PL203269B1 - Ostrogorynna, zwłaszcza górniczego przenośnika zgrzebłowego - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest ostrogorynna, zwłaszcza górniczego przenośnika zgrzebłowego, znajdująca zastosowanie w szczególności w przenośnikach górniczych ścianowych i podścianowych.

W górniczych kompleksach urabiających wykorzystuje się przenoś niki zgrzebłowe o dużych długościach, zbudowane z połączonych ze sobą końcami ostrogorynien. Połączenie ostrogorynien realizowane jest najczęściej za pomocą kieszeni przetyczkowych i przetyczek, co umożliwia zachowanie wymaganej wytrzymałości złącza, a jednocześnie pozwala na wychylność kątową ostrogorynien względem siebie. Dzięki temu przenośnik może pokonywać nierówności spągu i calizny węglowej, a także przemieszczać się w miarę postępu frontu wybierkowego. Ostrogorynny przenośnika ścianowego wyposaża się po ich stronie odociosowej i/lub odzrobowej w elementy prowadzenia maszyny urabiającej i konsole przyłączeniowe dla belek ukł adu kroczenia połączonych z sekcjami obudowy zmechanizowanej. Wzrost wydajności maszyn urabiających oraz zwiększenie długości ścian średnio do ok. 450 m pociąga za sobą konieczność zwiększenia wydajności przenośników zgrzebłowych od około 2000 t/h aż do 5000 t/h. Wzrost wydajności powoduje szybsze zużywanie się ostrogorynien, co z kolei rodzi zapotrzebowanie na rynny o większej żywotności, charakteryzujące się dodatkowo możliwie niską masą i moż liwie niskimi kosztami produkcji.

Generalnie zgrzebłowe przenośniki górnicze ścianowe i podścianowe dzieli się ze względu na rodzaj zastosowanych ostrogorynien na trzy grupy.

W pierwszej grupie przenoś niki zbudowane są z rynien w cał o ś ci odlewanych. Ich zaletą jest możliwość produkcji wielkoseryjnej, duża odporność na obciążenia wynikająca z jednolitej, zwartej budowy i mała podatność na błędy montażowe. Wady sprowadzają się do wysokich kosztów materiałowych, ograniczonych możliwości wzmocnienia poszczególnych stref, oraz niemożności wymiany zużytych elementów.

Drugą grupę stanowią przenośniki z ostrogorynnami wykonanymi całkowicie lub prawie całkowicie w formie konstrukcji spawanej, przy czym przynajmniej te elementy, które narażone są na największe obciążenia, takie jak blacha transportowa i/lub ściany boczne, wykonane są z profili walcowanych i dzięki temu wykazują wyraźnie zwiększoną żywotność, oraz mniejszą podatność na ścieranie. Takie konstrukcje ostrogorynien znane są na przykład z niemieckich opisów patentowych DE 29 18 007 A1, DE-PS 974 612, DE 393 38 84 C2 czy DE 400 61 83 C2. Główną zaletą takich ostrogorynien jest możliwość doboru materiałów i technologii wykonania poszczególnych elementów dla uzyskania ich wysokiej żywotności. Błędy w dokładności wymiarowej poszczególnych elementów konstrukcji spawanej mogą być zniwelowane podczas prac montażowych. Najistotniejszą wadą takich rynien są wysokie koszty robocizny, wynikające z mnogości koniecznych czynności montażowych i wykonywanych spawów, niebezpieczeństwo wystąpienia wad strukturalnych i pęknięć w spoinach, a także wysokie koszty oprzyrządowania przy walcowaniu profili. Ostrogorynny spawane mają jednak powodzenie na rynku, ze względu na możliwość dokonywania wymiany zużytych elementów dla pełnej ich funkcjonalności przy stosunkowo niskich kosztach. W takich rynnach stosowane są przedziały górne, stanowiące rynny wymienne.

Trzecia grupa przenośników bazuje na rynnach hybrydowych, składających się z elementów odlewanych i walcowanych, co znane jest na przykład z opisu patentowego EP 525926 B1. W rynnach takich wykonuje się niewielką ilość spoin, jako że przykładowo cała konstrukcja pobocznicy łącznie z profilem bocznym do prowadzenia zgrzebeł w przedziałach i kieszeń przetyczkowa stanowiąca element złącza ostrogorynien może być wykonana jako jedna część, podczas gdy dno transportowe, będące jednym z najbardziej obciążonych elementów, przy spawane jest do odlewanych pobocznic. Jak wiadomym jest, na przykład z niemieckiego opisu patentowego DE 39 05 324 A1, w rynnach hybrydowych elementy złączne i inne części dodatkowe służące do przekładki przenośnika, względnie do prowadzenia maszyny urabiającej, zlokalizowane są pomiędzy skierowanymi na zewnątrz półkami ścian bocznych stanowiących pobocznice rynny i tam przyspawane.

Celem wynalazku jest opracowanie takiej konstrukcji ostrogorynny, zwłaszcza górniczego przenośnika zgrzebłowego, która przy możliwie niskiej masie całkowitej i ograniczonej ilości czynności montażowych charakteryzować się będzie wysoką żywotnością przy ograniczonych kosztach wykonania.

Istota wynalazku polega na tym, że tworzące pobocznice ostrogorynny ściany boczne po wewnętrznej stronie swego środnika, zasadniczo w połowie wysokości między półką dolną a półką górną, posiadają każda przynajmniej jeden stopień stanowiący oparcie i miejsce mocowania blachy pośredniej. Poniżej tego stopnia środnik i stopa każdej ściany bocznej stanowią profilowe wzmocnienie,

PL 203 269 B1 natomiast powyżej stopnia środnik ogranicza z boku komorę ustalającą dla przedziału górnego, wyposażonego w korzystnie walcowane, połączone na sztywno, nierozłącznie z dnem transportowym listwy boczne.

