PL185693B1 - Związki peptydowe i kompozycje farmaceutyczne - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku są nowe związki peptydowe, które są inhibitorami enzymu konwertującego interleukinę-ΐβ („ICE”) oraz kompozycje farmaceutyczne zawierające takie związki. Związki według wynalazku charakteryzują się szczególnymi cechami strukturalnymi i fizykochemicznymi.

Związki i kompozycje farmaceutyczne według wynalazku są szczególnie odpowiednie do hamowania aktywności ICE i w konsekwencji mogą być korzystnie stosowane jako środki przeciwko chorobom zależnym od interleukiny-1 („IL-1”), łącznie z chorobami zapalnymi, autoagresyjnymi i neurodegeneracyjnymi.

Interleukina-1 („IL-1”) jest głównym białkiem prozapalnym i immunoregulacyjnym, które stymuluje różnicowanie i proliferację fibróblastów, wytwarzanie prostaglandyn, kolagenazy i fosfolipazy przez komórki maziówkowe i chondrocyty, degranulację komórek zasadochłonnych i eozynochłonnych oraz aktywację komórek neutrofilowych. J. H. Oppenheim i in., Immunology Today, 7, str. 45-56 (1986). Jako taka, jest więc związana z patogenezą przewlekłych i ostrych zapaleń oraz chorób autoagresyjnych. IL-1 jest wytwarzana głównie przez monocyty krwi obwodowej jako część odpowiedzi zapalnej i występuje w dwóch odmiennych agonistycznych postaciach, IL-Ια i IL-Ιβ. B.S. Mosely i in., Proc. Nat. Acad. Sci., 84, str. 4572-4576 (1987); G. Lonnemann i in., Enr. J. Immunol., 19, str. 1531-1536 (1989).

IL-Ιβ jest syntetyzowana jako biologicznie nieaktywny prekursor, pIL-Ιβ. pIL-Ιβ nie ma konwencjonalnej sekwencji liderowej i nie jest obrabiana przez peptydazę sygnałową C. J. March, Naturę, 315, str. 641-647 (1985). pIL-Ιβ ulega natomiast rozszczepieniu przez enzym konwertujący interleukinę-ΐβ („ICE”) pomiędzy Asp-116 i Ala-117, z wytworzeniem aktywnego biologicznie C-końcowego fragmentu, obecnego w surowicy i płynie maziówkowym człowieka. P. R. Sleat i in., J. Biol. Chem., 265, str. 14526-14528 (1992); A. D. Howard i in., J. Immunol., 147 str. 2964-2969 (1991). Obróbka enzymem ICE jest również konieczna do transportowania macierzystej 1L-1 β przez błonę komórkową.

ICE jest proteazą cysteinową zlokalizowaną głównie w monocytach. Przekształca ona IL-Ιβ w dojrzałą postać. R. A. Black i in., FEES Lett., 247, str. 386-390 (1989); M. J. Kostura i in., Proc. Natl. Acad, Sci. USA, 86, str. 6227-5231 (1989). ICE lub jego homologi biorą również udział w regulowaniu śmierci komórek lub apotozy. J. Yuan i in., Celi, 75, str. 641-652 (1993); M. Miura i in., Celi, 75, str. 653-660 (1993); M. A. Nett-Fiordalisi i in., J. Celi Błochem., 17B, str. 117 (1993). Uważa się zwłaszcza, że ICE lub homologi ICE są związane z regulowaniem apoptozy w chorobach neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera

185 693 i choroba Parkinsona. J. Marx i M. Baringa, Science, 259. str. 760-762 (1993); V. Gagliardini i in., Science, 263. str. 826-828 (1994).

ICE opisano uprzednio jako heterodimer złożony z dwóch podjednostek, p20 iplO (o ciężarze cząsteczkowym 20 kDa i 10 kDa, odpowiednio). Podjednostki te uzyskane są z proenzymu 45 kDa (p45) w postaci p30, poprzez mechanizm aktywacji, który jest autokatalityczny. N. A. Thomberry i in., Naturę, 356, str. 768-774 (1992). Proenzym ICE podzielono na kilka funkcjonalnych domen: prodomena (p 14), podjednostka p22/20, linker polipeptydowy i podjednostka plO. Thomberry i in., powyżej; Casano i in., Genomics, 20, str. 474-481 (1994).

Całą długość p45 scharakteryzowano za pomocą cDNA i sekwencji aminokwasów. Zgłoszenia patentowe PCT WO 91/15577 i WO 94/00154. cDNA i sekwencje aminokwasów p20 i plO są również znane. Thomberry i in., powyżej. Sekwencjonowano i klonowano również ICE mysi i szczurzy. Wykazują one wysoki stopień homologii sekwencji aminokwasów i kwasów nukleinowych z ludzkim ICE. D. K. Miller i in., Ann, N.Y. Acad. Sci., 696, str. 133-148 (1993); S. M. Molineaux, Proc. Nat. Acad. Sci., 90, str. 1809-18813 (1993). Jednakże znajomość pierwszorzędowej struktury ICE nie pozwala przewidzieć jego struktury trzeciorzędowej. Nie dostarcza to wiedzy na temat strukturalnego, konformacyjnego i chemicznego współoddziaływania ICE i jego substratu pIL-1 β lub innych substratów albo inhibitorów.

Inhibitory ICE stanowią klasę związków użytecznych w zwalczaniu zapalenia lub apoptozy lub obydwu tych chorób. Opisano peptydowe i peptydylowe inhibitory ICE w zgłoszeniach patentowych PCT WO 91/15577; WO 93/05071; WO 93/09135; WO 93/14777 i WO 93/16710 oraz europejskie zgłoszenie patentowe 0 547 699.

W publikacji N. A. Thomberry i in., „Inactivation of Interleukin-ΐβ Converting Enzyme by Peptide (Acyloxy) methyl Ketones” w Biochemistry, 33 str. 3934-3940; przedstawione są inhibitory ICE typu Ac-Tyr-Val-Ala-Asp-CH₂-O-CO-aryl.

W publikacji R. E. Dolle i in., „P, Aspartate-Based Peptide a-(2,6-Dichlorobenzoyl)oxy) methyl Ketones as Potent Time-Dependent Inhibitors of Interleukin-ΐβ Converting Enzyme”, J. Med. Chim. 37, str. 563-564 (1994), opisane są pochodne niecyklicznych aminokwasów i peptydów, w których N-końcowa grupa aminowa jest chroniona w postaci pochodnej karbobenzyloksy. Są to inhibitory ICE podobne do opisanych wpub-likacji Thor-nberry i tak jak one zawierają też grupę acyloksymetyloketonową.

. W europejskim patencie EP 0519748 opisane są niecykliczne inhibitory ICE typu XTry-Val-Asp-CH₂-O-CO-aryl.

Również niecyklicznych pochodnych aminokwasów i peptydów dotyczy publikacja WO 93/09135.

Z kolei publikacja WO 93/16710 dotyczy pochodnych kwasu asparaginowego, które są związane wiązaniami peptydowymi z co najmniej dwoma innymi niecyklicznymi aminokwasami. Są to inhibitory ICE typu (AA)|.₃-Asp-CH₂-O-CO-aryl i (AA/.j-Asp-CHj-O-aryl.

W publikacji M. D. Mullican i in., „The Synthesis and Evaluation of Peptidyl Aspartyl Aldehydes as Inhibitor of ICE”, Bioorg. Med. Chem. Lett., 4, str. 2359-2364 (1994) opisano pochodne peptydylowe oparte na asparaginianie, które także są użyteczne jako inhibitory ICE.

Jednakże, ze względu na swój peptydowy charakter inhibitory takie charakteryzują się zwykle niepożądanymi własnościami farmakologicznymi, takimi jak słaba absorpcja przy podawaniu doustnym, słaba stabilność i szybki metabolizm. J. J. Plattnęr i D. W. Norbeck, w Drug Discoyery Technologies, C.R. Clark i W. H. Moos, wyd. (Ellis Horwood, Chichester, Anglia, 1990), str. 92-126. Stanowi to przeszkodę w wykorzystaniu ich jako skutecznych leków.

Zgodnie z powyższym, istnieje zapotrzebowanie na związki, które mogą skutecznie hamować działanie ICE i nadają się do stosowania jako środki do zapobiegania i leczenia przewlekłych i ostrych postaci chorób związanych z IL-1, łącznie z rozmaitymi nowotworami, jak również zapaleniami, chorobami autoagresyjnymi i neurodegeneracyjnymi.

Wynalazek niniejszy dostarcza nowej klasy związków oraz ich farmaceutycznie dopuszczalnych pochodnych, które są użyteczne jako inhibitory ICE. Związki te mogą być stosowane same lub w kombinacji z innymi środkami leczniczymi i profilaktycznymi, takimi jak antybiotyki, immunomodulatory lub inne środki przeciwzapalne, do leczenia lub profilaktyki chorób zależnych od IL-1. Zgodnie z korzystnym wykonaniem wynalazku, związki według

185 693 wynalazku są zdolne do wiązania się z centrum aktywnym ICE i hamowania aktywności tego enzymu.

Głównym celem wynalazku jest dostarczenie nowej klasy inhibitorów ICE. Ta nowa klasa inhibitorów ICE charakteryzuje się następującymi cechami strukturalnymi i fizykochemicznymi :

a) pierwszą i drugą resztą tworzącą wiązanie wodorowe, z których każda jest zdolna do tworzenia wiązania wodorowego z innym atomem łańcucha ICE, który to atom jest wybrany z grupy obejmującej karbonylowy tlen Arg-341, grupę amidową-NH- wArg-341, karbonylowy tlen Ser-339 i grupę amidową-NH- w Ser-339;

b) pierwszą i drugą umiarkowanie hydrofobową resztę, z których każda jest zdolna do łączenia się z oddzielną wnęką (kieszonką) wiążącą ICE, gdy inhibitor wiąże się z enzymem; przy czym tak wnęka wiążąca jest wybrana z grupy składającej się wnęk wiążących P2, P3, P4 i P' oraz

c) resztą elektroujemną obejmującą jeden lub więcej atomów elektroujemnych, które są połączone z tym samym atomem w reszcie lub z atomami sąsiednimi, przy czym reszta ta jest zdolna do tworzenia jednego lub więcej wiązań wodorowych lub mostków elektrolitycznych (ang. salt bridges) z resztami we wnęce wiążącej PI w ICE.

SKRÓTY I DEFINICJE

Skróty

Oznaczenie Reagent lub fragment

Ala alanina

Arg arginina

Asn asparagina

Asp kwas asparaginowy

Cys cysteina

Gin glutamina

Glu kwas glutaminowy

Gly glicyna

His histydyna

Ile izoleucyna

Leu leucyna

Lys lizyna

Met metionina

Phe fenyloalanina

Pro prolina

Ser seryna

Thr treonina

Trp tryptofan

Tyr tyrozyna

Val walina

Definicje

Stosuje się następujące określenia:

Określenie „centrum, aktywne” oznacza dowolne lub wszystkie z następujących miejsc w ICE: miejsce wiązania substratu, miejsce wiązania inhibitora i miejsce, w którym zachodzi odszczepienie substratu. Centrum aktywne charakteryzują co najmniej następujące reszty aminokwasów: 173, 176, 177, 178, 179, 180, 236, 237, 238, 239, 244, 248, 283, 284, 285, 290, 338, 339, 340, 341, 342, 343, 344, 345, 348, 352, 381, 383 (sekwencja i numeracja według Thomberry i in., powyżej).

Określenia „wnęka wiążąca”, „podmiejsce S”, „wnęka S” itp., oznaczają podmiejsca wiążące lub części miejsca wiążącego substrat w cząsteczce ICE. Reszty aminokwasów substratu oznacza się według ich położenia względem przerwanego wiązania, tj. wiązania, które jest przerwane przez proteazę. Reszty występujące w kierunku N-końca substratu oznacza się jako PI, P2 itd„ areszty w kierunku C-końca substratu oznacza się jako PT, P2' itd. Części inhibitora, które odpowiadają resztom P lub P' substratu są również oznaczone jako PI i PI',

185 693 itd., przez analogię do substratu. Podmiejsca wiążące w cząsteczce ICE, które przyjmują reszty oznaczone jako Pl, ΡΓ, itd., są oznaczone SI, SI' itd. albo, alternatywnie, mogąbyć oznaczone jako „wnęka wiążąca Pl”, „wnęka wiążąca ΡΓ ”, itd. [I. Schechter i A. Berger, „On the Size of the Active Site in Proteases”, Biochem. Biophys. Res. Commun. vol. 25, str. 157-162 (1967)].

Określenia „wnęka wiążąca P2” lub „podmiejsce S2” w centrum aktywnym ICE są równoznaczne i określa się je jako przestrzeń objętą resztami aminokwasów Pro-290, Val-338 i Trp-340.

Określenia „wnęka wiążąca P3” lub „podmiejsce S3” w centrum aktywnym ICE są równoznaczne i określa się jako przestrzeń objętą resztami aminokwasów Pro-177, Arg-178, Thr-180, Arg-341 albo Pro-343.

O^eślenia „wnęka wiążąca P4” lub „podmiejsce S4” w centrum aktywnym ICE są równoznaczne i określa się jako przestrzeń objętą resztami aminokwasów His-342, Met-345, Val-348, Arg-352, Asp-381, Arg-383 lub Trp-340.

Określenia „wnęka wiążąca Pl” lub „podmiejsce SI” w centrum aktywnym ICE są równoznaczne i określa się je jako przestrzeń objętą resztami aminokwasów Arg-179, His237, Gln-383 lub Arg-341.

Określenia „wnęka wiążąca Pl” lub „podmiejsce S' ” w centrum aktywnym ICE są równoznaczne i określa się je jako przestrzeń objętą resztami aminokwasów Phe-173, Ile-176, His-237, Gly-238, Ile-239, Cys-244 lub His-248.

Określenie „hydrofobowa” odnosi się do reszty, która nie ma zdolności rozpuszczania się w wodzie i jest rozpuszczalna w tłuszczach. Reszty hydrofobowe obejmują ale nie wyłącznie, węglowodory, takie jak alkany, alkeny, alkiny, cykloalkany, cykloalkeny, cykloalkiny i związki aromatyczne, takie jak aryle, niektóre nasycone i nienasycone związki heterocykliczne i reszty, które są zasadniczo podobne do łańcuchów bocznych hydrofobowych naturalnych i nienaturalnych α-aminokwasów, łącznie z waliną leucyną izoleucyną metioniną fenyloalaniną kwasem α-aminoizomasłowym, alloizoleucyną tyrozyną i tryptofanem.

Określenie „umiarkowanie hydrofobowa” odnosi się do reszty hydrofobowej, w której jeden lub dwa atomy węgla zastąpiono atomami bardziej polarnymi, takimi jak atomy tlenu lub azotu.

Określenie „heterocykl” lub „heterocykliczny” oznacza trwały mono- lub policykliczny związek, który ewentualnie może zawierać jedno lub dwa wiązania lub ewentualnie może zawierać jeden lub więcej pierścieni aromatycznych. Każdy heterocykl składa się z atomów węgla i od jednego do czterech heteroatomów niezależnie wybranych z grupy obejmującej azot, tlen i siarkę. Stosowany tu termin „heteroatomy azotu” i „heteroatomy siarki” obejmuje dowolną utlenioną postać azotu lub siarki i czwartorzędowaną postać dowolnego zasadowego azotu. Określone powyżej heterocykle obejmują na przykład, pirymidynyl, tetrahydrochinolil, tetrahydroizochinolinyl, purynyl, pirymidyl, indolinyl, benzimidazolil, imidazolil, imidazolinoil, imidazolidynyl, chinolil, izochinolil, indolil, pirydyl, pirolil, pirołinyl, pirazolil, pirazynyl, chinoksolil, piperydynyl, morfolinyl, tiamorfolinyl, furyl, tienyl, triazolil, tiazolil, βkarbolinyl, tetrazolil, tiazolidynyl, benzofuranoil, tiamorfolinylosulfon, benzoksazolil, oksopiperydynyl, oksopirolidynyl, oksoazepinyl, azepinyl, izoksazolil, tetrahydropiranyl, tetrahydrofuranyl, tiadiazolil, benzodioksolil, benzotienyl, tetrahydrotiofenyl i sulfolanyl. Inne heterocykle są opisane w publikacji A. R. Katritzky i C. W. Rees, wyd., Comprehensive Heterocyclic Chemistry, The Structure, Reactions, Synthesis and Use of Heterocyclic Compounds, Vol. 1-8, Pergamon Press, NY (1984).

Określenie „cykloalkil” odnosi się do mono- lub policyklicznych grup, które zawierają 3 do 15 atomów węgla i ewentualnie jedno lub dwa podwójne wiązania. Przykłady obejmują cykloheksyl, adamantyl i norbomyl.

Określenie „aryl” oznacza grupę mono- lub policykliczną która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i w której przynajmniej jeden pierścień jest aromatyczny. Przykłady obejmują fenyl, naftyl i bifenyl.

Określenie „heteroaromatyczny” oznacza grupę mono- lub policykliczną która zawiera 1 do 15 atomów węgla i od 1 do 4 heteroatomów, przy czym każdy z nich jest niezależnie

185 693 wybrany z grupy obejmującej siarkę, azot i tlen, i która zawiera ponadto 1 do 3 5-cio lub 6członowych pierścieni, z których przynajmniej jeden jest aromatyczny.

Określenie „alfa-aminokwas” (α-aminokwas) odnosi się zarówno do naturalnie występujących aminokwasów, jak i do innych „niebiałkowych” α-aminokwasów zazwyczaj stosowanych przez specjalistów w dziedzinie chemii peptydów przy wytwarzaniu syntetycznych analogów naturalnie występujących peptydów, łącznie z postaciami D i L. Naturalnie występującymi aminokwasami są glicyna, alanina, walina, leucyna, izoleucyna, seryna, metionina, treonina, fenyloalanina, tyrozyna, tryptofan, cysteina, prolina, histydyna, kwas asparaginowy, asparagina, kwas glutaminowy, glutamina, kwas γ-karboksyglutaminowy, arginina, omityna i lizyna. Przykłady „niebiałkowych” alfa-aminokwasów obejmują hydroksy lizynę, homoserynę, homotyrozynę, homofenyloalaninę, cytrulinę, kinureninę, 4-aminofenyloalaninę, 3-(2naftylo)-alaninę, 3-(l-naftylo)alaninę, sulfon metioniny, t-butylo-alaninę, t-butyloglicynę, 4hydroksyfenyloglicynę, aminoalaninę, fenyloglicynę, winyloalaninę, propargilo-glicynę, 1,2,4-triazolo-3-alaninę, 4,4,4-trifluorotreonine, tyroninę, 6-hydroksytryptofan, 5-hydroksytryptofan, 3-hydroksykinureninę, 3-aminotyrozynę, trifluorometyloalaninę, 2-tienyloalaninę, (2-(4-pirydylo)etylo)-cysteinę, 3, 4-dimetoksy-fenyloalaninę, 3-(2-tiazolilo)-alaninę, kwas ibotenowy, kwas 1 -amino-1-cyklopentanokarboksylowy, kwas 1 -amino- 1-cykloheksanokarboksylowy, kwas kwiskwalowy, 3-triflurometylofenyloalaninę, 4-trifluoro-metylofenyloalaninę, cykloheksyloalaninę, cykloheksyloglicynę, tiohistydynę, 3-metoksytyrozynę, elastatinal, norleucynę, norwalinę, alloizoleucynę, homoargininę, tioprolinę, dehydroprolinę, hydroksyprolinę, kwas izonipektonowy, homoprolinę, cykloheksyloglicynę, kwas a-amino-nmasłowy, cykloheksyloalaninę, kwas aminofenylo-masłowy, fenyloalaniny podstawione w pozycji orto, meta lub para reszty fenylowej jedną lub dwoma z następujących grup: (C,C₄) alkil, (C,-C₄) alkoksyl, atom chlorowca lub grupy nitrowe lub podstawione grupą metylenodioksy; β-2- i 3-tienyloalaninę, β-2- i 3-furanyloalaninę, β-2- 3- i 4-pirydyloalaninę, β(benzotienyl-2- i 3-ilo)alaninę, β-(1- i 2-naftylo)alaninę, O-alkilowane pochodne seryny, treoniny lub tyrozyny, S-alkilowaną cysteinę, S-alkilowaną homocysteinę, O-siarczan, Ofosforan i O-karboksylan tyrozyny, 3-sulfo-tyrozynę, 3-karboksy-tyrozynę, 3-fosfo-tyrozynę, ester kwasu 4-metanosulfonowego tyrozyny, ester kwasu 4-metanofosfonowego tyrozyny, 3,5-dijodotyrozynę, 3-nitrotyrozynę, ε-alkilolizynę i delta-alkiloomitynę. Wszystkie te aaminokwasy mogą być podstawione grupą metylową w pozycji alfa, chlorowcem przy dowolnej reszcie aromatycznej w bocznym łańcuchu α-aminowym, lub odpowiednią grupą ochronną przy atomach O, N lub S w bocznym łańcuchu. Odpowiednie grupy ochronne ujawniono w „Protective Groups In Organie Synthesis”, T. W. Greene i P. G. M. Wuts, J. Wiley & Sons, NY, NY, 1991.

Określenie „reszta łańcucha bocznego α-aminokwasu” oznacza resztę chemiczną, która jest przyłączona do atomu węgla a w alfa-aminokwasie.

Określenie „bioizosteryczna grupa zastępująca -CO₂H” odnosi się do grupy, która może zastępować kwasową grupę karboksylową w bioaktywnych cząsteczkach. Przykłady takich grup ujawniono w publikacji Christopher A. Lipiński, „Bioizoizosteres in Drug Design” Annual Report in Medical Chemistry, 21, str. 286-288 (1986) i C. W. Thomber, „Izoesterism and Molecular Modification in Drug Design” Chemical Society Ręyiews, str. 563-580 (1979).

Określenie „asocjacja” stosuje się w odniesieniu do stanu bliskości pomiędzy inhibitorem lub jego częściami a cząsteczką ICE lub jej częściami, przy czym zestawienie takie jest energetycznie faworyzowane przez interakcje elektrostatyczne lub van der Waals'a.

Określenie „wiązanie wodorowe” odnosi się do korzystnej interakcji, która występuje gdy odpowiedni atom donor, X, zawierający proton, H i odpowiedni atom akceptor, Y, znajdują się w odległości 0,25 nm - 0,35 nm, a kąt Χ-Η-------Y jest większy niż 90 stopni. Odpowiednie atomy donora i akceptora są dobrze znane w chemii medycznej (G. C. Pimentel i A. L. McClellan, The Hydro gen Bond, Freeman, San Francisco, 1960; R. Taylor i O. Kennard, „Hydrogen Bond Geometry i Organie Crystals”, Account of Chemical Research, 17, str. 320236(1984)).

Określenie „mostek elektrolityczny” (ang. salt bridge) odnosi się do niekowalencyjnej interakcji przyciągania pomiędzy dodatnio naładowaną resztą (P) i resztą o ładunku ujemnym

185 693 (N), gdy między centrami masy P i N jest w zakresie 0,2 nm i 0,6 nm. Przy obliczaniu centrum masy uwzględnia się atomy, które zawierają ładunek formalny i atomy bezpośrednio z nimi sąsiadujące. Przykładowo, mostek elektrolityczny może być utworzony pomiędzy dodatnio naładowanym bocznym łańcuchem guanidyniowym w reszcie argininy i ujemnie naładowanym bocznym łańcuchem karboksylanowym w reszcie glutaminianu. Mostki elektrolityczne są dobrze znane w chemii medycznej (L. Stryer, Biochemistry, Freeman, San Francisco, (1975); K. A. Diii, „Dominant Forces in Protein Folding”, Biochemistry. 29, Nr 31, str. 7133-7155 (1990)).

Określenie „centrum masy” odnosi się do punktu w przestrzeni trójwymiarowej, który oznacza średnią ważoną pozycję mas składowych.

Określenia „łańcuch główny” lub „szkielet” dotyczą części polipeptydu, która obejmuje powtarzające się jednostki -CO-CH-NH-.

Określenie „rusztowanie” odnosi się do bloku modelu strukturalnego, który tworzy podstawę inhibitora ICE według wynalazku. Do rusztowania włączone być mogą rozmaite reszty i grupy funkcyjne. W niniejszym wynalazku rusztowania są przedstawione w taki sposób, że zawierają otwarte wartościowości. Różne rusztowania inhibitorów ICE według wynalazku obejmują części:

X

N C

I 0

H O lub

X \ / \ /

N SO

I U

H O

W rusztowaniach takich, reszty NH i CO lub SO₂ oznaczają pierwszą i drugą resztę tworzącą wiązanie wodorowe, przy czym każda z tych reszt jest zdolna do tworzenia wiązania wodorowego z atomem w łańcuchu głównym ICE, który jest wybrany z grupy obejmującej tlen karbonylowy Arg-341, grupę amidową -NH- w Arg-341, tlen karbonylowy Ser-339 i grupę amidową-NH- w Ser-339.

Określenie „podstawiony” odnosi się do zastąpienia atomu wodoru w związku grupą podstawnika. W niniejszym wynalazku, podstawieniu nie podlegają te atomy wodoru, które tworzą część reszty tworzącej wiązanie wodorowe, zdolnej do tworzenia wiązania wodorowego z tlenem karbonylowym w Arg-341 ICE lub tlenem karbonylowym w Ser-339 ICE. Takie wykluczone z podstawienia atomy wodoru obejmują te atomy, które są zawarte w grupie NH-, występującej w pozycji alfa w stosunku do Z lub grupy -CO- i przedstawionej jako -NH, a nie jako grupa X lub inne oznaczenie we wzorach: (a) do (t), (v) do (y) i (I) do (VIID).

Określenie „łańcuch prosty” oznacza ciągły nierozgałęziony sznur kowalencyjnie związanych członów, tj. atomów, które tworzą część pierścienia. Łańcuch prosty oraz pierścień, którego część tworzy ten łańcuch, może być podstawiony, ale podstawniki takie nie stanowią części prostego łańcucha.

Symbol „Kj” odnosi się do liczbowego pomiaru skuteczności związku w hamowaniu aktywności docelowego enzymu, takiego jak ICE. Niższe wartości K, oznaczają wyższą skuteczność. Wartość K, wyprowadza się przez dopasowanie wyznaczonych eksperymentalnie wartości szybkości do standardowego równania kinetyki enzymu (patrz. I. H. Segel, Enzyme Kinetics, Wiley-Interscience, 1975).

185 693

Określenie „zminimalizować” odnosi się do zmiany systematycznej przestrzennego układu atomów („atomie geometrie”) w cząsteczce lub kompleksie cząsteczkowym, takie, że jakiekolwiek dalsze niewielkie perturbacje w geometrii atomów spowodowałyby wzrost całkowitej energii układu zmierzonej przez mechanizmy molekularne siła-pola. Minimalizacja i mechanizmy molekularne siła-pola są dobrze znane w chemii komputerowej [U. Burkert i N. L. Allinger, Molecular Mechanics, ACS Monograph 177, America Chemical Society, Washington, 1982, str. 59-78].

Określenie „energia naprężenia” („strain energy”) stosowane jest w tym zgłoszeniu w odniesieniu do różnicy między energią konformacji wolnego związku („free conformation energy”) i energią konformacji związku w stanie związanym („bound conformation energy”) z ICE. Energię naprężenia można oznaczyć przeprowadzając następujące etapy. Ocena energii cząsteczki, która ma konformację potrzebną do związania się z ICE. Następnie zminimalizowanie i ponowna ocena energii, która jest energią konformacji wolnego związku. Energia naprężenia dla wiązania potencjalnego inhibitora z ICE jest różnicą między energią konformacji wolnego związku i energią konformacji związku związanego. W korzystnym wykonaniu, energia naprężenia inhibitora według wynalazku jest mniejsza od około 0,0418 KJ/mol.

Stosowane w niniejszym opisie określenie „pacjent” odnosi się do dowolnego ssaka, a zwłaszcza do ludzi.

Określenie „farmaceutycznie skuteczna ilość” oznacza ilość skuteczną w leczeniu lub łagodzeniu chorób związanych z IL-1 u pacjenta.

Określenie „profilaktycznie skuteczna ilość” oznacza ilość skuteczną w zapobieganiu lub zasadniczemu zmniejszeniu objawów choroby związanej z IL-1 u pacjenta.

Określenie „farmaceutycznie dopuszczalny nośnik lub substancja pomocnicza” odnosi się do nietoksycznego nośnika lub substancji pomocniczej, które mogą być podawane pacjentowi razem ze związkiem według wynalazku, nie znosząc jego aktywności farmakologicznej.

Określenie „farmaceutycznie dopuszczalna pochodna” oznacza dowolną farmaceutycznie dopuszczalną sól, ester, lub sól takiego estru związku według wynalazku, lub inny dowolny związek, który po podaniu pacjentowi, jest zdolny do dostarczenia mu (bezpośrednio lub pośrednio) związku według wynalazku lub metabolitu o aktywności przeciwko ICE lub jego reszty.

Farmaceutycznie dopuszczalne sole związków według wynalazku obejmują, na przykład, sole utworzone z farmaceutycznie dopuszczalnymi kwasami nieorganicznymi i organicznymi oraz z zasadami. Przykłady odpowiednich kwasów obejmują kwas solny, bromowodorowy, siarkowy, azotowy, nadchlorowy, fumarowy, maleinowy, fosforowy, glikolowy, mlekowy, salicylowy, bursztynowy, tolueno-p-sulfonowy, winowy, octowy, cytrynowy, metanosulfonowy, mrówkowy, benzoesowy, malonowy, naftaleno-2-sulfonowy i benzenosulfonowy. Inne kwasy, takie jak szczawiowy, aczkolwiek same nie są farmaceutycznie dopuszczalne, mogą być stosowane do wytwarzania soli użytecznych jako produkty przejściowe w wytwarzaniu związków według wynalazku oraz ich farmaceutycznie dopuszczalnych soli addycyjnych z kwasami. Sole utworzone z odpowiednimi zasadami obejmuje sole z metalami alkalicznymi (np. sodowe), z metalami ziem alkalicznych (np. z magnezem), sole amonowe i sole N-(C,-C₄alkil)₄ ⁺.

Wynalazek przewiduje również „czwartorzędowanie” dowolnych grup zawierających zasadowy atom azotu w związkach według wynalazku. Zasadowy azot można czwartorzedować za pomocą środków znanych fachowcom w tej dziedzinie, obejmujących, na przykład, halogenki niższego alkilu, takie jak chlorek, bromki i jodki metylu, etylu, propylu i butylu; siarczany dialkilu obejmujące siarczan dimetylu, dietylu, dibutylu i diamylu; długołańcuchowe halogenki, takie jak chlorki, bromki i jodki decylu, laurylu, mirystylu i stearylu; oraz halogenki aralkilu, obejmujące bromki benzylu i fenetylu. Dzięki takiemu czwartorzędowaniu otrzymać można produkty rozpuszczalne w wodzie lub w oleju albo zdolne do tworzenia dyspersji.

Inhibitory ICE według wynalazku mogą zawierać jeden lub więcej „asymetrycznych” atomów węgla, tak wiec mogą występować w postaci racematów lub mieszanin racemicznych, pojedynczych enancjomerów, mieszanin diastereomerycznych i pojedynczych diastereomerów. W zakres wynalazku wchodzą wszystkie postaci izomeryczne związków według

185 693 wynalazku. Każdy stereogenny atom węgla może występować w konfiguracji R lub S. Aczkolwiek konkretne związki i rusztowania podane przykładowo w niniejszym zgłoszeniu mogą być przedstawione w konkretnej konfiguracji stereochemicznej, uwzględnia się również związki i rusztowania oraz ich mieszaniny o przeciwległej stereochemii przy danym centrum chiralnym.

Inhibitory ICE według wynalazku mogą obejmować struktury pierścieniowe, które mogą być ewentualnie podstawione przy atomach węgla, azotu lub innych atomach, rozmaitymi podstawnikami. Takie struktury pierścieniowe mogą być pojedynczo lub wielokrotnie podstawione. Korzystnie struktury pierścieniowe zawierają od 0 do 3 podstawników. Przy wielokrotnym podstawieniu każdy podstawnik może być wybrany niezależnie od innych podstawników, pod warunkiem że ich kombinacja prowadzi do wytworzenia stabilnego związku.

Wynalazkiem objęte są tylko takie kombinacje podstawników i zmiennych, które powodują wytworzenie stabilnego związku. Stosowane tutaj określenie „stabilny” odnosi się do związków, które mają stabilność pozwalającą na ich wytwarzanie i poddawanie ssakom sposobami znanymi w technice. Zazwyczaj, związki takie są trwałe przynajmniej przez tydzień w temperaturze 40°C lub niższej, w nieobecności wilgoci lub innych reaktywnych chemicznie warunków.

Dla pełniejszego zrozumienia niniejszego wynalazku zamieszczono poniżej następujący szczegółowy opis.

Odkryliśmy, że zadziwiająco skutecznymi inhibitorami ICE są związki charakteryzujące się następującą nową kombinacją cech:

a) pierwszą i drugą resztą tworzącą wiązanie wodorowe, z których każda jest zdolna do tworzenia wiązania wodorowego z innym atomem łańcucha ICE, który to atom jest wybrany z grupy obejmującej karbonylowy tlen Arg-341, grupę amidową-NH- w Arg-341, karbonylowy tlen Ser-339 i grupę amidową-NH- w Ser-339;

b) pierwszą i drugą umiarkowanie hydrofobową resztę, z których każda jest zdolna do łączenia się z oddzielną wnęką (kieszonką) wiążącą ICE, gdy inhibitor wiąże się z enzymem; przy czym tak wnęka wiążącą jest wybrana z grupy składającej się wnęk wiążących P2, P3, P4 i P' oraz

c) resztą elektroujemną obejmującą jeden lub więcej atomów elektroujemnych, które są połączone z tym samym atomem w reszcie lub z atomami sąsiednimi, przy czym reszta ta jest zdolna do tworzenia jednego lub więcej wiązań wodorowych lub mostków elektrolitycznych z resztami we wnęce wiążącej Piw ICE.

Korzystnie, każda z umiarkowanie hydrofobowych reszt łącząca się z wnęką wiążącą P2 w ICE, łączy się z nią tak, że:

a) odległość od centrum masy umiarkowanie hydrofobowej reszty we wnęce wiążącej P2 do tlenu karbonylowego w Arg-341 ICE jest w zakresie około 0,71 nm i około 1,25 nm;

b) odległość od centrum masy umiarkowanie hydrofobowej reszty we wnęce wiążącej P2 do azotu grupy amidowej w Arg-341 ICE jest w zakresie około 0,6 nm i około 1,2 nm;

c) odległość od centrum masy umiarkowanie hydrofobowej reszty we wnęce wiążącej P2 do tlenu karbonylowego w Ser-339 ICE jest w zakresie około 0,37 nm i około 0,95 nm.

Korzystnie, umiarkowanie hydrofobowa reszta łącząca się z wnęką wiążącą P3 w ICE, łączy się z nią w taki sposób, że:

a) odległość od centrum masy umiarkowanie hydrofobowej reszty we wnęce wiążącej P3 do tlenu karbonylowego Arg-341 ICE jest w zakresie około 0,39 nm do około 0,95 nm;

b) odległość od centrum masy umiarkowanie hydrofobowej reszty we wnęce wiążącej P' do azotu grupy amidowej Arg-341 ICE jest w zakresie około 0,54 nm i około 1,1 nm; oraz

c) odległość od centrum masy umiarkowanie hydrofobowej reszty we wnęce wiążącej P' do tlenu karbonylowego Ser-339 ICE jest w zakresie około 0,7 nm i około 1,3 nm.

Korzystnie, umiarkowanie hydrofobowa reszta łącząca się z wnęką wiążącą P4 w ICE, łączy się z nią w taki sposób, że:

a) odległość od centrum masy umiarkowanie hydrofobowej reszty we wnęce wiążącej P4 do tlenu karbonylowego Arg-341 ICE jest w zakresie około 0,45 nm do około 0,75 nm;

185 693

b) odległość od centrum masy umiarkowanie hydrofobowej reszty we wnęce, wiążącej P4 do azotu grupy amidowej Arg-341 ICE jest w zakresie około 0,55 nm i około 0,85 nm; oraz

c) odległość od centrum masy umiarkowanie hydrofobowej reszty we wnęce wiążącej P4 do tlenu karbonylowego Ser-339 ICE jest w zakresie około 0,8 nm i około 1,1 nm.

Korzystnie, umiarkowanie hydrofobowa reszta łącząca się z wnęką wiążącą P w ICE, łączy się z nią w taki sposób, że:

a) odległość od centrum masy umiarkowanie hydrofobowej reszty we wnęce wiążącej P P' do tlenu karbonylowego Arg-341 ICE jest w zakresie około 1,1 nm do około 1,6 nm;

b) odległość od centrum masy umiarkowanie hydrofobowej reszty we wnęce wiążącej P do azotu grupy amidowej Arg-341 ICE -jest w zakresie około 1 nm i około 1,5 nm; oraz

c) odległość od centrum masy umiarkowanie hydrofobowej reszty we wnęce wiążącej P¹ do tlenu karbonylowego Ser-339 ICE jest w zakresie około 0,8 nm i około 1,2 nm.

