się 7 ml mieszaniny aceton/woda 1/1, następnie roztwór nanosi się na kolumnę wypełnioną 180 g żywicy DOWEX 50WX8 w formie Na+ i produkt eluowano wodą. Po odparowaniu wody pod zmniejszonym ciśnieniem produkt krystalizuje.

W ten sposób otrzymuje się 542 mg oczekiwanego związku, o wzorze C7H10N3NaO6S (M = 287,23 g). Wydajność wynosi odpowiednio 94%.

1,55 do 2,10 (3H): CH-CH2-CH2-CH; 2,91(d) i 3,02(bd): N-CH2; 3,38(bs): N-CH2-CH; 3,68(d): N-CH-C=O; 7,23 i 7,44: NH2.

MS (ujemny elektrospraj) m/z: [M]^- = 264.

P r z y k ł a d y 34 do 47

Poniższe karboksyamidy otrzymano postępując według metody podobnej do zastosowanej w Przykładzie 33, wychodząc ze 110 mg kwasu otrzymanego w Przykładzie 32b.

Jedyną różnicą jest to, że w Etapie 1 stosowany tam reagent, to jest roztwór amoniaku, zastępuje się roztworem odpowiedniej aminy.

Tak więc, zmienia się tylko grupa R1 (zdefiniowana przy wzorze 1).

P r z y k ł a d 34

Wychodząc z 49 μl benzyloaminy otrzymuje się 64 mg soli sodowej trans-7-okso-N-(fenylometylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością ogólną 38%.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [M+Na]⁺ = 400; [M+H]⁺ = 378.

P r z y k ł a d 35

Wychodząc z 43 μl 2-pirydynometyloaminy otrzymuje się 37 mg soli sodowej trans-7-okso-N-(2-pirydynylometylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością ogólną 14%.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [M+H]+ = 379.

P r z y k ł a d 36

Wychodząc z 51,3 mg 3-pirydynoetyloaminy otrzymuje się 42 mg soli sodowej trans-7-okso-N-[2-(3-pirydynylo)etylo]-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością ogólną 20%.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [M+H]⁺ = 393.

P r z y k ł a d 37

Wychodząc z 51,3 mg 4-pirydynoetyloaminy otrzymuje się 40 mg soli sodowej trans-7-okso-N-[2-(4-pirydynylo)etylo]-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością 20%.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [M+Na]⁺ = 415; [M+H]⁺ = 393.

P r z y k ł a d 38

Wychodząc z 50,2 mg 2-pirydynoetyloaminy otrzymuje się 45 mg soli sodowej trans-7-okso-N-[2-(2-pirydynylo)etylo]-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością 23%.

MS (dodatni elektrosprej) m/z: [M+H]⁺ = 393.

P r z y k ł a d 39

Wychodząc z 58,3 mg 3-amino-benzamidu otrzymuje się 43 mg soli sodowej trans-N-[3-(aminokarbonylo)fenylo]-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością 22%.

MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 383.

P r z y k ł a d 40

Wychodząc z 58,3 mg 4-dimetyloamino-aniliny otrzymuje się 65,3 mg soli sodowej trans-N-[4-(dimetyloamino)fenylo]-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością 40%.

MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 383.

PL 234 468 B1

P r z y k ł a d 41

Wychodząc z 58,3 mg 3-dimetyloamino-aniliny otrzymuje się 91 mg soli sodowej trans-N-[3-(dimetyloamino)fenylo]-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością 54%.

MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 383.

P r z y k ł a d 42

Wychodząc z 43 μl 4-pirydynometyloaminy otrzymuje się 24,6 mg soli sodowej trans-7-okso-N-[(4-pirydynylo)metylo]-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością 15%. MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 355.

P r z y k ł a d 43

Wychodząc z 44 μl 3-pirydynometyloaminy otrzymuje się 44,7 mg soli sodowej trans-7-okso-N-(3-pirydynylometylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością 26%. MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 355.

P r z y k ł a d 44

Wychodząc z 84 mg (+)-alfa-aminofenylopropanoamidu otrzymuje się 55 mg soli sodowej trans-N-(1-amino-1-okso-3-fenylo-2-propylo)-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością 27%.

MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 411,321.

P r z y k ł a d 45

Wychodząc z 46 mg chlorowodorku 2-aminoacetamidu i 61 μl TEA otrzymuje się 25 mg soli sodowej trans-N-(2-amino-2-okso-etylo)-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością 13%.

MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 321,249.

P r z y k ł a d 46

Wychodząc z 64 mg (3-aminofenylo)-mocznika otrzymuje się 43 mg soli sodowej trans-N-[3-[(aminokarbonylo)amino]fenylo]-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością 24%.

MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 398, 153, 111.

P r z y k ł a d 47

Wychodząc z 63 mg (+)-alfa-aminofenyloacetamidu otrzymuje się 64 mg soli sodowej trans-N-(2-amino-2-okso-1-fenyloetylo)-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu z wydajnością 38%.

MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 397.

P r z y k ł a d 48 do 51

Następujący związek otrzymano wychodząc ze 110 mg związku otrzymanego w etapie E w Przykładzie 32 w wyniku estryfikacji odpowiednim alkoholem prowadzącej do uzyskania końcowego produktu.

Tak więc, syntezę prowadzi się w sposób podobny do opisanego w etapach B do E w Przykładzie 33. P r z y k ł a d 48

Wychodząc z 31,5 mg 2-hydroksy-acetamidu otrzymuje się 54 mg soli sodowej trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylanu 2-amino-2-oksoetylu z wydajnością 32%. MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 322.

P r z y k ł a d 49

Wychodząc z 51,7 mg 4-pirydynoetanolu otrzymuje się 20 mg soli sodowej trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylanu 2-(4-pirydynylo)etylu z wydajnością 8,5%. MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 370.

P r z y k ł a d 50

Wychodząc z 47,3 mg 2-pirydynoetanolu otrzymuje się 47 mg soli sodowej trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylanu 2-(2-pirydynylo)etylu z wydajnością 23,4%. MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 370.

P r z y k ł a d 51

Wychodząc z 57,7 mg 3-pirydynoetanolu otrzymuje się 50 mg soli sodowej trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylanu 2-(3-pirydynylo)etylu z wydajnością 26%. MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 370.

P r z y k ł a d 52

Sól sodowa 3-metoksy-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]okt-3-en-7-onu

PL 234 468 B1

Etap A:

g (50 mmoli) 3,5-diokso-1-piperydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu rozpuszcza się 10 ml metanolu, następnie dodaje się 6 g (54 mmoli) chlorowodorku O-allilohydroksyloaminy.

Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 3 godziny, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość rozpuszcza się w wodzie, a następnie ekstrahuje dichlorometanem. Fazę organiczną przemywa się wodą, następnie suszy nad siarczanem sodu.

Po przesączeniu i odparowaniu rozpuszczalnika pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymuje się 10,6 g 5-metoksy-3-[(2-propenyloksy)imino]-3,6-dihydro-1(2H)-pirydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu o wzorze cząsteczkowym C14H22N2O4 (M = 282,342 g). Wydajność wynosi 75%.

Etap B:

W kolbie umieszcza się 10,63 (37,6 mmola) produktu otrzymanego w Etapie A i 212 ml metanolu. Roztwór oziębia się do temperatury -5°C, następnie dodaje się 37,8 g cyjanoborowodorku sodu, a później 58,2 ml eteratu fluorku boru.

Następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się dichlorometanem, wylewa do mieszaniny wody i 2N roztworu sody, przeprowadza się ekstrakcję dichlorometanem, fazę organiczną przemywa się wodą, następnie suszy nad siarczanem sodu, sączy i rozpuszczalnik odparowuje pod zmniejszonym ciśnieniem.

Otrzymany produkt oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną AcOEt/dichlorometan 10/90.

W ten sposób otrzymuje się 5,5 g 5-metoksy-3-[(2-propenyloksy)amino]-3,6-dihydro-1(2H)-pirydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu o wzorze cząsteczkowym C14H24N2O2 (M = 284,36 g). Wydajność wynosi 51%.

Etap C:

W kolbie umieszcza się 5,5 g (19,3 mmoli) produktu otrzymanego w Etapie B, 27,5 ml dichlorometanu i 4,2 ml anizolu. Następnie dodaje się 27,5 ml kwasu trifluorooctowego. Kwas TFA i dichlorometan usuwa się pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość rozpuszcza się w wodzie, następnie ekstrahuje 3 razy AcOEt. Fazę wodną doprowadza się do odczynu zasadowego dodając wodorotlenek amonu, a następnie przeprowadza się ekstrakcję AcOEt. Fazy organiczne przemywa się wodą, następnie suszy nad siarczanem sodu, sączy i odparowuje rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 2,45 g 5-metoksy-N-(2-propenyloksy)-1,2,3,6-tetrahydro-3-pirydynoaminy o wzorze cząsteczkowym C9H16N2O2 (M = 184,24 g). Wydajność wynosi 69%.