Korzystnym jest, gdy środnik każdej ze ścian bocznych po stronie wewnętrznej posiada także drugi stopień dla oparcia dna transportowego, zlokalizowany nad pierwszym stopniem służącym do oparcia blachy pośredniej, łączącej ściany boczne. Dzięki takiej konstrukcji masa dna transportowego oraz działające w kierunku pionowym siły obciążają nie blachę pośrednią, ale odlewane ściany boczne.

W celowym wykonaniu środnik każdej ściany bocznej ma odcinek górny, zlokalizowany powyż ej stopnia i/lub stopni, oraz odcinek dolny zlokalizowany poniżej tego stopnia i/lub stopni, przy czym grubość ścianki odcinka górnego jest mniejsza o więcej niż 30%, korzystnie o więcej niż 50% od grubości ścianki odcinka dolnego w strefie profilowego wzmocnienia. Taka budowa pozwala na redukcję masy całkowitej ostrogorynny i dopasowanie konstrukcji elementów odlewanych do oczekiwanych obciążeń.

W szczególnie preferowanym wykonaniu przedział górny ostrogorynny wyposaż ony jest w rynnę wymienną, której listwy boczne i/lub dno transportowe wyposażone są na swych ścianach korzystnie w warstwę odporną na ścieranie względnie zużycie.

Listwy boczne rynny wymiennej mają korzystnie w przekroju poprzecznym kształt zbliżony do kątownika lub teownika, z wewnętrzną stroną dopasowaną do profilu zgrzebeł.

Dodatkowo pożądanym jest takie wykonanie rynny wymiennej, w którym jej dno po bokach wystaje poza pionowe ramiona listew bocznych, bądź ich wewnętrzna stronę i w stanie zmontowania opiera się na stopniu górnym obydwóch ścian bocznych.

Alternatywnie dno rynny wymiennej wspawane jest między pionowymi ramionami listew bocznych i wówczas rynna wymienna opiera się stopami pionowych ramion listew bocznych o blachę pośrednią łączącą ściany boczne.

Ze względów montażowych korzystnym jest, gdy na wewnętrznej powierzchni odcinka górnego środnika każdej ze ścian bocznych, na wysokości półki górnej, ma nadlany nosek stanowiący w stanie zmontowania jedyną powierzchnie styku i boczne mocowanie rynny wymiennej.

Szczególnie korzystnym jest, gdy półka dolna każdej ze ścian bocznych wystaje poza zarys półki górnej na zewnątrz, tworząc stopę przylegającą do spągu.

Jednocześnie zalecanym jest, aby odcinek dolny środnika ściany bocznej posiadał na ścianie zewnętrznej, poniżej stopnia i/lub stopni skos wynoszący korzystnie 60°, przy czym ten skos wraz z odcinkiem dolnym środnika oraz ścianą kryjącą półki dolnej tworzy wówczas i ogranicza niszę służącą do kształtowego wsparcia odpowiednich wypustów elementów złącznych ostrogorynny i/lub konsoli przyłączeniowej belki przesuwu przenośnika. Takie kształtowe wpasowanie elementów złącznych i konsoli przyłączeniowych daje dodatkowe wsparcie i usztywnienie ściany bocznej, pozwalające na przejmowanie większych sił i obciążeń generowanych przez maszynę urabiającą, prowadzona po ostrogorynnie.

W celowym dla obniżenia masy ostrogorynny wykonaniu, ściana zewnętrzna odcinka dolnego każdej ze ścian bocznych, półka dolna i/lub ściana denna stopy mają zagłębienia, korzystnie usztywnione nadlanym użebrowaniem.

W jednej z mo ż liwych realizacji ś ciany boczne ostrogorynny róż nią się od siebie wykonaniem, przy czym na jednej, odzrobowej ścianie bocznej nadlana jest konsola przyłączeniowa dla belki kroczącej układu przesuwu przenośnika i/lub na drugiej, odociosowej ścianie bocznej nadlane są przynajmniej dwa żebra wzmacniające.

Na odzrobowej ścianie bocznej mogą być również nadlane pionowo przebiegające wsporniki, w szczególnoś ci służące do podparcia toru jezdnego maszyny urabiającej bądź listwy kątowej, względnie dodatkowego usprzętowienia.

Korzystnym jest także wówczas, gdy konsola przyłączeniowa i/lub wsporniki stanowią usztywnienie przedłużenia tylnego odzrobowej ściany bocznej.

Możliwym jest również wykonanie ostrogorynny, w którym stopy ścian bocznych posiadają od dołu wzdłużne zagłębienia, a w nich przyspawana jest płyta denna, obejmująca stopy od dołu i zamykająca przedział dolny ostrogorynny.

Alternatywnie stopy ścian bocznych posiadają w przybliżeniu pionową powierzchnię czołową sięgającą do spągu, przy czym pomiędzy tymi powierzchniami czołowymi stóp ścian bocznych przyspawana jest płyta denna zamykająca od dołu przedział dolny.

Korzystnym jest również, gdy odcinek dolny każdej ze ścian bocznych powyżej stopy ma wewnętrzną powierzchnię o profilu łukowatym, stanowiąca bezpośrednie boczne ograniczenie przedziału dolnego.

PL 203 269 B1

W preferowanym wykonaniu ś ciany boczne ostrogorynny połączone są ze sobą blachą poś rednią mającą postać dwóch blach łączących, między którymi zachowany jest poziomy, wzdłużny odstęp. Ten odstęp nie tylko redukuje masę ostrogorynny, ale także służy jako otwór inspekcyjny dla przedziału dolnego.

Praktycznym jest również takie wykonanie ostrogorynny, w którym poziome ramiona rynny wymiennej mają poziomy cokół połączony jedną przelotową, wzdłużną spoiną z odpowiadającą temu cokołowi półką górną ścian bocznych.