Korzystnie, w związkach według wynalazku spełnione są wszystkie z powyższych warunków połączeń.

Dla specjalisty w tej dziedzinie techniki oczywiste będzie, że istnieje wiele sposobów projektowania inhibitorów według wynalazku. Te same sposoby stosować można do wyboru związku kandydata jako inhibitora ICE w badaniu skriningowym. Takie projektowanie i wybór można rozpocząć od doboru różnych reszt, które wypełniają wnęki wiążące.

Istnieje wiele sposobów doboru reszt wypełniających poszczególne wnęki wiążące. Sposoby te obejmują wizualne sprawdzenie modelu fizycznego lub modelu komputerowego centrum aktywnego i ręczne umieszczenie modeli wybranych reszt w różnych wnękach wiążących. Korzystać również można ze znanego i dostępnego modelowania komputerowego. Modelowanie takie obejmuje program QUANTA [Molecular Simulations, Inc., Burlington, MA, 1992], SYBYL [Molecular modeling Software, Tripos Associates, Inc., St. Louis, MO, 1992], AMBER [S.J. Weiner, P.A. Kollman, D.A. Case, U.C. Singh, C. Ghio, G. Alagona i P. Weiner, J, Am, Chem. Soc., vol. 106, str. 765-784 (1984)] lub CHARMM [B.R. Brooks, R.E. Bruccoleri, B.D. Olafson, D.J. Slates, S. Swaminathan i M. Karpłus, J, Comp. Chem.. vol. 4, str. 187-217 (1983)]. Po etapie modelowania przeprowadzić można etap zminimalizowania energii wykorzystując standardowy mechanizm molekularny siła-pola, taki jak CHARMM i AMBER. Ponadto, istnieje kilka bardziej specjalistycznych programów komputerowych, które mogą dopomóc w doborze reszt wiążących według wynalazku. Programy te obejmują:

1. GRID (P.J. Goodford, A Computational Procedurę for Determing Energetically Favorable Binding Sites on Biologically Important Macromolecules. J, Med. Chem., 28 str. 849857 (1985). GRID jest dostępny z Oxford University, Oxford, Wielka Brytania.

2. MCSS (A. Miranker, M. Karplus, Functionality Maps of Binding Sites: A Multiple Copy Simultaneous Search Method. Proteins: Structure, Function and Genetics, 11, str. 29-34 (1991)). MCSS jest dostępny z Molecular Simulations, Burlington, MA.

3. AUTODOCK (D.S. Goodsell, A.J. Olsen, Automated Docking of Substrates to Proteins by Simmulated Annealing. Proteins: Structure, Function and Genetics, 8, str. 195-202 (1990). AUTODOCK jest dostępny z Scripps Research Institute, La Jolla, CA.

4. DOCK (I.D. Kuntz, J.M. Blaney, S.J. Oatley, R. Langridge, T.E. Ferrin, A Geometrie Approach to Macromolecule-Ligand Interactions. J. Mol. Biol., 161, str. 269-288 (1982)). DOCK jest dostępny z University of California, San Francisco, CA.

Gdy tylko odpowiednie reszty wiążące zostaną wybrane, mogą być one zestawione w jeden inhibitor. Zestawienie to przeprowadzić można przez przyłączenie rozmaitych reszt do centralnego rusztowania. Ten proces zestawiania przeprowadzić można przykładowo na drodze wizualnego sprawdzenia i ręcznego zbudowania modelu i znów stosując oprogramowanie takiego jak Quanta lub Sybyl. Istnieje wiele innych programów pomocnych w doborze sposobów przyłączania rozmaitych reszt. Programy te obejmują:

1. CAVEAT (P.A. Barlett, G.T. Shea, S.J. Telfer, S. Waterman. CAVEAT: A Program to Facilitate the Structure-Derived Desing of Biological Active Molecules. W „Molecular Recognition in Chemical and Biological Problems”, Special Pub., Royal Chem. Soc., 78, str. 182-196 (1989)). CAYEAT jest dostępny z University of California, Berkeley, CA.

185 693

2. System baz danych 3D, taki jak MACCS-3D (MDL Information System, San Leandro, CA). Program ten był ostatnio omawiany przez Martina (Y.C. Martin, 3D Database Searching in Drug Design. J. Med. Chem.. 35, str. 2145-2154 (1992)).

3. HOOK (dostępny z Molecular Simulations, Burlington, MA).

Niezależnie od powyższych programów komputerowych wspomagających modelowanie związków-inhibitorów, inhbitory według wynalazku można konstruować „de novo”, wykorzystując albo puste centrum aktywne, albo ewentualnie włączając niektóre części znanych inhibitorów. Metody takie są dobrze znane w technice. Obejmują one, na przykład:

1. LUDI (H.J. Bohm, The Computer Program LUDI: A New Metod for the De Novo Design of Enzyme Inhibitors. J. Comp. Aid. Molec. Design, 6, 61-78 (1992)). LUDI jest dostępny z Biosym Technologies, San Diego, CA.

2. LEGEND (Y. Nishibata, A. Itai, Tetrahedron, 47, 8985 (1991)). LEGEN jest dostępny z Molecular Simulations, Burlington, MA.

3. LeapFrog (dostępny z Tripos associates, St. Louis, MO).

Korzystać można z kilku technik powszechnie stosowanych w modelowaniu leków (patrz np. N.C. Cohen; J.M. Blaney; C. Humblet; P. Gund; D.C. Barry, „Molecular Modeling Software and Methods for Medicinal Chemistry”, J, Med. Chem., 33, str. 883-894 (1990)). Podobnie w literaturze chemicznej istnieje wiele przykładów technik, które można stosować do projektowania konkretnego leku. Patrz np., M.A. Navia i M.A. Murcko, „The Use of Structural Information in Drug Design”, Current Opinions in Structural Biology, 2, str. 202210 (1992). Przykłady konkretnych publikacji obejmują: J.J. Baldwin i in., „Tienothipyran-2sulfonamides: Novel Topically Active Carbonic Anhydrase Inhibitors for the Treatment of Glaucoma”, J. Med. Chem,, 32, str. 2510-2513 (1989); K. Appelt i in„ „Design of Enzyme Inhibitors Using Iterative Protein Crystallographic Analysis” J. Med. Chem., 34, str. 19251934 (1991); oraz S.E. Ealick i in., „Application of Crystallographic and Modeling Methods in the Design of Purine Nucleotide Phosphorylase Inhibitors”, Proc. Nat. Acad. Sci. USA, 88, str. 11540-11544(1991).

Do przeprowadzenia oceny aktywności poszczególnych związków w hamowaniu enzymu, jak również oceny koniecznej w badaniu skriningowym związku kandydata do hamowania aktywności ICE stosować można wiele z konwencjonalnych technik. Ogólnie, techniki takie obejmują wyznaczanie rozmieszczenia i bliskości wiązania danej reszty, zajmowanej przestrzeni związanego inhibitora, energii deformacji wiązania danego związku i energii interakcji elektrostatycznych. Przykłady konwencjonalnych technik użytecznych do powyższych badań obejmują: mechanikę kwantową, mechanikę molekularną, dynamikę molekularną, metodę Monte Carlo, metodę badań systemowych i geometrię przestrzenną. (G.R. Marshall, Ann. Ref. Pharmacol. Toxicol., 27, str. 193 (1987)). Opracowano również konkretne oprogramowanie komputerowe do stosowania w takich metodach. Przykłady programów komputerowych do takich zastosowań obejmują: Gaussian 92, revision E.2 (M.J. Frisch, Gaussian, Inc„ Pittsburgh, PA ©1993) ; AMBER, wersja 4,0 (P.A. Kollman, University of California, San Francisco, ©1993); QUANTA/CHARMM [Molecular Simulation, Inc. Burlington, MA ©1992); oraz Insight II/Discover (Biosysm Technologies Inc., San Diego, CA ©1992). Programy te mogą być zaimplementowane, na przykład, z użyciem stacji roboczej Silicon Graphics Indigo 2 lub IBM RISC/6000 model 550. Inne systemy komputerowe i pakiety programowe będą znane i oczywiste do zastosowania przez specjalistów w tej dziedzinie techniki.

Różne klasy aktywnych inhibitorów ICE według wynalazku mogą w podobny sposób wchodzić w interakcje z różnymi wnękami wiążącymi w centrum aktywnum w ICE. Rozmieszczenie przestrzenne tych istotnych grup często określa się mianem farmakofora. Koncepcja farmakofora została dokładnie opisana w literaturze (D. Mayer, C.B. Naylor, I. Motoc i G.R. Marshall, J. Comp. Aided Molec. Design, vol. 1, str. 3-16 (1987); A. Hopfmger i B.J. Burkę, w Concepts and Applications of Molecular Similarity, M.A. Johnson i G.M. Maggiora, wyd., Wiley (1990)).

W różnych klasach inhibitorów ICE według wynalazku można stosować różne rusztowania lub struktury rdzeniowe, ale we wszystkich takich rdzeniach niezbędne reszty będą umieszczone w centrum aktywnym, tak aby miały miejsce konkretne interakcje niezbędne do

185 693 wiązania. Związki te najlepiej określa się w kategoriach ich zdolności do dopasowania się do farmakoforu, tj. ich podobieństwa strukturalnego względem kształtu i własności centrum aktywnego ICE.

Związki według wynalazku (C) są przedstawione wzorem σ:

w którym pierścień jest ewentualnie podstawiony jedną lub więcej grupami R, korzystnie 0, 1 lub 2; i w którym:

R] oznacza R₅-(A)_p-;

R₅ jest wybrany z grupy obejmującej:

-H,

-Ar_b

-CO-Ar,,

-SO₂-Ar„

-CO-R,,

-CO-O-Ry,

-SO₂-R9, /Ar!

-CO-N \R.o, /Αη

-SO,-N ' \R₁₀,

-CO-N i \R,o

-SO₂-N \R₁₀, każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej dowolny z a-aminokwasów:

p oznacza 2 lub 3;

Y oznacza -O-,-S- lub -NH;

R oznacza -H, -O-C^alkil, -NH(C^alkil),-N(C!.₆alkil), -S- Cj.₆alkil, - C^alkil, lub -Q₂;

każdy z Ry oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C,^alkilową ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawioną przez -OH, -F lub = O i ewentualnie podstawioną przez jedną grupę Αη;

każdy z R₁₀ jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -H lub prostą albo rozgałęzioną grupę C ^alkilową;

każdy z Ij jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -CH=CH-, -0-, -S-, -SO-, -SO₂-, -NR₁₀-, -NR_I0-CO-, -CO-, -O-CO-, -CO-O-, -CO-NR₁₀-, -O-CO-NR_l0-, -NR₁₀-CO-O-, -NR'_1O -CO-NR₁₀-, -SO₂-NR₁₀-, -NR₁₀-SO₂ lub -NR₁₀-SO₂-NR₁₀-,

185 693 każdy Ar, oznacza grupę cykliczną niezależnie wybraną ze zbioru obejmującego grupę arylową która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, grupę cykloalkilową która zawiera od 3 do 15 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, i ewentualnie jest skondensowana z pierścieniem benzenowym, i grupę heterocykliczną zawierającą 5 do 15 atomów w pierścieniu i 1 do 3 pierścieni, która zawiera co najmniej jeden heteroatom wybrany z -0-, -S-, -SO-, -SO₂-, =N- i -NH- i ewentualnie zawiera jedno lub więcej wiązań podwójnych, oraz ewentualnie obejmuje jeden lub więcej pierścieni aromatycznych, przy czym ta grupa cykliczna ewentualnie jest pojedynczo lub wielokrotnie podstawiona przez: -NH₂. -CO₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -NO₂, -CN, =0, -OH, -perfluoro-C| ₃alkil, O / \ ch₂, \ / lub Qg

O każdy z Q] jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -Αη, -Rg, -T_rRg i -(CH₂)| _{2 3}-T]-Rg;

każdy Q₂ jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -OH, -NH₂, -C0₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -N0₂, -CN, -CF₃ i O / \

CH₂;

\ /

O pod warunkiem, że gdy -Αη jest podstawiony przez grupę Q„ która zawiera jedną lub więcej dodatkowych grup - Αη, te dodatkowe grupy -Αη nie są podstawione przez Q,.

Korzystne związki wykonania C według wynalazku obejmują ale nie wyłącznie, związki o wzorach:

185 693

Korzystnymi związkami wykonania C według wynalazku są również takie związki, w których każdy z A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej α-aminokwasy: alanininę, histydynę, lizynę, fenyloalaninę, prolinę, tyrozynę, walinę, leucynę, izoleucynę, glutaminę, metioninę, homoprolinę, 3-(2-tienylo)alaninę oraz 3-(3-tienylo)alaninę.

Związki według następnego wykonania wynalazku (D) są przedstawione wzorem π:

w którym:

R, oznacza R₅- (A)_p-;

każdy z T, jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -CH=CH-, -0-, -S-, -S0-, -S0₂-, -NR₁₀-, -NR₁₀-CO-, -C0-, -0-C0-, -C0-0-, -CO-NR₁₀-, -O-CO-NR₎₀-, -NR₁₀-CO-O-, -NR₁₀-CO-NR₁₀-, -SO₂-NR_I0-, -NR₁₀-SO₂ i -NR₁₀-SO₂-NR₁₀-,

R₅ jest wybrany z grupy obejmującej -Η, -Ar,, -CO-Ar_1; -S0₂- Αη,-R,, -CO-K,, -CO-O-Rę, -SO₂-R5, /Ar,

-CO-N \R.o /Ar, so₂-n ''Rio?

-CO-N \R₁₀,

-so₂-n \R10?

185 693 każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej dowolny a-aminokwas;

p oznacza 2 lub 3;

każdy z R, oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C^alkilową ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawioną przez -OH lub -F i ewentualnie podstawioną przez grupę Ar,;

każdy z R₁₀ jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -H lub prostą albo rozgałęzioną grupę C,.₆alkilową

Ar, oznacza grupę cykliczną niezależnie wybraną ze zbioru obejmującego grupę arylową która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, grupę cykloalkilową która zawiera od 3 do 15 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, i ewentualnie jest skondensowana z pierścieniem benzenowym, i grupę heterocykliczną zawierającą 5 do 15 atomów w pierścieniu i 1 do 3 pierścieni, która zawiera co najmniej jeden heteroatom wybrany z -0-, -S-, -SO-, -SO₂-, =N- i -NH- i ewentualnie zawiera jedno lub więcej wiązań podwójnych, oraz ewentualnie obejmuje jeden lub więcej pierścieni aromatycznych, przy czym ta grupa cykliczna ewentualnie jest pojedynczo lub wielokrotnie podstawiona przez: -NH₂, -CO₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -NO₂, -CN, =0, -OH, -perfluoro-C, ₃alkil, O R, lub -IjRg.

/ \

CH₂ \ / o

Korzystnymi związkami według wykonania D według wynalazku są takie związki, w którym R_g oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C_Malkilową podstawioną Ar,, gdy Ar, oznacza fenyl.

Korzystne związki wykonania D według wynalazku obejmują ale nie wyłącznie, związki o wzorach:

18S 693

Korzystnymi związkami wykonania D według wynalazku są także związki, w których A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej α-aminokwasy: alanininę, histydynę, lizynę, fenyloalaninę, prolinę, tyrozynę, walinę, leucynę, izoleucynę, glutaminę, metioninę, homoprolinę, 3-(2-tienylo)alaninę oraz 3-(3-tienylo)alaninę.

Związki według kolejnego wykonania wynalazku (E) są przedstawione wzorem v:

w którym:

m oznacza 0, 1 lub 2;

T oznacza -CO₂H lub dowolną bioizosteryczną grupę zastępującą -CO₂H, wybraną spośród -CO-CH₂OH, -CO-NHOH, -SO₂-NHR, -SO₃H, -PO(OH)NH₂, -CHNHCN, -oso₃h, -CO-NHSO₂R₁₆, PO(OH)₂, -PO(OH)(OR₁₆), -PO(OH)(R_!6), -OPO(OH)₂, -OPO(OH) (OR₁₆), -OPO (OH) (R_l6), -NHPO(OH)₂ -NHPO (OH) (OR₁₆), -NHPO(OH) (R₁₆),

w których R,₅ oznacza -H, grupę -C^alkilową lub wiązanie wiążące T z (CH₂)_m;

185 693

R₁₆ oznacza grupę -C] ₆ alkilową;

^5

R₃ oznacza -CN, -COR₁₃ lub -CO-CO-N \Rio>

R₅ jest wybrany z grupy obejmującej -H, -AT], -CO-Ar„ -SO₂-Ar,, -R,, -CO-R,, -CO-O-R,, -SO₂-R), /Ar,

-CO-N \R₁₀, /Ar, so₂-n

-CO-N \R₁₀,

-SOj-N^ \R_I0;

każdy z A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej dowolny z aminokwasów;

p oznacza 2;

każdy z R, oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C,^alkilową ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawioną przez -OH, -F lub =0 i ewentualnie podstawioną przez jedną grupę Ar,, przy czym grupa alkilowa jest ewentualnie nienasycona;

każdy z T, jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -CH=CH-, -0-, -S-, -S0-, S0₂-, -NRio-, -NR₁₀-CO-, -C0-, -0-C0-, -C0-0-, -CO-NR₁₀-, -O-CO-NR₁₀-, -NR₁₀-CO-O-, NR₁₀-CO-NR₁₀-, -SO₂-NR_l0-, -NR,₀-SO₂ lub -NR₁₀-SO₂-NR_l0-, każdy z R,_o jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -H lub prostą albo rozgałęzioną grupę C,.₆ałkilową;

każdy z R,₃ jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej H, R^, Ar₂ i -CH₂-T,-Rj,· każdy z Ar,oznacza grupę cykliczną niezależnie wybraną ze zbioru obejmującego grupę ary Iową która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, grupę cykloalkilową, która zawiera od 3 do 15 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, i ewentualnie jest skondensowana z pierścieniem benzenowym, i grupę heterocykliczną zawierającą do 15 atomów w pierścieniu i 1 do 3 pierścieni, która zawiera co najmniej jeden heteroatom wybrany z -0-, -S-, -S0-, -S0₂-, =N- i -NH- i ewentualnie zawiera jedno lub więcej wiązań podwójnych, oraz ewentualnie obejmuje jeden lub więcej pierścieni aromatycznych, przy czym ta grupa cykliczna ewentualnie jest pojedynczo lub wielokrotnie podstawiona przez: -NH₂, -C0₂H, -Cl, -F,-Br,-J,-N0₂,-CN, =0,-OH,-perfluoro-C, ₃alkil, O lub-Q,;a / \

CH₂ \ / o każdy Ar₂ jest niezależnie wybrany z następujących grup, w których dowolny pierścień może być ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawiony przez -Q, i -Q₂:

185 693

każdy X niezależnie oznacza =N- lub -CH-, a każdy Y niezależnie oznacza -O- lub -S-;

każdy z Qj jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -Ar,, -O-Ar_1; -R, -T^R, i (CH₂) „.^-T.-R,; .

każdy z Q₂ jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -OH, -NH₂, -CO₂H, -Cl, -F, Br, -J, -NO₂, -CN, -CF₃ i O / \ ch₂ \ / o pod warunkiem, że gdy -Αη jest podstawiony przez grupę Q,, która zawiera jedną lub więcej dodatkowych grup -Ar,, te dodatkowe grupy -Αη, nie są podstawione przez Q_P

Korzystne związki wykonania E według wynalazku obejmują ale nie wyłącznie, związki o wzorach:

185 693

185 693

Korzystnymi związkami wykonania E według wynalazku są takie związki, w których A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej α-aminokwasy: alaninę, histydynę, lizynę, feny loalaninę, prolinę, tyrozynę, walinę, leucynę, izoleucynę glutaminę, metioninę, homoprolinę, 3-(2-tienylo)alaninę oraz 3-(3-tienylo)alaninę.

Związki według kolejnego wykonania wynalazku (F) są przedstawione wzorem δ:

w którym:

R, oznacza R₅- (A)_p-;

R₅ jest wybrany z grupy obejmującej:

-H,

-Ar„

-CO- Ai!,

-SO₂- Ar,,

-CO-Rg,

-CO-O-R,,

-SO₂-Rg, /Ar,

-CO-N \R.o, /Ar, so₂-n \R,o,

-CO-N \Rio> i

-so₂-n \Rl(b każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej dowolny a-aminokwas;

p oznacza 2 lub 3;

każdy Rg oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C^alkilową ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawioną przez -OH, -F lub = O i ewentualnie podstawioną przez jedną grupę Ar,;

każdy R_l0 jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -H lub prostą lub rozgałęzioną grupę C,.₆alkilową;

każdy z T, jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -CH=CH-, -0-, -S-, -S0-;

każdy Ar, oznacza grupę cykliczną niezależnie wybraną ze zbioru obejmującego grupę ary Iową która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, grupę cykloalkilową która zawiera od 3 do 15 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, i ewentualnie jest skondensowana z pierścieniem benzenowym, i grupę heterocykliczną zawierającą 5 do 15 atomów w pierścieniu i 1 do 3 pierścieni, która zawiera co najmniej jeden heteroatom wybrany z -0-, -S-, -SO-, -S0₂-, =N- i -NH- i ewentualnie zawiera jedno lub więcej wiązań podwójnych, oraz ewentualnie obejmuje jeden lub więcej pierścieni aromatycznych, przy czym

185 693 ta grupa cykliczna ewentualnie jest pojedynczo lub wielokrotnie podstawiona przez: -NH₂, -CO₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -NO₂, -CN, =0, -OH, -perfluoro-C] ₃alkil, O lub Qi;

/ \ ch₂ \ / o

każdy Ar₂ jest niezależnie wybrany z następujących grup, w których dowolny pierścień może być ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawiony przez -(/ i -Q₂:

(kk)

każdy z Q, jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej :

- Αη,

- O-Atj,

- R,, .

- Tj-Rg i

- (CH^-T.-Rg;

każdy z Q₂ jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -OH, -NH„ -CO₂H, -Cl, -F, Br, -J, -N0₂, -CN, -CF₃ i , O ' / \ch₂.

\ / ' o

pod warunkiem, że gdy -Ar! jest podstawiony przez grupę Q_]; która zawiera jedną lub więcej dodatkowych grup Αη, te dodatkowe grupy - Αη nie są podstawione przez (/;

każdy X jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej =N- i =CH-, a każdy Y jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -0-, -S- i -NH.

Korzystne związki wykonania F według wynalazku obejmują, ale nie wyłącznie, związki o wzorach:

185 693

185 693

Korzystnymi związkami wykonania F według wynalazku są takie związki, w których A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej α-aminokwasy: alanininę, histydynę, lizynę, fenyloalaninę, prolinę, tyrozynę, walinę, leucynę, izoleucynę, glutaminę, metioninę, homoprolinę, 3-(2-tienylo)alaninę oraz 3-(3-tienylo)alaninę.

Związki według wynalazku mają ciężar cząsteczkowy mniejszy lub równy do około 700 daltonów, a bardziej korzystnie pomiędzy około 400 i 600 daltonów. Takie korzystne związki mogą być łatwo absorbowane przez krwiobieg pacjenta po doustnym podaniu. Taka dostępność przy podawaniu doustnym sprawia, że związki są doskonałymi środkami do podawania doustnego przy leczeniu lub zapobieganiu chorobom związanym z IL-1.

Inhibitory ICE według wynalazku można syntetyzować stosując konwencjonalne sposoby. Korzystnie, związki te dogodnie syntetyzuje się z łatwo dostępnych materiałów wyjściowych.

Spośród znanych inhibitorów ICE związki według wynalazku należą do najłatwiej wytwarzanych. Opisane dotychczas inhibitory ICE często zawierają cztery lub więcej centrów chiralnych i liczne wiązania peptydowe. Stosunkowa łatwość, z jaką syntetyzować można związki według wynalazku, stwarza duże korzyści przy wytwarzaniu tych związków na skalę przemysłową.

Należy rozumieć, że związki według wynalazku mogą występować w rozmaitych równoważnych postaciach, w zależności od warunków, obejmujących wybór rozpuszczalnika, pH, i inne znane fachowcom w tej dziedzinie. Wszystkie takie postaci są wyraźnie objęte zakresem niniejszego wynalazku. W szczególności, wiele związków według wynalazku, a zwłaszcza te, które zawierają grupy aldehydowe lub ketonowe w R₃ i grupy kwasu karboksylowego w T, mogą przybrać postać hemi-ketalu (lub hemi-acetalu) lub postać uwodnioną jak przedstawiono poniżej:

(EQ1)

O /On

Rr~N-Xioh

H \ (O-Dg-ę-Rn

OH postać uwodniona

O (CJ^m-C^ On

Ri—N—Xi

H \ (at)g-C-R₁₃

O

Ri—N~Xi H ' (CH)g—C—Ri3 04 hemi-ketal lub hemi-acetal

185 693

W zależności od doboru rozpuszczalnika i innych warunków, znanych specjaliście w tej dziedzinie, związki według wynalazku mogą również występować w postaci acyloksyketalu, acyloksyacetalu, ketalu lub acetalu:

(EQ2) o

(CJ2)nr-Ck ' Uri

Ri—Xi

H ^x '0 (OOg—C—Rn OR

Rf—N-Xi

H '

Ri—H-Xi

H '

OR I (Ofe)g—ę—Rn

Acyloksyketal lub

Ketal

OR lub acetal acyloksyacetal

Ponadto, należy rozumieć, że postaci równoważne związków według wynalazku obejmować mogą postaci tautomeryczne. Wszystkie takie postaci są wyraźnie włączone w zakres niniejszego wynalazku.

Należy rozumieć, że związki według wynalazku można modyfikować odpowiednimi grupami funkcyjnymi dla zwiększenia selektywnych własności biologicznych. Takie modyfikacje są znane w technice i obejmują one sposoby zwiększania penetracji biologicznej do danego układu biologicznego (np. krwi, układu limfatycznego, ośrodkowego układu nerwowego), zwiększanie dostępności przy podawaniu doustnym, zwiększanie rozpuszczalności dla umożliwienia podawania na drodze iniekcji, zmianę metabolizmu lub zmianę szybkości wydzielania. Ponadto, związki według wynalazku można zmieniać do postaci proleków, tak że żądany związek tworzy się w organizmie pacjenta jako wynik działania procesu metabolicznego lub innych procesów biochemicznych na ten prolek. Przykładami takich postaci proleków jest ketal, acetal, oksym i hydrazon związków, które zawierają grupy ketonowe lub aldehydowe, zwłaszcza gdy występują one w grupie R₃ związków według wynalazku.

Związki według wynalazku są doskonałymi Ugandami dla ICE. Tak więc, związki te są zdolne do docelowego hamowania procesów w chorobach związanych z IL-1, takich jak konwersja prekursora IL-1 β w dojrzałą IL-Ιβ, i ostatecznie hamowania aktywności tego białka w chorobach zapalnych, chorobach autoagresyjnych i neurodegeneratywnych. Przykładowo, związki według wynalazku, hamując ICE hamują konwersję prekursora IL-Ιβ w dojrzałą IL-Ιβ. Ponieważ ICE ma zasadnicze znaczenie w wytwarzaniu dojrzałej IL-1, tak więc zahamowanie tego enzymu skutecznie blokuje zapoczątkowanie, skutków i objawów fizjologicznych związanych z IL-1 poprzez uniemożliwienie wytwarzania dojrzałej IL-1. Tak więc, w wyniku hamowania aktywności prekursora IL-Ιβ, związki według wynalazku skutecznie działają jako inhibitory IL-1.

Związki według wynalazku stosować można w konwencjonalny sposób do leczenia chorób, w których bierze udział IL-1. Sposoby leczenia, poziomy dawkowania i wymagania wybrać może specjalista w tej dziedzinie spośród dostępnych sposobów i technik. Przykładowo, związek według wynalazku można połączyć z farmaceutycznie dopuszczalną substancją pomocniczą i podawać go pacjentowi cierpiącemu na chorobę związaną z IL-1 w dopuszczalny farmaceutycznie sposób i w ilości skutecznej do złagodzenia stanu tej choroby.

Alternatywnie, związki według wynalazku stosować można w kompozycjach i sposobach leczenia lub zapobiegania chorobom związanym z IL-1 u ludzi przez dłuższy czas.

Związki w takich kompozycjach mogąbyć stosowane same lub razem z innymi związkami według wynalazku, w sposób zgodny z konwencjonalnym stosowaniem inhibitorów ICE w kompozycjach farmaceutycznych. Przykładowo, związek według wynalazku połączyć można z farmaceutycznie dopuszczalnymi adiuwantami stosowanymi do szczepionek i poda

185 693 wać w profilaktycznie skutecznej ilości aby przez dłuższy czas zabezpieczyć pacjenta przed chorobami związanymi z IL-1.

W celu zwiększenia skuteczności leczenia lub profilaktyki wobec różnych chorób związanych z IL-1, związki według wynalazku można podawać również razem z innymi inhibitorami ICE.

Ponadto, związki według wynalazku stosować można w kombinacji z innymi konwencjonalnymi środkami przeciwzapalnymi lub z inhibitorami metaloproteazy macierzy, inhibitorami lipoksygenazy i antagonistami cytokin, innych niż IL-Ιβ.

Dla zapobieżenia lub zwalczenia objawów chorób związanych z IL-1, takich jak zapalenie, związki według wynalazku można również podawać w kombinacji z immunomodulatorami (np. bropiryminą przeciwciałem przeciwko ludzkiemu interferonowi alfa, IL-2, GM-CSF, enkefaliną metioninową, interferonem alfa, ditiokarbaminianem dietylu, czynnikiem martwicy nowotworu, naltreksonem i rEPO), lub z prostaglandynami.

Gdy związki według wynalazku podaj e się w terapii łączonej wraz z innymi środkami, mogą być one podawane pacjentowi kolejno lub równocześnie. Alternatywnie, farmaceutyczne lub profilaktyczne kompozycje według wynalazku mogą zawierać kombinację inhibitora ICE według wynalazku i innego środka terapeutycznego lub profilaktycznego.

Kompozycje farmaceutyczne według wynalazku zawierają dowolny ze związków według wynalazku, ich farmaceutycznie dopuszczalne sole, oraz dowolny dopuszczalny farmaceutycznie nośnik, substancję pomocniczą lub rozcieńczalnik. Farmaceutycznie dopuszczalne nośniki, substancje pomocnicze i rozcieńczalniki, które mogą być stosowane w kompozycjach farmaceutycznych według wynalazku, obejmują, ale nie wyłącznie, wymieniacze jonowe, tlenek glinu, stearynian glinu, lecytynę, białka surowicy, takie jak albumina z ludzkiej surowicy, substancje buforujące, takie jak fosforany, glicynę, kwas sorbinowy, sorbinian potasu, mieszaniny częściowych glicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych pochodzenia roślinnego, wodę, sole lub elektrolity, takie jak siarczan protaminy, wodorofosforan disodu, wodorofosforan potasu, chlorek sodu, sole cynku, krzemionkę koloidalną, trikrzemian magnezu, poliwinylopirolidon, substancje na bazie celulozy, glikol polietylenowy, sól sodową karboksymetylocelulozy, poliakrylany, woski, polimery blokowe polietylen-polioksypropylen, poliglikol etylenu i lanolinę.

Kompozycje farmaceutyczne według wynalazku można podawać doustnie, pozajelitowe, przez inhalację, miejscowo, doodbytniczo, donosowo, dopoliczkowo, dopochwowo i ze wszczepionych zbiorników. Korzystne jest podawanie doustne. Kompozycje farmaceutyczne według wynalazku mogą zawierać dowolne konwencjonalne nietoksyczne i dopuszczalne farmaceutycznie nośniki, substancje pomocnicze i rozcieńczalniki. Stosowane tu określenie „pozajelitowo” obejmuje iniekcje podskórne, śródskóme, dożylne, domięśniowe, dostawowe, domaziówkowe, domostkowe, dooponowe, doogniskowe, doczaszkowe oraz podawanie na drodze infuzji.

Kompozycje farmaceutyczne według wynalazku mogą być w postaci sterylnych, nadających się do wstrzyknięć preparatów, na przykład w postaci sterylnych nadających się do wstrzykiwania wodnych lub oleistych zawiesin. Zawiesinę wytwarza się zgodnie ze sposobami znanymi w technice, stosując odpowiednie substancje dyspergujące lub zwilżające (takie jak, na przykład, Tween 80) lub środki zawieszające. Sterylne nadające się do wstrzyknięć preparaty mogą być również w postaci nadających się do wstrzykiwania roztworów lub zawiesin w nietoksycznym, dopuszczalnym do stosowania w podawaniu pozajelitowym, rozcieńczalniku lub rozpuszczalniku, na przykład w postaci roztworu w 1,3-butanodiolu. Spośród dopuszczalnych do stosowania rozcieńczalników i rozpuszczalników wymienić można mannitol, wodę, roztwór Ringera i izotoniczny roztwór chlorku sodu. Ponadto, korzystnie jako rozpuszczalnik lub środowisko zawieszające stosuje się sterylne, ciekłe oleje. Do tego celu stosować można dowolny łagodny ciekły olej, łącznie z syntetycznymi mono- lub diglilcerydami. Do wytwarzania preparatów do wstrzyknięć odpowiednie są kwasy tłuszczowy, takie jak kwas oleinowy i jego pochodne glicerydowe, jak również naturalne dopuszczalne farmaceutycznie oleje, takie jak olej z oliwek lub olej rycynowy, zwłaszcza w ich polioksyetylowa

185 693 nych postaciach. Te roztwory lub zawiesiny olejowe mogą również zawierać jako rozcieńczalnik lub substancję dyspergującą dhigołańcuchowy alkohol, taki jak Ph. Helv. lub podobny.

Kompozycje farmaceutyczne według wynalazku mogą być podawane doustnie w dowolnej nadającej się do podawania doustnego postaci użytkowej, łącznie z, ale nie wyłącznie, kapsułkami, tabletkami, zawiesinami i roztworami wodnymi. W przypadku tabletek do podawania doustnego, można stosować powszechnie stosowane nośniki, łącznie z laktozą i skrobią kukurydzianą. Zazwyczaj dodaje się również substancje smarujące, takie jak stearynian magnezu. W kapsułkach do podawania doustnego nadające się do stosowania rozcieńczalniki obejmują laktozę i suchą skrobię kukurydzianą. Gdy doustnie podaje się wodne zawiesiny, składnik aktywny łączy się z substancjami emulgującymi i zawieszającymi. W razie potrzeby dodać również można niektóre środki słodzące i/lub smakowo-zapachowe i/lub substancje barwiące.

Kompozycje farmaceutyczne według wynalazku podawać również można w postaci czopków do podawania doodbytniczego. Kompozycje takie wytwarza się przez zmieszanie związku według wynalazku z odpowiednią nie drażniącą substancją pomocniczą która jest stała w temperaturze pokojowej, ale ciekła w temperaturze odbytu, tak więc ulega stopieniu w odbycie, uwalniając składnik aktywny. Takie substancje pomocnicze obejmują ale nie wyłącznie, masło kakaowe, wosk pszczeli i poliglikole etylenowe.

Gdy żądane leczenie obejmuje miejsca lub narządy łatwo dostępne po zastosowaniu miejscowym, szczególnie użyteczne są kompozycje według wynalazku do podawania miejscowego. Do zastosowania miejscowego na skórę, kompozycje farmaceutyczne według wynalazku powinny być sporządzone w postaci odpowiedniej maści zawierającej związki aktywne zawieszone lub rozpuszczone w nośniku. Nośniki do podawania miejscowego związków według wynalazku obejmują ale nie wyłącznie, olej mineralny, ciekłą wazelinę, białą wazelinę, glikol propylenowy, związek polioksyetylen-polioksypropylen, emulgujący wosk i wodę. Alternatywnie, kompozycje farmaceutyczne mogą być sporządzane w postaci odpowiednich lotionów lub kremów zawierających związek aktywny zawieszony lub rozpuszczony w nośniku. Odpowiednie nośniki obejmują ale nie wyłącznie, olej mineralny, mono stearynian sorbitu, polysorbate 60, woski na bazie estrów cetylowych, alkohol cetearylowy, 2-oktylododekanol, alkohol benzylowy i wodę. Kompozycje farmaceutyczne według wynalazku mogą być również stosowane miejscowo do dolnych dróg jelitowych w postaci czopków doodbytniczych lub preparatów do podawania w lewatywie. W zakres wynalazku wchodzą również plastry miejscowo-przezskóme.

Kompozycje farmaceutyczne według wynalazku podawać można w postaci aerozolu do nosa lub przez inhalację. Kompozycje takie wytwarza się dobrze znanymi w technice sposobami i mogą być one sporządzone jako roztwory w soli, z zastosowaniem alkoholu benzylowego lub innych odpowiednich środków konserwujących, promotorów absorpcji zwiększających biodostępność, fluoropochodnych węglowodorów i/lub innych znanych w technice środków solubilizujących lub dyspergujących.