Etap D:

Produkt otrzymany w Etapie C, 2,45 g (0,0133 mmola), rozpuszcza się w obojętnej atmosferze w 826 ml acetonitrylu i roztwór oziębia się do temperatury 0°C. Dodaje się 0,778 ml difosgenu.

Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do uzyskania temperatury otoczenia, następnie dodaje się 5,56 ml TEA. Mieszanie kontynuuje się przez noc w temperaturze otoczenia, po czym rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość rozpuszcza się w wodzie, następnie ekstrahuje AcOEt, fazę organiczną przemywa się wodą, następnie suszy nad siarczanem sodu, przesącza i odparowuje rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną AcOEt/dichlorometan 1/9.

W ten sposób otrzymuje się 1,13 g 3-metoksy-6-(2-propenyloksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]okt-3-en-7-onu o wzorze cząsteczkowym C10H14N2O3 (M = 210,23 g). Wydajność wynosi 40,3%. Etap E:

W kolbie w obojętnej atmosferze rozpuszcza się 105 mg (0,5 mmoli) produktu otrzymanego w Etapie D w 1,1 ml dichlorometanu, 57 μl kwasu octowego, po czym dodaje się 317 mg Pd[P(C6H)3]4.

Po 1-godzinnej reakcji dodaje się 1,1 ml pirydyny, a następnie 238 mg kompleksu SO3-pirydyna. Mieszanie kontynuuje się przez noc, następnie rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość rozpuszcza się w wodzie, następnie ekstrahuje dichlorometanem i przemywa wodą. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu, następnie sączy i odparowuje rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując produkt mieszaniną trichlorometan/acetonitryl 50/50.

W ten sposób otrzymuje się 148 mg soli 1-propenylotrifenylofosfoniowej 3-metoksy-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]okt-3-en-7-onu o wzorze cząsteczkowym C28H29N2O6PS. Wydajność wynosi 53%. Etap F:

148 mg produktu otrzymanego w Etapie E rozpuszcza się w wodzie zawierającej 10% THF. Otrzymany roztwór przepuszcza się przez kolumnę z żywicą DOWEX 50WX8 w formie Na+ eluując

PL 234 468 B1 produkt wodą zawierającą 10% THF. Zebrany produkt liofilizuje się uzyskując 51 mg oczekiwanej soli sodowej o wzorze cząsteczkowym C HMO^SNa (M = 272,21 g). Wydajność wynosi 70%.

Widmo protonowe NMR: 3,04(d) i 3,25(dd): C=CH-CH-CH2-N; 3,41(d) i 3,71(dd): N-CH2-OCH; 3,47(s): CH3-O; 4,20(dd): C=CH-CH-CH2-N; 5,19(bd): C=CH-CH-CH2-N.

MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 249; [M-CH3]^- = 235.

P r z y k ł a d 53

Sól sodowa 3-metoksy-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]okt-3-en-7-onu

Etap A:

1,03 g (5,2 mmola) 3,6-dihydro-3-okso-1(2H)pirydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu o wzorze cząsteczkowym C10H15NO3 rozpuszcza się w 15 ml etanolu. Dodaje się 572 mg (5,2 mmola) O-allilohydroksyloaminy, a następnie 1,3 ml pirydyny.

Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 15 minut, następnie dodaje się 100 ml dichlorometanu, po czym całość przemywa się 10% wodnym roztworem kwasu winowego, a następnie fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu. Po przesączeniu rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 1,36 g 3,6-dihydro-3-[(2-propenyloksy)imino]-1(2H)-pirydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu o wzorze cząsteczkowym C13H20N2O3 (M = 252,32 g). Wydajność ilościowa. Etap B:

Syntezę prowadzi się tak jak podano w Etapie A w Przykładzie 52 wychodząc z 1,38 g produktu otrzymanego w Etapie A, 15,1 g cyjanoborowodorku sodu i 8,3 ml eteratu trifluorku boru.

W ten sposób po oczyszczaniu otrzymuje się 0,99 g mieszaniny zawierającej 2/3 3-[(2-propenyloksy)amino]-1-piperydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu i 1/3 3,6-dihydro-3-[(2-propenyloksy)amino]-1(2H)-pirydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu o wzorze cząsteczkowym C13H22N2O3, (M = 254,33 g). Wydajność wynosi 71%.