Rynna wymienna ostrogorynny, w wykonaniu z listwami bocznymi o przekroju zbliżonym do litery L bądź kątownika z pionowym ramieniem i poziomym ramieniem, w stanie zmontowania ma poziome ramiona tych listew bocznych kończące się na tych samych poziomach, co przynależne im półki górne ścian bocznych, a spoiny wykonane są w szczelinach pomiędzy każdą listwą boczną a odpowiadającą jej ścianą boczną, co ma znaczenie dla uzyskania dużej powierzchni jezdnej, niezbędnej maszynie urabiającej. Jednocześnie stałe zespawanie rynny wymiennej ze ścianami bocznymi eliminuje wady występujące przy rozłącznym mocowaniu rynien wymiennych.

Przy mocowaniu rynny wymiennej za pomocą spoin istotnym jest, aby spoiny przystosowane były do maszynowego usuwania, niezbędnego dla demontażu rynny wymiennej, realizowanego dla przykładu za pomocą frezarki.

Pożądanym jest, dla zapewnienia płynnej pracy przenośnika i obniżenia hałasu, aby blachy łączące tworzące blachę pośrednią ostrogorynny i/lub dno transportowe miały na końcach łukowato ukształtowane krawędzie, przy czym profil wybrzuszenia jednej krawędzi jest komplementarny do profilu wklęsłości drugiej krawędzi.

W szczególnie preferowanym wykonaniu ostrogorynny rynna wymienna ma postać rynny inspekcyjnej, składającej się z trzech wzajemnie identycznych części, dwóch skrajnych i jednej centralnej. Każda z tych części ma dno i dwa odcinki listew bocznych o profilu zbliżonym do kątownika lub teownika z poziomymi ramionami i pionowymi ramionami. Korzystnie w obu częściach skrajnych poziome ramiona listew bocznych, względnie ich cokoły, zespawane są z górnymi powierzchniami półek górnych ścian bocznych spoinami wzdłużnymi. Część centralna natomiast zamocowana jest za pomocą elementów rozłącznych do obu części skrajnych i/lub do elementów odlewanych ścian bocznych. Tak wykonana rynna inspekcyjna umożliwia dojście do przedziału dolnego ostrogorynny poprzez odstęp pomiędzy blachami łączącymi po zdemontowaniu części centralnej tej rynny inspekcyjnej.

Korzystnym jest przy tym dla zapewnienia płynnej pracy przenośnika i obniżenia poziomu hałasu, gdy dna wszystkich trzech części rynny inspekcyjnej mają na swych końcach wybrzuszone krawędzie czołowe, przy czym profil wybrzuszenia jednej krawędzi czołowej jest komplementarny do profilu wklęsłości drugiej krawędzi czołowej.

Celowo jeden odcinek blachy łączącej ostrogorynny na jednym jej końcu wystaje poza obydwie ściany boczne, a drugi odcinek blachy łączącej, na drugim końcu ostrogorynny, jest przemieszczony odpowiednio w głąb przestrzeni między ścianami bocznymi. W ten sposób powstaje zakładka na ostrogorynnie, dzięki czemu miał węglowy nie przepada z przedziału górnego do przedziału dolnego.

W zalecanym wykonaniu ostrogorynny ma ona wpasowane kształ towo mi ę dzy pół kami górnymi, półkami dolnymi i środnikami ścian bocznych kieszenie przetyczkowe tak usytuowane, że na jednym końcu ostrogorynny wystają one poza profil ścian bocznych, a na drugim końcu są odpowiednio przesunięte w głąb profilu ścian bocznych. Dzięki temu powstaje zakładka kieszeni przetyczkowych pomiędzy sąsiednimi ostrogorynnami pozwalająca na eliminacje wyłamań czołowych końcówek ścian bocznych i/lub blachy dennej.

Korzystnym jest wówczas, jeśli kieszenie przetyczkowe wykonane są jako elementy kute i są przyspawane do odlewanych elementów tworzących ściany boczne.

Alternatywnie kieszenie przetyczkowe stanowią elementy nadlane na odlewanych ścianach bocznych.

W innym wykonaniu ostrogorynny jej odociosowa ś ciana boczna ma pół k ę górną wykonaną wyłącznie w strefie kieszeni przetyczkowych i/lub posiada żebra wzmacniające, korzystnie nadlane na zewnętrznej ścianie. Żebro to może być wyposażone w wybranie, do którego sięga podnośnik służący podnoszeniu ostrogorynny.

Zasadniczą zaletą ostrogorynny według wynalazku jest to, że ma ona ściany boczne wykonane z elementów odlewanych, dzięki czemu ich produkcja jest tańsza od wykonanych ze specjalnych profili walcowanych. Kształt profilu ściany bocznej z półkami górną i dolną, skierowanymi na zewnątrz, jak również stopień bądź stopnie wykonane na wewnętrznej powierzchni środnika sprawiają, że elementy

PL 203 269 B1 składowe ostrogorynny przynajmniej częściowo są wpasowane kształtowo. Upraszcza to kolejne kroki montażowe i ułatwia wykonywanie spoin. Części bardziej obciążone usytuowane w przedziale górnym, mogą być wykonane z elementów walcowanych, zapewniających wysoką ich żywotność. Połączenie ścian bocznych zrealizowane jest blachami łączącymi, usytuowanymi w przybliżeniu w połowie wysokości środników, między przedziałem górnym a przedziałem dolnym, nie tworzącymi blachy transportowej, co również ma zasadniczy wpływ na żywotność ostrogorynny. Mniej obciążony przedział dolny, względnie jego boczne ograniczniki, zintegrowane są bezpośrednio w odlewanych ścianach bocznych. Ostrogorynna według wynalazku składa się przy tym z niewielu elementów i montowana jest maszynowo. Dzięki zaś określonej budowie zarówno ścian bocznych, jak i listew bocznych rynny wymiennej możliwym jest nie tylko maszynowe wykonanie spoin, lecz także usunięcie tych spoin maszynowo dla przeprowadzenia wymiany zużytej ostrogorynny na nową.