Choroby związane z IL-1, które można leczyć, lub też im zapobiegać stosując związki według wynalazku, obejmują ale nie wyłącznie, choroby zapalne, autoagresyjne i neurodegeneracyjne.

Choroby zapalne, które można leczyć, lub też im zapobiegać, obejmują na przykład, wstrząs septyczny, posocznicę i zespół niewydolności oddechowej u dorosłych. Choroby autoagresyjne obejmują na przykład, reumatoidalne zapalenie stawów, układowy liszaj rumieniowaty, twardzinę skóry, przewlekłe zapalenie tarczycy, chorobę Graves'a, autoagresyjne zapalenie żołądka, cukrzycę insulinozależną autoagresyjna anemia hemolityczna, autoagresyjna neutropenia, trombocytopenia, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, miastenia gravis i stwardnienie rozsiane. Docelowe choroby neurodegeneracyjne obejmują na przykład, stwardnienie zanikowe boczne, chorobę Alzheimer'a, chorobę Parkinsona i pierwotne stwardnienie boczne. Inhibitory ICE według wynalazku mogą być również stosowane jako środki wspomagające gojenie się ran. Wreszcie, ihibitory ICE według wynalazku stosować również można do leczenia chorób zakaźnych.

185 693

Aczkolwiek wynalazek niniejszy koncentruje się na stosowaniu ujawnionych w nim związków do leczenia i zapobiegania chorobom związanym z IL-1, związki według wynalazku mogąbyć również stosowane jako środki hamujące inne proteazy cysteinowe.

Związki według wynalazku są również użyteczne jako oddczynniki handlowe, które skuteczne wiążą się z ICE lub innymi proteazami cysternowymi. Jako odczynniki handlowe, związki według wynalazku i ich pochodne, mogą być stosowane do blokowania proteolizy danego peptydu lub mogąbyć derywatyzowane do wiązania się z trwałą żywicą jako substraty wiążące do stosowania w chromatografii powinowactwa. Te i inne zastosowania, charakterystyczne dla dostępnych w handlu inhibitorów proteazy cysteinowej, będą oczywiste dla fachowca w tej dziedzinie techniki.

W celu pełniejszego zrozumienia niniejszego wynalazku poniżej zamieszczono następujące przykłady. Przykłady te zamieszczono jedynie dla ilustracji i w żaden sposób nie ograniczają one zakresu wynalazku.

Przy kład 1

W następującym przykładzie przedstawiono sposób projektowania związku, który jest objęty niniejszym wynalazkiem:

Etap 1) Wybiera się 2 reszty tworzące wiązanie wodorowe w ICE, tutaj, łańcuch główny C=O i N-H w Arg-341.

Etap 2) Wybiera się rusztowanie, tutaj, pochodna pirydonu, upewniając się, że reszty tworzące wiązania wodorowe w rusztowaniu są zdolne do tworzenia zadowalających wiązań wodorowych z resztami tworzącymi wiązania wodorowe wybranymi w etapie 1. Potwierdzenie takie uzyskuje się stosując techniki mechaniki molekularnej do minimalizacji fragmentu rusztowania w kontekście centrum aktywnego ICE:

(Z1)

Etap 3) Wybiera się wnękę hydrofobową tutaj S2, jako następny cel, oraz resztę hydrofobową tutaj benzen. Dla uzyskania hydrofobowego nałożenia się minimalizuje się grupę benzenową w obrębie wnęki S2.

Etap 4) Wybiera się następną wnękę hydrofobową tutaj S4, jako następny cel, oraz resztę hydrofobową tutaj benzen. Dla uzyskania hydrofobowego nałożenia się minimalizuje się grupę benzenową w obrębie wnęki S4.

(Z3)

185 693

Etap 5) Wnęką polarną SI wypełnia się resztą elektroujemną, tutaj bocznym łańcuchem karboksylanowym dostarczonym przez kwas asparaginowy, w którym C-koniec zredukowano do aldehydu. Minimalizuje się dla zapewnienia, że karboksyłanowy łańcuch boczny pozostaje w korzystnej interakcji elektrostatycznej z polarną wnęką S1

Etap 6) Wiąże się rusztowanie z resztami z etapów 3, 4 i 5, korzystnie stosując minimalną liczbę wiązań, zgodnych z uzasadnioną chemicznie strukturą. Zmniejsza się całą złożoną cząsteczkę w centrum aktywnym ICE.

i²⁵)

Etap 7) Oblicza się energię cząsteczki, gdy ma ona konformację konieczną do wiązania się z ICE. Następnie minimalizuje się i ponownie oblicza się energię —, jest to energia konformacji wolnego związku. Energia odkształcenia wiązania potencjalnego inhibitora z ICE jest różnicą pomiędzy energią konformacji wolnego związku i energią konformacji związku związanego. Energia naprężenia powinna być mniejsza niż około 0,0418 kJ/mol. W przypadku gdy energia konformacji wiązania wynosi-0,0067 kJ/mol, a energia konformacji związku wolnego wynosi - 0,0498 kJ/mol, energia naprężenia równa się 0,0422 kJ/mol.

Etap 8) Wytworzono inhibitor zaprojektowany zgodnie z powyższymi etapami, a jego wartość Kj wynosiła 150 nM.

Przykład 2

Stosując opisane poniżej sposoby otrzymano wartości stałych hamowania (KJ i IC₅₀ dla kilku związków według wynalazku.

1. Test enzymatyczny z substratem widzialnym w UV

Badanie prowadzono z użyciem substratu sukcynylo-Tyr-Val-Ala-Asp-p-nitroanilid. Syntezę analogicznych substratów opisał L.A. Reiter (Int. J. Peptide Protein Res. 43, 87-96 (1994). Mieszanina do badań zawierała:

μΐ buforu (10 mM Tris, 1 mM DTT, 0,1% CHAPS @ pH 8,1) μΐ ICE (50 nM stężenie końcowe, szybkość 1 mOD/min) μΐ DMSO/mieszanina inhibitora μΐ 400 μΜ substratu (końcowe stężenie 80 μΜ)

100 μΐ całkowita objętość mieszaniny reakcyjnej.

Test z widzialnym ICE prowadzono na płytce do mikromianowania z 96 studzienkami. Bufor, ICE i DMSO (gdy jest obecny inhibitor) dodano do studzienek w wymienionej kolejności. Związki inkubowano w temperaturze pokojowej przez 15 minut, zaczynając od momentu, w którym wszystkie związki zostały umieszczone we wszystkich studzienkach. Czytnik płytek do mikromianowania ustawiono na temperaturę inkubacji 37°C. Po 15 minutach inkubacji bezpośrednio do studzienek dodano substratu i reakcję monitorowano przez badanie uwalniania chromoforu (pNA) przy 405 - 603 nm w 37°C przez 20 minut. Sporządzono liniowy wykres danych a szybkość obliczano w mOD/min. DMSO stosowano tylko w badaniach z inhibitorami, a bufor stosowano do uzupełniania objętości do 100 μΐ w pozostałych eksperymentach.

185 693

2. Badania enzymatyczne z substratem fluoroscencyjnym

Badanie prowadzono zasadniczo zgodnie z Thomberry i in. (Naturę 356. 768-774 (1992)), stosując substrat 17 przedstawiony w tym artykule. Substratem tym jest Acetylo-TyrVal-Ala-Asp-amino-4-metylokumaryna (AMC).

Zmieszano następujące składniki:

μΐ buforu (10 mM Tris, mM DTT,

0,1% CHAPS @pH 8,1) 1 μΐ ICE (stężenie końcowe 2-10 nM) μΐ roztworu DMSO/inhibitor μΐ 150 μΜ substratu (30 μΜ stężenie końcowe)

100 μΐ całkowita objętość mieszaniny reakcyjnej.

Badanie prowadzono na płytce do mikromianowania z 96 studzienkami. Do studzienek dodano buforu i ICE. Związki pozostawiono do inkubowania w 37°C na 15 minut, kontrolując temperaturę w studzienkach. Po 15 minutach inkubowania rozpoczęto reakcję przez bezpośrednie dodanie substratu do studzienki i monitorowano ją w 37°C przez 30 minut przez uwalnianie fluoroforu AMC przy użyciu fali wzbudzania o długości 380 nm i fali emisji o długości 460 nm. Sporządzono liniowy wykres danych dla każdej studzienki i wyznaczono szybkość w jednostkach fluorescencji na sekundę.

Dla określenia stałej hamowania enzymu (KJ łub sposobu hamowania (kompetytywny, bezkompetytywny i niekompetytywny), dane uzyskane w badaniach enzymu przy zmieniających się stężeniach inhibitora dopasowano komputerowo do standardowych równań kinetyki enzymu (patrz H. Segel, Enzyme Kinetics, Wiley-Interscience, 1975).

3. Badanie komórek

Badania IL-1 β z użyciem mieszanych populacji ludzkich jednojądrzastych komórek ludzkiej krwi obwodowej (PBMC) lub wzbogaconych przylegających komórek jednojądrzastych

Obróbkę pre-IL-Ιβ przez ICE można zmierzyć w hodowli komórek, przy użyciu różnych źródeł komórek. Z ludzkich PBMC pobranych od zdrowych dawców uzyskano mieszaną populację podtypów limfocytów i komórek jednojądrzastych, które wytwarzają wiele interleukin i cytokin w odpowiedzi na wiele typów stymulatorów fizjologicznych. Wzbogacone źródło normalnych monocytów do selektywnych badań produkcji cytokin przez aktywowane komórki otrzymano z przywierających jednojądrzastych komórek z PBMC.

Procedura eksperymentalna:

Przygotowano serie początkowych rozcieńczeń badanych związków w DMSO lub etanolu, z kolejnymi rozcieńczeniami w pożywce RPMI-10% FBS (zawierającej 2 mM Lglutaminy, 10 mM HEPES, 50 U i 50 ug/ml pen/strep), odpowiednio, aby otrzymać leki przy 4x końcowym badanym stężeniu, zawierającym 0,4% DMSO lub 0,4% etanolu. Końcowe stężenie DMSO wynosi 0,1% dla wszystkich rozcieńczonych środków. Miano stężenia, które obejmuje domniemaną wartość K, dla badanego związku wyznaczone w teście hamowania ICE stosuje się zasadniczo do pierwotnego skriningu związku.

Zwykle badano związki w 5-6 rozcieńczeniach i wykonano składową komórkową testu w powtórzeniu, z powtórzeniem oznaczeń ELISA dla każdego supematantu hodowli komórkowej.

Izolacja PBMC i test na IL-1

Komórki kożuszka wyizolowano z 0,568 litra ludzkiej krwi (o wydajności 40-45 ml końcowej objętości osocza z komórkami) rozcieńczono pożywką do 80 ml i nałożono po 10 ml zawiesiny komórek do każdej z probówek separacyjnych Leuko-PREP (Becton Dickinson). Po 15 minutach wirowania przy 1500-1888 xg, zassano warstwę osocze/pożywka, a następnie pipetą Pasteura zebrano warstwę komórek jednojądrzastych i przeniesiono do 15 ml stożkodennej probówki wirowniczej (Corning). Dodano pożywkę, aby doprowadzić do objętości 15 ml, komórki delikatnie wymieszano przez odwracanie i odwirowano przy 300 x g przez 15 minut. Osad PBMC ponownie zawieszono w niewielkiej objętości pożywki, komórki policzono i rozcieńczono do 6 x 10 komórek/ml.

W badaniu z komórkami, do każdej studzienki 24-studzienkowej płaskodennej płytki do hodowli (Corning) dodano 1,0 ml zawiesiny komórek, 0,5 ml rozcieńczenia badanego związ

185 693 ku i 0,5 ml roztworu LPC (Sigma #L-3012; 20 ng/ml roztworu wytworzonego w kompletnej pożywce RPMI; końcowe stężenie LPS 5 ng/ml). Do wymieszania zawartości studzienek wystarcza zazwyczaj dodatek 0,5 ml badanego związku i LPS. Przeprowadzono badania kontrolne z trzema mieszaninami na każde badanie, z samym LPS, badanie kontrolne z rozpuszczalnikiem-nośnikiem i/lub dodatkową pożywką do doprowadzenia końcowej objętości hodowli do 2,0 ml. Hodowle komórek inkubowano przez 16-18 godzin w 37°C w obecności 5% CO₂.

Pod koniec okresu inkubacji komórki zebrano i przeniesiono do 15 ml stożkodennych probówek wirowniczych. Po odwirowaniu przez 10 minut przy 200 x g, zebrano supematanty i przeniesiono do 1,5 probówek Eppendorfa. Należy zauważyć, do badań biochemicznych zawartości w ekstraktach cytozolowych pre-IL-Ιβ i/lub dojrzałej IL-Ιβ metodą western biot ting lub ELISA z surowicami odpornościowymi swoistymi wobec pre-IL-Ιβ stosować można osady komórek.

Izolacja przylegających komórek jednojądrzastych Wyizolowano PBMC i przygotowano jak opisano powyżej. Do studzienek najpierw dodano pożywkę (1,0 ml), a następnie 0,5 ml zawiesiny PBMC. Po 1 godzinie inkubowania, płytki delikatnie wytrząśnięto i nieprzylegające komórki odessano z każdej studzienki. Studzienki następnie przemyto delikatnie trzy razy 1,0 ml pożywki i w końcu zawieszono ponownie w 1,0 ml pożywki. Wzbogacenie dla przylegających komórek wynosiło 2,5-3,0 x 10⁵ komórek na studzienkę. Dodawanie badanych związków, LPS, warunki inkubowania komórek i obróbkę supematantów, prowadzono jak opisano powyżej.

ELISA

Do pomiaru dojrzałej IL-1 β stosowano zestaw Qantikine (R&D Systems). Badanie prowadzono zgodnie z zaleceniami producenta. Obserwowano poziomy dojrzałej IL-1 β w granicach około 1-3 ng/ml, zarówno w PBMC jak i kontrolach pozytywnych jednojądrzastych komórek przylegających. Badania ELISA prowadzono z rozcieńczeniami supematantów z kontroli pozytywnej 1:5, 1:10 i 1:20, aby wybrać optymalne rozcieńczenie dla supematantu w badanym panelu.

Zdolność hamującą związków przedstawiono w wartościach IC₅₀, która oznacza stężenie inhibitora, przy którym wykrywa się w supematancie 50% dojrzałej IL-1 β w porównaniu z kontrolą pozytywną.

Stosując opisane badania wyznaczono następujące wartości K, i IC₅₀ dla związków A do N. Wzory związków A do N zamieszczono za poniższą tabelą

Związek Κ,(μΜ, we wskazanych badaniach)

	UV-widzialny K, μΜ	Fluorescencja Kj μΜ	Komórki IC50(gM)
A	5.5		25.0
B	8.6		20.0
C	10		>30
D	4.7
E	3.2
F	0.15		2-4
G	4.8
H	0.023	0.0047	6-11
I	0.0072	0.0052	2.6
J	0.012	0.0039	5-7
K	0.010	0.002	2- 11
L	0.014
M	0.15
N	0.95

185 693

Wzory związków A do N;

185 693

185 693

Przy kład 3

Związki z przykładu 2 syntetyzowano, jak następuje:

H. KwasN-(N-acetylo-tyrozynylo-walinylo-pipekolilo)-3-amino-4-oksobutanowy

Etap A. N-(tert-butoksykarbonylopipekolilo)-4-amino-5-benzyloksy-2-oksotetrahvdrofuran

Reakcję kwasu N-tert-butoksykarbonylopipekolinowego (460 mg, 2,0 mmole) i N-alliloksykarbonylo-4-amino-5-benzyloksy-2-oksotetrahydrofuranu (530 mg, 1,82 mmola) prowadzono sposobem analogicznym do opisanego przez Chapmana (Bioorg. & Med. Chem. Lett. 1992, 2, 613-618) i otrzymano 654 mg związku tytułowego.

'H NMR (500 MHz, CDC1₃) (występuje w postaci rotamerów)) δ 7,35 (m, 5H), 6,88 (br s, 1H), 4,9-4,45 (m, 4H), 3,95 (br m, 2H), 3,06 (m, 1H), 2,9 (m, 1H), 2,7 (br m, 1H), 2,45 (m, 1H), 2,2 (m, 1H), 1,7-1,5 (m, 3H), 1,45 (dwa s, 9H).

Etap B. N-pipekolilo-4-amino-5-benzyloksy-2-oksotetrahydrofuran

N-(N-tert-butoksykarbonylopipekolilo)-4-amino-5-benzyloksy-2-okso-tetrahydrofuran (654 mg) rozpuszczono w 15 ml 25% roztworu kwasu trifluorooctowego w dichlorometanie i mieszano w temperaturze pokojowej. Mieszaninę zatężono i otrzymano żywicowatą pozostałość. Pozostałość tę rozpuszczono w dichlorometanie i przemyto 10% wodorowęglanem sodu. Warstwę organiczną wysuszono nad bezwodnym siarczanem sodu, przesączono i zatężono, uzyskując 422 mg związku tytułowego w postaci beżowej substancji stałej.

Ή NMR (500 MHz, CDC1₃) δ 7,38 (m, 5H) ,7,15 (d, 1H), 5,55 (d, 1H), 4,95-4,8 (m, 1H), 4,78 (m, 1H), 4,65 (d, 1H), 4,45 (m, 1H), 3,2 (m, 0,5H), 3,05 (m, 0,5H), 2,95 (m, 0,5H), 2,85 (m, 0,5H), 2,65 (m, 1H), 2,55-2,38 (m, 1H), 1,95 (m, 1H), 1,8 (m, 1H), 1,6 (m, 2H), 1,38 (m, 2H).

Etap C. N-iN-acetylo-tyrozynylo-walinylo-pipekolilo)-4-amino-5-benzyloksy-2-oksotetrahydrofuran

N-acetylo-tyrozynylo-walinę (464 mg, 1,44 mmola) i N-pipekolilo-4-amino-5-benzy-loksy2-oksotetrahydrofiiran (412 mg, 1,3 mmola) rozpuszczono w 5 ml dimetyloformamidu i 5 ml dichlorometanu i oziębiono do 0°C. Do oziębionego roztworu dodano 1 -hydroksy-benzotriazolu (HOBT; 210 mg, 1,56 mmola), a następnie chlorowodorku l-(3-dimetyloami-nopropylo) -3etylokarbodiimidu (EDC; 326 mg, 1,7 mmola). Po mieszaniu przez 18 godzin mieszaninę rozcieńczono octanem etylu i przemyto wodą, 10% roztworem wodorosiarczanu sodu, 10% roztworem wodorowęglanu sodu i wodą. Warstwę organiczną zatężono uzyskując surową substancję stałą, którą oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (SiO₂), eluując mieszaniną dichlorometan:izopropanol:pirydyna, 94:6:1, i otrzymano 370 mg związku tytułowego.

'H NMR (500 MHz, CD₃OD) (występuje zarówno w postaci diastereomerów, jak i rotamerów)) δ 7,35 (m, 5H), 7,05 (m, 2H), 6,68 (m, 2H), 5,65 & 5,25 (m, 1H), 4,9-3,95 (m, 8H),

185 693

3,4- 2,6 (m, 4H), 2,5-2,1 (m, 1H), 1,98 (s, 1H) , 1,9 (s, 1H), 1,85 (s, 1H), 1,8-1,6 (m, 2H), 1,551,3 (m, 4H), 0,95-0,85 (m, 6H).

Etap D. Kwas N-(N-acetylo-tvrozynvlo-walinvlo-nipekolilo)-3-amino-4-oksobutanowy

Do roztworu 100 mg N-(N-acetylo-tyrozynylo-walinylo-pipekolilo)-4-amino-5-benzyloksy-2-oksotetrahydrofuranu w 10 ml metanolu dodano 60 mg Pd(OH)₂ na węglu i mieszaninę pod balonem w atmosferze wodoru. Mieszaninę przesączono przez Celit i zatężono, otrzymując białą substancję stałą. Tę surową substancję rozpuszczono w 2 ml metanolu i roztarto z eterem diety Iowy m, otrzymując 26 mg związku tytułowego.

'H NMR (500 MHz, CD₃OD) (występuje zarówno w postaci diastereomerów, jak i rotamerów)) δ 7,1 (m, 2H), 6,7 (m, 2H), 5,2 (br m, 1H), 4,8-3,6 (m, 6H), 3,2-3,5 (m, 4H), 2,52,1 (m, 1H), 1,95 (trzy s, 3H), 1,9-1,3 (m, 6H), 1,1-0,7 (m, 6H).

Sposobem analogicznym do opisanego dla związku H wytworzono następujące związki:

J. Kwas N-[N-acetylo-tvrozynvlo-walinylo)-(4-hydroksyprolinylo)1-3-amino-4-oksobutanowy

Zamiast kwasu N-tert-butoksykarbonylopipekolinowego stosowano N-tert-butoksykarbonylo-4-benzyloksyprolinę.

L. Kwas N-[2-(N-acetvlo-tvrozvnylo-walinylo)-(S)-l,2,3,4-tetrahvdroizochinolino-3karbonylol-3-amino-oksobutanowy

Kwas N-tert-butoksykarbonylopipekolinowy zastąpiono kwasem (S)-N-tert-butoksykarbonylo-l,2,3,4-tetrahydroizochinolino-3-karboksylowym.

I. Kwas N-(N-acetylo-tyrozynYlo-walinylo)-(4-fenoksyprolinylo))-3-amino-4-oksobutanowy

Etap A. Ester metylowy N-tert-butoksykarbonvlo-4-fenoksyproliny

Do oziębionego roztworu (0°C) N-tert-butoksy-cis-4-hydroksyproliny (2,0 g, 8,15 mmola), fenolu (0,77 g, 8,15 mmola) i trifenylofosfiny (2,14 g, 8,15 mmola) w 20 ml tetrahydrofuranu w ciągu 30 minut wkroplono azodikarboksylan dietylu (1,4 ml, 9 mmola). Mieszaninę reakcyjną mieszano w temperaturze pokojowej przez 16 godzin, po czym zatężono, uzyskując lepką pozostałość. Surową pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (SiO₂), eluując mieszaniną octanu etylu i heksanu, 3:7, i otrzymano 1,89 g związku ty tułowego.

'H NMR (500 MHz, CDC1₃) δ 7,3 (m, 2H), 6,95 (m, 1H), 6,85 (d, 2H), 4,9 (br m, 1H), 4,55-4,15 (m, 2H), 3,88-3,65 (m, 1H), 3,70 (s, 3H), 2,58 (m, 1H), 2,22 (m, 1H), 1,4 (3 x s, 9H).

Etap B. Chlorowodorek estru metylowego 4-fenoksyproliny

Oziębiony roztwór (łaźnia lodowa) estru metylowego N-tert-butoksykarbonylo-4-fenoksyproliny (0,6 g) w 20 ml octanu etylu barbotowano bezwodnym chlorowodorem aż do nasycenia. Mieszaninę ogrzano do temperatury pokojowej i mieszano przez 3 godziny, a następnie zatężono, otrzymując 480 mg związku tytułowego.

'H NMR (500 MHz, CDC1₃) δ 7,22 (m, 2H), 6,95 (m, 1H), 6,83 (m, 2H), 5,1 (br., 1H), 4,6 (br m, 1H), 4,06 (br m, 1H), 3,75 (s, 3H), 3,55 (brm, 1H), 2,58 (m, 2H).

Etap C. Ester metylowy N-acetyło-tyrozynylo-walinylo-f 4-fenoksy)proliny

N-acetylo-tyrozynylo-walinę (0,524 g, 1,63 mmola) i ester metylowy 4-fenoksyproliny (0,381 g, 1,48 mmola) rozpuszczono w 4 ml dimetyloformamidu i 4 ml dichlorometanu i oziębiono do 0°C. Do oziębionego roztworu dodano diizopropyloetyloaminy (258 μΐ, 1,86 mmola), HOBT (0,24 g, 1,78 mmola) i EDC (0,37 g, 1,92 mmola) i mieszaninę reakcyjną mieszano przez 18 godzin. Mieszaninę rozcieńczono 400 ml octanu etylu i przemyto wodą 10% roztworem wodorosiarczanu sodu, 10% wodorowęglanu sodu i wodą. Warstwę organiczną zatężono, uzyskując pozostałość, którą oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (SiO₂), eluując mieszaniną CH₂Cl₂:I-PrOH:pirydyna, 94:6:1, i otrzymano 360 mg związku tytułowego.

'H NMR (500 MHz, CDC1₃ (występuje w postaci rotamerów)) δ 7,3 (m, 2H), 7,05 (m, 1H), 6,95 (d, 2H), 6,9-6,2 (4 x d, 4H), 5,05 (br s, 1H), 4,7-3,94 (m, 5H), 2,93 (m, 1H), 2,82 (m, 1H), 2,65 (m, 1H), 2,2 (m, 1H), 2,05 (m, 1H) , 1,95 (s, 3H), 1,86 (m, 1H), 0,98 (d, 3H), 0,88 (d, 3H).

Etap D. N-acetylo-tyrozynylo-walinylo-(4-fenoksy)prolina

Do roztworu estru metylowego N-acetylo-tyrozynylo-walinylo- (4-fenoksy)proliny (360 mg, 0,685 mmola) w 8 ml mieszaniny tetrahydrofuranu i wody (1:1) dodano wodorotlenku litu (57 mg,

185 693

1,37 mmola) i mieszaninę mieszano w temperatu rze pokojowej przez 1 godzinę. Mieszaninę zakwaszono dodatkiem 10% kwasu solnego, uzyskując biały osad, który zebrano i otrzymano 175 mg związku tytułowego.

Ή NMR (500 MHz, DMSO-d₆) δ 9,2 (br s, 1H) , 8,05-7,95 (m, 2H), 7,3 (m, 1H), 7,06,9 (m, 4H), 6,65 (d, 2H), 4,42 (m, 1H), 4,35 (m, 1H), 4,05-3,95 (m, 2H), 3,3 (br s, 2H), 2,75 (m, 1H), 2,55-2,38 (m, 2H), 2,2 (m, 1H), 2,0 (m, 1H), 1,7 (s, 3H), 0,95 (d, 3H), 0,85 (d, 3H).

Etap E. N-[N-acetvlo-tyrozynvlo-walinylo-(4-fenoksv)prolinylol-4-amino-5-benzyloksy -2-oksotetrahydrofuran

Związek tytułowy wytworzono sposobem opisanym dla związku H, etap A, przez reakcję N-acetylo-tyrozynylo-walinylo- ( 4-fenoksy) proliny i N-alliloksykarbonylo-4-amino-5benzyloksytetrahydrofiiranu.

Ή NMR (500 MHz, CDC1₃ (występuje w postaci diastereomerycznej mieszaniny 1:1 hemiacetalu) ) δ 7,8-6,3 (m, 17H) , 5,6 (d, 1H), 5,1-4,15 (m, 5H), 4,15-3,75 (m, 2H) , 2,952,15 (m, 5H), 2,15-1,95 (m, 1H), 1,9-1,85 (2 x s, 3H), 1,1-0,75 (m, 6H).

Etap F. Kwas N-[(N-acetylo-tYrozynylo-walinylo)-(4-fenoksy)prolinylo1-3-amino-4-oksobutanowy

Związek tytułowy wytworzono sposobem hydrogenolizy, opisanym dla związku E w etapie D.

Ή NMR (500 MHz, CD₃OD (występuje w postaci diastereomerycznej mieszaniny 1:1 hemiacetalu)) δ 7,25 (m, 2H), 7,10-6,85 (m, 5H), 6,65 (d, 2H), 5,1 (br m, 1H), 4,65-4,05 (m, 5H), 4,0-3,40 (m, 2H), 2,95-2,35 (m, 5H), 2,25 (m, 1H), 2,05 (m, 1H), 1,85 (s, 3H), 1,0 (d, 3H), 0,95 (d, 3H).

K. Kwas N-r(N-acetvlo-tvrozvnylo-walinylo)-(4-benzyloksv)prolinylol-3-amino-4-ok.sobutanowy

Etap A. Semikarbazon estru tert-butylowego kwasu N-(N-alliloksykarbonylo-4-benzyloksvprolinylo)-3-amino-4-oksobutanowego

Związek tytułowy wytworzono przez reakcję N-alliloksykarbonylo-4-benzyloksyproliny i semikarbazonu estru tert-butylowego kwasu 3-amino-4-oksobutanowego (T.L. Graybill i in., Abstract of papers, 206th National Meeting of the American Chemical Society, Abstract MEDI-235. Chicago, IL (1993)) w podobnych warunkach sprzęgania peptydu, jak opisano powyżej (związek H, etap C).

Ή NMR (500 MHz, CDC1₃) δ 9,05 (br s, 1H) , 7,85 (br m, 1H), 7,4-7,2 (m, 5H), 7,15 (br s, 1H), 6,55 (br s, 1H), 5,9 (m, 1H), 5,1-4,9 (br m, 2H), 4,65-4,4 (m, 4H), 4,2 (br m, 1H), 3,75-3,5 (m, 2H), 2,75-2,55 (m, 2H), 2,5 (br m, 1H), 2,25 (brm, 1H), 1,4 (s, 9H).

Etap B. Semikarbazon estru tert-butylowego kwasu N-(acetylo-tyrozynylo-walinylo-(4benzYloksvprolinvlo))-3-amino-4-oksobutanowego

Związek tytułowy wytworzono przez reakcję N-acetylo-tyrozynylo-waliny i semikarbazonu estru tert-butylowego kwasu N-(N-alliloksykarbonylo-4-benzyloksyprolinylo)-3-amino4-oksobutanowego w warunkach reakcji opisanych dla związku H, etap A.

Ή NMR (500 MHz, CD₃OD) δ 7,35-7,2 (m, 6H) , 7,0 (d, 2H), 6,65 (d, 2H), 4,85 (m, 1H), 4,6-4,45 (m, 4H), 4,3 (br m, 1H), 4,15 (m, 1H), 3,7 (m, 1H), 2,95 (m, 1H), 2,75-2,6 (m, 3H), 2,35 (m, 1H), 2,1 (m, 1H), 1,9 (s, 3H), 1,4 (s, 9H), 0,95 (d, 3H), 0,90 (s, 3H).

Etap C. Kwas N-(N-acetYlo-tyrozvnvlo-walinylo-(4-benzyloksYprolinvlo))-3-amino-4oksobutanowy

Semikarbazon estru tert-butylowego kwasu N-(N-acetylo-tyrozynylo-walinylo-(4benzyloksyprolinylo))-3-amino-4-oksobutanowego (270 mg) rozpuszczono w 10 ml 25% roztworu kwasu trifluorooctowego w dichlorometanie i mieszano w temperaturze pokojowej przez 3 godziny. Mieszaninę zatężono i otrzymano stałą pozostałość. Pozostałość tę rozpuszczono w 10 ml mieszaniny metanolu, kwasu octowego i 37% formaldehydu (3:1:1) i mieszano w temperaturze pokojowej przez 1 godzinę. Mieszaninę zatężono, a wytworzoną pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (SiO₂), eluując mieszaniną dichlorometan/metanol/kwas mrówkowy (100:5:0,5). Otrzymano 37 mg związku tytułowego.

185 693 *H NMR (500 ΜΗζ, CD₃OD (występuje w postaci diastereomerycznej mieszaniny 1:1 hemiacetalu)) δ 7,4-7,25 (m, 5H), 7,0 (d, 2H), 6,65 (d, 2H), 4,65-4,05 (m, 7H), 3,75-3,4 (m, 2H), 3,0-2,3 (m, 5H), 2,2-1,95 (m, 2H), 1,90 (d, 3H), 1,0 (d, 3H), 0, 95 (d, 3H).

Przykład 4

Stałe hamowania (K,) i wartości IC₅₀ dla kilku związków według wynalazku otrzymano w badaniach enzymu, stosując widzialny w UV substrat, oraz w badaniach z zastosowaniem komórek, jak opisano w przykładzie 2. We wskazanych testach otrzymano następujące wartości K, i IC₅₀ dla związków 7a, 7b, 20a-d, 21c-f, 22e, 25, 28, 33a-c, 36a, 39, 43, 47a, 47b, 54a1, 63, 69a, 69b, 84a i 84 b. W nawiasach podano odpowiadające oznaczenia literowe związków. Wzory związków przedstawiono w przykładach 2 i 5.

Związek	Badanie	Związek	Badanie
UV-widzialny K, (μΜ)	Komórki 150(μΜ)	UV-widzialny K, (μΜ)	Komórki ι5ο(μΜ)
7a	35		47a	0.019	2.1
7b	1.2		47b	0.027	1.8
20a (= Ę)	3.2		54a (=F)	0.15	2.7
20b	0.85	16.4	54b (=M)	0.15	9.1
20c(= N)	0,95		54c	1.2	>19.0
20d	0,1	6,2	54d	1.0
21c	0.64		54e	3.5
21d	0.24	4.8	54f	0.9
21e	0,22	2,9	54g (=G)	4.8	>20.0
21f	0,17	2,9	54h	0.97
22e	0.19		54i	0.054	2.4
25	6.2		54j	0.28
28	12.0		54k	0.085
33a(=A)	5.5	25.0	541	0.215	7.0
33b(= C)	10.0	>30.0	63 (=£»)	0.85	4.1
33c(= B)	8.6	20.0	69a (= R)	0.011	0.735
36a (=D)	4.7		69b (= S)	0.050	0.745
36b	0.8	17.0	84a(=V)	0.100	3.3
39	2.5		84b (= W)	0.019	0.50
43	20.0

Przykład 5

Związki z przykładu 4 syntetyzowano, jak następuje:

185 693

Ester metylowy kwasu 3-benzyloamino-4-okso-4,6,7,8-tetrahydro-pirolo[l,2-a]pirymidyno-6-karboksylowego (3).

Mieszaninę chlorowodorku estru etylowego kwasu (4S)-2-amino-l-pirolino-5-karboksylowego (1, 0,44 g, 2,38 mmola); otrzymanego w sposób analogiczny do wytwarzania estru metylowego, jak opisali Lee i Lown, J. Org. Chem.. 52, 5717-21 (1987)); 4-etoksy-metyleno2-fenylo-2-oksazolin-5-onu (2, 0,50 g, 2,31 mmola) i metanolami sodu (0,12 g, 2,22 mmola) w etanolu (10 ml) ogrzewano do wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez 2 godziny. Mieszaninę pozostawiono aby oziębiła się do temperatury pokojowej i zatężono pod próżnią. Pozostałość zawieszono w wodzie i dodawano IN kwa su siarkowego, aż pH osiągnęło wartość 1. Mieszaninę wodną ekstrahowano dichlorometanem, warstwę organiczną oddzielono i zatężono pod próżnią uzyskując 0,6 g pomarańczowej substancji stałej. Po chromatografii (szybka, SiO₂, 60% octan etylu/heksan, stopniowy wzrost gradientu rozpuszczalnika do 100% octanu etylu, następnie 10% metanol/dichlorometan) otrzymano 0,5 g pomarańczowej substancji stałej. Mieszaninę tej substancji stałej i cyjanku potasu (0,03 g, 0,5 mmola) w metanolu (10 ml) ogrzewano do wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez noc. Po oziębieniu mieszaninę reakcyjną zatężono pod próżnią i otrzymano żółtą substancję stałą. W wyniku chromatografii (szybka, SiO₂, 40% octan etylu/heksan, stopniowy wzrost gradientu rozpuszczalnika do 100% octanu etylu) uzyskano 0,22 g (31,6%) związku tytułowego:

Ή NMR (d₆-DMSO) δ 2,25 (m, 1H), 2,65 (m, 1H), 3,15 (m, 2H), 3,75 (s, 3H), 5,15 (dd, 1H), 7,5 (t, 2H), 7,6 (t, 1H), 7,95 (d, 2H), 8,6 (s, 1H), 9,5 (s, 1H).

Semikarbazon estru tert-butylowego kwasu (3S)-[(3-benzoiloamino-4-okso-4,6,7,8tetrahydropirolo[l,2-a]pirymidyno-6-karbonylo)-amino]-4-oksobutanowego (5a i 5b)

Mieszaninę estru etylowego kwasu 3-benzoiloamino-4-okso-4,6,7,8-tetrahydro-pirolo[l,2-a]pirymidyno-6-karboksylowego (3, 0,22 g, 0,70 mmola) i hydratu wodorotlenku litu (0,032 g, 0,76 mmola) w metanolu (5 ml) i tetrahydrofuranie (5 ml) mieszano przez 18 godzin w temperaturze pokojowej. Mieszaninę reakcyjną zatężono i otrzymano sól litową kwasu 3benzoiloamino-4-okso-4,6,7,8-tetrahydro-pirolo[l ,2-a]pirymidyno-6-karboksylowe-go (4) w postaci białej substancji stałej. Substancję tę stosowano w następnej reakcji bez dalszego oczyszczania.