Etap C:

1,07 g (4,26 mmoli) mieszaniny otrzymanej w Etapie B rozpuszcza się w 2 ml AcOEt. Mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury 0°C, następnie dodaje się 5,8 ml 7,3M roztworu chlorowodoru w AcOEt. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez 2 godziny 30 minut w temperaturze 0°C. Rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem, następnie pozostałość zadaje się eterem, osad odsącza się i suszy pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 560 mg dichlorowodorku N-(2-propenyloksy)-1,2,3,6-tetrahydro-3-pirydynoaminy o wzorze cząsteczkowym CbHi6C12N2O (M = 227,14 g). Wydajność wynosi 57%. Etap D:

560 mg (2,46 mmoli) produktu otrzymanego w Etapie C rozpuszcza się 6 ml dichlorometanu, a następnie dodaje się 2,5 ml 2N roztworu sody.

Mieszaninę reakcyjną dekantuje się i fazę wodną ekstrahuje się AcOEt. Fazy organiczne łączy się, następnie suszy nad siarczanem magnezu, przesącza i odparowuje rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 278 mg N-(2-propenyloksy)-1,2,3,6-tetrahydro-3-pirydynaminy o wzorze cząsteczkowym C8H14N2O (M = 154,21 g). Wydajność wynosi 73%.

Etap E:

270 mg (1,75 mmoli) produktu otrzymanego w Etapie D rozpuszcza się w atmosferze argonu w 45 ml acetonitrylu, a następnie dodaje się 760 gl TEA i 105 gl difosgenu.

Mieszaninę reakcyjną poddaje się reakcji przez 15 minut w temperaturze 0°C, następnie pozostawia do ogrzania do temperatury otoczenia i pozostawia do dalszego przereagowania na 2 godziny. Dodaje się 213 mg DMAP i mieszaninę reakcyjną pozostawia się do przereagowania przez noc. Dodaje się AcOEt, roztwór przemywa się 10% wodnym roztworem kwasu winowego i wodą. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem magnezu, przesącza i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany surowy produkt oczyszcza się na krzemionce, eluując mieszaniną dichlorometan/aceton 95/5 zawierającą 0,1% TEA.

W ten sposób otrzymuje się 36 mg 6-(2-propenyloksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]okt-3-en-7-onu o wzorze cząsteczkowym C9H12N2O2 (M = 180,21 g). Wydajność wynosi 11%.

Etap F:

Syntezę prowadzi się w podobny sposób do opisanego w Etapie E w Przykładzie 52 wychodząc z 51 mg (0,27 mmola) produktu otrzymanego w Etapie E, 33 gl kwasu octowego, 165 mg Pd [P(C6H5)3]4 i 132 mg kompleksu SO3-pirydyna.

PL 234 468 B1

W ten sposób otrzymuje się 29,6 mg soli 1-propenylotrifenylofosfoniowej 6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]okt-3-en-7-onu.

Sól tę przepuszcza się przez kolumnę z żywicą DOWEX 50WX8 w formie Na+, eluując produkt wodą zawierającą 10% THF.

Zebrany produkt liofilizuje się otrzymując 13 mg oczekiwanej soli sodowej o wzorze cząsteczkowym C6H7N2O5SNa (M = 242,19 g). Wydajność wynosi 20%.

MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M]^- = 219.

P r z y k ł a d 54

Sól sodowa 6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-onu

Etap A:

Syntezę prowadzi się tak jak podano w Etapie A w Przykładzie 53 wychodząc z 12 g (0,061 moli) 3,6-dihydro-3-okso-1(2H)-pirydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu o wzorze cząsteczkowym C10H15NO3, 9,7 g chlorowodorku O-benzylohydroksyloaminy i 15 ml pirydyny.

W ten sposób otrzymuje się 19,4 g 3,6-dihydro-3-[(fenylometoksy)imino]-1(2H)-pirydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu o wzorze cząsteczkowym C17H22N2O3 (M = 302,38 g). Wydajność ilościowa. Etap B:

Syntezę prowadzi się tak jak podano w Etapie B w Przykładzie 53 wychodząc z 14,9 g (0,0496 mola) produktu otrzymanego w Etapie A, 12 g cyjanoborowodorku sodu i 30 ml etaratutrifluorku boru.