Wynalazek został bliżej objaśniony w przykładzie wykonania na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia ostrogorynnę z odlewanymi ścianami bocznymi, z których ściana boczna odociosowa ma ukształtowanie różniące się od ściany bocznej odzrobowej, w widoku perspektywicznym, fig. 2 - ostrogorynnę w takim wykonaniu w przekroju poprzecznym, fig. 3 - ostrogorynnę w wykonaniu z dwoma jednakowymi ścianami bocznymi w przekroju poprzecznym, fig. 4 - odmianę wykonania ostrogorynny z dwoma jednakowymi ścianami bocznymi ze specyficznie ukształtowanymi powierzchniami zewnętrznymi tych ścian bocznych, fig. 5 - rynnę inspekcyjną w widoku perspektywicznym, a fig. 6 - rynnę inspekcyjną w widoku od góry.

Ostrogorynna 1 obejmuje konstrukcję ramową 2 bezpośrednio ograniczającą przedział dolny 3 oraz tworzącą przedział górny 4, a także rynnę wymienną 5 wspierającą się na konstrukcji ramowej 2 i możliwą do zdemontowania poprzez podniesienie do góry. Konstrukcja ramowa 2 posiada dwie kształtowe, różnie wykonane (fig. 1,2) odlewane i asymetryczne ściany boczne 6, 7, z których jedna ściana boczna 6 usytuowana jest po odociosowej stronie ostrogorynny 1, a druga ściana boczna 7 usytuowana jest po odzrobowej stronie tej ostrogorynny 1. Każda ze ścian bocznych 6, 7 posiada środnik 8 oraz skierowane na zewnątrz ostrogorynny 1 odlaną półkę górną 9 oraz półkę dolną 10. Różnie wykonane ściany boczne 6, 7 z odlanymi półkami 9, 10 skierowanymi na zewnątrz są ze sobą na sztywno połączone za pomocą dwóch blach łączących 11a, 11b, przyspawanych do nich mniej więcej w połowie wysokości ich środników 8. Blachy łączące 11a, 11b są przy tym tak usytuowane, że pomiędzy nimi zachowany jest poziomy odstęp 12, dzięki czemu po zdjęciu rynny wymiennej 5 tworzy się otwór inspekcyjny dla przebiegającego w przedziale dolnym 3 nie narysowanego łańcucha zgrzebłowego. Blachy łączące 11a, 11b, tworzące blachę pośrednią, dla usztywnienia konstrukcji ramowej 2 oparte są na stopniach 13, nadlanych w połowie wysokości wewnętrznych powierzchni 14 środników 8 ścian bocznych 6, 7. Zlokalizowany poniżej stopnia 13 odcinek dolny 15 każdej ze ścian bocznych 6, 7 dzięki zwiększonej grubości stanowi masywne, profilowe wzmocnienie 16 środników 8, gwarantując pewność podparcia dla blach łączących 11a, 11b i wspartej na nich rynny wymiennej 5. Odcinek górny 17 każdego ze środników 8 ma odpowiednio mniejszą grubość, stanowiącą około 50% grubości odcinka dolnego 15, przy czym zadaniem odcinków górnych 17 środników 8 dwóch ścian bocznych 6, 7 jest ograniczenie z boków przestrzeni osadzenia rynny wymiennej 5. Dla obniżenia masy całkowitej odlewów stanowiących ściany boczne 6, 7 można w odcinkach dolnych 15 ich środników 8 wykonać zagłębienia 18 wzmocnione i usztywnione w pionie żebrami wzmacniającymi 19.

Obydwa odcinki dolne 15 ścian bocznych 6, 7 przechodzą w nadlaną stopę 20, która każdorazowo zakończona jest od strony wewnętrznej ostrogorynny 1 przebiegającą pionowo powierzchnią czołową 21. Między powierzchniami czołowymi 21 ścian bocznych 6, 7 wspawana jest płyta denna 22, stanowiąca dolne zamknięcie przedziału dolnego 3. Dolne stopy 20 obu ścian bocznych 6, 7 mają, korzystnie wzmocnione żebrami, wybrania 23 (fig. 2). Zwrócone ku wnętrzu przedziału dolnego 3 wewnętrzne powierzchnie 24 stóp 20 i odcinków dolnych 15 ścian bocznych 6, 7 mają profil dopasowany do profilu końcówki zgrzebeł, dzięki czemu zgrzebła w przedziale dolnym 3 prowadzone są bezpośrednio po tych wewnętrznych powierzchniach 24. Obydwa zaś odcinki górne 17 środników 8 ścian bocznych 6, 7 posiadają zlokalizowany na wysokości swej półki górnej 9 nadlany nosek 25 biegnący wzdłuż całej długości ostrogorynny 1, stanowiący jedyny boczny element stabilizujący dla walcowanych, mających w przekroju poprzecznym kształt zbliżony do teownika, listew bocznych 26 rynny wymiennej 5.

Ściana boczna 6 ostrogorynny 1, zlokalizowana po stronie odociosowej, posiada w odróżnieniu od ściany bocznej 7 odzrobowej, dwa nadlane żebra 27, zlokalizowane pomiędzy półką dolną 10 a porównywalnie krótszą półką górną 9, biegnące skośnie w dół na zewnątrz i obejmowane przez przedłużenie 28 wystające bardziej niż półka górna 9 na zewnątrz. Dolna część przedłużenia 28 również może