185 693

Oziębioną do 0°C mieszaninę semikarbazonu estru tert-butylowego kwasu (3S)-amino4-okso-butanowego (0,163 g, 0,71 mmola; Graybill i in., Int. J, Protein Res., 44 , str. 173-83 (1994)) i soli litowej kwasu 3-benzoiloamino-4-okso-4,6,7,8-tetrahydro-pirolo[l,2-a]pirymidyno-6-kar-boksylowego (4) w dimetyloformamidzie (5 ml) i dichlorometanie (5 ml) potraktowano hydroksybenzotriazolem (0,104 g, 0,77 mmola) i chlorowodorkiem l-(3-dimetyloaminopropylo)-3-etylokarbodiimidu (0,148 g, 0,37 mmola). Mieszaninę reakcyjną pozostawiono, aby ogrzała się do temperatury pokojowej i mieszano przez 18 godzin, a następnie wylano do wody (50 ml) i ekstrahowano octanem etylu (2 x 50 ml). Połączone warstwy organiczne przemyto IM wodnym roztworem wodorosiarczanu sodu, rozcieńczono wodnym roztworem wodorowęglanu sodu (50 ml) i nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu. Warstwę zatężono pod próżnią i otrzymano 0,43 g żół tej substancji stałej. W wyniku chromatografii (szybka, SiO₂, wodorotlenek amonu/metanol/dichlorometan (1:1:99, stopniowy gradient, do 1:10:90) otrzymano 0,11 g (30,9%) diastereomeru o wyższym Rf (5a): ‘H NMR (500 MHz, CD₃OD) δ 1,45 (s, 9H), 2,29-2,35 (m, 1H), 2,6-2,7 (m, 2H), 2,8 (dd, 1H), 3,1-3,15 (m, 1H), 3,2-3,3 (m, 1H), 4,9-4,95 (m, 1H), 5,2 (dd, 1H), 7,25 (d, 1H), 7,5-7,55 (m, 2H), 7,557,6 (m, 1H), 7,95 (d, 2H), 8,9 (s, 1H) oraz 0,11 g (30,9%) diastereomeru o niższym Rf (5b) : Ή NMR (500 MHz, CD₃OD) δ 1,45 (s, 9H), 2,3-2,4 (m, 1H), 2,6-2,7 (m, 1H), 2,7-2,8 (m, 2H), 3,1-3,15 (m, 1H), 3,2-3,3 (m, 1H), 4,85-4,95 (m, 1H), 5,15 (dd, 1H), 7,25 (d, 1H), 7,55 (t, 2H), 7,95 (d, 2H), 8,9 (s, 1H). Diastereomery 5a i 5b otrzymano oddzielnie.

Kwas (3S)-[(3-benzoiloamino-4-okso-4,6,7,8-tetrahydropirolo[l,2-a]pirymidyno-6-karbonylo)-amino]-4-oksobutanowy (7a). Zawiesinę semikarbazonu estru tert-butylowego kwasu (3S)-[(3-benzoiloamino-4-okso-4,6,7,8-tetrahydro-pirolo[l,2-a]pirymidyno-6-karbonylo)-amino]4-okso-butanowego (5a, 0,11 g, 0,22 mmola) w dichlorometanie (7,5 ml) i kwasie trifluorooctowym (2,5 ml) mieszano przez 5 godzin. Mieszaninę reakcyjną zatężono pod próżnią pozostałość pochłodnięto w dichlorometanie, zatężono pod próżnią zawieszono w toluenie i zatężono pod próżnią uzyskując 0,07 g semikarbazonu kwasu (33)-[(3-benzoiloamino-4okso-4,6,7,8-tetrahydro-pirolo[l ,2-a]pirymidyno-6-karbonylo)-amino] -4-okso-butanowego (6a) w postaci białej substancji stałej. Substancję tę zawieszono w mieszaninie 37% wodnego roztworu formaldehydu, kwasu octowego i metanolu (1:1:5) i mieszano w temperaturze pokojowej przez 18 godzin. Mieszaninę reakcyjną zatężono pod próżnią a pozostałość zawieszono w acetonitrylu i zatężono pod próżnią uzyskując 0,1 g białej substancji stałej. W wyniku chromatografii (HPLC, odwrócona faza Cl8, eluowanie gradientem 1% do 75% mieszaniny acetonitryl/woda (buforowanej 0,1% kwasu trifluorooctowego)) otrzymano 0,05 g (60%) związku 7a w postaci białej substancji stałej: RT = 7,9 min. (HPLC, Cl8, odwrócona faza, 1 do 100% acetonitryl/woda (bufor 0,1% kwas trifluorooctowy); eluowanie gradientem 20 min.); 'H NMR (CD₃OD (występuje w postaci mieszaniny anomerów w postaci hemiacyloksyacetalu, 1:1) δ 2,25-2,4 (m, 1H), 2,45-2,8 (m, 4H), 3,05-3,15 (m, 1H), 4,25-4,35 (m, 1H), 4,55-4;6 (m, 1H), 5,1-5,2 (m, 1H), 7,45-7,65 (m, 3H), 7,9-8,0 (m, 2H), 8,9 (s, 1H).

Kwas (3S)-[(3-benzoiloamino-4-okso-4,6,7,8-tetrahydropirolo [1,2-a]pirymidyno-6karbonylo)-amino]-4-oksobutanowy (7b) wytworzono sposobem opisanym dla diastereomeru 7a i otrzymano 0,03 g (35%) związku 7b w postaci białej substancji stałej: RT = 8,1 min. (HPLC, C18 odwrócona faza, 1 do 100% acetonitryl/woda (bufor 0,1% kwas trifluorooctowy); 20 min. eluowanie gradientem);

Ή NMR (d ₆-DMSO (występuje w postaci mieszaniny anomerów w postaci hemiacyloksya cetalu, 1:1) δ 2,1-2,2 (m, 1H), 2,4 (d, 1H), 2,7-2,8 (m, 1H), 3,0-3,2 (m, 3H), 5,0 (dd, 1H) , 5,1-5,2 (m, 1H), 5,5 (s, 1H), 5,7-5,8 (m, 1H), 7,55 (t, 2H), 7,67 (t, 1H), 7,95 (d, 2H), 8,55 (s, 1H), 9,0-9,15 (m, 1H), 9,4-9,5 (m, 1H).

185 693

Ph

O i

Pb

a R = H b R - PhCH₂ c R = Ph (CH₂)₂ d R = Ph (CH₂)₃ e R = 4MeO-Ph (CH₂)₃ f R = 4H0-Ph (CH₂)₃

Kwasy imidazolo-2-karboksylowe wytworzono stosując modyfikacje opisanych sposobów (Yamaka i in., Chem. Pharm, Buli, 31, str. 4549-52 (1983)); Suzuki i in., J. Org. Chem... 38, str. 3571-75 (1973)); i Oliver i in. J. Org. Chem., 38, str. 1437-38 (1973)).

Kwas imidazolo-2-karboksylowy (13a) wytworzono według Curtis i Brown, J. Org. Chem.. 45, str. 4038-40 (1980).

Kwas 4-benzyloimidazolo-2-karboksylowy (13b) wyizolowano w postaci białawej substancji stałej; temp. topn. 153-155°C; IR (KBr) 3026-2624, 1630, 1515, 1498, 1438, 1405; Ή NMR (d-DMSO) δ 7,31 (5H, m), 7,Ϊ4 (1H, s), 3,95 (2H, s).

Kwas 4-(2-fenyloetylo)imidazolo-2-karboksylowy (13c) wyizolowano w postaci bladożółtej substancji stałej; temp. topn. 151-153°C; IR (KBr) 3054-2617, 1637, 1497, 1376; Ή NMR (d₆-DMSO) δ 7,27 (5H, m), 7,11 (1H, s), 2,92 (4H, s).

Kwas 4-(3-fenylopropylo)imidazolo-2-karboksyłowy (13d) wyizolowano w postaci bladożółtej substancji stałej; temp. topn. 148-150°C; IR (KBr) 3020-2615, 1636, 1509, 1498, 1383; Ή NMR (d₆-DMSO) δ 7,35-7,22 (5H, m), 7,01 (1H, s), 2, 62 (4H, m), 1,94 (2H, m).

Kwas 4-[3-(4-metoksyfenylo)propylo]imidazolo-2-karboksylowy (13e), wyizolowano w postaci białej krystalicznej substancji stałej; temp. topn. 155-156°C (rozkład); IR (KBr) 33002300, 1633, 1513, 1376, 1244; 'RNMR (d₆-DMSO) δ 9,50-7,50 (2H, bs), 7,15 (1H, s), 7,11 (2H, d, J = 8,5), 6,84 (2H, d, J = 8,5), 3,71 (3H, s), 2,60-2,50 (4H, m), 1,86 (2H, m)..

Analiza dla C|₄H₁₆N₂O₃.

Obliczono: C, 64,60; H, 6,20; N, 10,76.

Znaleziono: C, 64,45; H, 6,21; N, 10,70.

185 693

Kwas 4-[3-(4-hydroksyfenylo)propylo]imidazolo-2-kar-boksylowy (13f). Roztwór estru etylowego związku 13e (1,15 g, 4,0 mmola) w suchym dichlorometanie (50 ml) w temperaturze 0°C potraktowano tribromkiem boru (16 ml, 1,0 M roztwór w CH₂C1₂, 16,0 mmola). Po 15 minutach w temperaturze 0°C mieszaninę ogrzano do 25°C i mieszano przez 16 godzin. Mieszaninę reakcyjną oziębiono w łaźni lodowej i reakcję przerwano wkraplając wodę (20 ml). Wytworzoną mieszaninę mieszano krótko w temperaturze 25°C, a następnie przesączono. Przesącz dokładnie zobojętniono dodatkiem stałego NaHCO₃i otrzymano związek 13f (700 mg, 71%) w postaci białej substancji stałej.: temp. topn. 186-187°C (rozkład) (rekrystalizowany z MeOH); IR (KBr) 3500-2400, 2935, 16,40, 1516, 1396, 1232;

Ή NMR (d₆-DMSO) δ 9,83 (3H, bs), 7,16 (1H, s), 6,98 (2H, d, J = 8,2), 6,66 (2H, d, J = 8,2), 2,60-2,40 (4H, m), 1,84 (2H, m).

Analiza dla C₁₃H₁₄N₂O₃.

Obliczono: C, 63,40; H, 5,73; N, 11,38.

Znaleziono: C, 62,96; H, 5,70; N, 11,27.

(2R,S, 3S) N²-tert-butoksykarbonylo-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-Lalaninoamid (14).

Do roztworu (2R,S, 3S) 3-(N-alliloksykarbonylo)amino-2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofuranu (Chapman, Biorg, Med, Chem. Lett.. 2, str. 613-618 (1992); (2,91 g, 10 mmoli)), N-tert-butoksykarbonylo-L-alaniny (2,08 g, 11 mmoli) i chlorku bis(trifenylofosfino)palladu (II) w dichlorometanie wkroplono wodorku tri-n-butylocyny (4,0 ml, 14,9 mmola) aż kolor roztworu stał się ciemnopomarańczowy. Dodano hydroksybenzotriazolu (2,70 g, 20 mmoli) i mieszaninę oziębiono do 0°C. Dodano chlorowodorku l-(3-dimetyloamino-propylo)-3etylokarbodiimidu (2,30 g, 12 mmoli), po czym mieszaninę pozostawiono aby powoli ogrzała się do temperatury pokojowej w ciągu 4 godzin. Mieszaninę rozcieńczono octanem etylu (250 ml) i przemyto IN kwasem solnym (3 x 150 ml), nasyconym wodnym roztworem wodorowęglanu sodu (3 x 150 ml) i solanką (2 x 150 ml), po czym wysuszono (MgSO₄) ,przesączono i zatężono. Surowy produkt oczyszczono metodą chromatografii kolumnowej (50-70% octan etylu/heksan) i otrzymano 3,17 g (84%) mieszaniny diastereomerów. Pa rekrystalizacji (octan etylu-heksan) uzyskano bezbarwne kryształy: temp. topn. 132-145°C; IR (KBr) 3357, 3345, 1781, 1688, 1661, 1535, 1517, 1165;

Ή NMR (d_ć-DMSO) δ 8,49 (d, J = 6,8), 8,23 (d, J = 7,4), 7,40 (5H, m), 7,01 (1H, m), 5,68 (d, J = 5,0), 4,75 (m), 4,31 (m), 3,97 (1H, m), 2,82 (m), 3,11 (m), 2,82 (m), 2,59 (m), 2,45 (m), 1,40 (9H, s), 1,20 (d, J= 7,2), 1,16 (d, J = 7,2).

Analiza dla C₁₉H₂₆N₂O₆.

Obliczono: C, 60,31; H,6,92; N, 7,40.

Znaleziono: C, 60,30; H,6,91; N, 7,38.

(2R,S, 3S) tert-butoksykarbonylo-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanyIo)-Lprolinoamid (15) wytworzono metodą opisaną dla związku 14 i otrzymano 1,64 g (81%) bezbarwnej szklistej substancji. IR (KBr) 3317, 2978,1797, 1697, 1670, 1546, 1400, 1366, 1164, 1121; Ή NMR (CDC1₃) δ 7,68 (1H, brm), 7,35 (5H, m); 5,53 (d, J = 5,2), 5,43 (s), 4,93-4,61 (m), 4,44 (m), 4,25 (brm), 3,39 (2H, brm), 3,10-2,81 (1H, m), 2,44 (1H, m), 2,32 (brm), 1,88 (brm), 1,67 (brm), 1,42 (9H, s).

(2R,S, 3S) N-(N-tert-butoksykarbonylo-(4(R)-fenoksy-L-prolinylo)-3-amino-2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran (16) wytworzono metodą opisaną dla związku 14 i otrzymano 530 mg (84%) bezbarwnej amorficznej substancji stałej: 'H NMR (CDC1₃) δ 7,65 (1H, m), 7,4-7,2 (7H, m), 6,95 (1H, m), 6,85 (1H, m), 5,55 (1H, d), 4,95 (1H, d), 4,8-4,7 (1H, brm), 4,65 (1H, d), 4,55-4,45 (1H, brm), 4,4-4,3 (0,5H, brm), 3,95-3,85 (0,5H, brm), 3,75-3,58 (2H, m), 2,95-2,8 (1H, m\ 2,7-2,55 (1H, m), 2,54-2,4 (1H, m), 2,35-2,2 (1H, m) ,1,4 (9H, s).

(2R, S, 3 S) N - [4-(3 -fenylopropylo)imidazolo-2-karbonylo] -N-(tetrahydro-2-benzylo-ksy4-okso-3-furanylo)-L-alaninoamid (17d). Do roztworu (2R,S, 3S) N²-tert-butoksykar-bonylo-N(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-L-alaninoamidu (14) (1,00 g, 2,64 mmola) w dichlorometanie (7 ml) w temperaturze 0°C dodano kwasu trifluorooctowego (7 ml). Mieszaninę mieszano w temperaturze 0°C przez 75 minut. Mieszaninę zatężono, a pozostałość potraktowano eterem dietylowym, po czym eter usunięto pod próżnią. Procedurę tę powtórzono dwa

185 693 razy i otrzymano bladożółtą szklistą substancję. Substancję tę rozpuszczono w DMF (20 ml). Następnie do roztworu tego dodano diizopropyloetyloaminy (1,38 ml, 7,92 mmola), a następnie kwasu 4-(3-fenylopropylo)imidazolo-2-karboksylowego (13d) (0,67 g, 290 mmoli), chlorowodorku l-(3-dimetyloaminopropylo)-3-etylokarbodiimidu (0,56 g, 2,90 mmola) i hydroksybenzotriazolu (0,71 g, 5,28 mmola).

Mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez 20 godzin, po czym przelano do solanki. Mieszaninę esktrahowano octanem etylu (3 x 50 ml). Połączone ekstrakty organiczne przemyto nasyconym wodnym roztworem wodorowęglanu sodu (2 x 100 ml) i solanką (2 x 100 ml), wysuszono (MgSO₄), przesączono i zatężono. Pozostałość oczyszczono metodą chromatografii kolumnowej (octan etylu) i otrzymano 0,99 g (76%) związku 17d w postaci mieszaniny diastereomerów: IR (KBr) 3293, 3064, 2937, 1793, 1650, 1530, 1451, 1446, 1119; Ή NMR (CDC1₃) δ 7,96 (brm), 7,62 (brd), 7,36-7,10 (10H, m), 6,88 (s), 6,86 (s), 5,53 (d, J =5,2), 5,48 (s), 4,87-4,52 (4H, m), 3,11-2,38 (2H, m), 2,65 (4H, m), 1,99 (2H, m), 1,47 (d, J = 6,9), 1,46 (d, J = 7,0).

W podobny sposób wytworzono następujące związki: (2R,S, 3S) N²-(imidazolo-2karbonylo)-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-L-alaninoamid (17a) wyizolowano w postaci bladożółtej substancji stałej: IR (KBr) 3289, 3056, 2937, 1793, 1664, 1642, 1528, 1453, 1440, 1124; Ή NMR (d-DMSO) δ 13,13 (1H, brs), 8,67 (d, J = 7,0), 8,48 (d, J = 7,8), 8,29 (d, J = 6,8), 8,25 (d, J = 7,6), 7,40-7,34 (6H, m), 7,11 (1H, s), 5,69 (d, J = 5,0), 5,49 (d, J = 0,8), 4,85-4,31 (4H, m), 3,19-2,42 (2H, m), 1,38 (d, J = 7,4), 1,34 (d, J= 7,4).

(2R,S, 3S) N²-(4-benzyloimidazolo-2-karbonylo)-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3furanylo)-L-alaninoamid (17b) wyizolowano (75%) w postaci bladożółtej szklistej substancji: IR (KBr) 3294, 3031, 2937, 1792, 1650, 1530, 1453, 1444, 1119; Ή NMR (CDC13) δ 7,99 (brm), 7,75 (brd), 7,36-7,11 (10H, m), 6,81 (1H, s), 5,51, 5,45 (d, s, J = 5,3), 4,85-4,47 (4H, m), 3,95 (2H, s), 3,04-2,72 (1H, m), 2,48-2,35 (1H, m), 1,44 (d, J = 6,9), 1,43 (d, J = 7,1). (2R,S, 3S) N²-[4-(2-fenyloetylo)imidazolo-2-karbonylo]-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso3-furanylo)-L-alaninoamid (17c) wyizolowano (79%) w postaci bladożółtej szklistej substancji: IR (KBr) 3292, 3029, 2936, 1793, 1650, 1530, 1453, 1444, 1119; Ή NMR (CDC13) δ 8,06 (brm), 7,70 (brs), 7,39-7,15 (10H, m), 6,82 (s), 6,81 (s), 5,52 (d, J =5,2), 5,48 (s), 4,87-4,53 (4H, m), 2,95 (4H, m), 3,14-2,37 (2H, m), 1,48 (d, J = 6,5), 1,45 (d, J = 6,7). (2R,S, 3S) l-[4(2-fenyioetylo)imidazolo-2-karbonylo]-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-L-prolinoamid (18c) wyizolowano (79%) w postaci bladożółtej szklistej substancji: IR (KBr) 3422, 2959, 1795, 1685, 1611, 1497, 1116; Ή NMR (d-DMSO) δ 12,78-12,59 (1H, m), 8,61-8,34 (1H, m), 7,39-7,22 (10H, m), 6,99-6,61 (1H, m), 5,71-5,26 (1H, m), 4,85-4,02 (4H, m), 3,63 (1H, m), 3,18-1,74 (11H, m).

(2R,S, 3S) 1 -[4-(3-fenylopropylo)imidazolo-2-karbonylo]-N-(tetrahydro-2-benzyloksy5-okso-3-furanylo)-L-prolinoamid (18d) wyizolowano (87%) w postaci bezbarwnej szklistej substancji: IR (CH₂C1₂) 3422, 3214, 2945, 1794, 1685, 1604, 1496, 1117; Ή NMR (d₆-DMSO) δ 12,71 (1H, brm), 8,61-8,34 (1H, m), 7,45-7,18 (10H, m), 7,05-6,64 (1H, m), 5,70-5,28 (1H, m), 4,85-4,02 (4H, m), 3,62 (1H, m), 3,18-1,71 (13H, m).

(2R,S, 3S) l-{4-[3-(4-metoksyfenylo)propyloimidazolo-2-karbonylo}-N-(tetrahydro-2benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-L-prolinoamid (18e) wyizolowano (72%) w postaci białej szklistej substancji stałej: temp. topn. 62-65°C; (IR) (KBr) 3213, 2937, 1793, 1680, 1606, 1512, 1245; Ή NMR (d₆-DMSO) δ 12,71, 12,67, 12,58 (1H, 3 x bs), 8,60-8,30 (1H, m), 7,40-7,20 (5H, m), 7,15-6,55 (5H, m), 5,66-5,20 (1H, m), 4,81-4,59 (2H, m), 4,55-4,05 (2H, m), 3,71 (3H, s), 3,65-3,45 (1H, m), 3,15-1,50 (13H, m). FABSMS m/e 547 (M⁺, 100%), 439, 412, 340, 312,243, 177, 154.

(2R,S, 3S) l-{4-[3-(4-hydroksyfenylo)propylo]imidazo-lo-2-karbonylo}-N-(tetrahydro2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-L-prolinoamid (18f) wyizolowano (70%) w postaci jasnożółtej szklistej substancji stałej: temp. topn. 86-90°C; IR (KBr) 3298, 1790, 1669, 1606, 1515, 1242; Ή NMR (d₆-DMSO) δ 12,66, 12,56 (1H, 2 x bs), 9,14 (1H, s), 8,57-8,30 (1H, m), 7,367,30 (5H, m), 7,02-6,83 (3H, m), 6,70-6,57 (2H, m), 5,65-5,28 (1H, m), 4,80-4,49 (2H, m), 4,50-4,05 (2H, m), 3,65-3,45 (1H, m), 3,15-1,55 (13H, m). FABMS m/e 533 (M⁺, 100%) 425, 298,229, 176, 154.

185 693

- {5 - [3 -(4-metoksyfenylo)propylo]-1 H-imidazolo-2-karbonylo} -4(R)-fenoksypirolidyno-2(S)-karbonylo-(tetrahydro-2(R,S)-benzyloksy-5-oksofuran-3(S)-ylo)amid (19e) wyizolowano (77%) w postaci klarownej bezbarwnej amorficznej substancji stałej. 'H NMR (CDC1₃) δ 9,95-9,75 (IH, m), 7,95 (IH, brs), 7,40-7,2 (7H, m), 7,2-6,78 (7H, m), 5,65-5,6 (IH, m), 5,55-5,45 (IH, m), 5,3-5,2 (IH, m), 5,15-5,0 (IH, m), 4,95-4,75 (IH, m), 4,7-4,6 (IH, m), 4,54,4 (IH, m), 4,35-4,25 (IH, m), 3,8 (3H, s), 3,05-1,75 (10H, m).

Kwas (3S) 3-{N-[4-(3-fenylopropylo)imidazolo-2-karbonylo]-L-alaninylo}amino-4-ok.sobutanowy (20d). Mieszaninę (2R,S, 3S) N²-[4-(3-fenylopropylo)imidazolo-2-karbonylo]-N(tetrahydro-2-benzyloksy-4-okso-3-furanylo)-L-alaninoamidu (0,93 g, 1,90 mmola) i 10% palladu na węglu aktywnym (0,93 g) w metanolu (100 ml) mieszano w atmosferze wodoru przez 5 godzin. Wytworzoną mieszaninę przesączono i zatężono, uzyskując bezbarwną szklistą substancję. Po re krystalizacji z mieszaniny metanolu i eteru dietylowego otrzymano 401 mg (53%) związku 20d w postaci bezbarwnej substancji stałej; temp. topn. 94-96°C; [a]D²⁷ +16,4° (c 0,5, MeOH); IR (KBr) 3300, 3287, 1786, 1732, 1659, 1651, 1532, 1451; Ή NMR (CD3OD) δ 7,19 (5H, m), 6,91 (IH, s), 4,60-4,46 (2H, m), 4,27 (IH, m), 2,63 (4H, m), 2,752,40 (2H, m), 1,96 (2H, m), 1,44 (3H, d, J = 7,0).

W podobny sposób wytworzono następujące związki: Kwas (3S) 3-[N-(imidazolo-2karbonylo)-L-alaninylo]amino-4-oksobutanowy (20a, Ę) wyizolowano (83%) w postaci bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 115°C; [a]_D ²⁵+4,4° (c 0,5, MeOH); IR (KBr) 3303, 1782, 1658, 1650, 1563, 1521, 1454; Ή NMR (CD₃OD) δ 7,18 (2H, s), 4,55 (2H, m), 4,27 (IH, m), 2,56 (2H, m), 1,45 (d, J = 7,1), 1,44 (d, J = 7,0).

Kwas (3S) 3-[N-(4-benzyloimidazolo-2-karbonylo)-L-alaninylo]amino-4-oksobutanowy (20b) wyizolowano (56%) w postaci bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 113-115°C; [a]/⁹ +18,2° (c 0,5, MeOH). IR (KBr) 3301, 3288, 1783, 1727, 1650, 1521, 1452; Ή NMR (CD₃OD) δ 7,25 (5H, m), 6,90 (IH, s), 4,59-4,45 (2H, m), 4,26 (IH, m), 3,95 (2H, s), 2,742,39 (2H, m), 1,42 (3H, d, J = 7,0).

Analiza dla C_]8H₂₀N₄O₅.

Obliczono: C, 56,69; H, 5,55; N, 14,69.

Znaleziono: C, 57,06; H, 5,54; N, 14,41.

Kwas (3S) 3-{N-[4-(2-fenyloetylo)imidazolo-2-karbonylo]-L-alaninylo}amino-4-oksobutanowy (20c; N) wyizolowano (53%) w postaci bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 102-104°C; [a]_D ²⁷ +13,7° (c 0,5, MeOH); IR (KBr) 3299, 3289, 1785, 1732, 1531, 1452; Ή NMR (CD₃OD) δ 7,20 (5H, m), 6,82 (IH, s), 4,60-4,46 (2H, m), 4,29 (IH, m), 2,92 (4H, s). 2,76-2,41 (2H, m), 1,44 (3H, 2 x d, J = 7,1).

Analiza dla C₁₉H₂,N₄O₅.

Obliczono: Ć, 56,43; H, 5,98; N, 13,85.

Znaleziono: C, 56,65; H, 5,84; N, 13,91.

Kwas (3S) 3-{N-[4-(2-fenyloetylo)imidazolo-2-karbonylo]-L-prolinylo}amino-4-oksobutanowy (21c) wyizolowano (85%) w postaci szklistej bezbarwnej substancji; temp. topn. 101-103° (metanol-eter dietylowy); [a]/-63,8° (c 0,25, MeOH); IR (KBr) 3275, 1784, 1728, 1664, 1606, 1498, 1429; Ή NMR (CD₃OD) δ 7,24 (5H, m), 6,83 (s), 6,79 (s), 4,58-4,14 (3H, m), 3,69 (IH, m), 2,93 (4H, brs), 2,75-1,99 (6H, m).

Analiza dla C₂|H24N₄O₅ H₂O.

Obliczono: C, 58,60; H, 6,90; N, 13,02.

Znaleziono: C, 58,34; H, 5,96; N, 12,67.

Kwas (3S) 3-{N-[4-(3-fenylopropylo)imidazolo-2-karbonylo]-L-prolinylo}amino-4-ok.sobutanowy (21d) wyizolowano (81%) w postaci szklistej bezbarwnej substancji; temp. topn. 91-94°C; (metanol-eter dietylowy); [a] _D ² -68° (c 0,25, MeOH); IR (KBr) 3277, 2939, 1784, 1727, 1662, 1606, 1498, 1429; Ή NMR (CD₃OD) δ 7,29-7,16 (5H, m), 6,92 (s), 6,86 (s), 4,58-4,16 (3H, m), 3,71 (IH, m), 2,75-1,92 (13H, m).

Analiza dla C₂₂H₂₆N₄O₅ H₂O.

Obliczono: C, 59,45; H, 6,35; N, 12,60.

Znaleziono: C, 59,75; H,6,21; N, 12,41.

185 693

Kwas (3S) 3-{N-[4-[3-(4-metoksyfenylo)propylo]imidazolo-2-karbonylo]-L-prolinylo} amino-4-oksobutanowy (21e) wyizolowano (65%) w postaci szklistej białej substancji stałej; temp. topn. 101-105°C; [a]_D ²³ -60,5 (c 0,05, MeOH) ; IR (KBr) 3231, 1784, 1726, 1611, 1512, 1245; Ή NMR (CD₃OD) δ 7,09 (2H, d, J = 8,6), 6,85 (1H, 2 x s), 6,81 (2H, d, J = 8,6), 5,45-5,30 (1H, m), 4,64-4,46 (1H, m), 4,28-4,10 (2H, m), 3,75 (3H, s), 3,74-3,66 (1H, m), 2,67-1,84 (13H,m).

Analiza dla C₂₃H₂₈N₄ O₆ H₂O.

Obliczono: C, 58,22; H, 6,37; N, 11,81.

Znaleziono: C, 58,39; H, 6,34; N, 11,45;

FABMS m/e 457 (M⁺), 405, 312, 243, 215, 176, 154 (100%).

Kwas (3 S) 3 - {N-[4- [3 -(4-hydroksyfenylo)propylo]imidazolo-2-karbonylo]-L-prolinylo} amino-4-oksobutanowy (21f) wyizolowano (43%) w postaci szklistej białej substancji stałej; temp. topn. 114-118°C; [a]_D ²⁵ -55,7 (c 0,05, MeOH) ; IR (KBr) 3288, 2935, 1780, 1715, 1662, 1610, 1515, 1441; Ή NMR (CD₃OD) δ 6,99 (2H, d, J = 8,5), 6,91, 6,85 (1H, 2 x s), 6,68 (2H, d, J =8,5), 5,45-5,30 (1H, m), 4,60-4,47 (1H, m), 4,30-4,10 (2H, m), 3,80-3,55 (1H, m), 2,70-1,80 (13H,m).

Analiza dla C₂₂H₂₆N₄O_Ć H₂O.

Obliczono: C, 57,38; H, 6,13; N, 12,17.

Znaleziono: C, 57,68; H, 6,25; N, 11,66.

FABMS m/e 443 (M⁺), 298, 229, 154 (100%).

Kwas 3(S)-[( 1 - {5-[3-(4-metoksyfenylo)propylo]-1 H-imidazolo-2-karbonylo}-4(R)-fenoksypirolidyno-2(S)-karbonylo)amino]-4-oksobutanowy (22e) wyizolowano (43%) w postaci beżowej substancji stałej: 'H NMR (CD₃OD)6 7,35-7,2 (3H, m), 7,15-7,0 (2H, m), 6,986,85 (3H, m), 6,83-6,77 (2H, d), 5,4-5,1 (1H, m), 4,65-4,5 (1H, m), 4,35-4,2 (2H, m), 4,153,90 (1H, m), 3,78 (3H, s), 3,62-3,48 (1H, m), 2,78-2,25 (8H, m), 2,02-1,9 (2H, m).

185 693

Ester tert-butylowy kwasu {fenetylo- {5-(3-propylo)-lH-imidazolo-2-karbonylo]amino}octowego (23).

Oziębiony do 0°C roztwór kwasu 4-(3-fenylopropylo)-imidazolo-2-karboksylowego (13d) (150 mg, 0,65 mmola) i estru tert-butylowego N-(2-fenetylo)glicyny (140 mg, 0,59 mmola) w 5 ml bezwodnego dimetyloformamidu potraktowano diizopropyloetyloaminą (154 μΐ, 0,89 mmola), hydroksybenzotriazolem (160 mg, 1,18 mmola) i chlorowodorkiem l-(3-dimetyloaminopropylo) -3-etylokarbodiimidu (136 mg, 0,71 mmola). Po mieszaniu przez 36 godzin mieszaninę reakcyjną przelano do nasyconego wodnego roztworu chlorku sodu i ekstrahowano octanem etylu (3 x 50 ml). Połączone ekstrakty organiczne przemyto dwukrotnie nasyconym wodnym roztworem wodorowęglanu sodu (2x) i nasyconym wodnym roztworem chlorku sodu (lx), wysuszono (Na₂SO₄), przesączono i zatężono pod próżnią uzyskując brązowy olej. Po chromatografii (szybka, SiO₂, 30% octan etylu/heksan) uzyskano 160 mg (61%) związku 23 w postaci białej substancji stałej. ‘H NMR (CDC1₃) δ 7,38-7,14 (10H, m), 6,85-6,8 (1H, m), 4,84-4,76 (1H, d), 4,5-4,42 (1H, m), 4,07-4,0 (1H, d), 3,78-3,72 (1H, m), 3,12-2,94 (2H, 2 x m), 2,75-2,55 (4H, m), 2,1-1,95 (2H, m), 1,5-1,45 (9H, 3 x s).

Semikarbazon estru tert-butylowego kwasu (3S)-(2-fenetylo-[5-(3-fenylopropylo)-lHimidazolo-2-karbonylo]amino}acetyloamino)-4-oksobutanowego (24). Ester 23 (160 mg, 0,375 mmola) przez 4 godziny traktowano 25% roztworem kwasu trifluorooctowego i dichlorometanu (7 ml). Mieszaninę zatężono pod próżnią i otrzymano 180 mg kwasu. Kwas ten (180 mg, 0,357 mmola) sprzężono z semikarbazonem estru tertbu tyłowego kwasu (3S)-3amino-4-oksobutanowego (161 mg, 0,357 mmola), jak opisano w przypadku wytwarzania związków 5a i 5b, i otrzymano 86 mg (33%) związku 24 (jeden diastereo-mer) w postaci białej substancji stałej. Ή NMR (CDC1₃) δ 10,08-9,78 (1H, 2d), 9,25-9,15 (1H, m), 8,35-8,10 (1H, 2m), 7,9-7,85 (lH,.2s), 7,40-7,05 (10H, m), 6,9-6,75 (1H, m), 6,3-5,8 (1H, br s), 5,2-4,65 (2H, m), 4,35-3,5 (3H, m), 3,25-3,0 (2H, m), 2,9-2,45 (6H, m), 2,05-1,8 (2H, m), 1,4 (9H, s).

Trifluorooctan kwasu (3S)-(2-{fenetylo-[5-(3-fenylopropylo)-lH-imidazolo-2-karbonylo]amino}acetyloamino)-4-oksobutanowego (25) wytworzono sposobem opisanym dla związku 7 a i otrzymano 32 mg (82%) związku w postaci białej substancji stałej: ’H NMR (CD₃OD) δ 7,05-7,35 (m, 11H) , 4,65 m, 1H), 4,4 (m, 1H), 4,3 (s, 2H), 3,6-4,0 (m, 2H), 2,52,95 (m, 8H), 2,05 (m, 2H).

Ester metylowy kwasu 7-[5-(3-fenylopropylo)-lH-imidazolo-2-karbonylo]-l,4-ditia-7azaspiro[4.4]nonano-8(S)-karboksylowego (26). Kwas 4-(3-fenylopropylo)imidazolo-2-karboksylowy (13d) sprzężono z bromowodorkiem estru metylowego kwasu l,4-ditia-7azaspiro[4.4]nonano-8(S)-karboksylowego (Smith i in. J, Med. Chem.. 31, str. 875-85 (1988)) sposobem opisanym dla związku 23 i otrzymano 140 mg (65%) związku tytułowego w postaci żółtej żywicy: Ή NMR (CDCL₃) δ 7,34-7,15 (5H, m), 6,98-6,8 (1H, 3s), 5,7-5,65 (0,5H, m), 5,2-5,1 (1H, m), 4,82-4,75 (0,5H, m), 4,4-4,35 (1H, m),4,05 (1H, d), 3,75-3,7 (3H, 2s), 3,4-3,3 (4H, m), 2,95-2,45 (8H, m), 2,05-1,95 (2H, m).

Semikarbazon estru tert-butylowego kwasu (3S)-({7-[5-(3-fenylopropylo)-lH-imidazolo-2-karbonylo]-l,4-ditia-7-azaspiro[4.4]nonano-8(S)-karbonylo}-amino)-4-oksobutanowego (27). Zgodnie z procedurą opisaną dla związku 4, ester 26 przeprowadzono w jego

185 693 kwas, który następnie sprzężono z semikarbazonem estru tert-butylowego kwasu (3S)-3amino-4-oksobutanowego, jak opisano dla związk 24, i otrzymano 70 mg (33%) brązowej substancji stałej: Ή NMR (CD₃OD) δ 7,28-7,10 (5H, m), 6,90 (1H, br s), 4,94 (1H, m), 3,963,86 (2H, q), 3,35-3,25 (4H, d), 3,0 (2H, s), 2,73-2,59 (6H, m), 2,0-1,92 (2H, m), 1,44 (9H, s).

Kwas (3 S)- {{7-[5-(3-fenylopropylo)-1 H-imidazolo-2-karbonylo]-1,4-ditia-7-azaspiro [4.4]nonano-8(S)-karbonylo}-amino)-4-oksobutanowy (28) wytworzono sposobem opisanym dla związku 7a i otrzymano 17 mg (26%) jasnobrązowej substancji stałej. ’H NMR (CD₃OD) δ 7,4 (s, 1H), 7,1-7,25 (m, 5H), 4,9 (m, -.1H), 4,6 (m, 1H), 4,3 (m, 1H), 3,95 (s, 2H), 3,25-3,4 (m, 4H), 3,0 (d, 2H), 2,6-2,8 (m, 5H), 2,45 (m, 1H), 2, 05 (m, 2H).