W ten sposób otrzymuje się po oczyszczeniu 8,2 g mieszaniny 2/3 3,6-dihydro-3-[(fenylometoksy)amino]-1(2H)-pirydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu i 1/3 3-[(fenylometoksy)amino]-1-piperydynokarboksylanu 1,1-dimetyloetylu o wzorze cząsteczkowym C17H22N2O3 (M = 304,39 g). Wydajność wynosi 55%.

Etap C:

Syntezę prowadzi się tak jak podano w Etapie C w Przykładzie 53 wychodząc z 9,3 g (0,0306 moli) mieszaniny otrzymanej w Etapie B i 106 ml 7M roztworu chlorowodoru w AcOEt.

W ten sposób otrzymuje się 8,39 g mieszaniny 2/3 dichlorowodorku N-(fenylometoksy)-1,2,3,6-tetrahydro-3-pirydynoaminy i 1/3 dichlorowodorku N-(fenylometoksy)-3-piperydynoaminy o wzorze cząsteczkowym C12H16CI2N2O (M = 277,20 g). Wydajność wynosi 98%.

Etap D:

Syntezę prowadzi się tak jak podano w Etapie D w Przykładzie 53 wychodząc z 8,30 g (0,0299 mola) mieszaniny otrzymanej w Etapie C i 30 ml 2N roztworu sody.

W ten sposób otrzymuje się 5,95 g mieszaniny 2/3 N-(fenylometoksy)-1,2,3,6-tetrahydro-3-pirydynoaminy i 1/3 N-(fenylometoksy)-3-piperydynaminy o wzorze cząsteczkowym C12H16N2O (M = 204,27 g). Wydajność wynosi 98%.

Etap E:

Syntezę prowadzi się tak jak podano w Etapie E w Przykładzie 53 wychodząc z 5,02 g (0,0246 mola) mieszaniny otrzymanej w Etapie D, 2,43 ml difosgenu, 7,4 ml TEA i 3 g DMAP.

Do kolby zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne wprowadza się 5,020 g (0,0246 mola) produktu otrzymanego w Etapie D i 1,2 ml 1,2-dichloroetanu, w temperaturze 0°C i w atmosferze argonu dodaje się 2,43 g difosgenu.

W ten sposób po oczyszczaniu otrzymuje się 2,4 g 6-(fenylometoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]okt-3-en-7-onu o wzorze cząsteczkowym C13H14N2O2 (M = 230,27 g). Wydajność wynosi 42%.

Uzyskuje się także 512 mg 6-(fenylometoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-onu o wzorze cząsteczkowym C13H16N2O2 (M = 232,27 g). Wydajność wynosi 9%.

Etap F:

W 1 ml metanolu rozpuszcza się 0,128 g (0,551 mmola) 6-(fenylometoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-onu otrzymanego w Etapie E. Dodaje się 0,035 g katalizatora Pd/C i mieszaninę reakcyjną umieszcza się w atmosferze wodoru pod normalnym ciśnieniem. Po zakończeniu reakcji, mieszaninę sączy się, przepłukuje metanolem i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem.

W ten sposób otrzymuje się 76 mg 6-hydroksy-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-onu o wzorze cząsteczkowym C6H10N3O2 (M = 142,15 g). Wydajność ilościowa.

Etap G:

W kolbie umieszcza się w obojętnej atmosferze 75 mg (0,526 mmola) produktu otrzymanego w Etapie F rozpuszczonego w 2 ml pirydyny. Dodaje się 235 mg kompleksu SO3-pirydyna i mieszani

PL 234 468 Β1 nę pozostawia się do przereagowania przez 2 godziny. Następnie dodaje się kilka kropli wody i rozpuszczalnik odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 361 mg surowego produktu, który oczyszcza się metodą chromatografii na krzemionce eluując mieszaniną dichlorometan/etanol 6/4 zawierającą 0,1% (wagowo) TEA.

W ten sposób uzyskuje się 32 mg oczyszczonej soli trietyloamoniowej 6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktan-7-onu o wzorze cząsteczkowym C11H15N3O5S (M = 301,32 g). Wydajność wynosi 17%. Etap H:

mg produktu otrzymanego w Etapie G rozpuszcza się w 0,5 ml wody zawierającej 10% THF. Otrzymany roztwór przepuszcza się przez kolumnę z żywicą DOWEX 50WX8 w formie Na+ eluując produkt wodą zawierającą 10% THF.