PL 203 269 B1 posiadać zagłębienia 29 ze wzmocnieniami, co umożliwia obniżenie masy całkowitej ściany bocznej 6, a przy tym jest lekko odgięta w dół i podczas pracy przenośnika przylega do spągu. Na ścianie bocznej 7 odzrobowej zamiast nadlanych żeber 27 znajduje się listwa kątowa 30 podparta pionowymi wspornikami 31, do której może być przymocowany przykładowo napęd kombajnu urabiającego. Półka górna 9 ściany bocznej 7 posiada nadlaną, stanowiącą jej koniec, masywną i dopasowaną do grubości ramienia poziomego 32 listwy bocznej 26 poziomą listwę 33, która od wewnątrz wraz z górną stroną półki górnej 9 tworzy stopień, na którym opiera się ramie poziome 32 odzrobowej listwy bocznej 26 z wystającym na zewnątrz poza pionowe ramię 34 poziomym cokołem 35. Zwrócona do wewnątrz w kierunku przedziału górnego 4 powierzchnia poziomej listwy 33 posiada element 33a dla przyłączenia rynny wymiennej 5 i ściany bocznej 7 za pomocą jednej spoiny 36. W podobny sposób połączony jest poziomy cokół 35 odociosowej listwy bocznej 26 za pomocą spoiny 37 z górną stroną półki górnej 9 ściany bocznej 6. Przedłużenie tylne 38 półki dolnej 10 odzrobowej ściany bocznej 7 przebiega bardziej płasko niż przedłużenie 28 przeciwległej ściany bocznej 6, jest krótsze i w związku z mniejszą wysokością wykonane bez zagłębień. Pomiędzy półka dolną 10 a półką górną 9 ściany bocznej 7 może znajdować się nadlewana, bądź spawana konsola przyłączeniowa 39 dla belki układu przesuwu przenośnika.

Środniki 8 tworzą wraz z półkami dolnymi 10 względnie półkami górnymi 9 od strony zewnętrznej kieszeń profilową, zbliżoną zarysem do przewróconej litery U, służącą do kształtowego osadzenia czterech kieszeni przetyczkowych 40 stanowiących elementy złączne ostrogorynny 1, które mogą być wspawane między dolną powierzchnią półek górnych 9, pionowo biegnącą na całej wysokości powierzchnią zewnętrzną 41 ścian bocznych 6, 7, oraz górną powierzchnią półek dolnych 10. Kieszenie profilowe w kształcie zbliżonym do przewróconej litery U obu ścian bocznych 6, 7 posiadają te same wymiary. Odkuwane kieszenie przetyczkowe 40 są tak zlokalizowane na ostrogorynnie 1, że na jednym jej końcu obie wystają na zewnątrz poza ten koniec oraz poza odlewane ściany boczne 6, 7, podczas gdy na drugim końcu ostrogorynny 1 są one względem ścian bocznych 6, 7 cofnięte. Dzięki temu na styku ostrogorynien 1 powstaje boczna zakładka kieszeni przetyczkowych 40 w stosunku do ścian bocznych 6, 7 i dna 42 rynien wymiennych 5. Także samo blacha łącząca 11a wystaje poza dno 42 i ściany boczne 6, 7, podczas gdy krawędź zewnętrzna drugiej blachy łączącej 11b jest cofnięta.

Rynna wymienna 5 jest tak zbudowana, ze walcowana blacha transportowa stanowiąca jej dno 42 wspawana jest między pionowe ramiona 34 listew bocznych 26, przy czym jest ona stosunkowo szeroka, a korzystnie pionowe ramiona 34 i poziome ramiona 32 listew bocznych 26 pokryte są kilkumilimetrową warstwą odporną na ścieranie. Wewnętrzne strony 43 listew bocznych 26 swymi konturami dopasowane są do profilu zgrzebeł łańcucha zgrzebłowego.

W pierwszym przykładzie wykonania (fig. 1,2) ostrogorynna 1 ma tak skonstruowaną rynnę wymienną 5, że stopy 44 obu pionowych ramion 34 opierają się bezpośrednio na blachach łączących 11a, 11b. Z tego względu pomiędzy odcinkiem dolnym 15 a odcinkiem górnym 17 ścian bocznych 6, 7 wykonany jest tylko jeden stopień 13, posiadający stosunkowo dużą powierzchnię styku dla bocznych końców blach łączących 11a, 11b. Czołowe krawędzie 45 dna 42 z jednej strony ostrogorynny 1 posiadają wybrzuszenia komplementarne do wklęsłości po drugiej stronie, przez co zgrzebła mogą pokonywać złącza ostrogorynien 1 płynnie, bez uderzeń i hałasu.

W drugim przykładowym wykonaniu ostrogorynna 1' posiada w swej konstrukcji ramowej 2 dwie identycznie wykonane, odlewane ściany boczne 6' (fig. 3), które również za pośrednictwem dwóch blach łączących 11a, 11b (na rysunku widać tylko blachę łączącą 11b) zespawane są ze sobą. Każda ze ścian bocznych 6' posiada środnik 8, półkę górną 9 oraz półkę dolną 10, przy czym środnik 8 ponad profilowym wzmocnieniem 16 odcinka dolnego 15 ma nadlane dwa stopniowania ze stopniem dolnym 13 i stopniem górnym 46. Stopnie 13, 46 opierają się na masywnym odcinku dolnym 15, posiadającym grubość dwukrotnie większą niż odcinek górny 17. Na stopniu dolnym 13 przyspawane są blachy łączące 11a, 11b, podczas gdy na stopniu górnym 46 opiera się dno 42 rynny wymiennej 5. Bezpośrednio nad stopniem górnym 46 środnik 8 ściany bocznej 6' ma najmniejszą grubość i tam wykonane są wyżłobienia 47. Na odcinku dolnym 15 nadlana jest stopa 20, która wraz z odcinkiem dolnym 15 na swej wewnętrznej powierzchni 24 ma kontur dopasowany do profilu zgrzebeł i dzięki temu zgrzebła w przedziale dolnym 3 prowadzone są bezpośrednio w ścianach bocznych 6'. Od spodu w stopie 20 wykonane jest wzdłużne zagłębienie 48, do którego wspawana jest płyta denna 22 zamykająca przedział dolny 3 ostrogorynny 1'. W ściankach bocznych 6' mogą być również wykonane wybrania bądź zagłębienia redukujące masę ostrogorynny 1'. Ponieważ obie ściany boczne 6' wykonane są tu identycznie, ich półki dolne 10 mają stosunkowo krótkie przedłużenia 28, tylko nieznacznie wystające na