36 31

Estry kwasu 4,5-dihydroimidazolo-4-karboksylowego (29) wytworzono przez modyfikację sposobu opisanego przez Jonesa i in., Tetrahedron Lett., 29, str. 3853-56 (1988).

(4R,S) 2-(2-fenyloetylo)-4,5-dihydroimidazolo-4-karboksylan metylu (29a). Przez roztwór hydrocynamonitrylu (3,28 ml, 25 mmola) w metanolu (125 ml) w temperaturze 0°C przez 45 minut barbotowano suchy chlorowodór. Rozpuszczalniki usunięto i otrzymano imidan, który rozpuszczono w metanolu (125 ml) wraz z 2,3-diaminopropionianem metylu (25 mmola) (Jones i in., supra). Mieszaninę utrzymywano w temperaturze pokojowej przez 2,5 godziny, a następnie zatężono do żółtego oleju. Surowy produkt oczyszczono metodą chromatografii kolumnowej (10-20% metanol/dichlorometan) i otrzymano 3,52 g (61%) bezbarwnej szklistej substancji: Ή NMR (CDCI₃): δ 7,30-7,15 (5H, m), 4,63 (1H, t, J = 9,7), 3,96 (2H, d, J = 9,7), 3,72 (3H, s), 3,10 (4H, m), ^,3C NMR (CDC1₃): δ 171,3, 138,3, 128,4, 128,2, 126,6, 57,3, 53,0, 47,7, 31,7, 27,9.

(4R,S) 2-[2-(4-trifluorometylofenylo)etylo]-4,5-dihydroimidazolo-4-karboksylan metylu (29b) wytworzono sposobem opisanym dla związku 29a i otrzymano 6,80 g (78%) bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 136-141°C; Ή NMR (CDC1₃): δ 7,45 (4H, s), 4,71 (1H, dd, J = 8,6, 10,8), 4,02 (2H, m), 3,73 (3H, s), 3,19 (4H, m).

Estry kwasu imidazolo-4-karboksylowego 30 wytworzono modyfikując sposób opisany przez Martina i in., J. Org. Chem., 33, str. 3758-61 (1968).

2-(2-fenyloetylo)imidazolo-4-karboksylan metylu (30a). Mieszaninę (4R,S) 2-(2-fenyloetylo)-4,5-dihydroimidazolo-4-karboksylanu metylu (29a) (3,40 g, 14,64 mmola), chloroformu (75 ml) i tlenku manganu (IV) (13,0 g, 150 mmoli) ogrzewano do wrzenia pod chłod-nicą zwrotną przez 21 godzin, a następnie gorącą przesączono. Substancje stałe przemyto chloroformem i metanolem. Połączone przesącze zatężono i otrzymano żółto-brązową substancję stałą, którą oczyszczono metodą chromatografii kolumnowej (2-5% metanol/dichło-rometan)

185 693 i otrzymano 1,46 g (43%) bladożółtej substancji stałej: temp. topn. 151-155°C; IR (KBr) 3028,2946, 1720, 1533, 1433, 1348, 1195, 1166; 'HNMR (CDC1₃): δ 7,62 (1H, s), 7,26-7,02 (5H, m), 3,82 (3H, s), 3,03 (4H, brs), ¹³C NMR (CDC1₃): δ 162,9, 150,2, 140,3, 128,5, 128,2, 126,3,51,5,34,5,30,4.

Analiza dla C₁₃H₁₄N₂O₂.

Obliczono: C, 67,81; H,6,13; N, 12,16.

Znaleziono: C, 67,70; H, 6,15; N, 12,16.

2-[2-(4-trifluorometylofenylo)etylo]imidazolo-4-karboksylan metylu (30b) wytworzono metodą opisaną dla związku 30a. Po rekrystalizacji z octanu etylu otrzymano 1,89 g (33%) zabarwionych na kremowo kryształów: temp. topn. 225-26°C; IR (KBr) 3239, 2951, 1715, 1532, 1331, 1158, 1105, 1068; Ή NMR (CDC1₃): δ 7,61 (1H, s), 7,54 (2H, d, J = 8,1), 7,26 (2H, d, J = 8,1), 3,89 (3H, s), 3,10 (4H, m).

Analiza dla C₁₄H₁₃F₃N₂O₂.

Obliczono: C,56,38, H, 4,39; N, 9,39; F, 19,11.

Znaleziono: C,56,23; H, 4,44; N, 9,33; F, 19,08.

Kwas 2-(2-fenyloetylo)imidazolo-4-karboksylowy (3la).

Mieszaninę 2-(2-fenyloetylo)imidazolo-4-karboksylanu metylu (31 a) (1,38 g, 6 mmoli), metanolu (30 ml) i IM wodnego roztworu wodorotlenku sodu (30 ml) ogrzewano do wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez 16 godzin. Metanol usunięto pod zmniejszonym ciśnieniem, a wytworzony wodny roztwór zobojętniono 4M kwasem solnym, w wyniku czego wytrąciła się żółta stała substancja. Substancję tę zebrano, przemyto wodą i wysuszono. Otrzymano 1,18 g (91%) bladożółtej substancji stałej: temp. topn. 117-120°C; IR (KBr) 3375, 3131, 2616, 2472, 1638, 1592, 1551, 1421, 1388, 1360; 'HNMR (d₆-DMSO): δ 7,59 (1H, s), 7,26 (5H, m), 2,99 (4H, m).

Analiza dla C₁₂H₁₂N₂O₂ 0,25H₂O.

Obliczono: C, 65,29; H, 5,71; N, 12,69.

Znaleziono: C, 65,00; H, 5,64; N, 12,58.

Kwas 2-[2-(4-trifluorometylofenylo)etylo]imidazolo-4-karboksylowy (3Ib) wytworzono sposobem opisanym dla związku 3la i otrzymano 1,09 g (76%) bladożółtej substancji stałej: temp. topn. 126-130°C; IR (KBr) 3339, 2640-2467, 1638, 1589, 1545, 1383, 1323; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 7,69 (2H, d, J = 8,0), 7,59 (1H, s), 7,47 (2H, d, J = 8,0), 3,06 (4H, m).

(2R,S,3S) N²-[2-(2-fenyloetylo)imidazolo-4-karbonylo]-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5okso-3-furanylo)-L-alaninoamid (32a). Do oziębionego do 0°C roztworu (2R,S, 3S) N²-tertbutoksykarbonylo-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-L-aIaninoamidu (14) (1,59 g, 4,20 mmola; Chapman, Biorg. Med.Chem. Lett., 2, str. 613-18 (1992)) w dichlorometanie (15 ml) dodano kwasu trifluorooctowego (15 ml). Mieszaninę mieszano w temperaturze 0°C przez 1 godzinę, a następnie zatężono. Pozostałość potraktowano eterem, a następnie eter usunięto pod próżnią. Procedurę tę powtórzono dwukrotnie i otrzymano bladożółtą szklistą substancję. Substancję tę rozpuszczono w DMF (20 ml), a następnie do roztworu dodano diizopropyloetyloaminy (2,19 ml, 12,6 mmola), kwasu 2-(2-fenyloetylo)imidazolo-4-karboksylowego (3la) (1,0 g, 4,62 mmola), chlorowodorku l-(3-dimetyloaminopropylo)-3-etylokarbodiimidu (0,89 g, 4,62 mmola) i hydroksybenzotriazolu (1,14 g, 8,40 mmola). Mieszaninę reakcyjną mieszano w temperaturze pokojowej przez 20 godzin, po czym przelano do solanki. Mieszaninę ekstrahowano octanem etylu (3 x 50 ml). Połączone ekstrakty organiczne przemyto nasyconym wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, a następnie solanką wysuszono (MgSO₄) i zatężono. Pozostałość oczyszczono metodą chromatografii kolumnowej (2-10% izopropanol w dichlorometanie, potem 0-6% izopropanol w octanie etylu) i otrzymano 1,10 g (55%) związku 32a w postaci mieszaniny diastereomerów: IR (KBr) 3278, 3065, 1790, 1641, 1577, 1545, 1499, 1454, 1120; Ή NMR (CDC1₃): δ 10,26 (1H, s), 8,14 (1H, s), 7,66 (d, J = 7,0), 7,56 (d, J = 7,0), 7,43 (1H, s), 7,31-7,11 (10H, m), 5,49 (d, J = 5,6), 5,48 (s), 4,83-4,41 (4H, m), 3,04-2,41 (2H, m), 2,99 (4H, s), 1,45 (d, J - 7,0), 1,44 (d, J = 7,0).

(2R,S,3S) N²-{2-[2-(4-trifluorometylofenylo)etylo]imidazolo-4-karbonylo}-4-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-L-ałaninoamid (32b) wytworzono sposobem opisanym dla związku 32a i otrzymano 1,08 g (62%) bladożółtej szklistej substancji: IR (KBr) 3376,

185 693

3284,3070, 2938, 1791, 1642, 1578, 1546, 1327, 1165, 1122, 1068; Ή NMR (CDC1₃): δ 7,95 (0,5H, m), 7,55-7,25 (11,5H, m), 5,53 (s), 5,49 (d, J = 5,3), 4,88-4,48 (4H, m), 3,11-2,96 (4H, m), 2,91 (1H, m), 2,51 (1H, m), 1,47 (3H, d, J = 7,1).

(2R,S,3S) N²-(2-benzyloimidazolo-4-karbonylo)-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3furanylo)-L-alaninoamid (32c) wytworzono sposobem opisanym dla związku 32a z kwasu 2benzyloimidazolo-4-karboksylowego (Ger. Offen. DE 3427136) i otrzymano 1,13 g (83%) żółtej szklistej substancji: IR (CH₂C1₂) 3433, 3062, 2990, 1803, 1693, 1584, 1504, 1429, 1285, 1258; Ή NMR (CDC1₃) δ 9,50 (s), 9,37 (s), 7,86 (0,5H, d, J = 6,1), 7,56-7,21 (10,5H, m), 7,48 (1H, s), 5,51 (d, J = 5,2), 5,48 (s), 4,87-4,41 (4H, m), 4,08 (s), 4,07 (s), 3,03-2,39 (2H, m), 1,46 (3H, d, J =7,0).

Kwas (3 S) 3 - {N-[2-(2-fenyloetylo)imidazolo-4-karbonylo]-L-alaninylo } amino-4-oksobutanowy (33a Ą). Mieszaninę (2R,S,3S) N²-[2-(2-fenyloetylo)imidazolo-4-karbonylo]-N(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-L-alaninoamidu (32a) (1,0 g, 2,10 mmola) i 10% palladu na węglu aktywnym (1,0 g) w metanolu (50 ml) mieszano w atmosferze wodoru przez 4,5 godziny. Wytworzoną mieszaninę przesączono i zatężono, uzyskując bezbarwną szklistą substancję. Po rekrystalizacji z mieszaniny metanolu i eteru dietylowego otrzymano 510 mg (63%) bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 127°C; IR (KBr) 3360, 3279, 2981, 1781, 1732, 1646, 1577, 1547; Ή NMR (CD3OD): δ 7,54 (1H, s), 7,29-7,12 (5H, m), 4,60-4,47 (2H, m), 4,28 (1H, m), 3,01 (4H, s), 2,76-2,39 (2H, m), 1,43 (3H, 2 x d, J = 7,0, J = 7,0), ¹³C NMR (CD3OD): δ 176,2, 176,0, 174,7, 174,6, 164,4, 164,3, 150,5, 141,9, 134,8, 129,3, 127,3, 122,3, 98,8, 52,3, 52,0, 50,3, 35,6, 31,2, 18,8, 18,7.

Analiza dla C₁₉H₂₂N₄O₅ H₂O.

Obliczono: C, 56,43; H 5,98; N, 13,85;

Znaleziono: C, 56,78; H, 5,70; N, 13,77.

Kwas (3S) 3-{N- [2- (2- (4-trifluorometylofenylo]etylo) imidazolo-4-karbonylo] -Lalaninylo}-amino-4-oksobutanowy (33b; C) wytworzono sposobem opisanym dla związku 33a i otrzymano 612 mg (73%) bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 120-124°C; [a]_D ²³ +14,3° (c 0,5, MeOH) ; IR (KBr) 3287, 2985, 2937, 1782, 1732, 1646, 1579, 1547, 1327; Ή NMR (CD₃OD): δ 7,56 (2H, d, J = 8,0), 7,54 (1H, s), 7,36 (2H, d, J = 8,0), 4,60-4,48 (2H, m), 4,28 (1H, m), 3,08 (4H, m), 2,75-2,41 (2H, m), 1,43 (3H, d, J = 7,0).

Analiza dla C₂₀H₂|F₃Ń₄O₅ 0,5H₂O.

Obliczono: C, 51,84; H, 4,78, N 12,09; F, 12,30.

Znaleziono: C, 51,83; H, 4,72; N, 12,14; F, 12,36.

Kwas (3S) 3-[N-(2-benzyloimidazolo-4-karbonylo)-L-alaninylo]amino-4-oksobutanowy (33c, B) wytworzono sposobem opisanym dla związku 33a i otrzymano 426 mg (64%) bezbarwnej substancji stałej: [a]_D ²³ +13,4° (c 0,407, MeOH);

IR (KBr) 3260, 3150, 2980, 1779, 1727, 1649, 1573, 1547; Ή NMR (CD₃OD): δ 7,58 (1H, s), 7,34-7,22 (5H, m), 4,59-4,47 (2H, m), 4,28 (1H, m), 4,07 (2H, s), 2,74-2,41 (2H, m), 1,42 (3H, d, J = 6,7); ^l3C NMR (CD₃OD): δ 175,6, 175,5, 175,0. 164,6, 164,5, 150,1, 138,7, 135,3 130,0, 129,9, 128,2, 122,9, 98,9, 98,5, 52,5, 52,2, 35,5, 35,1,, 35,0, 19,0, 18,9.

Analiza dla Ć|₈H₂₀N₄O₅ H₂O.

Obliczono: C, 55,37; H, 5,68; N, 14,35.

Znaleziono: C, 55,83; H, 5,75; N, 13,96.

MS(FAB, m/z): 373 (M⁺), 228, 185, 91.

(a) R = H (b) R = CH₂Ph

185 693

Kwas 5-benzylopirolo-2-karboksylowy (34b). Mieszaninę 5-benzylopirolo-2-karboksylanu etylu (0,7 g, 3,05 mmola; Elder i in., Synthetic Communications, 19, 763-767 (1989)), etanolu (20 ml) i IM wodorotlenku sodu (9,2 ml, 9,2 mmola) mieszano i ogrzewano do wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez 3 godziny. Większą część metanolu usunięto, a pozostały płyn rozcieńczono wodą przemyto eterem, oziębiono w lodzie i zakwaszono stężonym kwasem solnym. Mieszaninę ekstrahowano eterem. Połączone ekstrakty przemyto solanką, wysuszono (Ńa₂SO₄) i zatężono uzyskując 0,567 g (92%) białawej substancji stałej; temp. topn. 130-134°C; Ή NMR (CDC1₃): δ (1H, brs), 7,37-6,95 (5H, m), 6,97 (1H, m), 6,07 (1H, m), 4,00 (2H, s).

(2R,S,3S) N²-(pirolo-2-karbonylo)-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-Lalaninoamid (35a).

Roztwór (2R,S,3S) N²-tert-butoksykarbonylo-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-L-alaninoamidu (14) (756 mg, 2,0 mmole) w suchym dichlorometanie (8 ml) w temperaturze 0°C w ciągu 1 godziny potraktowano kwasem trifluorooctowym (8 ml), a następnie odparowano do suchości. Do pozostałości dodano suchego eteru i mieszaninę zatężono, uzyskując lepki olej. Olej ten rozpuszczono w suchym DMF (10 ml). Dodano kwasu pirolo-2karboksylowego (34a) (244 mg, 2,2 mmola) i roztwór oziębiono w łaźni lodowej, a następnie dodano N,N-diizopropyloaminy (0,78 g, 6,0 mmola), hydroksybenzotriazolu (0,54 g, 4,0 mmola) i chlorowodorku dimetyloaminopropyloetylokarbodiimidu (0,42 g, 2,2 mmola). Wytworzoną mieszaninę mieszano w temperaturze 25°C przez 17 godzin, a następnie dodano nasyconego wodnego roztworu chlorku sodu (30 ml). Mieszaninę ekstrahowano octanem etylu (3 x 20 ml), a połączone ekstrakty organiczne przemyto 5% wodnym roztworem wodorowęglanu sodu (3 x 10 ml) i solanką (10 ml), wysuszono (MgSO₄) i zatężono. W wyniku szybkiej chromatografii (25% heksan-octan etylu) otrzymano 557 mg (75%) białej szklistej substancji stałej w postaci mieszaniny diastereomerów 1:1: temp. topn. 85-90°C; IR (KBr) 3288, 1789, 1665, 1629, 1557 i 1122; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 11,46 (1H, bs), 8,55 (0,5H, d, J = 7,0), 8,30 (0,5H, d, J = 7,6), 8,06 (0,5H, d, J = 7,0), 8,04 (0,5H, d, J = 7,6), 7,36-7,30 (5H, m), 6,88-6,85 (2H, m), 6,10-6,07 (1H, m), 5,63 (0,5H, d, J = 5,0), 5,42 (0,5H, s), 4,72 (2H, q, J = 12,2), 4,74-4,25 (2H, m), 3,14-2,35 (2H, m), 1,29, 1,25 (3H, 2 x d, J = 7,2).

(2R, S ,3 S) N²-(5 -benzylopirolo-2-karbonylo)-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5 -okso-3 -furanylo)-L-alaninoamid (35b) wytworzono z kwasu 5-benzylopirolo-2-karboksylowego (34b) sposobem opisanym dla związku 35a (65%). Dane podano dla pojedynczego diastereomeru. Ή NMR (d₆-DMSO): δ 11,37 (1H, brs), 8,27 (1H, d, J = 7,4), 7,93 (1H, d, J = 7,6), 7,33-7,16 (10H, m), 6,76 (1H, m), 5,82 (1H, m), 5,62 (1H, d, J = 5,2), 4,76 (1H, d, J = 12,0), 4,65 (1H, m), 4,62 (1H, d, J = 12,2), 4,47 (1H, m), 3,88 (2H, s), 2,77 (1H, dd, J = 9,0, 18,0), 2,5 (dd), 1,23 (3H, d, J = 7,0).

Kwas (3S) 3-[N-(pirolo-2-karbonylo)-L-alaninylo]amino-4-oksobutanowy (36a; D). Mieszaninę związku (35a) (612 mg, 1,65 mmola), metanolu (40 ml) i 10% palladu na węglu (500 mg) mieszano energicznie w atmosferze wodoru przez 4 godziny. Mieszaninę przesączono przez 0,2 μΜ błonę nylonową a następnie zatężono. Pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (5-10% metanol w chlorku metylenu) i po wytrąceniu z mieszaniny octanu etylu i eteru otrzymano hemihydrat związku (36a) (223 mg, 48%) w postaci białej substancji stałej. W produkcie obecne były ślady rozpuszczalnika: temp. topn. 96-100°C; IR (KBr) 3381, 1774, 1729 (EtOAc), 1632, 1558, 1523, 1123; Ή NMR (CD₃OD): δ 6,94-6,85 (2H, m), 6,17 (1H, dd, J = 3,8 i 2,6), 4,58 (0,5H, d, J = 3,94), 4,56 (0,5H, d, J = 4,24), 4,51 (1H, q, J - 7,16), 4,35-4,20 (1H, m), 2,74-2,40 (2H, m), 1,42 (3H, 2 x d, J = 7,13).

Kwas (3 S) 3 - [N -(5-benzy lopirolo-2-karbony lo)-L-alaninylo] amino-4-oksobutanowy (36b) wytworzono (41%) ze związku 35b sposobem opisanym dla związku 36a, otrzymując białawą substancję stałą: temp. topn. 109-112°C; [a]_D ²⁵ +6,3° (c 0,3, metanol); IR (KBr) 3368, 1724, 1630, 1530, 1453, 1414, 1233, 1049; Ή NMR (d₄ metanol): δ 7,25-7,11 (5H, m), 6,76 (1H, d, J = 3,5), 5,84 (1H, d, J = 3,5), 4,51 (1H, m), 4,43 (1H, q, J = 7,1), 4,23 (1H, m), 2,5 (2H, m), 1,35 (3H, d, J = 7,0).

Analiza dla C_I9H₂₁N₃O₅. 1,75H₂O.

Obliczono: C, 56,64; H,6,13; N, 10,43.

Znaleziono: C, 56,34; H, 5,72; N, 10,00.

185 693

(2R,S,3S) l-(indolo-2-karbonylo)-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-Lprolinoamid (38).

Do roztworu (2R,S, 3S) l-tert-butoksykarbonylo-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3furanylo)-L-prolinoamidu (15) (0,607 g, 1,5 mmola) w dichlorometanie (4 ml) w temperaturze 0°C dodano kwasu trifluorooctowego (4 ml). Mieszaninę mieszano w 0°C przez 75 minut. Mieszaninę zatężono, a pozostałość potraktowano eterem dietylowym, a następnie eter usunięto pod próżnią. Procedurę tę powtórzono dwukrotnie i otrzymano żółty olej, który rozpuszczono w DMF (12 ml). Do roztworu dodano diizopropyloetyloaminy (0,78 ml, 4,5 mmola), a następnie kwasu indolo-2-karboksylowego (266 mg, 1,65 mmola), chlorowodorku l-(3dimetyloaminopropylo) -3-etylokarbodiimidu (316 mg, 1,65 mmola) i hydroksybenzo-triazolu (405 mg, 3 mmole). Mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez 20 godzin, po czym przelano do solanki. Mieszaninę ekstrahowano octanem etylu (3 x 30 ml). Połączone ekstrakty organiczne przemyto nasyconym wodnym roztworem wodorowęglanu sodu (2 x 60 ml), a następnie solanką (2 x 60 ml), wysuszono (MgSO₄) i zatężono. Pozostałość oczyszczono metodą chromatografii kolumnowej (octan etylu) i otrzymano 518 mg (77%) mieszaniny diastereomerów: IR (KBr) 3314, 1780, 1677, 1609, 1524, 1435, 1406, 1344; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 11,58 (1H, m), 8,81-8,41 (1H, m), 7,71-6,67 (10H, m), 5,70 (d, J =5,2), 5,48 (s), 4,89-4,29 (4H, m), 3,99-3,74 (2H, m), 3,20-2,44 (2H, m), 2,39-1,77 (4H, m).

Kwas (3S) 3-[l-(indolo-2-karbonylo)-L-prolinylo]amino-4-oksobutanowy (39). Mieszaninę (2R,S,3S) l-(indolo-2-karbonylo)-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)-L-prolinoamidu (38) (478 mg, 1,07 mmola), 10% palladu na węglu (475 mg) i metanolu (150 ml) mieszano w atmosferze wodoru przez 6 godzin. Wytworzoną mieszaninę przesączono i zatężono, uzyskując bezbarwną szklistą substancję. Po rekrystalizacji z mieszaniny metanolu i eteru dietylowego otrzymano 202 mg (53%) bezbarwnej szklistej substancji stałej: temp. topn. 135-138°C; [a]_D ²⁴ - 44° (0,25, CH₃OH) ; IR (KBr) 3287, 2977, 2879, 1781, 1725, 1716, 1667, 1662, 1600, 1529, 1441, 1346; Ή NMR (CD₃OD): δ 7,65 (1H, d, J = 8,0), 7,44 (1H, d, J = 8,4), 7,22 (1H, m), 7,09-6,64 (2H, m), 4,62 (2H, m), 4,29 (1H, m), 4,15-3,73 (2H, m), 2,74-1,72 (6H, M).

185 693

2-(3,5-dihydro-7-metylo-4-okso-4H-pirolo[3,2-d]pirymidyn-3-ylo)octan metylu (40). Do roztworu 3-[N-(dimetyloamino)metyleno)arnino-4-metylopirolo-2-karboksylanu etylu (1,56 g, 7,0 mmola; Lim i in., J. Org. Chem., 44, str. 3826-29 (1979)) w suchym metanolu (60 ml) dodano podczas mieszania świeżo wytworzonego glicynianu metylu (1,25 g, 14 mmola). Wytworzoną mieszaninę utrzymywano w temperaturze 70°C. Po 18 i 42 godzinach ogrzewania dodano dwie porcje glicynianu metylu (1,25, 14,0 mmoli). Mieszaninę oziębiono i prze-sączono w 24 godziny po ostatnim dodaniu. Przesącz zatężono, a pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (2-5% metanol/chloroform) i otrzymano 0,54 g (35%) białej krystalicznej substancji stałej: temp. topn. 233-235°C (rekrystalizowana z octanu etylu); IR (KBr) 3135, 2958, 1745, 1675, 1254; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 11,90 (1H, s), 8,07 (1H, s), 7,23 (1H, s), 4,83 (2H, s), 3,69 (3H, s), 2,16 (3H, s).

Analiza dla C₁₀H_nN₃O₃ 0,1 H₂O.

Obliczono: C,53,85; H, 5,07; N, 18,84.

Znaleziono: C, 53,85; H,4,96; N, 18,81;

MS (70 eVe.I) m/e 222, 221 (M⁺, 100%), 189, 162, 133, 105.

Sól sodowa kwasu 2-(3,5-dihydro-7-metylo-4-okso-4H-pirolo[3,2-d]pirymidyn-3-ylo) octowego (41). Zawiesinę związku 40 (354 mg, 1,6 mmola) w metanolu (15 ml) potraktowano 0,5N roztworem wodorotlenku sodu (4,8 ml) i wytworzoną mieszaninę mieszano w temperaturze 25°C przez 1 godzinę. Mieszaninę reakcyjną przesączono i otrzymano hemihydrat związku 41 (354 mg, 97%) w postaci białej krystalicznej substancji stałej: temp. topn. >340°C (rekrystalizowana z metanolu); IR (KBr) 3461, 3143, 1676, 1666, 1605, 1415; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 11,63 (1H, s), 7,83 (1H, s), 7,11 (1H, d, J =2,0), 4,24 (2H, s), 2,14 (3H, s).

Analiza dla C₉H₈N₃O₃Na. 0,5H₂O.

Obliczono: C, 45,39; H, 3,81; N, 17,64.

Znaleziono: C, 45,57; H,4,05; N, 17,39.

(2R,S,3S) 2-(3,5-dihydro-7-metylo-4-okso-4H-pirolo[3,2-d]pirymidyn-3-ylo)-N-(tetrahydro-2-benzyloksy-5-okso-3-furanylo)acetamid (42). Zawiesinę soli sodowej związku 41 (344 mg, 1,5 mmola) w suchym DMF (15 ml) potraktowano chlorowodorkiem etylodimetyloaminopropylokarbodiimidu (373 mg, 1,95 mmola) i 1-hydroksybenzo-triazolem (405 mg, 3,0 mmola). Mieszaninę utrzymywano w temperaturze 25°Ć przez 1 godzinę, a następnie dodano (2R,S, 3S) N-alliloksykarbonylo-3-amino-2-benzyloksy-5-oksotetrahy-drofuranu (437 mg, 1,5 mmola; Chapnam, Biorg. Med. Chem. Lett., 2. str. 613-618 (1992)) i (Ph₃P)₂PdCl₂ (25 mg), po czym wkroplono wodorek n-tributylocyny (0,6 ml, 2,25 mmola). Wytworzoną mieszaninę mieszano w temperaturze 25°C przez 1 godzinę, a następnie dodano wody (20 ml). Mieszaninę ekstrahowano octanem etylu (3 x 15 ml), a połączone esktrakty organiczne przemyto wodą (5 ml), wysuszono (MgSO₄) i zatężono, uzyskując mieszaninę diastereomerów. Po odparowaniu fazy wodnej i oczyszczeniu pozostałości metodą szybkiej chromatografii (5% metanol/chloroform) otrzymano dodatkową ilość związku, łącznie uzyskując 182 mg związku 42 (31%); temp. topn. 240-242°C; IR (KBr) 3274, 1772, 1691, 1664, 1562; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 11,81 (1H, s), 8,85 (0,6H, d, J = 6,6), 8,72 (0,4H, d, J =7,4), 7,98 (O, 6H, s), 7,95 (,0,4H, s), 7,40-7,30 (5H, m), 7,20 (1H, d, J = 2,2), 5,61 (0,4H, d, J =7,5), 5,46 (s), 4,85-4,60 (m), 4,28 (m), 3,20-2,35 (2H, m), 2, 16 (3H, s).

Kwas (3S)-3-[2-(3,5-dihydro-7-metylo-4-okso-4H-pirolo[3,2-d]pirymidyn-3-ylo)-l-ok.so-etyloamino]-4-oksobutanowy (43). Mieszaninę związku 42 (131 mg, 0,33 mmola) w metanolu (50 ml) i 10% palladu na węglu (100 mg) mieszano energicznie w atmosferze wodoru przez 2 godziny. Dodano jeszcze katalizatora (100 mg) i mieszaninę uwodorniano jeszcze przez 2 godziny. Mieszaninę przesączono przez 0,2 μΜ błonę nylonową i zatężono. Pozostałość rekrystalizowano z metanolu i eteru dietylowego, otrzymując 79 mg (78%) związku 43 w postaci higroskopijnej białej substancji stałej; temp. topn. 222-226°C (rozkład); [a]_D ³² +0,5° (c 0,02, MeOH); IR (KBr) 3282, 1680, 1558, 1425, 1275; Ή NMR (CD₃OD): δ 8,03 (1H, s), 7,18 (1H, d, J = 0,7), 4,79-4,74 (2H, m), 4,63-4,59 (1H, 2 x d, J = 3,6), 4,36-4,25 (1H, m), 2,78-2,39 (2H, m), 2,24 (3H, d, J = 0,7).

185 693

Analiza dla C₁₃H₁₄N₄O₅Na · 1,4 H₂O.

Obliczono: C, 47,10; H, 5,12; N, 16,90.

Znaleziono: C, 47.00; H, 4,79; N, 16,59.

FABMS m/e 307, 306 (M⁺), 244, 207, 190, 152, 115 (100%).

(a) Σ e o (b) X = H₂ (1S,9S) 6,10-diokso-oktahydro-9-(3-fenylopropionyloa-mino)-6H-pirydazyno[l,2-a] [l,2]diazepino-l-karboksylan t-butylu (44a). Do roztworu (1S,9S) 9-amino-6,10-diokso-oktahydro-6H-pirydazyno[l,2-a][l,2]diazepino-l-karboksylanu t-butylu (690 mg, 2,32 mmola; GB 2128984) w dioksanie (16 ml) i wodzie (4 ml) w temperaturze 0°C dodano stałego wodorowęglanu sodu (292 mg, 3,48 mmola), a następnie wkroplono chlorku 3-fenylopro-pionylu (470 mg, 2,78 mmola). Mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez 2 godziny, po czym dodano jeszcze wodorowęglanu sodu (200 mg; 2,38 mmola) i chlorku 3-fenylopropionylu (100 mg, 0,6 mmola). Mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej jeszcze przez 2 godziny, rozcieńczono octanem etylu (50 ml), przemyto nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu (2 x 25), po czym wysuszono (MgSO₄) i zatężono. Pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (0-50% octan etylu/chloroform), a na koniec krystalizowano rozcierając z eterem i otrzymano 860 mg (86%) białej substancji stałej: temp. topn. 137-138°C; [a]_D ²³ -95,1° (c 0,549, CH₂Cł₂); IR (KBr) 3327, 1736, 1677, 1664, 1536, 1422, 1156; Ή NMR (CDC1₃): δ 7,24 (5H, m), 6,50 (1H, d, J = 7,5), 5,24 (1H, m), 4,90 (1H, m), 4,60 (1H, m), 3,44 (1H, m), 2,93 (2H, m), 2,84 (1H, m), 2,64 (1H, m), 2,54 (2H, m), 2,26 (2H, m), 1,70 (4H, m), 1,70 (9H, s). MS (FAB, m/z): 430 (M⁺ + 1), 374, 242, 105, 91.

(1S,9S) oktahydrodro-10-okso-9-(3-fenylopropionyloamino)-6H-pirydazyno-[l ,2-a] [1,2] diazepino-l-karboksylan t-butylu (44b) wytworzono z (1S,9S) 9-amino-oktahydro-10-okso6H-pirydazyno[l,2-a][l,2]diazepino-l-karboksylany t-butylu (Attwood inn., J, Chem. Soc. Perkin 1, str. 1011-19 (1986)), jak związek 44a, i otrzymano 810 mg (81%) w postaci bezbarwnej oleju; [a]_D ²³ -33,5° (c 0,545, CH₂C1₂); IR (KBr) 3334, 2935, 1737, 1728, 1659, 1642; Ή NMR (CDCł₃): δ 7,24 (5H, m), 6,75 (1H, d, J = 6,7), 5.27 (1H, m), 4,92 (1H, m), 3,39 (1H, m), 3,03 (4H, m), 2,55 (3H, m), 2,33 (1H, m), 2,17 (1H, m), 1,80 (5H, m), 1,47 (9H, s), 1,39 (1H, m). MS (FAB, m/z): 416 (M⁺ + 1), 360, 211, 143, 97.

185 693

Kwas (1 S,9S) 6,10-diokso-oktahydro-9-(3-fenylopropionyloamino)-6H-pirydazyno-[ 1,2-a] [l,2]diazepino-l-karboksylowy (45a). Do roztworu (1S,9S) 6,10-diokso-oktahydro-9-(3fenylopropionyloamino)-6H-pirydazyno-[ 1,2-a][ 1,2]diazepino-1 -karboksylanu t-butylu (44a) (800 mg, 1,863 mmola) w suchym dichlorometanie (5 ml) w temperaturze 0°C dodano kwasu trifluorooctowego (5 ml). Roztwór mieszano w temperaturze pokojowej przez 3 godziny, po czym zatężono. Do pozostałości dodano suchego eteru (10 ml), a następnie usunięto pod próżnią. Czynność tę powtórzono trzy razy i otrzymano krystaliczną substancję stałą. Substancję tę roztarto z eterem i przesączono, otrzymując 590 mg (85%) białej krystalicznej substancji stałej: temp. topn. 196-197, 5°C; [a]_D ²³ -129,5° (c 0,2, CH₃OH); IR (KBr) 3237, 1688, 1660, 1633, 1574, 1432, 1285, 1205; Ή NMR (CD₃OD): δ 8,28 (1H, d, J = 7,4), 7,22 (5H, m), 5,32 (1H, dd, J = 5,9, 2,9), 4,75 (1H, m), 4,51 (1H, m), 3,50 (1H, m), 3,01 (1H, m), 2,91 (2H, m), 2,55 (2H, m), 2,29 (3H, m), 1,95 (2H, m), 1,71 (2H, m).

Analiza dla C₁₉H₂₃N₃O₅.

Obliczono: C, 61,12; H, 6,21; N, 11,25.

Znaleziono: C, 60,80; H, 6,28; N, 10,97.

MS(FAB, m/z) 374 (M⁺ + 1), 242, 105, 91.

Kwas (1S,9S) oktahydro-10-okso-9-(3-fenylopropionyloamino)-6H-pirydazyno-[l,2-a][ 1,2]diazepino-1 -karboksylowy (45b) wytworzono z oktahydro-10-okso-9-(3-fenylopropionylo-amino)-6H-pirydazyno[l,2-a]-[l,2]diazepino-l-karboksylanu t-butylu (44b) sposobem opisanym dla związku 45a i otrzymano 657 mg (96%) związku 45b w postaci krystalicznej substancji stałej: temp. topn. 198-202°C; [a]_D ²³ -86,2° (c 0,5, CH₃OH); IR (KBr) 3294, 2939, 1729, 1645, 1620, 1574, 1453, 1214; Ή NMR (CD₃OD): δ 7,92 (1H, d, J = 7,9), 7,20 (5H, m), 5,29 (1H, m), 4,90 (1H, m), 3,47 (1H, m), 3,08 (2H, m), 2,90 (2H, m), 2,55 (3H, m), 2,36 (1H, m), 1,81 (5H, m), 1,43 (2H, m). MS(FAB, m/z) 360 (M⁺ + 1), 211, 143, 91.