Otrzymany produkt liofilizuje się uzyskując 20 mg oczekiwanej soli sodowej o wzorze cząsteczkowym CgHgNzOsSNa (M = 221 g). Wydajność wynosi 77%.

MS (ujemny elektrosprej) m/z: [M-H]~ = 221.

Badania farmakologiczne produktów według wynalazku

Aktywność in vitro, metoda rozcieńczania w ciekłym ośrodku

Przygotowano serię probówek, w których umieszczono jednakowe ilości sterylnej pożywki. Do probówek wprowadzano zwiększające się ilości badanych związków, a następnie w każdej probówce posiano szczep bakteryjny. Po dwudziestoczterogodzinnej inkubacji w komorze ogrzewczej w temperaturze 37°C oszacowywano hamowanie wzrostu bakterii metodą diafanoskopii (transiluminacji), co umożliwiło wyznaczenie minimalnego stężenia inhibitora (M.I.C.), wyrażonego w μg/ml.

Badania przeprowadzono z następującymi produktami według wynalazku:

Test A: Sól sodowa trans-N-(2-amino-2-oksoetylo)-7-okso-S-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu; jej wytwarzanie opisano w Przykładzie 45

Test B: Sól sodowa trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu; jej wytwarzanie opisano w Przykładzie 33c

Test C: Sól sodowa trans-7-okso-N-(3-pirydynylometylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu; jej wytwarzanie opisano w Przykładzie 43

Test D: Sól sodowa trans-7-okso-N-[(4-pirydynylo)metylo]-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu; jej wytwarzanie opisano w Przykładzie 42

Test E: Sól sodowa trans-7-okso-N-(fenylometylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksyamidu; jej wytwarzanie opisano w Przykładzie 34

Test F: Sól sodowa trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylanu fenylometylu; jej wytwarzanie opisano w Przykładzie 28b.

Uzyskane wyniki przedstawiono w następującej Tabeli:

	M.I.C. (pg/ml)
Test	nr
Szczepy	Kod	A	B	C	D	E	F
S. aureus SG511	011HT3	>160	>160	>80	>80	5	160
S. aureus Exp 54146	011UC4	>160	>160	>80	>80	5	160
S. Pyogenes A561	02A1UC1	160	>160	>80	>80	1,2	★
E. coli	250HT11	160	80	20	20	>80	*
E. coli DC2 (przepusz- czalny )	250HT6	80	40	20	20	>80	k
E. coli (hiperprzepusz- czalny)	250IP5	20	10	5	2,5	20	ir

: nie wyznaczono

PL 234 468 Β1

Tak więc, związki według wynalazku wykazują aktywność przeciwbakteryjną.

Przykład kompozycji farmaceutycznej

Przygotowuje się kompozycję farmaceutyczną do iniekcji zawierającą:

Związek z Przykładu 33c - 500 mg

Sterylny wodny rozczynnik - do 5 cm³

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Pochodna azabicykliczna o ogólnym wzorze (I):

w którym:

Ri oznacza atom wodoru, COOH, COOR, CONReRz, lub rodnik CH2OH;

R jest wybrany z grupy składającej się z ewentualnie podstawionego przez rodnik pirydylowy lub karbamoilowy rodnika alkilowego zawierającego 1 do 6 atomów węgla, rodnika fenylowego, tolilowego, benzylowego, nitrobenzylowego albo 2-fenyloetylowego;

Re oznacza atom wodoru lub alkil zawierający 1 do 6 atomów węgla, a

R7 jest wybrany z grupy składającej się z atomu wodoru, rodnika alkilowego zawierającego od 1 do 6 atomów węgla, fenylu, benzylu, 1-fenyloetylu, 2-fenyloetylu, 3-fenylo-2-propylu, pirydylometylu lub 2-pirydyloetylu ewentualnie podstawionych grupą karbamoilową, dimetyloaminową lub ureidową;

R2 oznacza atom wodoru lub (ChhJniRs, gdzie ηΊ jest równy 1 lub 2, a R5 jest wybrany z grupy składającej się z COOH, CN lub COOmetylu;

R3 oznacza atom wodoru lub rodnik alkilowy zawierający 1 do 6 atomów węgla;

A oznacza wiązanie pomiędzy dwoma atomami węgla zawierającymi podstawniki R1 i R2, albo —C (H)--R.<

gdzie R4 oznacza atom wodoru, grupę 3-metoksy lub C02nitrobenzyl, a linia przerywana oznacza ewentualne wiązanie z jednym lub drugim atomem węgla, który zawiera podstawniki R1 i R2;

n oznacza 1;