PL 203 269 B1 zewnątrz poza zarys półek górnych 9. Dlatego też dodatkowe elementy wyposażenia przenośnika, takie jak na przykład tor jezdny maszyny urabiającej, czy też listwa wspierająca 49 konsoli przyłączeniowej 39 mocowane są do krawędzi czołowych 50 przedłużeń 28 półek dolnych 10 ścian bocznych 6'. W takim wykonaniu końcówka stopy 44 każdego pionowego ramienia 34 listew bocznych 26 rynny wymiennej 5 przyspawana jest do górnej powierzchni dna 42 tworzącego blachę transportową. Listwy boczne 26 mają w przekroju kształt zbliżony do teownika, którego poziome ramię 32 posiada każdorazowo wystający na zewnątrz poza pionowe ramię 34 cokół 35, którego zewnętrzna czołowa krawędź 51 połączona jest za pomocą jednej wzdłużnej spoiny 37 mocującej rynnę wymienną 5 z odpowiadającą jej górną powierzchnią półki górnej 9 ściany bocznej 6'. Również w tym wykonaniu ostrogorynny 1' wszystkie spoiny wzdłużne mocujące blachy łączące 11a, 11b ze ścianami bocznymi jak i łączące listwy boczne 26 rynny wymiennej 5 z półkami górnymi 9 są dobrze dostępne od góry i mogą być wykonane z użyciem robotów spawalniczych. W kieszeniach profilowych o kształcie zbliżonym do przewróconej litery U utworzonych po odociosowej stronie ściany bocznej 6' znajdują się kształtowo pasowane, kute kieszenie przetyczkowe 40, zamocowane spoinami wykonanymi również przy pomocy robotów spawalniczych.

W jeszcze innym przykładowym wykonaniu (fig. 4) ostrogorynna 1 ma dwie identycznie wykonane ściany boczne 6' stanowiące odlewy, połączone ze sobą za pomocą blach łączących 11a, 11b tworzących blachę pośrednią, opierających się na stopniu dolnym 13 każdego środnika 8 ścian bocznych 6. Odcinek górny 17 środnika 8 i półka górna 9 każdej ściany bocznej 6 są takie same, jak w poprzednim przykładowym wykonaniu (fig. 3). Również wewnętrzna powierzchnia 14 odcinka górnego 17, ograniczającego wraz z blachami łączącymi 11a, 11b przestrzeń dla rynny wymiennej 5, wyposażona jest w nosek 25 stabilizujący z boku rynnę wymienną 5 stanowiącą przedział górny 4 ostrogorynny 1. Dno 42 rynny wymiennej 5 opiera się również na stopniu górnym 46 wewnętrznej powierzchni 14 średnika 8 obydwóch ścian bocznych 6. Jednak w odróżnieniu od wykonania poprzedniego ściana zewnętrzna 41 środnika 8 ściany bocznej 6 nie przebiega prostoliniowo w pionie, lecz jej dolny odcinek 15 wykazuje skos 52 skierowany do wewnątrz, dzięki czemu pod profilowym wzmocnieniem 16 powstaje nisza 53 przyczyniająca się do obniżenia masy ściany bocznej 6. Kute kieszenie przetyczkowe 40, wspawane pomiędzy półką dolną górną 9 i półką dolną 10 w swej dolnej części posiadają wypusty 54 kształtowo dopasowane do profilu niszy 53, co umożliwia przenoszenie dużych obciążeń o kierunku pionowym.

Odstęp 12 miedzy tworzącymi blachę pośrednią blachami łączącymi 11a, 11b ma szczególne zalety w powiązaniu z wykonaniem rynny wymiennej 5 jako rynny inspekcyjnej 5' (fig. 5, 6). Rynna inspekcyjna 5' składa się z trzech identycznych części, dwóch części skrajnych 5'a i jednej części centralnej 5'b, z których każda posiada odcinek dna 42 i dwa odcinki listew bocznych 26 o kształcie w przekroju zbliżonym do teownika, posiadających każdorazowo pionowe ramię 34 oraz poziome ramię 32 z poziomym cokołem 35 wystającym na zewnątrz poza pionowe ramie 34. Listwy boczne 26 mają w tym przypadku profil identyczny, jak w normalnych wykonaniach rynny wymiennej 5. W rynnie inspekcyjnej 5 zewnętrzne powierzchnie czołowe 55 cokołów 35 poziomych ramion 32 obu części skrajnych 5'a zespolone są z półkami górnymi 9 ścian bocznych 6, 6 6 za pomocą jednej wzdłużnej spoiny 37, przy czym długość tej spoiny 37 rozciąga się wzdłuż części skrajnych 5'a. Natomiast część centralna 5'b rynny inspekcyjnej 5 połączona jest z obydwoma częściami skrajnymi 5'a i/lub ścianami bocznymi 6, 6 6 ostrogorynny 1, 1', 1 za pomocą rozłącznych, nie narysowanych elementów mocujących, umożliwiających szybki demontaż tej części centralnej 5'b dla dokonania inspekcji łańcucha zgrzebłowego w przedziale dolnym 3 poprzez odstęp 12 między blachami łączącymi 11a, 11b. Odcinki dna 42 wszystkich części 5'a, 5'b rynny inspekcyjnej 5' posiadają wybrzuszone krawędzie czołowe 56, 56', przy czym profil wybrzuszenia jednej krawędzi czołowej 56 jest komplementarny do profilu wklęsłości drugiej krawędzi czołowej 56', co umożliwia płynny ruch zgrzebeł w przedziale górnym 4 bez uderzeń i podskoków.

W ramach przedstawionego wynalazku istnieje wiele wariantów i modyfikacji wykonania. Zrozumiałym jest, że rynna wymienna 5 może zostać zastosowana w ostrogorynnie 1 o różnie wykonanych ścianach bocznych 6, 7. Opisane w przykładach wykonania profile listew bocznych 26 o postaci teownika mogą również posiadać kształt zbliżony do kątownika, przy czym przykładowo ich wysokość może kończyć się na poziomie górnej powierzchni półek górnych 9, a spoina 37 może być wykonana w szczelinie miedzy środnikiem 8 ściany bocznej 6, 7 a pionowym ramieniem 34 odpowiedniej listwy bocznej 26. Również listwy boczne 26 mogą posiadać obniżające ich masę zagłębienia. Ponadto kieszenie przetyczkowe 40 mogą być wykonane jako integralne elementy odlewanych ścian bocznych 6, 7,

PL 203 269 B1 a półka górna 9 odociosowej ściany bocznej 6 może być wykonana wyłącznie w obrębie odlewanych bądź spawanych kieszeni przetyczkowych 40, mimo, że w preferowanym wykonaniu odlewane ściany boczne 6 mają przynajmniej w strefie środnika 8, półki górnej 9 i półki dolnej 10 stałe wymiary na całej długości ostrogorynny 1.