[3S,2R,S, (IS,9S)] N-(2-benzyloksy-S-oksotetrahydro-furan-3-ylo)-6,10-diokso-oktahy dro-9-(3-fenylopropionyloamino)-6H-pirydazyno-[l,2-a][l,2]diazepino-l-karboksamid (46a). Do roztworu kwasu (1S,9S) 6,10-dioksooktahydro-9-(3-fenylopropionyloamino)-6H-pirydazyno-[l,2-a] [l,2]-diazepino-l-karboksylowego (45a) (662 mg, 1,773 mmola) w suchym dichlorometanie (9 ml) i suchym dimetyloformamidzie (3 ml) w temperaturze pokojowej dodano chlorku bis(trifenylofosfino)palladu (30 mg) i (3S, 2R,S)-3-alliIoksykarbonyloamino-2benzyloksy-5-oksotetrahydrofuranu (Chapnam, Biorg. Med, Chem. Lett., 2. str. 613-618 (1992)), po czym wkroplono wodorku tri-n-butylocyny (1,19 g, 4,09 mmola). Do mieszaniny dodano 1-hydroksy-benzotriazolu (479 mg, 3,546 mmola) i mieszaninę oziębiono do 0°C, a następnie dodano chlorowodorku l-(3-dimetyloaminopropylo)-3-etylokarbodiimidu (408 mg, 2,128 mmola). Mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez 3,25 godziny, po czym rozcieńczono octanem etylu (50 ml), przemyto dwukrotnie rozcieńczonym kwasem solnym (20 ml), dwukrotnie nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu (20 ml), raz solanką, a potem wysuszono (MgSO₄) i zatężono. Wytworzony olej oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (0-100% octan etylu/chloroform) i otrzymano 810 mg (81%) związku 46a w postaci mieszaniny anomerów: temp. topn. 92-94°C; IR (KBr) 3311, 1791, 1659, 1651, 1536; Ή NMR (CDC1₃): δ 7,49, 6,56 (1H, 2d, J = 6,7, 7,8), 7,29 (10H, m), 6,37, 6,18 (1H, 2d, J = 7,7, 7,6), 5,56, 5,34 (1H, d, s, J = 5,2), 5,08-4,47 (6H), 3,18-2,80 (5H), 2,62-2,28 (5H), 2,04-1,53 (5H). MS(FAB, m/z) 563 (M^r + 1), 328, 149, 91.

[3S,2R,S, (1 S,9S)] N-(2-benzyloksy-5-oksotetrahydro-furan-3-ylo)-oktahydro-10-okso9-(3-fenylopropionyloamino)-6H-pirydazyno-[l,2-a][l,2]diazepino-l-karboksamid (46b) wytworzono ze związku 45b sposobem opisanym dla związku 46a i otrzymano 790 mg (96%) substancji szklistej: temp. topn. 58-60°C; IR (KBr) 3316, 2940, 1793, 1678, 1641, 1523, 1453, 1120; Ή NMR (CDC1₃): δ 7,28 (10H, m), 6,52, 6,42 (1H, 2d, J = 7,2, 7,1), 5,53, 5,44 (1H, d, s, J = 5,2), 5,35 (1H, m), 4,34 (4H, m), 3,1-2.8 (6H, m). 2,6-2,1 (7H), 1,95-1,05 (5H) . MS(FAB, m/z) 549 (M⁺ + 1), 400, 310, 279, 91.

Kwas [3S, (1S,9S)] 3-(6,10-dioksooktahydro-9-(3-fenylopropionyloamino)-6H-pirydazyno-[l,2-a][l,2]diazepino-l-karboksamido)-4-oksobutanowy (47a). Mieszaninę [3S, 2R,S, (1S,9S)] N-(2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-3-ylo)-6,10-dioksooktahydro-9-(3-fe-nylo

185 693 propionyloamino)-6H-pirydazyno-[l,2-a][l,2]diazepino-l-karboksamidu (46a) (205 mg; 0,364 mmola), 10% palladu na węglu (200 mg) i metanolu (20 ml) mieszano w pod ciśnieniem atmosferycznym wodoru przez 5 godzin. Mieszaninę przesączono, a następnie zatężono i otrzymano 154 mg (90%) substancji szklistej: temp. topn. 116-118°C; [a]_D ²³ -140° (c 0,1, CH₃OH) ; IR (KBr) 3323 (br), 1783, 1731, 1658, 1539, 1455, 1425; Ή NMK (CD₃OD): δ 7,21 (5H, m), 5,17 (1H, m), 4,73 (1H, m), 4,50 (2H, m), 4,23 (1H, m), 3,38 (1H, m), 3,06 (1H, m), 2,91 (2H, m), 2,73-2,18 (6H, m) i 2,01-1,59 (5H, m).

Analiza dla C₂₃H₂₇N₄O + H₂O.

Obliczono: C, 56,32; H, 6,16; N, 11,42.

Znaleziono: C, 56,29; H,6,ll; N, 11,25.

MS(FAB, m/z) 473 (M⁺ + 1), 176, 149, 105, 91.

Kwas [3S, (1S,9S)] 3-(oktahydro-10-okso-9-(3-fenylopropionyloamino)-6H-pirydazyno-[l,2-a][l,2]diazepino-l-karboksamido)-4-oksobutanowy (47b) wytworzono ze związku 46a metodą opisaną dla związku 47a. Pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (0-10% metanol/chloroform) i otrzymano 65 mg (52%) substancji szklistej: temp. topn. 8790°C; [a]_D ²³ -167,0° (c 0,1, metanol); IR (KBr) 3329, 2936, 1786, 1727, 1637; Ή NMR (CD₃OD): δ 7,23 (5H, m), 5,29 (1H, m), 4,83 (1H, m), 4,59 (1H, d, J = 3,6), 4,29 (1H, m), 3,3-3,0 (3H, m), 2,91 (2H, m), 2,70-2,34 (5H, m), 2,19 (2H, m), 1,75 (4H, m), 1,36 (2H, m).

Analiza dla C₂₃H₃₀N₄O₆ + 0,5H₂O.

Obliczono: C, 59,09; H, 6,68; N, 11,98.

Znaleziono: C, 58,97; H, 6,68; N, 11,73.

MS(FAB, m/z) 459 (M⁺+ 1),310, 149, 105,91.

49

	R,	r2	Rj
(a)	PhCH2	H	(S)Me
(b)	PhCH2	CH2Ph	H
(c)	PhCH2	(CH2)2Ph	H
(d)	PhCH2	nBu	H
(e)	PhCH2	Me	H
(f)	PhCH2	Ph	H
(g)	PhCH2	H	H
(h)	PhCH2	CH2Ph	(S) -Me
(i)	Ph(CH2)2	CH2Ph	H

Pirydony 48 wytworzono sposobem opisanym przez Damewood'a i in., J. Med. Cham,. 37, str. 3303-12 (1994)). Związek 48d jest nowy.

3-benzyloksykarbonyloamino-6-butyIopiryd-2-on (48d) wyizolowano w postaci kremowej substancji stałej: temp. topn. 158-160°C; IR (KBr) 3382, 2953, 2930, 2866, 1729, 1643, 1524, 1468, 1202, 1044. Ή NMR (d₆-DMSO): δ 8,26 (1H, s), 7,72 (1H, d), 7,39 (5H, m), 6,00 (1H, d), 5,14 (2H, s), 2,41 (2H, t), 1,52 (2H, m), 1,24 (2H, m), 0,87 (3H, t).

185 693

Analiza dla C₁₇H₂₀N₂O₃.

Obliczono: C, 67,98; H,6,71; N, 9,33.

Znaleziono: C, 67,69; H, 6,68; N, 9,20.

MS CI M⁺ = 300 (m)) 28%.

(2S) 2-[3-benzyloksykarbonyloamino-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo]propionian metylu (49a). Do mieszaniny 3-(benzyloksykarbonyloamino)piryd-2-onu (48a) (2,58 g, 10,58 mmola) i tetrahydrofuranu (100 ml) w temperaturze pokojowej dodano wodorku sodu (80% dyspersja woleju) (0,35 g, 11,64 mmola). Mieszaninę mieszano przez 10 minut. Do roztworu 2(R) 2((trifluorometano)sulfonyloksy)propionianu metylu (2,5 g, 10,58 mmola; Feenstra i in. Tetrahedron Lett., 28, str. 1215-18 (1987)) w tetrahydrofuranie (5 ml) w temperaturze pokojowej w ciągu 10 minut dodano wytworzonego powyżej roztworu. Mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez 80 minut, po czym wylano do octanu etylu. Mieszaninę przemyto dwa razy IM HC1, dwa razy wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, a potem solanką po czym wysuszono (MgSO₄) i zatężono. Pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (30% octan etylu/heksan) i otrzymano 2,945 g (84%) bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 96-7°C; [a]_D ²⁰ -71,36 (c 2,5, CHC1₂); IR (KBr) 3370, 1764, 1729, 1648, 1602, 1564, 1523, 1515, 1503, 1449, 1359, 1203, 1064; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,04 (1H, d, J = 7,2), 7,86 (1H, s), 7,36 (5H, m), 6,98 (1H, dd, J = 7,1, J = 7,1), 6,30 (1H, t, J = 7,2), 5,46 (1H, q, J = 7,4), 5,20 (2H, s), 3,74 (3H, s), 1,66 (3H, d, J = 7,4).

Analiza dla C_l7H_lgN₂O₅.

Obliczono: C, 61,81; H, 5,49; N, 8,48.

Znaleziono: C, 61,49; H, 5,51; N,8,41.

MS(FAB, m/z) 331 (M⁺ + 1), 299, 223, 196, 163, 91.

[6-benzylo-3-benzyloksykarbonyloamino-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo]octan metylu (49b). Do mieszaniny 6-benzylo-3-(benzyloksykarbonyloamino)piryd-2-onu (48b) (7,3 g, 2,18 mmola) i tetrahydrofuranu (150 ml) w temperaturze pokojowej dodano wodorku sodu (80% dyspersja w oleju) (0,65 g, 26,2 mmola). Mieszaninę mieszano przez 10 minut, potraktowano bromooctanem metylu (2,5 ml, 26,2 mmola) i pozostawiono na 3 godziny. Wytworzoną mieszaninę przelano do mieszaniny lodu i IM HC1. Odsączono wytworzona, substancję stałą po czym rozpuszczono ją w dichlorometanie. Wytworzony roztwór wysuszono (MgSO₄), odbarwiono węglem drzewnym i zatężono. Pozostałość oczyszczono metodą chromatografii (2-5% octan etylu/dichlorometan) i otrzymano 7,2 g (81%) bezbarwnych kryształów: temp, topn. 117-9°; IR (KBr) 3375, 1753, 1730, 1651, 1605, 1513, 1384, 1223, 1185, 1071; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,02 (1H, d, J = 7,5), 7,78 (1H, s), 7,31 (8H, m), 7,10 (2H, m), 6,15 (1H, d, J =7,45), 5,20 (2H, s), 4,70 (2H, s), 3,88 (2H, s), 3,66 (3H, s).

W podobny sposób wytworzono następujące związki: [3-benzyloksykarbonyloaminol,2-dihydro-2-okso-6-fenetylo-l-pirydylo]-octan metylu (49c). Wydajność 97%; temp. topn. 102-4°C. IR (KBr) 3245, 2323, 1741, 1725, 1648, 1600, 1526, 1216; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 8,45 (1H, s), 7,76 (1H, d, J = 7,6), 7,35 (10H, m), 6,15 (1H, d, J = 7,6), 5,15 (2H, s), 4,85 (2H, s), 3,68 (3H, s), 2,86 (4H, s).

[3-benzyloksykarbonyloamino-6-butylo-1,2-dihydro-2-okso-1 -pirydylo]-octan metylu (49d). Wydajność 90%; temp. topn. 112°C. IR (KBr) 3393, 1738, 1731, 1645, 1598, 1517, 1225, 1208; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 8,39 (1H, s), 7,78 (1H, d, J = 7,7), 7,35 (5H, m), 6,17 (1H, d, J = 7,7), 5,15 (2H, s), 4,80 (2H, s), 3,67 (3H, s), 1,38 (6H, m), 0,89 (3H, t).

[3 -benzyloksykarbonyloamino-1,2-dihydro-6-metylo-2-okso-1 -pirydy lo]-octan metylu (49e). Wydajność 84%, w postaci bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 115-6°; IR (KBr) 3246, 1740, 1725, 1649, 1598, 1535, 1417, 1365, 1259, 1219, 1193, Ή NMR (d₆-DMSO): δ 8,40 (1H, s), 7,75 (1H, d, J = 7,6), 7,38 (5H, m), 6,20 (1H, d, J =7,6), 5,15 (2H, s), 4,85 (2H, s), 3,68 (3H, s), 2,26 (3H, s).

[3-benzyloksykarbonyloamino-l,2-dihydro-6-fenylo-l-pirydylo]-octan metylu (49f). Wydajność 67%, w postaci bez barwnego oleju: IR (KBr) 3266, 1739, 1727, 1646, 1606, 1566, 1517, 1490, 1365, 1213, 1163, 1075; Ή NMR (CDC1₃) δ 8,16 (1H, d), 7,85 (1H, s), 7,39 (10H, m), 6,22 (1H, d), 5,22 (2H, s), 4,57 (2H, s), 3,74 (3H, s).

185 693

[3-benzyloksykarbonyloamino-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo]-octan metylu (49g). Wydajność 80%, w postaci bezbarwnej substancji krystalicznej: temp. topn. 110-111°C. IR (KBr) 3385, 1745, 1650, 1601, 1512, 1502, 1378, 1369, 1358, 1215, 1195, 1162, 1067; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,06 (1H, d), 7,84 (1H, s), 7,36 (5H, m), 6,88 (1H, dd), 6,27 (1H, t), 5,20 (2H, s), 4,68 (2H, s), 3,78 (3H, s).

Analiza dla C₁₆H₁₆N₂O₅.

Obliczono: C, 60,75; H, 5, 10; N, 8,85.

Znaleziono: C, 60,55; H, 5,15; N, 8,85.

MS FAB (+)M+ = 317 (M + 1).

2-metylo-[6-benzylo-(3-benzyloksykarbonyloamino)-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo]-octan metylu (49h) wytworzono sposobem stosowanym do wytwarzania związku 49a i otrzymano olej (58%); [a]/⁵ -25,0° (c 1, CH₂C1₂); IR (KBr) 3381, 1736, 1650, 1604, 1513, 1218, 1190, 1068; Ή NMR (CDC1₃): δ 7,97 (1H, d), 7,78 (1H, s), 7,4-7,14 (10H, m), 6,17 (1H, d), 5,19 (2H, s), 4,64 (1H, q), 3,98 (2H, s), 3, 62 (3H, s), 1,31 (3H, d).

[6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3 -(2-fenyloetoksy) karbonyloamino-1 -pirydylo] octan metylu (49i) wytworzono (88%) w postaci bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 130133°C; IR (KBr) 3363, 1746, 1732, 1651, 1604, 1515, 1368, 1231, 1212, 1185; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,00 (1H, d, J = 7,0), 7,68 (1H, s), 7,36-7,10 (10H, m), 6,15 (1H, d, J= 7,6), 4,7 (2H, s), 4,38 (2H, t, J = 7,0), 3,88 (2H, s), 3,67 (3H, s), 2,98 (2H, t, J = 7).

(S) 2 [3-amino-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo]propionian metylu (50a). Mieszaninę 2 (S)-2[3-benzyloksykarbonyloamino-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo] propionianiu metylu (49a) (2,75 g, 8,33 mmola), metanolu (100 ml) i 10% palladu na węglu (300 mg) mieszano w atmosferze wodoru przez 30 minut. Mieszaninę przesączono i zatężono, otrzymując 1,63 g (100%) bezbarwnej substancji stałej; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 8,35 (1H, brs), 7,46 (1H, d), 7,22 (1H, d), 6,29 (1H, t), 5,22 (1H, q), 3,63 (3H, s), 1,55 (3H, d).

W podobny sposób wytworzono następujące związki:

[3-amino-6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo]octan metylu (50b). Wydajność: 100%, w postaci szarej substancji stałej: temp. topn. 134-6°C; IR (KBr) 3418, 3312, 1723, 1658, 1596, 1548, 1435,1290, 1245, 1011; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 7,25 (5H, m), 6,45 (1H, d, J = 7,4), 5,92 (1H, d, J = 7,4), 5,00 (2H, s), 4,63 (2H, s), 3,88 (2H, s), 3,51 (3H, s).

[3-amino-l,2-dihydro-2-okso-6-fenetylo-l-pirydylo]octan metylu (50c). Wydajność: 99%. w postaci lepkiego oleju: IR (KBr) 3456, 341, 2953, 1745, 1649, 1600, 1548, 1219; Ή NMR (CDC1₃): δ 7,25 (5H, m), 6,51 (1H, d, J = 7,4), 5,92 (1H, d, J = 7,4), 4,79 (2H, s), 3,77 (3H, s), 2,80 (4H, m). [3-amino-6-butylo-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo] octan metylu (50d). Wydajność: 97%, w postaci brązowej substancji stałej: temp. topn. 75-7°C; IR (KBr) 3437, 3342, 2955, 1745, 1655, 1609, 1550, 1432, 1301, 1222, 1200; Ή NMR (CDC1₃) δ 6,53 (1H, d, J = 6,8), 5,93 (1H, d, J = 6,8), 4,81 (2H, s), 3,77 (3H, s), 2,44 (2H, t), 1,45 (4H, m), 0,93 (3H, t).

[3-amino-l,2-dihydro-6-metylo-2-okso-l-pirydylo]octan metylu (50e) wyodrębniono (100%) w postaci bezbarwnej krystalicznej substancji stałej: temp. topn. 87-9°C; IR (KBr) 3442, 3326, 1735, 1647, 160,0, 1549, 1434, 1407, 1383, 1366, 1225, 1209; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 6,40 (1H, d, J = 7,3), 5,93 (1H, d, J = 7,3), 4,86 (2H, s), 4,79 (2H, s), 3,67 (3H, s), 2,15 (3H, s).

[3-amino-l,2-dihydro-2-okso-6-fenylo-l-pirydylo]octan metylu (50e) wyodrębniono (86%) w postaci szarej substancji stałej: temp. topn. 207-9°C; IR (KBr) 3473, 3345, 1750, 1644, 1600, 1536, 1443, 1336, 1309, 1212, 1184, 1156; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 7,30 (5H, m), 6,54 (1H, d), 6,03 (1H, d), 5,25 (2H, s), 4,49 (2H, s), 3,61 (3H, s).

185 693

[3-amino-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo]octan metylu (50g) otrzymano w postaci bezbarwnego oleju i stosowano bezpośrednio w następnym etapie.

(2S) 2-metylo-[3-amino-6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo]octan metylu (50h) wyodrębniono (58%) w postaci bezbarwnego oleju: IR (powłoka) 3354, 1743, 1646, 1600, 1548, 1494, 1309, 1268, 1227, 113; Ή NMR (C₆D₆): δ 7,29-6,76 (5H, m), 5,86 (1H, d, J = 7,2), 5,51 (1H, d, J 7,2), 4,43 (1H, q, J = 6,7), 3,69 (2H, s), 3,21 (2H, s), 3,36 (3H, s), 1,43 (3H, d, J = 6,7).

51

R,	R>	r3
(a)	Ph(CH2)2CO	H	(S) Me
(b)	Ph(CH2)2CO	CH2Ph	H
(c)	Ph(CH2)2CO	(CH2)2Ph	H
(d)	Ph(CH2)2CO	nBu	H
(e)	Ph(CH2)2CO	Me	H
(f)	Ph(CH2)2CO	Ph	H
(g)	Ph(CH2)2CO	H	H
(h)	Ph(CH2)2CO	CH2Ph	(S) -Me or (R, S) -Me
(i)	AcTyr	CH2Ph	H
(i)	Ph(CH2)2SO2	CH2Ph	H
(k)	Ph(CH2)2OCO	CH,Ph	H
(O	Ph (CH2)3CO	CH2Ph	H

2(S) 2-[l ,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]-propionian metylu (5la). Do mieszaniny 2S 2-[3-amino-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo]propionianu metylu (50a) (1,63 g, 8,33 mmola), dioksanu (60 ml), wody (15 ml) i wodorowęglanu sodu (1,54 g, 16,7 mmola) wkroplono podczas mieszania chlorku 3-fenylopropionylu (1,5 g, 9 mmoli). Mieszaninę pozostawiono na 1 godzinę, po czym ekstrahowano octanem etylu. Ekstrakty przemyto wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, wysuszono (MgSO₄) i zatężono. Wytworzony czerwony olej oczyszczono metodą szybkiej chromatografii i otrzymano 2,54 g (93%) oleju: [a]_D ²⁰ -68° (1, CH₂Cł₂); IR (CH₂C1₂) 3369, 1747, 1690, 1650, 1602, 1512, 1267, 1260, 1217; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,41 (1H, dd), 8,36 (1H, s), 7,24 (5H, m), 7,02 (1H, dd), 6,32 (1H, t), 5,44 (1H, q), 3,75 (3H, s), 3,03 (2H, t), 2,70 (2H, t), 1,66 (3H, d). FAB M+ = 329 (M+l), 197, 165, 131, 110,91.

W podobny sposób wytworzono następujące związki: [6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]-octan metylu (51b) wyizolowano (93%) w postaci kryształów: temp. topn. 95-7°; IR (KBr) 3265, 1747, 1686, 1642, 1590, 1563, 1511, 1454, 1401, 1220, 1183, 1133; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,39 (1H, d, J = 7,7), 8,27 (1H, s), 7,21 (10H, m), 6,17 (1H, d, J = 7,7), 4,70 (2H, s), 3,89 (2H, s), 3,67 (3H, s), 3,02 (2H, m), 2,70 (2H, m).

[ 1,2-dihydro-2-okso-6-fenetylo-3 -(3 -fenylopropionylo)amino-1 -pirydylo] -octan metylu (51c) wyizolowano (81%) w postaci bezbarwnych kryształów: temp. topn. 105-8°C; IR (KBr)

185 693

3378 1746, 1680, 1646, 1597, 1517, 1221; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,34 (1H, d, J = 7,7), 8,25 (1H, s), 7,23 (10H, m), 6,11 (1H, d, J = 7,7), 4,77 (2H, s), 3,78 (3H, s), 2,88 (8H, m).

[6-butylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo) amino-l-pirydylo]-octan metylu (5Id) wyizolowano (88%) w postaci bezbarwnych kryształów: temp. topn. 84-5°C; IR (KBr) 3345 2958,2930, 1756, 1693, 1650, 1602, 1510, 1227, 1180, 1137; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,34 (1H, d, J = 7,7), 8,22 (1H, s), 7,26 (5H, m), 6,12 (1H, d, J = 7,7), 4,80 (2H, s), 3,79 (3H, s), 3,03 (2H, t), 2,68 (2H, t), 2,50 (2H, t), 1,46 (4H, m), 0,95 (3H, t).

[l,2-dihydro-6-metylo-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]-octan metylu (51e) wyizolowano (100%) w postaci bladożółtego oleju: IR (powłoka) 3264, 1745, 1691, 1644, 1587, 1566, 1518, 1495, 1400, 1215, 1183, 1136; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,33 (1H, d, J 7,6), 7,26 (5H, m), 6,13 (1H, d, J = 7,6), 4,83 (2H, s), 3,79 (3H, s), 3,03 (2H, m), 2,69 (2H, m), 2,28 (3H, s).

[1,2-dihydro-2-okso-6-fenylo-3-(3-fenylopropionylo)amino-l -pirydyloj-octan metylu (51 f) wyizolowano (99%) w postaci bladożółtego oleju: IR (powłoka) 3365, 3299, 1751, 1689, 1643, 1600, 1563,1519,1493,1419, 1370,1224; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,46 (1H, d, J - 7,7), 8,32 (1H, s), 7,32 (10H, m), 6,24 (2H, d, J = 7,7), 4,57 (2H, s), 3,73 (3H, s), 3,06 (2H, s), 2,72 (2H, m).

[l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]-octan metylu (51f) wyizolowano (81%) w postaci oleju: IR (powłoka) 3330, 1753, 1689, 1650, 1600, 1560, 1517, 1374, 1225, 1208; Ή NMR (CDCI₃): δ 8,43 (1H, dd, J - 7,4, 1,7), 8,33 (1H, s), 7,28 (5H, m), 6,92 (1H, dd, J= 6,9, 1,7), 6,29 (1H, t), 4,67 (2H, s), 3,79 (3H, s), 3,04 (2H, m), 2,70 (2H, m). MS FAB (+)M + = 315 (M + 1).

2(S) 2-metylo-[6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-1 -pirydy-lo]octan metylu (5Ig) wyizolowano (93%) w postaci bezbarwnego oleju; [a]_D ³⁰ -19° (c 1, ĆH₂C1,); IR (powłoka) 3354, 3313, 3028, 2950, 1745, 1687, 1645, 1600, 1567, 1514, 1454, 1225; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,35 (1H, d, J = 7,5), 8,26 (1H, s), 7,27 (10H, m), 6,20 (1H, d, J = 7,5), 4,65 (1H, q, J = 6,8), 3,99 (2H, s), 3,71 (3H, s), 3,03 (2H, m), 2,68 (2H, m), 1,31 (3H, d, J = 6,8).

[3-(N-acetylo-O-benzylo-L-tyrozyno)amino-6-benzylo-1,2-dihydro-2-oksopirydylo] octan metylu (5li). Mieszaninę [3-amino-6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo] octanu metylu (100 mg, 0,367 mmola), Boc-Tyr(Bn)-OH (136 mg, 0,367 mmola), dimetyloformamidu (1 ml), diizopropyloetyloaminy (0,25 ml, 1,468 mmola) i heksafluorofosforanu 2-(lH-benzotriazol-lilo)-l,l,3,3-tetrametylouroniowego (118 mg, 0,367 mmola) mieszając utrzymywano w temperaturze pokojowej przez noc. Mieszaninę rozcieńczono octanem etylu, przemyto dwa razy IM kwasem solnym, dwa razy wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, raz solanką a następnie wysuszono (MgSO₄) i zatężono. Pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (10% octan etylu/dichlorometan) i otrzymano 162 mg (70%) bezbarwnego oleju. Olej ten (160 mg, 0,255 mmola) rozpuszczono w dichlorometanie (1 ml) i w temperaturze 0°C potraktowano kwasem trifluorooctowym (1 ml). Wytworzony roztwór pozostawiono na 40 minut, aby ogrzał się do temperatury pokojowej, po czym odparowano do suchości w temperaturze 30°C. Pozostałość rozpuszczono w dichlorometanie, po czym ponownie odparowano do suchości. Procedurę tę powtórzono trzy razy. Pozostałość rozpuszczono w pirydynie (0,5 ml) i potraktowano bezwodnikiem octowym (0,03 ml, 0,3 mmola) w temperaturze 0°C. Wytworzoną mieszaninę pozostawiono, aby ogrzała się do temperatury pokojowej i utrzymywano w tej temperaturze przez 3,5 godziny. Następnie rozcieńczono octanem etylu, przemyto dwukrotnie IM kwasem solnym, dwukrotnie wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, wysuszono (MgSO₄) i zatężono, uzyskując 128 mg (86%) bezbarwnego oleju; IR (powłoka) 3290, 1751, 1649, 1602, 1568, 1513, 1455, 1438, 1375, 1224, 1179; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,78 (1H, s), 8,33 (1H, d, J = 7,6), 7,33 (8H, m), 7,11 (4H, m), 6,86 (2H, d, J = 8,5), 6,47 (1H, d, J = 7,6), 6,12 (1H, d, J = 7,6), 4,99 (2H, s), 4,85 (1H, m), 4,69 (2H, s), 3,87 (2H, s), 3,62 (3H, s), 3,08 (2H, m), 1,96 (3H, s).

[6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3-(2-fenyloetanosulfonylo)amino-1 -pirydylo]-octan metylu (51j). Do mieszaniny [3-amino-6-benzylo-2-okso-l,2-dihydro-l-pirydylo]-octanu metylu (49b) (1,0 g, 3,67 mmola), dichlorometanu (15 ml) i trietyloaminy (1,0 ml, 7,34 mmola) dodano podczas mieszania chlorku 3-fenyloetanosulfonylu (Zhong i in. J. Atu. Chem. Soc.. 113, str. 2259-63 (1991)). Mieszaninę pozostawiono na noc, po czym przelano do octanu etylu.

185 693

Wytworzoną mieszaninę przemyto dwa razy wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, trzy razy IM kwasem solnym, a następnie solanką po czym wysuszono (MgSO₄) i zatężono. Wytworzoną bladobrązową substancję stałą oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (10% octan etylu/dichlorometan) i otrzymano 1,25 g (77%) bladożółtej substancji stałej: temp. topn. 92-4°C; IR (KBr) 3181, 1737, 1646, 1595, 1565, 1454, 1241, 1220, 1150; Ή NMR (CDC1₃): δ 7,53 (1H, d, J = 7,5), 7,29 (10H, m), 6,10 (1H, d, J = 7,5), 4,75 (2H, s), 3,89 (2H, s), 3,67 (3H, s), 3,34 (2H, m), 3,14 (2H, m).

(6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(4-fenylobutyrylo) amino-1-pirydylo]-octan metylu (511) wyizolowano (74%) w postaci bezbarwnych kryształów: temp. topn. 93-95°C; IR (KBr) 3285, 1747, 1683, 1642, 1591, 1563, 1512, 1455, 1220, 1181; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,39 (1H, d, J = 7,6), 8,24 (1H, s), 7,2 (10H, m), 6,18 (1H, d, J = 7,6), 4,7 (2H, s), 3,90 (2H, s), 3,67 (3H, s), 2,69 (2H, t), 2,40 (2H, t), 2,04 (2H, m).

o

Kwas 2(S) 2-[l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino)-l-pirydylo] propionowy (52a). Do roztworu 2(S) 2-[l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino- 1-pirydylo) propionianu metylu (5la) (2,39 g, 7,3 mmola) w metanolu (30 ml) w temperaturze 0°C dodano IM roztworu wodorotlenku sodu (15 ml, 15 mmola). Mieszaninę utrzymywano w tej temperaturze przez 2 godziny, zakwaszono IM kwasem solnym (15,1 ml) i ekstrahowano octanem etylu. Ekstrakty przemyto solanką wysuszono (MgSO₄) i zatężono, uzyskując 1,98 g (87%) bezbarwnej substancji stałej: [α] _D ^2(f-75° (1, CH₂C1₂); IR (KBr) 3301, 1724, 1693, 1637, 1563, 1523, 1453, 1233, 1216, 765; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,47 (2H, m), 7,20 (5H, m), 7,03 (1H, d), 6,36 (1H, t), 5,35 (1H, q), 3,01 (2H, m), 2,70 (2H, m), 1,69 (3H, m).

W podobny sposób wytworzono następujące związki: Kwas [6-benzylo-l,2-dihydro-2okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo)octowy (52b) wyizolowano (100%) w postaci bladobursztynowego oleju: IR (powłoka) 3291, 1738, 1686, 1644, 1591, 1554, 1519, 1496, 1454, 1403, 1215, 1182; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,44 (1H, d, J = 7,8), 8,4 (1H, s), 7,21 (10H, m), 6,19 (1H, d, J =7,8), 4,71 (2H, s), 3,90 (2H, s), 2,99 (2H, m), 2,71 (2H, m).

Kwas [1,2-dihydro-2-okso-6-fenetylo-3-(3-fenylopropionylo) amino-l-pirydylo]octowy (52c) wyizolowano (92%) w postaci beżowej substancji stałej: temp. topn. 214-6°; IR (KBr) 3289, 1740, 1680, 1640; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 9,24 (1H, s), 8,14 (1H, d, J = 7,7), 7,22 (10H, m), 6,11 (1H, d, J = 7,8), 4,78 (2H, s), 2,81 (8H, m).

Kwas [6-butylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]octowy (52d) wyizolowano (99%) w postaci bladobrązowej substancji stałej: temp. topn. 132-4°C; IR (KBr) 3286, 1739, 1676, 1641, 1584, 1555, 1535, 1455, 1414, 1249, 1227, 1204; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,42 (1H, d, J = 7,8), 8,37 (1H, s), 7,24 (5H, m), 6,19 (1H, d, J = 7,8), 4,82 (2H, s), 3,55 (1H, s), 3,00 (2H, t), 2,67 (2H, t), 2,53 (2H, t), 1,41 (4H, m), 0,94 (3H, t).

Kwas [ 1,2-dihydro-6-metylo-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-1 -pirydylo]octowy (52e) wyizolowano w postaci substancji stałej (100%): temp. topn. 159-61°C; IR (KBr) 3335, 1731, 1686, 1642, 1536, 1516, 1430, 1420, 1401, 1222, 1195; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 9,21 (1H, s), 8.13 (1H, d. J = 7,6), 7,20 (5H, m), 6,15 (1H, d, J = 7,6), 4,77 (2H, s), 2,87 (2H, m), 2,70 (2H, m), 2,25 (3H, s).

Kwas [l,2-dihydro-2-okso-6-fenylo-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]octowy (52f) wyizolowano (100%) w postaci bladożółtej piany: IR (KBr) 3271, 1747, 1683, 1634, 1580, 1536, 1490, 1406, 1392, 1365, 1235, 1219, H NMR (CDC1₃): δ 8,62 (1H, d, J = 7,7), 7,31 (10H, m), 6,48 (2H, s), 6,30 (1H, d, J =7,7), 4,60 (2H, s), 3,03 (2H, m), 2,71 (2H, m).

Kwas [l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]octowy (52g) wyizolowano (94%) w postaci bez barwnej substancji stałej: temp. topn. 195-7°C; IR (KBr) 3324, 1724, 1693, 1644, 1569, 1555, 1512, 1427, 1370, 1240; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 9,31

185 693 (1Η, s), 8,23 (1H, d, J = 6,8), 7,36 (1H, dd, J= 6,8, 1,71), 7,25 (5H, m), 6,25 (1H, t), 4,66 (2H, s), 2, 84 (4H, m).

Kwas 2(R,S) 2-[6-benzylo-l ,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-piry-dylo]-propionowy (52h) wytworzono przez hydrolizę związku 5 Ih w wodnym tetrahydrofuranie w czasie 5 godzin w temperaturze 40°C. Otrzymano (95%) żółtego oleju: IR (powłoka) 3330, 1734, 1686, 1643, 1600, 1587, 1553, 1524, 1498, 1208; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 9,29 (1H, s), 8,18 (1H, d, J = 7,6), 7,21 (10H, m), 6,22 (1H, d, J = 7,6), 4,82 (1H, q, J = 6,6), 4,08 (2H, m), 2,76 (4H, m), 1,05 (3H, d, J = 6,6).

Kwas [3-(acetylo-Tyr(Bn))amino-6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-1 -pirydylo]octowy (52i) wyizolowano (93%) w postaci piany: IR (KBr) 3302, 1731, 1646, 1603, 1562, 1512, 1454, 1428, 1379, 1231, 1178; Ή NMR (CDC1₃): δ 9,48 (1H, s), 8,36 (1H, d, J = 7,6), 7,30 (8H, m), 7,10 (2H, m), 6,85 (2H, d, J = 8,3), 6,91 (2H, d, J = 8,3), 6,71 (1H, d, J = 7,6), 4,95 (1H, m), 4,90 (2H, s), 4,68 (2H, s), 3,92 (2H, s), 3,17-2,83 (2H, m), 1,92 (3H, s).

Kwas [6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3-(2-fenyloetanosulfonylo)amino-1 -pirydylo] octowy (52j) wyizolowano (100%) w postaci bezbawnej substancji stałej: temp. topn. 165-7°C;

IR (KBr) 3174, 1760, 1646, 1593, 1567, 1497, 1453, 1424, 1326, 1225, 1140, 1127; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 13,09 (1H, s), 9,08 (1H, s), 7,30 (11H, m), 6,02 (1H, d), 4,68 (2H, s), 4,99 (2H, s), 3,29 (2H, m), 3,03 (2H, m).

Kwas [6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3 -(2-fenyloetoksy)karbonyloamino-1 -pirydylo] octowy (52k) wytworzono (70%) przez hydrolizę związku 49i przez 1 godzinę w temperaturze 60°C; IR (CH₂C1₂) 1797, 1689, 1649, 1601, 1512, 734; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,39 (1H, s), 8,03 (1H, d), 7,81 (1H, s), 7,33-7,07 (10H, m), 6,13 (1H, d, J = 7,8), 4,72 (2H, s), 4,33 (2H, t, J = 7,0), 3,86 (2H, s), 2,93 (2H, t, J = 7,0).

Kwas [6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3-(4-fenylobutyrylo)amino-1 -pirydylo]octowy (521) wyizolowano (100%) w postaci białej piany: temp. topn. 159-161°C; IR (KBr) 3373-3310, 1787, 1726, 1691, 1649, 1599, 1567, 1517, 1367, 1215; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,43 (1H, d, J = 7,7), 8,25 (1H, s), 7,37-7,09 (10H, m), 6,21 (1H, d, J =7,7), 4,73 (2H, s), 4,15 (3H, s), 3,91 (2H, s), 2,67 (2H, t), 2,39 (2H, t), 2,02 (2H, m).

o

⁵² 53

2(S), N-3(S) 2-[l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]-N-(2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-3-ylo)propionamid (53a). Do mieszaniny kwasu 2(S)-2-[l,2dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]propionowego (52a) (1,1 g, 3,49 mmola), 3(3), 2(R,S) 3-alliloksykarbonyloamino-2-benzyloksy-5-okso-tetrahydrofiiranu (1,02, 3,49 mmola; Chapman, Biorg. Med.Chem. Łett., 2, str. 613-18 (1992)), chlorku bis (trifenylofosfino)palladu (II) (55 mg), dichlorometanu (35 ml) i dimetyloformamidu (1 ml) wkroplono podczas mieszania wodorku tri-n-butylocyny (1,7 ml, 6,3 mmola). Wytworzoną mieszaninę mieszano przez 5 minut, a następnie dodano 1-hydroksybenzotriazolu (946 mg, 7 mmoli). Mieszaninę oziębiono do temperatury 0°C i dodano chlorowodorku l-(3-dimetyloaminopropylo)-2etylokarbodiimidu (740 mg, 3,84 mmola). Mieszaninę pozostawiono na noc w temperaturze pokojowej, po czym przelano do octanu etylu. Mieszaninę przemyto dwa razy IM kwasem solnym, dwa razy wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, a następnie solanką wysuszono (MgSO₄) i zatężono.