X oznacza dwuwartościową grupę -C(O)-B- związaną z atomem azotu przez atom węgla;

B oznacza dwuwartościową grupę -O-(CH2)n- związaną z karbonylem przez atom tlenu, -NR8-(CH2)n'- lub -NRs-O- związaną z karbonylem przez atom azotu, gdzie n jest równy 0, Rs jest wybrany z grupy składającej się z OH, R, OR, Y, ΟΥ, Y1, OY1 i Y3, a R ma wyżej podane znaczenie;

Y jest wybrany z grupy składającej się z rodników COR, COOR, CONH2, CONHR, CH2COOH, CH2COOR;

Y1 jest wybrany z grupy składającej się z rodników SO2R i SO3H;

Y3 jest wybrany z grupy składającej się z tetrazolu, tetrazolu podstawionego przez rodnik R; przy czym należy rozumieć, że gdy n jest równy 1, a A oznacza grupę

PL 234 468 Β1 —C ( Η)--R₄ w której R₄ oznacza atom wodoru, albo

-X oznacza grupę -C(O)-O-(CH2)n, w której n oznacza 0, albo

-X oznacza grupę -CO-NR8-(CH2)n, w której n oznacza 0, a Rs oznacza fenyl; wówczas wszystkie trzy podstawniki R-ι, R2 i R3 jednocześnie nie mogą oznaczać atomu wodoru; lub jej sól z zasadą lub z kwasem, przy czym wyklucza się trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo-[3.2.1]-oktano-2-karboksamid oraz jego sole z zasadami lub z kwasami.
2. Pochodna azabicykliczna, jak określona w zastrz. 1, znamienna tym, że A oznacza grupę —C (H)--R₄ w której R₄ oznacza atom wodoru.
3. Pochodna azabicykliczna, jak określona w zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że X oznacza dwuwailościową grupę -C(O)-B-, w której B oznacza grupę -NRs-(CH2)n, jak określona w zastrz. 1.
4. Pochodna azabicykliczna jak określona w dowolnym spośród zastrz. 1 do 3, znamienna tym, że grupa Rs oznacza grupę Y1 lub OY1, w których Y1 jest wybrany spośród grup SO2R i SO3H, a R ma znaczenie określone w zastrz. 1.
5. Pochodne azabicykliczne według zastrz. 1, które są wybrane spośród związków o następujących nazwach chemicznych:

trans-7-okso-N-(fenylometylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksamid i jego sole z zasadą, a zwłaszcza sól sodowa, trans-7-okso-N-(4-pirydynylometylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksamid i jego sole z zasadą, a zwłaszcza sól sodowa, trans-7-okso-N-(3-pirydynylometylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksamid i jego sole z zasadą, a zwłaszcza sól sodowa, trans-7-okso-N-(2-amino-2-oksoetylo)-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksamid i jego sole z zasadą, a zwłaszcza sól sodowa, trans-7-okso-6-(sulfoksy)-1,6-diazabicyklo[3.2.1]oktano-2-karboksylan fenylometylu.
6. Sposób wytwarzania pochodnej azabicyklicznej, jak określona w dowolnym spośród zastrz. 1 do 5, znamienny tym, że obejmuje:

a) etap, w którym związek o wzorze (II):

(II) w którym:

R'1 oznacza atom wodoru lub zabezpieczoną grupę COOH, COOR' albo CONReRz,

Re i R7 mają znaczenia jak podane w zastrz. 1, a R' ma znaczenie jak określone dla R i R5 w zastrz. 1;

R'2 oznacza atom wodoru lub (CH2)n'iR'5, gdzie ηΊ ma znaczenie jak określone w zastrz. 1, a R'5 ma znaczenie jak zdefiniowane dla R5 w zastrzeżeniu 1, przy czym, ewentualnie, obecne w ugrupowaniach grupy funkcyjne mogą być zabezpieczone; R3 ma znaczenie, jak określone w zastrz. 1;

A' oznacza wiązanie pomiędzy dwoma atomami węgla, które zawierają R'1 i R'2, albo grupę

PL 234 468 Β1 —C (Η)--R.<

w której R'4 oznacza atom wodoru lub zabezpieczoną grupę COOH, linia przerywana oznacza ewentualne wiązanie z jednym lub drugim atomem węgla, do których są przyłączone podstawniki R'i i R'2;

n ma znaczenie, jak określone w zastrz. 1;