Claims (29)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Ostrogorynna, zwłaszcza górniczego przenośnika zgrzebłowego, posiadająca odlewane ściany boczne połączone ze sobą na sztywno blachą pośrednią, mające nadlane półki górne oraz również nadlane półki dolne skierowane na zewnątrz, a także zachodzące częściowo do wewnątrz od boków i ograniczające przedział dolny nadlane stopy, do których to stóp zamocowana jest na sztywno, nierozłącznie płyta denna, zamykająca od dołu przedział dolny prowadzący zgrzebła łańcucha zgrzebłowego, znamienna tym, że ściany boczne (6, 7, 6 6) po wewnętrznej stronie swego środnika (8) zasadniczo w połowie wysokości między półką dolną (10) a półką górną posiadają każda przynajmniej jeden stopień (13) stanowiący oparcie i miejsce mocowania blachy pośredniej (11a, 11b) poniżej którego środnik (8) i stopa (20) stanowią profilowe wzmocnienie (16), a nad nim środnik (8) ogranicza z boku komorę ustalającą dla przedziału górnego (4), wyposażonego w korzystnie walcowane, połączone na sztywno, nierozłącznie z dnem (42) listwy boczne (26).
2. 2. Ostrogorynna według zastrz. 1, znamienna tym, że środnik (8) po stronie wewnętrznej posiada również drugi stopień (46) dla oparcia dna (42), zlokalizowany nad pierwszym stopniem (13) służącym do oparcia blachy pośredniej (11a, 11b).
3. 3. Ostrogorynna według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że środnik (8) ma odcinek górny (17) zlokalizowany powyżej stopnia i/lub stopni (13, 46) oraz odcinek dolny (15) poniżej tego stopnia i/lub stopni (13, 46), przy czym grubość ściany odcinka górnego (17) jest mniejsza o więcej niż 30%, korzystnie o więcej niż 50% od grubości ścianki odcinka dolnego (15) w strefie profilowego wzmocnienia (16).
4. 4. Ostrogorynna według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że przedział górny (4) wyposażony jest w rynnę wymienną (5), której listwy boczne (26) i/lub dno (42) wyposażone są na swych ścianach korzystnie w warstwę odporną na ścieranie względem zużycia.
5. 5. Ostrogorynna według zastrz. 4, znamienna tym, że listwy boczne (26) rynny wymiennej (5) mają w przekroju kształt zbliżony do kątownika lub teownika z wewnętrzną stroną (43) dopasowaną do profilu zgrzebeł.
6. 6. Ostrogorynna według zastrz. 5, znamienna tym, że dno (42) po bokach wystaje poza pionowe ramiona (34) listew bocznych (26) rynny wymiennej (5) bądź ich wewnętrzną stronę (43) i w stanie zmontowania opiera się na stopniu górnym (46).
7. 7. Ostrogorynna według zastrz. 5, znamienna tym, że dno (42) przyspawane jest pomiędzy pionowymi ramionami (34) listew bocznych (26) rynny wymiennej (5), która korzystnie opiera się stopami (44) swoich pionowych ramion (34) o blachę pośrednią (11a, 11b).
8. 8. Ostrogorynna według zastrz. 3, znamienna tym, że na wewnętrznej powierzchni (14) odcinka górnego (17) środnika (8), na wysokości półki górnej (9) ściany bocznej (6, 7, 6', 60 ma nadlany nosek (25).
9. 9. Ostrogorynna według zastrz. 8, znamienna tym, że półka dolna (10) ściany bocznej (6, 7, 6' 6j') wystaje poza zarys półki górnej (9) na zewnątrz tworząc stopę (20) podparcia na spągu.
10. 10. Ostrogorynna według zastrz. 8 albo 9, znamienna tym, że odcinek dolny (15) środnika (8) na ścianie zewnętrznej (41) poniżej stopnia i/lub stopni (13, 46) posiada skos (52) wynoszący korzystnie 60°, przy czym ten skos (52) wraz z odcinkiem dolnym (15) oraz ścianą kryjącą półki dolnej (10) tworzy i ogranicza niszę (53) dla kształtowego wsparcia odpowiednich wypustów (54) elementów złącznych (40) ostrogorynny (1) i/lub konsoli przyłączeniowej (39) belki przesuwu przenośnika.
11. 11. Ostrogorynna według zastrz. 8 albo 9, znamienna tym, że ma w ścianie zewnętrznej (41) odcinka dolnego (15) środnika (8), spodniej stronie półki dolnej (10) i/lub na ścianie dennej stopy (20) redukujące masę zagłębienia (18), korzystnie usztywnione nadlanym ożebrowaniem (19).
12. 12. Ostrogorynna według zastrz. 1, znamienna tym, że ściany boczne (6, 7) różnią się od siebie wykonaniem, przy czym na jednej odzrobowej ścianie bocznej (7) nadlana jest konsola przyłączeniowa (39) dla belki kroczącej układu przesuwu przenośnika i/lub na drugiej odociosowej ścianie bocznej (6) nadlane są przynajmniej dwa żebra (27) wzmacniające.