Pozostałość roztarto z pentanem. Wytworzoną substancję stałą oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (40-60% octan etylu/heksan) i otrzymano 1,28 g (73%) bezbarwnej substan cji stałej: IR (KBr) 1796, 1692, 1647, 1595, 1557, 1512, 1119; Ή NMR (d^-DMSO): δ 9,28, 9,26 (1H, 2 x s), 8,77, 8,69 (1H, 2 x d), 8,24, 8,20 (1H, 2 x dd), 7,20 (11H, m), 6,31,

185 693

6,26 (IH, 2 x t), 5,65 (0,5H, d), 5,46 (0,5H, d), 5,41, 5,28 (IH, 2 x q), 4,7 (2,5H, m), 4,24 (0,5H, t), 3,24 (2H, m), 2,80 (4H, m), 1,51, 1,46 (3H, 2 x d).

W podobny sposób wytworzono następujące związki:

N(3 (S)) 2 [6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3-(3 -fenylopropionylojamino-1 -pirydylo] -N(2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-3-ylo)acetamid (53b) wytworzono w postaci piany (86%): IR (KBr) 3345, 3297, 1807, 1791, 1688, 1679, 1650, 1602, 1525, 1497, 1453, 1372, 1257, 1119; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 9,25 (0,5H, s), 9,23 (0,5H, s), 8,75 (0,5H, d, J = 6,5), 8,67 (0,5H, d, J = 7,4), 8,18 (IH, 2d), 7,21 (15H, m), 6,07 (IH, 2d), 5,65 (0,5H, d, J = 5,0), 5,38 (0,5H, s), 4,83-4,45 (4,5H, m), 4,19 (0,5H, m), 3,94, 3,83 (2H, m), 3,10-2,31 (6H, m).

N(3(S)) 2(1,2-dihydro-2-okso-2-fenetylo-3-(3-fenylopropionylo)amino-l -pirydylo]-N(2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-4-ylo)acetamid (53c) wytworzono (74%) w postaci mieszaniny anomerów: Ή NMR (d₆-DMSO): δ 9,71 (IH, d), 9,41 (0,5H, d), 9,25 (0,5H, d), 8,64 (IH, d, J =7,7), 7,75 (15H, m), 6,61 (IH, 2d), 6,11 (0,5H, d), 5,93 (0,5H, s), 5,17 (5H, m), 4,77 (0,5H, m), 3,68-2,94 (2H, m), 3,32 (8H, m).

N(3 (S)) 2 [6-butylo-1,2-dihydro-2-okso-3 -(3 -fenylopropionylo)amino-1 -pirydylo]-N-(2benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-3-ylo)acetamid (53d) wytworzono (74%) w postaci mieszaniny anomerów: IR (KBr) 3300, 1791, 1689, 1645, 1597, 1566, 1546, 1514, 1454, 1417, 1378; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,38 (IH, d, J =7,7), 8,13 (IH, s), 7,30 (10H, m), 6,18 (IH, t), 5,47 (0,5H, d, J = 5,2), 5,43 (0,5H, s), 4,75 (4,5H, m), 4,38 (0,5H, m), 3,08-2,35 (8H, m), 1,43 (4H, m), 0,95 (3H, t).

N(3(S)) 2[l,2-dihydro-6-metylo-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]-N-(2benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-3-ylo)acetamid (53e) wytworzono (67%) w postaci mieszaniny anomerów: IR (KBr) 3282, 1774, 1667, 1651, 1596, 1556, 1498, 1265, 1254, 1236, 1199, 1143; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 9,17 i 9,15 (IH, 2 x s), 8,89 (0,5H, d, J = 6,5), 8,73 (0,5H, d, J = 7,4), 7,25 (10H, m), 6,13 (IH, t), 5,64 (0,5H, d, J =5,0), 5,45 (0,5H, s), 4,89-4,61 (4,5H, m), 4,26 (0,5H, m), 3,17-2,36 (6H, m), 2,23 i 2,15 (3H, 2s). N(3(S)) 2-[l,2-dihydro-2okso-6-fenylo-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]-N-(2-benzyloksy-5 oksotetrahydrofuran-3-ylo)acetamid (53f) wytworzono (73%) w postaci mieszaniny anomerów: IR (KBr) 3296, 1792, 1691, 1643, 1595, 1514, 1489, 1453, 1420, 1373, 1230, 1118; Ή NMR (d₆DMSO): δ 9,40, 9,36 (IH, 2s), 8,70 (0,5H, d, J = 7,6), 8,52 (0,5H, d, J = 7,5), 8,29 (IH, dd), 7,25 (15H, m), 6,20 (IH, d, J = 7,6), 5,61 (0,5H, d, J =5,0), 5,28 (0,5H, s), 4,78-4,20 (5H, m), 3,12-2,24 (6H, m).

N(3 (S)) 2-[l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]-N-(2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-3-ylo)acetamid (53g) wytworzono (70%) w postaci mieszaniny anomerów: IR (KBr) 3336, 3290, 1791, 1691, 1646, 1595, 1582, 1556, 1518, 1454, 1376, 1351,1150,1122; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 9,26 (IH, 2s), 8,86 (0,5H, d, J= 6,4), 8,67 (0,5H, d, J = 7,5), 8,23 (IH, m), 7,40-7,13 (11H, m), 6,24 (IH, 2t, J = 7,2), 5,61 (0,5H, d, J = 5,0), 5,44 (0,5H, s), 4,83-4,59 (2,5H, m), 4,25 (0,5H, m), 3,15-2,34 (2H, m), 2,91-2,70 (4H, m).

Analiza dla C₂₇H₂₇N₃O H₂O.

Obliczono: C, 63,90; H, 5,76; N, 8,28.

Znaleziono: C, 63,70; H, 5,68; N, 8,22.

MS FAB M⁺ = 490 (M+l).

2(R,S), N(3(S)) 2-[6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]-N-(2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-3-ylo)propionamid (53h) wytworzono (89%) w postaci mieszaniny diastereomerów. Dane podano dla pojedynczego diastereomeru: IR (powłoka) 3356, 1788, 1677, 1645, 1602, 1517, 1455, 1377, 1203, 1167, 1120; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,34 (IH, d, J = 7,6), 8,19 (IH, s), 7,38-7,13 (10H, m), 6,26 (IH, d, J =7,6), 5,58 (IH, t), 5,31, 5,24 (IH, 2 x s), 4,62 (2H, 2q) , 4,60 (IH, m), ,4,27 (IH, m), 2,98, 2,68 (4H, 2m), 3,0-2,0 (2H, m), 1,42 (3H, d).

N(3(S)) 2-[6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(N-acetylo-O-benzylotyrozynylo)amino-lpirydylo]-N-(2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-3-ylo)acetamid (53i) wytworzono (76%) w postaci mieszaniny anomerów: IR (KBr) 1794, 1698, 1651, 1612, 1514, 1454, 1374, 1247, 1177, 1126; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 9,34, 9,31 (2 x 0,5H, 2s), 8,71 (IH, 2d), 8,38 (IH, m),

185 693

8,17 (1Η, d), 7,48-6,88 (19H, m), 6,08 (1H, 2d), 5,65 (0,5H, d, J = 5,0), 5,40 (0,5H, s), 5,04 (2H, s), 4,68 (5,5H, m), 4,15 (0,5H, m), 3,95, 3,84 (2H, s + abq), 3,20-2,40 (4H, m), 1,78 (3H, s).

N(3(S)) 2-[6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(2-fenyloetanosulfonylo)amino-l-pirydylo]N-(2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofiiran-3-ylo)acetamid (53j) wytworzono (78%) w postaci mieszaniny anomerów: IR (KBr) 3344, 1792, 1691, 1647, 1599, 1454, 1365, 1150, 1121, 973; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 9,02, 8,99 (1H, 2s), 8,80 (0,5H, d, J = 6,4), 8,70 (0,5H, d, J = 7,4), 7,26 (15H, m), 6,00 (1H, dd), 5,63 (0,5H, d, J= 5,0), 5,39 (0,5H, s), 4,68 (4,5H, m), 4,18 (0,5H, m), 3,90 (2H, m), 3,30-2,30 (6H, m).

N(3(S)) 2-[6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(2-fenyloetoksy)karbonyloamino-l-pirydylo]-N-(2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-3-ylo)acetamid (53k) wytworzono (78%) w postaci mieszaniny anomerów: IR (KBr) 3386, 1794, 1726, 1650, 1603, 1518, 1366, 1214, 699; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,03 (1H, bd), 7,63, 7,61 (1H, 2 x s), 7,34-7,04 (15H, m), 6,21, 6,18 (1H, 2d), 5,44 (0,5H, d, J =5,4), 5,37 (0,5H, s), 4,85, 4,83 (1H, 2d, J= 11,6, 11,5), 4,61-4,48, 4,32 (4H, 2m), 4,4 (2H, t), 4,08, 4,03 (2H, 2bs), 3,07-2,78 (3H, m), 2,47-2,30 (1H, m).

N(3(S)) 2-[6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(4-fenylo-butyrylo)amino-l-pirydylo]-N-(2benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-3-ylo)acetamid (531) wytworzono (86%) w postaci bezbarwnego oleju: IR (CH,C1₂) 1797, 1689, 1649, 1601, 1512, 734; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,42, 8,40 (1H, 2d, J = 7,6), 7,35-7,07 (15H, m), 6,21, 6,19 (1H, 2d, J =7,6), 5,44 (0,5H, d), 5,37 (0,5H, s), 4,84, 4,81 (1H, 2d, J = 11,7, 11,4), 4,73-4,48, 4,34 (4H, 2m), 4,05 (2H, m), 3,052,63, 2,46-2,30 (6H, 2m), 2,01 (2H, m).

o

	R,	R;	r3
(a)	Ph (CH2)2CO	H	(S) Me
(b)	Ph (CH2)2CO	CH2Ph	H
(c)	Ph (CH2)2CO	(CH2)2Ph	H
(d)	Ph (CH2)2CO	nBu	H
(e)	Ph (CH2)2CO	Me	H
(f)	Ph (CH2)2CO	Ph	H
(g)	Ph (CH2)2CO	H	H
(h)	Ph (CH2)2CO	CH2Ph	(R,S)-Me
(i)	AcTyr	CH2Ph	H
0)	Ph(CH2)2SO2	CH2Ph	H
(k)	Ph(CH2)2OCO	CH2Ph	H
(O	Ph(CH2)3CO	CH2Ph	H

Kwas 3(S), N(2(S)) 3-(2-(l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionyloamino-l-pirydylo)propionyloamino)-4-oksobutanowy (54a; F). Mieszaninę 2(S), N(3(S)) 2-[l,2-dihydro-2-okso3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo]-N-(2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-3-ylo)propionamidu 53a (1,28 g, 2,5 mmola), metanolu (140 ml), octanu etylu (60 ml) i 10% palladu na węglu (1,4 g) mieszano w atmosferze wodoru. Po 2,5 godzinach dodano jeszcze katalizatora

185 693 (300 mg) i uwodornianie prowadzono dalej przez 1 godzinę. Mieszaninę przesączono przez 0,2 μΜ błonę nylonową i zatężono. Resztkowy olej roztarto z mieszaniną metanolu i eteru, otrzymując 916 mg (87%) bezbarwnych kryształów: temp. topn. 198-200°C; [a]²⁸ _D -120° (0,1, CH₃OH); IR (KBr) 3330, 1794, 1688, 1644, 1583, 1556, 1515, 1427; Ή NMR (CD₃OD): δ 8,28 (1H, d), 7,35 (1H, d), 7,20 (5H, m), 6,36 (1H, t), 5,49 (1H, q), 4,59 (1H, t), 4,25 (1H, m), 2,98, 2,74 (2 χ 2H, 2 x m), 2,59 (2H, m), 1,57 (3H, d).

Analiza dla C₂₁H₇₃N₃O₆ 0,75H₂O.

Obliczono: Ć, 59,08; H, 5,78; N, 9,84.

Znaleziono: C. 59,24; H, 5,96; N, 9,84.

FAB M⁺ = 414 (M+ 1),297, 165, 91.

W podobny sposób wytworzono następujące związki:

Kwas 3(S) 3-(6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo) amino-1-pirydylo) acetyloamino-4-oksobutanowy (54b; M) wyizolowano (59%) w postaci bezbarwnych kryszta łów: temp. topn. 115°C (rozkład); IR (KBr) 3440, 3297, 1718, 1646, 1598, 1565, 1526, 1496, 1260; *H NMR (CD₃OD): δ 8,25 (1H, d, J = 7,7), 7,25 (10H, m), 6,15 (1H, 2d, każdy J = 7,7), 4,73 (2H, 2q), 4,59 (1H, m), 4,30 (1H, m), 3,95 (2H, s), 2,98 (2H, m), 2,75 (2H, m), 2,8-2,42 (2H, m).

Analiza dla C₂₇H₂₇N₃O₆ · 0,7H₂O

Obliczono: C, 64,58; H, 5,70; N, 8,37.

Znaleziono: C, 64,51; H,5,63; N, 8,38.

MS FAB+ M+ = 490 (M + 1).

Kwas 3(S) 3-(l,2-dihydro-2-okso-6-fenetyIo-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo) acetyloamino-4-oksobutanowy (54c) wyizolowano (46%) w postaci białej substancji stałej: IR (KBr) 3375, 1694, 1643, 1586, 1561, 1515, 1377, 1254, 1188, 1070; Ή NMR (CD₃OD): δ 8,18 (1H, d, J = 7,8), 7,22 (10H, m), 6,15 (1H, d, J = 7,8), 4,75 (2H, s), 4,58 (1H, m), 4,30 (1H, ml), 3,01-2,28 (10H, m); MS FAB+ M+ = 504 (M + 1).

Kwas 3(S) 3-(6-butylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-1-pirydylo) acetyloamino-4-oksobutanowy (54d) wyizolowano (90%) w postaci bezbarwnych kryształów: temp. topn. 120-5°C; IR (KBr) 3315, 1784, 1679, 1644, 1589, 1561, 1520, 1415, 1379, 1186; *H NMR (CD₃OD): δ 8,22 (1H, d, J = 7,8), 7,24 (5H, m), 6,22 (1H, d, J = 7,8), 4,80 (2H. m), 4,60 (1H, s), 4,28 (1H, m), 2,98 (2H, m), 2,72 (2H, m), 2,58 (4H, m), 1,48 (4H, m), 0,97 (3H, t, J = 7,l).

Analiza dla C₂₄H₂₉N₃O₆ · 0,5H₂O.

Obliczono: C, 62,06; H, 6,51; N, 9,05.

Znaleziono: C, 62,08; H, 6,43; N, 9,01.

MS FAB+ M+ = 456(M + 1).

Kwas 3(S) 3-(l,2-dihydro-6-metylo-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-1-pirydylo) acetyloamino-4-oksobutanowy (54e) wyizolowano (85%) bezbarwnej substancji stałej: temp, topn. 129-138°C; IR (KBr) 327, 3294, 1710, 1695, 1682, 1554, 1525, 1379, 1272, 1240; Ή NMR (CD₃OD): δ 8,19 (1H, d, J = 7,6), 7,19 (5H, m), 6,21 (1H, d, J = 7,6), 4,80 (2H, m), 4,59 (1H, m), 4,30 (1H, m), 2,98 (2H, m), 2,72 (2H, m), 2,80-2,40 (2H, m), 2,30 (3H, s).

Analiza dla C₂₁H₂₂N₃O₆ · H₂O

Obliczono: C, 58,46; H, 5,84; N, 9,74.

Znaleziono: C, 58,82; H, 60,5, N, 9,42.

Kwas 3(S) 3-(l,2-dihydro-2-okso-6-fenylo-3-(3-fenylopropionylo)amino- 1-pirydylo) acetyloamino-4-oksobutanowy (54f), 73% w postaci białawej substancji stałej: temp. topn. 140°C (rozkład). [a]_D ²⁴ - 8,5° (c 0,1, MeOH) . IR (KBr) 3302,1796, 1726, 1679, 1643, 1590, 1560, 1516, 1490, 1449, 1420,1398, 1376, 1231; Ή NMR (CD₃OD): δ 8,36 (1H, d), 7,49-7,14 (10H, m), 6,27 (1H, dd), 4,54 (3H, m), 4,30 (1H, m), 3,0,2,73 (2 χ 2H, 2 x m), 2,7-2,9 (2H, m).

Kwas 3(S) 3-(l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-1-pirydylo) acetyloamino-4-oksobutanowy (54g; G) wyizolowano (73%) w postaci piany: temp. topn. 140-5°C (rozkład); IR (KBr) 3352, 3314, 1719, 1668, 1649, 1600, 1559, 1514, 1379, 1261; Ή NMR (CD₃OD): δ 8,32 (1H, d, J = 7,5), 7,19 (6H, m), 6,34 (1H, t), 5,1-4,6 (3H, m), 4,32 (1H, m), 2,7 (6H, m).

185 693

Analiza dla C₂₀H₂₎N₃O₆ · 0,6H₂O.

Obliczono: C, 58,50; H, 5,45; N, 10,24.

Znaleziono: C,58,43; H, 5,35; N, 9,85.

MS FAB+ M+ = 400 (M + 1).

Kwas 3(S) N(2(R,S)) 3-(2-(6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenyIopropionylo) amino- l-pirydy!o)propionyloamino)-4-oksobutanowy (54h) wytworzono (69%) w postaci bezbarwnej piany: temp. topn. 120°C; [a]_D ²⁰ -16,0° (c, 0,11, CH₂C1₂) . IR (KBr) 3315, 1783, 1727, 1666, 1644, 1599, 1564, 1517, 1454, 1379; Ή NMR (CD₃OD): δ 8,23 (1H, m), 7,27 (10H, m), 6,28 (1H, m), 4,84 (1H, m), 4,53 (1H, m), 4,22 (1H, m), 4,10 (2H, m), 2,96 (2H, m), 2,72 (2H, m), 2,39 (2H, m), 1,21 (3H, m).

Analiza dla C₂₈H₂₉N₃O₆ · 1,25H₂O.

Obliczono: C,63,93; H, 6,03; N, 7,99.

Znaleziono: C, 63,98; H, 5,85; N, 7,86.

MS FAB (+) M+ = 504 (M + 1).

Kwas 3 (S) 3 -(3 -(2-acetylo-L-tyrozynylo)amino-6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-1 -pirydylo)acetyloamino-4-oksobutanowy (54i) wyizolowano (79%) w postaci bezbarwnych kryształów: temp. topn. 193-6°C (rozkład); IR (KBr) 3284, 1644, 1565, 1519, 1455, 1429, 1407, 1375, 1267, 1251; Ή NMR (d₆-DMSO/CDCl₃): δ 8,16 (1H, d, J= 7,7), 7,26 (5H, m), 7,03 (2H, d, J = 8,4), 6,61 (2H, d, J = 8,4), 6,03 (1H, d, J = 7,7), 4,58 (3H, m), 4,44 (1H, m), 4,13 (1H, m), 3,84 (2H, s), 3,07-2,30 (4H, m).

Analiza dla C₂₉H₃₀N₄O₈ · 2H₂O.

Obliczono: 0,58,19; H, 5,72; N, 9,36.

Znaleziono: 0,58,11; H, 5,63; N, 9,29.

MS FAB+ M+ = 563 (M + 1).

Kwas 3(S) 3-(6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3-(2-fenyloetanosulfonylo)amino-l-pirydylo)acetyloamino-4-oksobutanowy (54j) wyizolowano (85%) w postaci bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 102-5°C; [a]_D ²³ -9,9° (c 0,1, MeOH) ; IR (KBr) 3452, 3328, 3155, 1719, 1679, 1645, 1594, 1567, 1453, 1425, 1357, 1307, 1225, 1148, 1132; Ή NMR (CD₃OD): δ 7,52 (1H, d, J = 7,6), 7,33 (10H, m), 6,12 (1H, d, J = 7,6), 4,73 (2H, m), 4,58 (1H, d, J = 3,7), 4,34 (1H, m), 3,97 (2H, s), 3,29 (2H, m), 3,08 (2H, m), 2,75-2,37 (2H, m).

Analiza dla C₂₆H₂₇N₃O₇S · 1,7H₂O.

Obliczono: 0,56,14; H, 5,51; N, 7,55.

Znaleziono: C, 55,20; H, 5,49; N, 7,29.

MS FAB+ M+ = 526 (M + 1).

Kwas 3 (S) 3 -(6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3-(2-fenyloetoksy)karbonyloamino-1 -pirydylo)acetyloamino-4-oksobutanowy (54k) wyizolowano (54%) w postaci białawej substancji stałej: temp. topn. 84-86°C; IR (KBr) 3373-3310, 1787, 1726, 1691, 1649, 1599, 1567, 1517, 1367, 1215; Ή NMR (CD₃OD): δ 7,93 (1H, bd, J = 7,4), 7,37-7,18 (10H, m), 6,15 (1H, d, J = 7,4), 4,77 (1H, d, J = 3,7), 4,67 i 4,58 (2H, 2m), 4,35 (2H, t, J = 6,9), 4,35 (1H, m), 3,94 (2H, s), 2,98 (2H, t, J = 6,9), 2,76-2,39 (2H, m).

Kwas 3(S) 3-(6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(4-fenylobutyrylo)karbonyloamino-lpirydylo)acetyloamino-4-oksobutanowy (541) wyizolowano (50%) w postaci białej substancji stałej: temp. topn. 89-93°C; IR (KBr) 3369-3302, 1678, 1645, 1594, 1565, 1517, 1379, 1258; Ή NMR (d₄-metanol): δ 8,25 (1H, d, J = 7,6), 7,37-7,18 (10H, m), 6,15 (1H, d, J = 7,4), 4,74 (2H, m), 4,60 (1H, m), 4,30 (1H, m), 3,97 (2H, s), 2,76-2,37 (2H, m), 2,67 (2H, t), 2,45 (2H, t), 1,98 (2H, m).

Analiza dla C₂₈H₂₉N₃O₆ · 1,5H₂O.

Obliczono: C, 63,39; H, 6,08; N, 7,92.

Znaleziono: C, 63,69; H, 5,74; N, 7,83.

185 693

N-2-(3-benzyloksykarbonyloamino-l,2-dihydro-2-okso-l-pirydylo)acetylo-3-amino-5(2,6-dichlorobenzoiloksy)-4-okso-pentanian t-butylu (56a). Kwas octowy (55a) (WO 93 21213) w THF (2 ml) mieszano w temperaturze pokojowej i dodano 1-hydroksybenzotriazolu (60 mg, 0,448 mmola) i chlorowodorku dimetyloaminopropylo-3-etylokarbodiimidu (47 mg, 0,246 mmola). Po 5 minutach wkroplono (2 krople) wody i mieszano jeszcze przez 20 minut. Dodano chlorku bis(trifenylofosfino)palladu (II) (6 mg), a następnie roztworu 3-(alliloksykarbonyloamino)-4-okso-5-(2,6-dichlorobenzoiloksy)pentanianu t-butylu (WO 93 16710) (103 mg, 0,224 mmola) w THF (1 ml). W ciągu 1 godziny w temperaturze pokojowej wkroplono wodorku tributylocyny (0,09 ml, 0,336 mmola). Mieszaninę mieszano jeszcze przez 3 godziny i przelano do octanu etylu, przemyto IM HC1, wodnym roztworem NaHCO₃, solanką wysuszono nad MgSO₄ i zatężono pod próżnią Pozostałość roztarto z pentanem, a supematant odrzucono. Pozostałą stałą substancję oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (50% octan etylu/heksan) i otrzymano 92 mg (63%) związku tytułowego w postaci bezbarwnego oleju: [a]_D ²⁶-29,6° (c 1,1, CH₂C1,); IR (powłoka) 3377, 3365, 3332, 3312, 1733, 1691, 1650, 1599, 1515, 1366, 1261, 1153, 1068, 747; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,09 (1H, d, J = 6,8), 7,84 (1H, s), 7,58 (1H, d, J = 8,3), 7,33 (8H, m), 7,02 (1H, dd, J = 6,9, 1,7), 6,33 (1H, t, J = 7,2), 5,20 (2H, s), 5,12 (2H, m), 4,89 (1H, dt), 4,65 (2H, m), 2,80 (2H, m), 1,38 (9H, s).

N-2-(6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo)acetylo-3amino-5-(2,6-dichlorobenzyloksy)-4-okso-pentanian t-butylu (56b) wytworzono sposobem opisanym dla związku 56a i otrzymano związek tytułowy (66%) postaci bezbarwnego oleju: IR (powłoka) 3364, 3313, 1738, 1688, 1648, 1600, 1566, 1514, 1433, 1369, 1254, 1152; Ή NMR (CDC1₃): δ 8,40 (1H, d, J = 7,6), 8,30 (1H, s), 7,28 (13H, m), 6,20 (1H, d, J = 7,6), 5,12 (2H, q), 4,86 (1H, m), 4,65 (2H, q), 4,06 (2H, s), 3,07-2,61 (6H, m), 1,39 (9H, s).

185 693

R¹ O (a) PhCHjCT'

O (b) PbCH^H©

R²R

ΗH

-CHj-P hH

Kwas N-2(3 -benzyloksykarbonyloamino-1,2-dihydro-2-okso-1 -pirydylo)acetylo-3 -amino-5-(2,6-dichlorobenzoiloksy)-4-okso-pentanowy (57a; Q). Ester związku 56a (210 mg, 0,356 mmola) w dichlorometanie (0,5 ml) oziębiono do 0°C i potraktowano kwasem trifluorooctowym (0,5 ml), mieszano i ogrzewano do 20°C w ciągu 30 minut. Roztwór odparowano do suchości pod zmniejszonym ciśnieniem, ponownie rozpuszczono w dichlorometanie i zatężono (x 3). Pozostałość roztarto z octanem etylu i rozcieńczono eterem, otrzymując 162 mg (85%) związku tytułowego w postaci bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 165-8°C (rozkład); [a]_D ²³ -38,8° (c 0,1 CH₃OH); IR (KBr) 3332, 3275, 1723, 1658, 1649, 1581, 1562, 1526, 1432, 1385, 1258, 1218, 1206; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 8,96 (1H, d, J = 7,3), 8,34 (1H, s), 7,85 (1H, dd, J = 7,3), 7,58 (3H, m), 7,35 (5H, m), 6,29 (1H, t, J = 7,3), 5,26 (2H, m), 5,15 (2H, s), 4,69 (3H, m), 2,75 (2H, m).

Analiza dla C₂₇H₂₃N₃O₉C1₂.

Obliczono: C, 53,66; H, 3,84; N, 6,95.

Znaleziono: C, 53,36; H, 3,90; N, 6,81.

M.S. (+FAB); 604 (M + 1), 285, 241, 195, 173, 149, 91.

Kwas N-2-(6-benzylo-l ,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l -pirydylo) acetylo-3-amino-5-(2,6-dichlorobenzoiloksy)-4-okso-pentanowy (57b; P) wytworzono sposobem opisanym dla związku 57a i otrzymano związek tytułowy (78%) w postaci bezbarwnych kryształów: temp. topn. 116-120°C (rozkład); [a]_D ²⁶ -41,1° (c 0,1, CH₃OH) ; IR (KBr) 3299, 1739, 1715, 1689, 1666, 1645, 1598, 1563, 1518, 1432, 1209, 1151; Ή NMR (d₆-DMSO): δ 9,24 (1H, s), 8,88 (1H, d, J 6 = 7,6), 8,18 (1H, d, J = 7,7), 7,60 (3H, m), 7,26 (10H, m), 6,06 (1H, d, J = 7,7), 5,23 (2H, ABq), 4,69 (3H, m), 3,93 (2H, s), 2,78 (6H, m).

Analiza dla C₃₅H₃₁N₃O₈C1₂ · H₂O.

Obliczono: C, 59,16; H, 4,68; N, 5,91.

Znaleziono: C, 59,38; H, 4,53; N, 5,84.

M.S. (+FAB); 694, (Cl=35, 37), (M + 1), 692 (Cl=35, 35), (M + 1).

185 693

CO2H (3S,4R,S) N-(benzyloksykarbonylo)-3-amino-4-(2-benzoksazolilo)-4-hydroksybutanian t-butylu (59). Do roztworu benzoksazolu (250,2 mg, 2,1 mmola) w bezwodnym THF (10,5 ml) w temperaturze -78°C pod N₂ wkroplono 2,3M roztworu n-butylolitu w heksanach (0,96 ml, 2,2 mmola). Po mieszaniu w w temperaturze -78 °C przez 20 minut dodano stałego suchego MgBr₂OEt₂ (594,0 mg, 2,3 mmola). Wytworzoną niejednorodną mieszaninę ogrzano do -45°C i mieszano przez 15 minut. Następnie mieszaninę reakcyjną ponownie oziębiono do -78°C i wkroplono roztworu aldehydu 58 (Graybill i in., Int. J, Peptide Protein Res., 44, str. 173-82 (1993)) (644,6 mg, 2,1 mmola) w THF (10,5 ml). Mieszaninę mieszano w -78°C przez 30 minut, ogrzano do 0°C przez 1 godzinę, a następnie mieszano w temperaturze pokojowej przez 16 godzin. Reakcję przerwano dodatkiem 5% roztworu wodorowęglanu sodu (2,0 ml) i THF usunięto pod próżnią. Wytworzoną wodną pozostałość ekstrahowano cztery razy chlorkiem metylenu. Połączone ekstrakty przemyto solanką wysuszono (MgSO₄), przesączono i zatężono pod próżnią uzyskując 880,0 mg surowego produktu. Po szybkiej chromatografii (45:55 octan etylu/heksan) otrzymano 567,2 mg (63%) związku tytułowego w postaci oleju i mieszaniny diastereomerów przy C-4. IR (powłoka) 3324, 2976, 1726, 1517, 1455, 1368, 1243, 1159, 1048, 747; Ή NMR (CDC1₃): δ 7,71-7,64 (1H, m), 7,52-7,48 (1H, m), 7,37-7,20 (7H, m), 5,91 (1H, brd, J = 9,0), 5,79 (1H, d, J = 9,0), 5,41-4,78 (4H, m), 4,75-4,54 (1H, m), 2,91-2,51 (2H, m), 1,42 (9H, s), 1,37 (9H, s).

(3S, 4R,S) 3-amino-4-(2-benzoksazolilo)-4-hydroksybutanian t-butylu (60). Roztwór estru 59 (189,0 mg, 0,44 mmola) w etanolu (5,0 ml) potraktowano 10% palladem na węglu (20,5 mg) i mieszano w atmosferze H₂O przez 21 godzin. Mieszaninę przesączono przez Celite®, rozpuszczalnik odparowano i otrzymano 125,0 mg (98%) surowej aminy (60) w postaci oleju. Produkt stosowano bez dalszego oczyszczania. Ή NMR (CDC1J: δ 7,73-7,64 (1H, m), 7,51-7,42 (1H, m), 7,35-7,22 (2H, m), 6,48 (3H, brs), 5,58 1H, d, J = 3,0), 5,27 (1H, d, J = 6,5), 4,23-4,05 (1H, m), 2,92-2,63 (2H, m), 1,36 (9H, s), 1,33 (9H, s).

(3S,4R,S) N-(N-benzyloksykarbonylo-(S)-walinylo-(S)-alaninylo)-3-amino-4-(2-benzoksazolilo)-4-hydroksy-butanian t-butylu (61). Roztwór aminy 60 (261,4 mg, 0,89 mmola), ZVal-Ala-OH (286,9 mg, 0,89 mmola) (wytworzonego standardowymi metodami syntezy peptydów) i hydroksybenzotriazolu (120,3 mg, 0,89 mmola) w DMF (3,0 ml) w temperaturze 0°C potraktowano chlorowodorkiem l-etylo-3-[3-(dimety-loamino) propylo] karbodiimidu (179,2 mg, 0,93 mmola). Mieszaninę ogrzano do temperatury pokojowej i mieszano przez 16 godzin. Rozcieńczono octanem etylu i przemyto dwa razy IM roztworem wodorosiarczanu sodu, dwa razy nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu, a następnie wodą i solanką. Warstwę organiczną wysuszono (MgSO₄), przesączono i zatężono pod próżnią uzyskując 494,8 mg surowego produktu. Po szybkiej chromatografii (chlorek metylenu/metanol, 95:5) otrzymano 480,9 mg (91%) związku tytułowego w postaci żółtej substancji stałej: temp. topn. 81-83°C; IR (KBr) 3312, 2974, 1723, 1709, 1529, 1455, 1368, 1243, 1156, 747; *H NMR (CDC1₃): δ 7,79 (0,5H, d, J = 8,0), 7,73-7,20 (9,5H, m), 6,15 (1H, t, J = 8,5), 5,74 (0,5H, brd, J = 5,5), 5,45 (1H, brd, J = 7,5), 5,28-5,20 (0,5H, m), 4,82-4,11 (3,5H, m), 4,78-4,55 (1H, m),

185 693

40-4,22 (1Η, m), 2,95-2,51 (2H, m), 2,12-1,95 (1H, m), 1,45-1,32 (12H, m), 1,11-0,81 (6H, m), ¹³C NMR (CDC1₃) δ 173,14, 172,94, 171,82, 171,03, 170,78, 165,98, 165,45, 157,29, 157 17 151,23, 151,10, 140,92, 140,82. 136,83, 136,79, 128,91, 128,52, 125,75, 124,97, 120^60, 120,40, 111,38, 81,82, 81,68, 70,27, 68,97, 67,44, 60,43, 50,74, 50,55, 49,18, 49,07, 36,87, 36,57, 32,37, 28,51, 19,88, 19,80, 18,53.

Analiza dla C_3!H₄₀N₄O₈ · H₂O.

Obliczono: C, 60,57; H, 6,89; N, 9,11.

Znaleziono: C, 60,84; H, 6,64; N, 9,09.

M.S. (+FAB); 597 (M + 1); 541, 91.

(3S) N-(N-benzyloksykarbonylo-(S)-walinylo-(S)-alaninylo)-3-amino-4-(2-benzoksazolilo)-4-oksobutanian t-butylu (62). Alkohol 61 (100,3 mg, 0,17 mmola) rozpuszczono w chlorku metylenu (2,0 ml) i dodano odczynnika Dess-Martina (142,6 mg, 0,34 mmola) (Ireland i in. J. Org, Chem, , 58. str. 2899 (1993); Dess i in. J. Org. Chem., 48, str. 4155-4156 (1983)). Wytworzoną mieszaninę mieszano przez 22 minuty, a następnie rozdzielono pomiędzy nasycony roztwór tiosiarczanu sodu, nasycony roztwór wodorowęglanu sodu (1:1, 10 ml) i octan etylu (10 ml). Wytworzoną fazę organiczną przemyto nasyconym roztworem tiosiarczanu sodu, nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu (1:1), nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i solanką. Fazę organiczną wysuszono (MgSO₄), przesączono i zatężono pod próżnią otrzymując 111,3 mg surowego produktu. Po szybkiej chromatografii (chlorek mety lenu/metanol, 95:5) otrzymano 97,3 mg (96%) związku tytułowego w postaci oleju: [a]_D ²³ 11,74° (c 0,95, CH2C12); IR (CH2C12) 3419, 2974, 1721, 1677, 1501, 1369, 1221, 1156; Ή NMR (CDC13): δ 7,89-7,74 (1H, m), 7, 73-7,22 (10H, m), 5,89 (1H, d, J =9,0) 5,72 (1H, m), 5,10 (2H, q, J = 12,5), 4,73 (2H, m), 4,20 (1H, dd, J = 7,0, 8,5), 3,30 ;1H, dd, J = 5,0, 16,5), 3,03 (1H, dd, J = 5,5, 16,5), 2,18-1,97 (1H, m), 1,39 (3H, d, J =7,0), 1,34 (9H, s), 0,94 (3H, d, J = 6,0), 0,90 (3H, d, J = 6,0), ^,3C NMR (CDC13) δ 186,46, 172,73, 171,90, 170,13, 157,17, 156,28, 151,16, 140,99, 136,99, 129,39, 129,08, 128,66, 128,59, 126,49, 123,06, 112,55, 82,73, 67,60, 60,84, 53,75, 49,41, 38,58, 32,05, 28,52, 19,85, 19,32, 18,51. M.S. (+FAB); 595 (M + 1); 539, 91.