HZ oznacza grupę HO-(CH2)n-, HNR'8-(CH2)n- lub HNRs-O-, w której n ma znaczenie jak zdefiniowano powyżej, a R's oznacza atom wodoru, zabezpieczoną grupę OH, R', OR', Y' lub OY', gdzie Y' jest wybrany spośród grup COH, COR', COOR', CONH2, CONHR', zabezpieczonej grupy CH2COOH, CH2COOR', ΥΊ lub ΟΥΊ, gdzie ΥΊ jest wybrany spośród grup SO2R' i zabezpieczonej grupy SO3H, lub grupy Y'3, przy czym Y'3 jest wybrany spośród grup takich jak zabezpieczony tetrazol, tetrazol podstawiony przez R', a R' ma znaczenie jak zdefiniowane powyżej;

poddaje się reakcji z czynnikiem karbonylującym, jeśli pożądane, w obecności zasady, z wytworzeniem związku pośredniego o wzorze:

w którym:

R'1, R'2, R3, A' i n mają takie same znaczenia, jak podano powyżej; Χ1 oznacza atom wodoru, a Χ2 oznacza -Z-CO-X3, gdzie Χ3 oznacza pozostałość czynnika karbonylującego, albo Χ2 oznacza -ZH, a Χ1 oznacza CO-Xs, gdzie Χ3 ma wyżej podane znaczenie;

b) etap, w którym otrzymany uprzednio związek pośredni cyklizuje się w obecności zasady; oraz

c) ewentualnie, etap a) jest poprzedzony i/lub po etapie b) następuje jedna lub więcej spośród następujących reakcji, w odpowiedniej kolejności:

- zabezpieczenie reaktywnych grup funkcyjnych,

- odblokowanie reaktywnych grup funkcyjnych,

- estryfikacja,

- zmydlanie,

- siarczanowanie,

- amidowanie,

- acylowanie,

- sulfonylowanie,

- alkilowanie,

- wprowadzanie podwójnego wiązania,

-tworzenie grupy mocznikowej,

- tworzenie grupy tetrazolowej,

- redukcja kwasów karboksylowych,

- dehydratacja amidu do nitrylu,

-tworzenie soli,

- wymiana jonowa,

- rozdzielanie lub wyodrębnianie diastereoizomerów,

- utlenianie siarczku do sulfotlenku i/lub sulfonu.
7. Sposób według zastrz. 6, znamienny tym, że, czynnik karbonylujący jest wybrany z grupy składającej się z fosgenu, difosgenu, trifosgenu, chloromrówczanów arylowych, chloromrów

PL 234 468 Β1 czanów aryloalkilowych, chloromrówczanów alkilowych, chloromrówczanów alkenylowych, diwęglanów alkilowych, karbonylodiimidazolu lub ich mieszanin.
8. Sposób według zastrz. 6 albo 7, znamienny tym, że reakcję karbonylowania prowadzi się w obecności zasady.
9. Sposób według zastrz. 8, znamienny tym, że zasadą jest amina.
10. Sposób według zastrz. 6, znamienny tym, że zasadę stanowi związek wybrany z grupy składającej się z amin, wodorków, alkoholanów, amidów lub węglanów metali alkalicznych lub metali ziem alkalicznych.
11. Pochodne azabicykliczne o wzorze (I), jak określone w dowolnym spośród zastrz. od 1 do 5, oraz ich sole z farmaceutycznie dopuszczalnymi kwasami i zasadami do stosowania jako lek.
12. Pochodne azabicykliczne o wzorze (I) według zastrz. 11, znamienne tym, że stanowią je pochodne azabicykliczne jak określone w zastrz. 1.
13. Pochodne azabicykliczne o wzorze (I) według zastrz. 11, znamienne tym, że stanowią je pochodne azabicykliczne jak określone w dowolnym spośród zastrz. 2 do 5.
14. Kompozycja farmaceutyczna zawierająca składnik aktywny oraz farmaceutycznie dopuszczalne substancje pomocnicze, znamienna tym, że zawiera co najmniej jedną pochodną azabicykliczną jak określona w dowolnym spośród zastrz. od 1 do 5.
15. Związek o ogólnym wzorze (III), lub jedna z jego soli z kwasami, a zwłaszcza chlorowodorek:

R’ (III) przy czym R'i, R'2, R3, A', η, Χ1 i Χ2 mają takie same znaczenia, jak określono w zastrz. 6.