    PL 203 269 B1
13. 13. Ostrogorynna według zastrz. 12, znamienna tym, że na odzrobowej ścianie bocznej (7) nadlane są pionowo przebiegające wsporniki (31), w szczególności służące do podparcia toru jezdnego maszyny urabiającej bądź listwy kątowej (30).
14. 14. Ostrogorynna według zastrz. 12 albo 13, znamienna tym, że konsola przyłączeniowa (39) i/lub wsporniki (31) stanowią usztywnienie przedłużenia tylnego (38) odzrobowej ściany bocznej (7).
15. 15. Ostrogorynna według zastrz. 1 albo 9, znamienna tym, że stopy (20) ścian bocznych (6', 6) posiadają od dołu wzdłużne zagłębienia (48), w których przyspawana jest płyta denna (22) obejmująca stopy (20) od dołu.
16. 16. Ostrogorynna według zastrz. 1 albo 9, znamienna tym, że stopy (20) ścian bocznych (6, 7) posiadają w przybliżeniu pionową, sięgającą do spągu powierzchnie czołową (1), przy czym pomiędzy powierzchniami czołowymi (21) stóp (20) tych ścian bocznych (6, 7) przy spawana jest płyta denna (22).
17. 17. Ostrogorynna według zastrz. 3, znamienna tym, że odcinek dolny (15) ścian bocznych (6, 7, 61, 6 nad stopą (20) ma wewnętrzną powierzchnię (24) o profilu łukowatym.
18. 18. Ostrogorynna według zastrz. 1, znamienna tym, że ściany boczne (6, 7, 6, 6) połączone są ze sobą blachą pośrednią mającą postać dwóch blach łączących (11a, 11b), między którymi zachowany jest poziomy odstęp (12).
19. 19. Ostrogorynna według zastrz. 5 albo 6, albo 7, znamienna tym, że poziome ramiona (32) rynny wymiennej (5) mają poziomy cokół (35) połączony jedną przelotową wzdłużną spoiną (37) z odpowiadającą temu cokołowi (35) półką górną (9) ściany bocznej (6, 7, 61, 6).
20. 20. Ostrogorynna według zastrz. 5 albo 6, albo 7, znamienna tym, że rynna wymienna (5) ma listwy boczne (26) o przekroju poprzecznym zbliżonym do litery L lub kątownika z pionowym ramieniem (34) i poziomym ramieniem (32), przy czym w stanie zmontowania poziome ramiona (32) kończą się na poziomie przynależnych półek górnych (9) ścian bocznych (6, 7, 61, 6), a spoiny (36) wykonane są w szczelinach pomiędzy listwą boczną (26) a odpowiadającą jej ścianą boczną (6, 7, 6, 6).
21. 21. Ostrogorynna według zastrz. 19, znamienna tym, że spoiny (37) są przystosowane do maszynowego usuwania dla demontażu rynny wymiennej (5).
22. 22. Ostrogorynna według zastrz. 18, znamienna tym, że blachy łączące (11a, 11b) tworzące blachę pośrednią ostrogorynny (1, Γ, 1) i/lub dno (42) mają na końcach łukowato ukształtowane krawędzie (45, 56), przy czym profil wybrzuszenia jednej krawędzi jest komplementarny do profilu wklęsłości drugiej krawędzi.
23. 23. Ostrogorynna według zastrz. 4, znamienna tym, że rynna wymienna (5) wykonana jest jako rynna inspekcyjna (5') z trzech wzajemnie identycznych części - dwóch skrajnych (5'a) i jednej centralnej (5'b), przy czym każda z nich ma dno (42) i dwa odcinki listew bocznych (26) o profilu zbliżonym do kątownika lub teownika, z poziomymi ramionami (32) i pionowymi ramionami (34), przy czym korzystnie w obu częściach skrajnych (5'a) poziome ramiona (32) względnie ich cokoły (35) zespawane są z górnymi powierzchniami półek górnych (9) ścian bocznych (6, 7, 6, 6) spoinami wzdłużnymi (36, 37), natomiast część centralna (5'b) zamocowana jest za pomocą elementów rozłącznych do obu części skrajnych (5'a) i/lub do elementów odlewanych ścian bocznych (6, 7, 61, 6).
24. 24. Ostrogorynna według zastrz. 23, znamienna tym, że dna (42) wszystkich części (5'a, 5'b) rynny inspekcyjnej (5) na swoich końcach mają wybrzuszone krawędzie czołowe (56, 56), przy czym profil wybrzuszenia jednej krawędzi czołowej (56) jest komplementarny do profilu wklęsłości drugiej krawędzi czołowej (56').
25. 25. Ostrogorynna według zastrz. 22, znamienna tym, że jeden odcinek blachy łączącej (11a) na jednym końcu ostrogorynny (1, Γ, 1) wystaje poza obydwie ściany boczne (6, 7, 6, 6), a drugi odcinek blachy łączącej (11b) na drugim końcu ostrogorynny (1, Γ, 1) jest przemieszczony odpowiednio w głąb przestrzeni między ścianami bocznymi (6, 7, 6, 6).
26. 26. Ostrogorynna według zastrz. 8 albo 9, znamienna tym, że posiada wpasowane kształtowo między półkami górnymi (9), półkami dolnymi (10) i środnikami (8) ścian bocznych (6, 7, 6, 6) kieszenie przetyczkowe (40) tak usytuowane, że na jednym końcu ostrogorynny (1, Γ, 1) wystają one poza profile ścian bocznych (6, 7, 6' 6), a na drugim końcu są odpowiednio przesunięte w głąb profilu ścian bocznych (6, 7, 6', 6).
27. 27. Ostrogorynna według zastrz. 26, znamienna tym, że kieszenie przetyczkowe (40), wykonane jako elementy kute, przyspawane są do elementów tworzących ściany boczne (6, 7, 6', 6).

    PL 203 269 B1
28. 28. Ostrogorynna według zastrz. 26, znamienna tym, że kieszenie przetyczkowe (40) stanowią integralną część odlewanych ścian bocznych (6, 7, 6 6).
29. 29. Ostrogorynna według zastrz. 27 albo 28, znamienna tym, że odociosowa ściana boczna (6, 6', 6) ma półkę górną (9) wykonaną wyłącznie w strefie kieszeni przetyczkowych (40) i/lub posiada żebra (27) wzmacniające.