(3S) N-(N-benzyloksykarbonylo-(S)-walinylo-(S)-alaninylo)-3-amino-4-(2-benzoksazolilo)-4-oksobutanian (63, Q). Roztwór estru 62 (95,0 mg, 0,16 mmola) w mieszaninie 1:1 chlorku metylenu i kwasu trifluorooctowego (10,0 ml) mieszano przez 1 godzinę w suchej atmosferze N₂. Roztwór zatężono pod próżnią pochłonięto w eterze i ponownie zatężono. Czynność tę powtórzono sześć razy i otrzymano surowy produkt w postaci białawej substancji stałej. Po szybkiej chromatografii (chlorek metylenu/metanol, 95:5) otrzymano 60,0 mg (69%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej. Produkt występował pod postacią mieszaniny trzech izomerów w CD₃OD, składającej się z ketonu (jeden izomer, c 44%), jego acyloksyketalu (dwa izomery przy C-4, c 56%): temp. topn. 156-159°C; [a]_D ²⁶ -45,6° (c 0,13, metanol); IR (KBr) 3440, 2967, 1713, 1703, 1638, 1531, 1427; Ή NMR (CD₃OD): δ 7,93-7,24 (9H, m), 5,59 (1H, brt), 5,16-5,00 (2H, m), 5.0-4,78 (1H, m), 4,50-4,22 (1H, m), 3,95-3,81 (1H, m), 3,11 (2H, d, J = 6,5), 3,05-2,92 (1H, m), 2,70-2,39 (1H, m), 2,08-1,89 (1H, m), 1,19-0,78 (9H,m).

Analiza dla C₂₇H₃₀N₄O₈ · 0,5H₂O,

Obliczono: C, 59,22; H, 5,71; N, 10,23.

Znaleziono: C, 59,48; H, 5,36; N, 10,17.

M.S. (+FAB); 539 (M+1),91.

185 693

(b) R¹ e H, R² «= OCH₃

7-metoksybenzoksazol (65a). Mieszaninę 2-nitro-6-metoksyfenolu (2,62 g, 15,5 mmola) (EP 333176) i 10% palladu na węglu (130 mg) w etanolu (50,0 ml) mieszano w atmosferze H₂ przez 75 minut. Mieszaninę przesączono przez Celite® i natychmiast potraktowano kwasem p-toluenosulfonowym (32,0 mg) i ortomrówczanem trietylu (6,45 ml, 38,8 mmola), a następnie ogrzewano do wrzenia pod chłodnicą zwrotną w atmos ferze N₂. Po 20 godzinach dodano kwasu p-toluenosulfonowego (30,0 mg) i ortomrówczanu trietylu (6,45 ml, 38,8 mmola). Po ogrzewaniu łącznie przez 44 godziny mieszaninę pozostawiono aby oziębiła się i zatężono pod próżnią. Wytworzoną pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (octan etylu/heksan, 25:75) i otrzymano 1,97 g (85%) związku tytułowego w postaci żółtej substancji stałej: temp. topn. 28-31°C; IR (powłoka) 1629, 1497, 1434, 1285, 1097; 'H NMR (CDC1₃): δ 8,09 (1H, s), 7,40 (1H, d, J = 8,0), 7,28 (1H, t, J = 8,0), 6,89 (1H, d, J = 8,0), 4.02 (3H, s); ¹³C NMR (CDC1₃): δ 152,84, 145,82, 142,50, 139,99, 125,75, 113,42, 108,80, 56,97.

185 693

Analiza dla C_gN₇N]O₂ · 0,1H₂0.

Obliczono: C, 63,65; H, 4,81; N, 9,29.

Znaleziono: C, 63,43; H, 4,88, N, 9,05.

M.S. (+FAB); 150 (M + 1).

4-metoksybenzoksazoI (65b). Do zawiesiny 4-hydroksybenzoksazolu (2,00 g, 14,8 mmola) (Musser i in., J. Med. Chem., 30. str. 62-67 (1987)) w acetonie (80,0 ml) dodano wysuszonego K₂CO₃ (2,25 g, 16,3 mmola), a następnie jodometanu (1,38 ml, 22,2 mmola). Mieszaninę ogrzewano do wrzenia pod chłodnicą zwrotną w atmosferze N₂ przez 4,5 godziny, po czym przesączono i zatężono pod próżnią uzyskując surowy produkt. Wytworzoną pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (octan etylu/heksan, 25:75) i otrzymano 2,0 g (91%) związku tytułowego w postaci krystalicznej sub stancji stałej: temp. topn. 72-84°C; IR (KBr) 3089, 1619, 1610, 1503, 1496, 1322, 1275, 1090, 1071, 780, 741, H NMR (CDC1₃): δ 8,02 (1H, s), 7,32 (1H, t, J = 8,0), 7,18 (1H, d, J = 8,0), 6,81 (1H, d, J = 8,0), 4,04 (3H, s).

Analiza dla C₈H₇NO₂.

Obliczono: C, 64,42; H, 4,73; N, 9,39.

Znaleziono: C, 64,40; H, 4,84; N, 9,31;

m/z (El) 149 (M⁺+ 1, 100%).

(3S,4R,S) N-(alliloksykarbonylo)-3-amino-4-hydroksy-4-(2-(7-metoksybenzoksazoli-lo)) butanian t-butylu (66a).

Do roztworu 7-metoksybenzoksazolu 65a (548,6 mg, 3,68 mmola) w bezwodnym THF (18,5 ml) podczas mieszania w temperaturze -78°C pod N₂ wkroplono 1,56 M roztworu nbutylolitu w heksanach (2,47 ml, 3,86 mmola) i wytworzył się zabarwiony na żółto roztwór. Po mieszaniu w temperaturze -78°C przez 20 minut dodano suchego stałego MgBr₂OEt₂ (1,045 g, 4,05 mmola). Wytworzoną niejednorodną mieszaninę ogrzano do -45°C i mieszano przez 15 minut. Następnie mieszaninę reakcyjną ponownie oziębiono do -78°C i wkroplono roztworu (S)-Alloc-Asp(t-Bu)H^lb (946,4 mg, 3,68 mmola) w THF (18,5 ml). Mieszaninę mieszano w -78°C przez 30 minut, ogrzano do 0°C i mieszano przez 1 godzinę. Wytworzoną homogeniczną mieszaninę ogrzano do temperatury pokojowej i mieszano przez 16 godzin. Reakcję przerwano dodatkiem 5% roztworu wodorowęglanu sodu (3,5 ml), po czym THF usunięto pod próżnią. Wytworzoną wodną pozostałość ekstrahowano chlorkiem metylenu (6 x). Połączone ekstrakty przemyto solanką wysuszono (MgSO4), przesączono i zatężono pod próżnią uzyskując 1,8 g surowego produktu. Po szybkiej chromatografii (octan etylu/heksan, 40:60) otrzymano 1,21 g (81%) związku tytułowego, oleju, w postaci mieszaniny diastereomerówprzy C-4; IR (CH2C12) 3425, 2983, 1725, 1504, 1290, 1157, 1101; Ή NMR (CDC13): δ 7,35-7,19 (2H, m), 6,89-6,81 (1H, m), 6,00-5,57 (2H, m), 5,32-5,05 (3H, m), 4,68-4,35 (3H, m), 4,01 (3H, s), 2,86-2,59 (2H, m), 1,45 (9H, s), 1,41 (9H, s); ¹³C NMR (CDC13): δ 171,18, 171,09, 165,80, 165,30, 156,71, 156,60, 145,65, 142,76, 142,71, 140,82, 140,72, 133,23, 125,72, 118,41, 118,21, 113,07, 112,87, 108,95, 82,16, 70,28, 69,98, 66,52, 66,39, 57,03, 52,57, 52,29, 37,83, 36,86, 28,65.

Analiza dla C₂₀H₂₆N₂O₇ · 0,6H,O.

Obliczono: C, 57,57; H, 6,57; N, 6,72.

Znaleziono: C, 57,49; H; 6,34, N, 6,60.

M.S. (+FAB); 407 (M + 1); 351, 307, 154.

(3S,4R,S) N-(alliloksykarbonylo)-3-amino-4-hydroksy-4-(2-(4-metoksybenzoksazolilo) butanian t-butylu (66b) wytworzono zgodnie ze sposobem opisanym dla związku 66a i otrzymano 1,29 g (26%, 68% w przeliczeniu na odzyskany materiał wyjściowy) związku tytułowego w postaci oleju i mieszaniny diastereomerów przy C-4: IR (CH₂C1₂) 3400, 1725, 1625, 1505, 1369, 1354, 1281, 1263, 1226, 1158, 1092, 1048; 'HNMR (CDC1₃): δ 7,34-7,24 (1H, m), 7,16 (1H, d, J = 8,2), 6,79 (1H, d, J = 7,9), 6,00-5,50 (2H, m), 5,30-5,05 (3H, m), 4,70-4,35 (4H, m), 4,02 (3H, s), 2,90-2,45 (2H, m), 1,45-1,41 (9H, 2 x s).

Analiza dla C₂₀H₂₆N₂O₇ · 0,4H₂O.

Obliczono: C, 58,07; H, 6,53; N, 6,77.

Znaleziono: C, 58,09; H, 6,41; N, 6,63.

M.S. (+FAB); 407 (M + 1, 88%); 351 (100).

185 693 (3S,4R,S) N-(N-acetylo-(S)-(O-tert-butylo-tyrozynylo)-(S)-walinylo-(S)-alaninylo)-3_amino-4-hydroksy-4-(2-(7-metoksybenzoksazolilo)butanian t-butylu (67a).

Do roztworu benzoksazolu 66a (481,9 mg, 1,19 mmola) i Ac-Tyr(‘Bu)-Val-Ala-OH (585,3 mg, 1,30 mmola) w chlorku metylenu (3,5 ml) i DMF (3,5 ml) dodano podczas mieszania chlorku bis(trifenylofosfino)palladu (II) (18,0 mg), a na stępnie wkroplono wodorku tributylocyny (0,80 ml, 2,96 mmola). Dodano hydroksybenzotriazolu (320,4 mg, 2,37 mmola) i mieszaninę oziębiono do temperatury 0°C. Dodano chlorowodorku etylo-3-[3-(dimetyloamino)propylo]karbodiimidu (278,2 mg, 1,42 mmola) i mieszaninę pozostawiono, aby ogrzała się do temperatury pokojowej i mieszano przez 16,5 godziny. Mieszaninę reakcyjną rozcieńczono octanem etylu i przemyto dwa razy IM roztworem wodorosiarczanu sodu, dwa razy nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu, wodą i solanką. Warstwę organiczną wysuszono (MgSO₄), przesączono i zatężono, uzyskując 2,0 g surowego produktu. Po szybkiej chromatografii (chlorek metylenu/metanol, 95:5) otrzymano 844,0 mg (94%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej: temp. topn. 205°C; IR (KBr) 3399, 3304, 2977, 1729, 1643, 1506, 1367, 1290, 1161; 'HNMR (d₆-DMSO): δ 8,24-7,78 (4H, m), 7,43-7,32 (2H, m), 7,23 (2H, d, J= 8,5), 7,16-7,07 (1H, m), 6,93 (2H, d, J = 8,5), 6,52, 6,40 (1H, 2 x d, J = 5,5, J - 5,0), 5,03, 4,78-4,49, 4,45-4,16 (5H, brt, 2 x m), 4,05, 4,04 (3H, 2 x s), 3,08-2,35 (14H, m), 2,11-1,89 (1H, m), 1,83 (3H, s), 1,49-1,32, 1,15, 1,0-0,81 (27H, x, 2 x m, J = 7,0); ^l3C NMR (d₆-DMSO): δ 175,55, 175,18, 173,88, 173,75, 173,05, 169,23, 157,28, 148,55, 146,16, 143,21, 136,63, 133,55, 128,87, 127,17, 115,78, 111,92, 84,02, 81,50, 71,40, 61,15, 60,05, 57,79, 53,39, 51,62, 43,76, 40,52, 34,58, 32,52, 31,60, 26,35, 23,11, 22,71, 21,76.

Analiza dla C₃₉H₅₅N₅O₁₀ · 0,5 H₂O.

Obliczono: C, 61,40; H, 7,40; N, 9,18

Znaleziono: C, 61,43; H, 7,31; N, 9,07.

M.S. (+FAB); 754 (Nf + 1); 698, 338, 267.

(3S, 4R,S) N-(N-acetylo-(S)-(O-tert-butylo-tyrozynylo)-(S)-walinylo-(S)-alaniny-lo)-3amino-4-hydroksy-4-(2-(4-metoksybenzoksazolilo))butanian t-butylu (67b) wytworzono zgodnie ze sposobem opisanym dla związku 67a i otrzymano 1,05 g (94%) związku tytułowego wpostaci drobnego białego proszku: temp. topn. 210-213°C (rozkład); IR (KBr) 3284, 2977, 1736, 1691, 1632, 1536, 1505, 1452, 1392, 1367, 1258, 1236, 1161, 1091; Ή NMR (d₆DMSO) δ 8,20-7,75 (4H, m), 7,40-7,10 (4H, m), 7,00-6,80 (3H, m), 6,45, 6,34 (1H, 2 x d, J = 5,3, J = 5,0), 5,00-4,10 (5H, m), 4,00, 3,99 (3H, 2 x s), 3,00-2,25 (4H, m), 1,95 (1H, m), 1,79 (3H, s), 1,39-0,80 (27H, m).

Analiza dla C₃₉H₅₅N₅O₁₀ · 0,5H₂O.

Obliczono: C, 61,40; H, 7,40; N, 9,18.

Znaleziono: C, 61,58; H, 7,38; N, 8,91.

M.S. (+FAB); 754 (M⁺ + 1, 30%); 72 (100).

(3S) N-(N-acetylo-(S)-O-tert-butylo-tyrozyhylo)-(S)-walinylo-(S)-alaninylo)-3-amino-4(2-(7-metoksybenzoksazolilo))-4-oksobutanian t-butylu (68a). Do zawiesiny alkoholu 67a (641,0 mg, 0,85 mmola) w chlorku metylenu (46,0 ml) podczas mieszania dodano odczynnik Dess-Martina (1,082 g, 2,55 mmola) (Ireland i in., J. Org. Chem., 58, str. 2399 (1993); Dess i in. J. Org. Chem., 48, str. 4155-4156 (1983). Wytworzoną mieszaninę mieszano przez 1 godzinę, a następnie rozdzielono pomiędzy nasycony roztwór tiosiarczanu sodu, nasycony roztwór wodorowęglanu sodu (1:1, 86,0 ml) i octan etylu (86,0 ml). Wytworzoną fazę organiczną przemyto kolejno nasyconym roztworem tiosiarczanu sodu, nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu (1:1), nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i solanką. Fazę organiczną wysuszono (MgSO₄), przesączono i zatężono pod próżnią otrzymując 660,0 mg surowego produktu. Po szybkiej chromatografii (chlorek metylenu/metanol, 94:6) otrzymano 636,0 mg (100%) związku tytułowego wpostaci białej substancji stałej: temp. topn. 209°C; [a]_D ²⁴ - 21,8° (c 0,16, metanol); IR (KBr) 3395, 3294, 2977, 1722, 1641, 1535, 1505, 1161; 'HNMR(CDC13) δ 8,43-8,16 (1H, m), 7,97-7,62 (2H, m), 7,49-7,14 (3H, m), 7,08-6,95 (3H, m), 6,89-6,73 (2H, m), 5,81-5,68 (1H, m), 5,16-4,86 (2H, m), 4,53 (1H, brt), 4,03 (3H, s), 3,16-2,84 (4H, m), 2,11-1,84 (4H, m), 1,46-1,14 (21H, m), 0,78 (6H, m); ^,3C NMR (CDC13) δ 186,28, 173,39, 171,90, 171,19, 171,03, 169,89, 156,43, 154,75, 146,32, 142,88, 140,98, 132,31, 130,54,

185 693

126,98, 124,73, 114,95, 111,42, 82,44, 78,71, 58,92, 57,20, 54,91, 53,47, 48,77, 39,43, 38,15, 32,79, 29,44, 28,60, 23,55, 20,27, 19,70,19,34. M.S. (+FAB); 752 (M⁺ + 1); 696, 336, 265.

(3S) N-(N-acetylo-(S)-(O)-tert-butylo-tyrozynylo)-(S)-walinylo-(S)-alaninylo)-3-amino4-(2-(4-metoksybenzoksazolilo))-4-oksobutanian t-butylu (68b) wytworzono według sposobu opisanego dla ketonu 68a i otrzymano 420 mg (55%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej: temp. topn. 211-213°C (rozkład); [a]_D ²⁴ - 23,9° (c 0,82, metanol); IR (KBr) 3277, 3075, 1723, 1690, 1632, 1530, 1506, 1392, 1269, 1234, 1160, 1094; Ή NMR (CDC1₃) δ 8,15 (1H, (brs), 7,7 (2H, brs), 7,46 (1H, t, J = 8,3), 7,24 (2H, d, J = 8,3), 7,10 (1H, brs), 7,03 (2H, d, J = 8,3), 6,83 (3H, m), 5,74 (1H, q, J = 6,9), 5,00 (2H, m), 4,51 (1H, t, J = 7,0), 4,07 (3H, s), 3,20-2,95 (4H, m), 2,00 (4H, m), 1,42 (3H, d, J = 6,8), 1,35 (9H, s), 1,23 (9H, s), 0,86 (6H, d, J = 6,7). M.S. (+FAB); 752 (M⁺ + 1,7%); 72 (100).

(3S) N-(N-acetylo-(S)-tyrozynylo-(S)-walinylo-(S)-alaninylo)-3-amino-4-(2-(7-metoksybenzoksazolilo))-4-oksobutanian (69a; R). Roztwór estru 68a (600,0 mg, 0,80 mmola) w mieszaninie 1:1 chlorku metylenu i kwasu trifluorooctowego (65,0 ml) mieszano przez 1 godzinę w suchej atmosferze N. Roztwór zatężono pod próżnią pochłonięto w eterze i zatężono ponownie. Czynność tę powtórzono sześć razy i otrzymano surowy produkt w postaci białawej substancji stałej. Po szybkiej chromatografii (gradient 95:5 do 80:20 chlorku metylenu i metanolu) otrzymano 420,8 mg (83%) związku tytułowego w postaci higroskopijnej białej substancji stałej. Produkt występował w postaci mieszaniny trzech izomerów wCD₃OD, składającej się z ketonu (c 50%), jego acyloketonu (dwa izomery przy C-4, c 50%): temp, topn. rozkłada się powyżej 150°C; [a]_D ²⁴ - 33,2° (c 0,17, metanol); IR (KBr) 3300, 1715, 1658, 1650, 1531, 1517, 1204; Ή NMR (CD₃OD) δ 7,46-7,19 (2H, m), 7,16-6,91 (3H, m), 6,70-6,59 (2H, m), 5,62-5,49 (1H, m), 5,00-4,72 (1H, niewyraźny m), 4,69-4,51 (1H, m), 4,49-4,08 (2H, m), 4,05-3,89 (3H, m), 3,16-2,47 (4H, m), 2,05-1,78 (4H, m), 1,41-1,11, 1,050,70 (9H, 2 x m).

Analiza dla C₃₁H₃₇N₅O₁₀ · 3H₂O.

Obliczono: C, 53,67; H, 6,25; N, 10,10.

Znaleziono: 53,76; H, 5,56; N, 10,28.

M.S. (+FAB); 640 (M⁺ + 1); 435, 147.

(3S) N-(N-acetylo-(S)-tyrozynylo-(S)-walinylo-(S)-alaninylo)-3-amino-4-(2-(4-metoksybenzoksazolilo))-4-oksobutanian t-butylu (69b; S), wytworzono zgodnie ze sposobem opisanym dla kwasu 69a i otrzymano hygroskopijny związek tytułowy, 252 mg (96%). Produkt występował w postaci mieszaniny trzech izomerów w CD₃OD, składającej się z ketonu i jego acyloksyketalu (dwa izomery przy C-4). Produkt występował jako pojedynczy izomer w d₆ DMSO: temp. topn. 200-203°C (rozkład); [a]_D ²⁴ - 38,0° (c 0,23, metanol); IR (KBr) 3289, 2968, 1718, 1713, 1658, 1634, 1548, 1517, 1506, 1461, 1453, 1393, 1713, 1658, 1634, 1548, 1517, 1506, 1461, 1453, 1393, 1369, 1268, 1228, 1174, 1092; Ή NMR (d₆-DMSO) δ 9,20 (1H, brs), 8,71 (1H, d, J = 6,2), 8,10 (2H, m), 7,83 (1H, d, J = 8,7), 7,61 (1H, t, J = 8,2), 7,46 (1H, d, J = 8,2), 7,08 (3H, m), 6,65 (2H, d, J = 8,3), 5,50 (1H, q, J = 6,5), 4,50 (1H, m), 4,37 (1H, m), 4,20 (1H, m), 4,05 (3H, s), 3,09-2,77 (4H, m), 1,94 (1H, m), 1,79 (3H, s), 1,23 (3H, d, J = 7,0), 0,82 (6H, m).

Analiza dla C₃₁H₃₇N₅O₁₀ · 1,5H₂O.

Obliczono: C, 55,85; H, 6,05; N, 10,51.

Znaleziono: C, 55,21; H, 5,69; N, 10,13.

M.S. (+FAB); 640 (M⁺ + 1, 22%); 107 (100).

185 693

(3S) N-(alliloksykarbonylo)-3-amino-4-okso-5-(l ,2-diokso-fenyloetyloksy)-pentanian t-butylu (80).

Do roztworu (3S) N-(alliloksykarbonylo)-3-amino-5-bromo-4-okso-pęntanianu t-butylu (WO 93 16710) (2,17 g, 6,20 mmola) w dimetyloformamidzie (30 ml) dodano podczas mieszanią fluorku potasu (792 mg, 13,6 mmola), a następnie kwasu benzoilomrówkowego (1,02 g, 6,82 mmola). Mieszaninę mieszano przez 140 minut, po czym reakcję przerwano dodatkiem wody (50 ml) i ekstrahowano octanem etylu (2 x 50 ml). Połączone ekstrakty organiczne przemyto wodą (4 x 50 ml), a następnie solanką (50 ml), wysuszono (MgSO₄) i zatężono.

Otrzymano olej, który oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (20-45% octan etylu w heksanie) i uzyskano 2,44 g (94%) bezbarwnego oleju: [a]_D ²⁰ -35,0° (c 1.41, CH₂C1₂); IR (powłoka) 3359, 2981, 2938, 1752, 1740, 1726, 1712, 1512, 1369, 1285, 1177, 1053,991, 939, 688; Ή NMR (CDC1₃) δ 8,15 (2H, m), 7,66 (1H, m), 7,53 (2H, m), 5,90 (2H, m), 5,33 (2H, m), 5,31 (1H, d, J = 16,9), 5,18 (1H, d, J= 16,9), 4,63 (3H, m), 3,03 (1H, dd, J = 17,3, 4,6), 2,74 (1H, dd, J = 17,3, 4,9), 1,44 (9H, s). MS (C.I.) 420 (M⁺ + 1, 20%); 364 (100).

(3S) N-(alliloksykarbonylo)-3-amino-5-hydroksy-4-oksopentanian t-butylu (81). Mieszaninę estru 80 (2,40 g, 5,71 mmola), tetrahydrofuranu (200 ml) i IM wodnego roztworu wodorowęglanu potasu (200 ml) mieszano energicznie w temperaturze pokojowej przez 18 godzin. Rozdzielono warstwy, a część wodną ekstrahowano octanem etylu (100 ml). Połączone ekstrakty organiczne przemyto solanką (100 ml), wysuszono (MgSO₄) i zatężono. Pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (octan etylu w heksanie) i otrzymano 1,48 g bladożółtego oleju: [a]_D ²⁰ 5,9° (c 1,06, CH2C12); IR (powłoka) 3345, 2981, 2936, 1739, 1725, 1712, 1692, 1515, 1368, 1259, 1158, 1051;¹H NMR (CDC13) δ 5,92 (2H, m), 5,30 (2H, m), 4,36-4,69 (5H, m), 3,05 (1H, dd, J = 17,4,4,3), 2,93 (1H, t), 2,70 (1H, dd, J =17,4,4,9), 1,43 (9H, s).

185 693

Analiza dla C₁₀H_2]N,O₆ 0,25H₂O

Obliczono: C, 53,51; H, 7,43; N, 4,80.

Znaleziono: C, 53,61; H,7,18; N,4,71.

MS (C.I.) 280 (M⁺ + 1, 87%); 232 (100).

(3S) N-(alliloksykarbonylo)-3-amino-5-(2,6-dichlorofenylo-metoksy)-4-okso-pen-tanian t-butylu (82). Mieszaninę alkoholu 81 (1,44 g, 5,01 mmola), jodku 2,6-dichlorobenzylu (Abraham i in., J. Chem, Soc.. str. 1605-1607 (1936)) (4,31 g, 15,0 mmola), tlenku srebra (2,32 g, 10,0 mmoli) i dichlorometanu (25 ml) mieszając ogrzewano do wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez 45 godzin. Mieszaninę pozostawiono, aby oziębiła się do temperatury pokojowej, po czym rozcieńczono wodą (50 ml), a następnie ekstrahowano octanem etylu (50 ml, 25 ml). Warstwę organiczną przemy to wodą (50 ml), następnie solanką (50 ml), wysuszono (MgSÓ₄) i zatężono. Pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (10-100% octan etylu w heksanie) i otrzymano 1,65 g (74%) bezbarwnego oleju: [a]_D ²“ +8,8° (c 1,13, CH₂C1₂); IR (powłoka) 3339, 2980, 2935, 1724, 1712, 1503, 1438, 1368, 1246, 1156, 1106, 770; Ή NMR (CDC1₃) δ 7,33 (2H, m), 7,22 (1H, dd), 5,92 (2H, m), 5,28 (2H, m), 4,87 (2H, m), 4,67 (1H, m), 4,58 (2H, br d), 4,56 (1H, d, J = 16,9), 4,31 (1H, d, J = 16,9), 3,04 (1H, dd, J = 16,9,4,5), 2,77” (1H, dd, J = 16,7, 4,9), 1,40 (9H, s).

Analiza dla C₂₀H₂₅Cl₂N,O₆ · 0,25H₂Ó

Obliczono: C, 53,28; H, 5,70; N. 3,11.

Znaleziono: C, 53,15; H, 5,52; N, 2,98.

M.S. (C.I.); 446 (M⁴, 27%); 390 (100).

(3 R,S) N- [N-feny lornety loksykarbonylowalaninyloalaninylo] -3 -amino-5 -(2,6-dichlorofenylometyloksy)-4-okso-pentanian t-butylu (83a). Do roztworu N-fenylo-metyloksykarbonylowalinyloalaniny (637 mg, 1,98 mmola) w tetrahydrofuranie (40 ml) i wodzie (1 ml) podczas mieszania dodano chlorowodorku l-(3-dimetyloamino-propylo)-3-etylokarbodiimidu (379 g, 1,98 mmola) i 1 -hydroksybenzotriazolu (486 mg, 3,60 mmola). Mieszaninę mieszano przez 15 minut, a następnie dodano eteru 82 (802 mg, 1,80 mmola) i chlorku bis(trifenylofosfino) palladu (II) (ok. 5 mg). Następnie w ciągu 20 minut wkroplono wodorku tributylocyny (785 mg, 725 1, 2,70 mmola) i wytworzony roztwór mieszano przez 3,75 godz., po czym reakcję przerwano dodatkiem IM kwasu solnego (50 ml). Mieszaninę ekstrahowano dwa razy octanem etylu. Połączone ekstrakty organiczne przemyto IM kwasem solnym, dwa razy nasyconym wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, wodą a następnie solanką wysuszono (MgSO₄) i zatężono. Pozostałość oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (10-30% octan etylu-dichlorometan) i otrzymano 941 mg (79%) bladożółtej substancji stałej: temp. topn. 148-52°; IR (KBr) 3287, 3070, 1730, 1691, 1641, 1536, 1369, 1289, 1247, 1156; Ή NMR (CDC1₃) δ 7,33 (8H, m), 7,23 (1H, dd), 6,61 (1H, br, d). 5,42 (1H, br, d), 5,Ί1 (2H, s), 4,85 (3H, m), 4,50 (1H, m), 4,40 (1H, d, J = 16,9), 4,26 (1H, d, J = 16,9), 4,02 (1H, m), 2,99 (1H, dd, J = 16,8, 4,7), 2,73 (1H, dd, J = 16,8, 5,0), 2,09 (1H, m), 1,37 (12H, m), 0,96 (3H, d, J= 6,9), 0,91 (3H, d, J = 6,8).

Analiza dla C₃₂H₄₁C1₂N₃O₈ · 0,25H₂O.

Obliczono: C, 57,25; H, 6,23; Cl, 10,57; N, 6,26.

Znaleziono: C, 57,18; H, 6,23; Cl 10,58; N, 5,95.

M.S. (+ FAB); 667 (M⁺- 1,1%); 666 (3), 159 (25), 91 (100).

(3R,S) N-[(N-acetylo-O-t-butylotyrozynylo)-walaninylo-alaninylo]-3-amino-5-(2,6-dichlorofenylometyloksy)-4-okso-pentanian t-butylu (83b) wytworzono sposobem opisanym dla związku 83a i otrzymano 554 mg (64%) bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 184-6°; IR (KBr) 3282, 3075, 1736, 1690, 1633, 1536, 1508, 1366, 1236, 1161; Ή NMR (d₆-DMSO) 58,49 (1H, d), 8,14 (1H, d), 8,08 (1H, d), 7,84 (1H, d), 7,43 (3H, m), 7,14 (2H, d), 6,83 (2H, d), 4,-71 (2H, s), 4,51 (2H,m), 4,36 (2H, dd), 4,17 (2H, m), 2,93 (1H, m), 1,94 (1H, m), 1,74 (3H, s), 1,37 (9H, s), 1,23 (12H, m), 0,83 (6H, m). M.S. (+ FAB); 793 (M⁺ + 1,4%); 737 (5), 681 (1), 178 (40), 159 (45), 136 (100), 107 (40). M.S. (- FAB); 792 (20), 791 (40) 447 (100).

Kwas (R,S) N-[N-(fenylometyIoksy)karbonyIowalinylo-aIaninylo]-3-amino-5-(2,6-dichlorofenylometyloksy)-4-okso-pentanowy (84a, V). Do roztworu estru 83a (918 mg, 1,38 mmola) w dichlorometanie (20 ml) dodano podczas mieszania kwasu trifluorooctowego (5 ml). Mieszani

185 693 nę mieszano przez 2,5 godziny, po czym odparowano do suchości. Pozostałość potraktowano eterem (25 ml) i odparowano do suchości. Czynność tę powtórzono trzy razy. Wytworzony produkt roztarto z eterem (10 ml), a następnie wysuszono i otrzymano 730 mg (87%) jasnobrązowego proszku: temp. topn. 156-60°Ć; IR (KBr) 3282, 2965, 1702, 1694, 1642, 1536, 1438, 1246, 1230; Ή NMR (d₆-DMSO) δ 8,48 (1H, d), 8,09 (1H, d), 7,47 (9H, m), 5,02 (2H, s), 4,70 (2H, s), 4,49 (1H, m), 4,37 (2H, dd), 4,27 (1H, m), 3,88 (1H, m), 2,75 (1H, dd), 2,54 (1H, dd) 1,96 (1H, m), 1,19 (3H, s), 0,84 (6H, m).

Analiza dla C₂₈H₃₃C1₂N₃O₈ · 0,5H₂O.

Obliczono: C, 54,27; H, 5,53; Cl, 11,45; N, 6,78.

Znaleziono: C, 54,49; H, 5,39; Cl, 11,33; N,6,73.

M.S. (+ FAB); 610 (M⁺ + 1, 10%); 91 (100).

Kwas (R,S)N-[N-(acetylo)tyrozynylo-walinylo-alaninylo]-3-amino-5-(2,6-dichlorofenylometyloksy)-4-okso-pentanowy (84b; W) otrzymano w postaci bezbarwnego proszku (95%) sposobem stosowanym dla związku 84a. Temp. topn. 165-8°; IR (KBr) 3295, 2968, 1733, 1642, 1517, 1438, 1231, 1105; Ή NMR (d₆-DMSO) δ 9,1 (1H, br s), 8,48 (1H, br, d), 8,14 (1H, br, d), 8,02 (1H, br, d), 7,81 (1H, br, d), 7,45 (3H, m), 7,02 (2H, d), 6,62 (2H, d), 4,70 (2H, s), 4,12-4,53 (3H, m), 3,60 (3H, m), 2,51-2,92 (4H, m), 1,96 (1H, m), 1,75 (3H, s), 1,21 (3H, d), 0,83 (6H, m).

Analiza dla C₃,H₃₈C1₂N₄O₉ H₂O.

Obliczono: C, 53,22; H, 5,76; Cl, 10,14; N, 8,09.

Znaleziono: C, 53,33; H, 5,54; Cl, 10,02; N, 7,85.

M.S. (+ FAB); 682 (M⁺ 2, 30%); 681 (67), 158 (100).

Przykład 6

Otrzymano stałe hamowania (K| ) oraz wartości IC₅₀ dla niektórych związków według wynalazku, stosując testy enzymatyczne z substratem widzialnym w UV, z substratem fluorescencyjnym i testy z komórkami, jak opisano w przykładzie 2. Dla związków 22e, 54b, 54j, 54k, 57b, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 88, 102a-c, 106a-c, 108a-c, 114a, 114b, 115, 121, 125a, 125b, 126, 127, 128, 129, 130, 131, 132a, 132b, 133, 135a, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 157, 158, 159, 160, 161, 162 i 163, stosując wskazane powyżej testy, określono następujące wartości Kj i IC₅₀. Wzory związków 22e, 54b, 54j, 54k i 57b przedstawiono w przykładzie 5. Wzory innych związków zamieszczono w przykładzie 7.

185 693

Związek	Test	Związek	Test
UV-widzialny K, (μΜ)	Komórki I50 (μΜ)	UV-widzialny K, (μΜ)	Komórki I50 (μΜ)
22e	0,19	>20	131	12,0	30,0
54b		20	132a	5,0	>30,0
54j		10	132b	12,5
54k		6,6	133	50,0	>30,0
57b		2,2	135a	0,090	0,90
85	0,0035	9,8	135b	0,32	0,95
86	0,175	4,0	136	1,0
87	7,2	35,0	137	0,04	0,25
88	0,9		138		0,375
89	0,018		139	0,350	2,0
90	0,42	6,2	140	0,87	>30,0
91	0,26	>25	141	0,670
92	3,8		142		1,75
98	0,535	4,0	144	0,32	>20,0
102a		4,0	145	0,34	8,5
102b	0,29	1,75	146	0,16	3,8
102c	0,68		147	0,26	8,5
106a	2,3	30,0	148	6,3	30,0
l,06b	0,2	2,9	149	14,0	>30,0
106c	3,8	>30,0	150	10,0	30,0
108a		17,5	151	13,0	30,0
108b	0,4	25,0	152	8,8
108c	0,43		153	0,24
114a	0,12	3,8	154	0,042	2,4
114b	3,7		155	0,023
115	0,345	6,0 1	156	0,001	2,7
121	4,3		157	0,26
125a	0,39	>30,0	158	1,1
125b	0,060	0,30 |	159	0,0017	8,0
126	0,45	1,5 |	160	0,145	2,25
127	0,39	8,0 [	161	0,011
128	0,04	7,5 |	162	0,0025
129	0,59	25,0 |	163	0,0028	1,2
130		1,20 |

185 693

Przykład 7

Sposobem podobnym do stosowanego w syntezie związku 69a, wytworzono następujące związki: 126, 127, 128, 129, 135a, 135b, 137, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, 159, 160, 162 i 163.

185 693

185 693

185 693

Ο

Związek 158 syntetyzowano sposobem podobnym do stosowanego w syntezie związku (K).

185 693

Związek 130 syntetyzowano sposobem podobnym do stosowanego w syntezie związku 56b.

Związki 131, 136, 138 w syntezie związku 57b.

i 142 syntetyzowano sposobem podobnym do stosowanego

142

Związki 132, 132b, 139, 140 i 141 syntetyzowano sposobem podobnym do stosowanego w syntezie związku 47a. Związek wyjściowy dla związku 140 otrzymano sposobem opisanym w: Robi, i in. J. Am. Chem. Soc., 116, str. 2348-2355 (1994). Związek wyjściowy dla

100

185 693 związku 141 otrzymano sposobem opisanym w: Wyvratt, i in. Pept. Struct. Funct. Proc. (8th Am. Pept. Symp.) (1983) lub w patencie USA 4415496.

Związek 133 syntetyzowano sposobem podobnym do stosowanego w syntezie związku 47b.

185 693

101

Związek 161 związku 125 a.

do stosowanego w syntezie syntetyzowano sposobem podobnym

Związki 22e, 54b, 54j, 54k i 57b syntetyzowano, jak opisano w przykładzie 5.

Związki 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 98, 102a, 102b, 102c, 106a, 106b, 106c, 108a, 108b, 108c, 114a, 114b, 115, 121, 125a i 125b syntetyzowano, jak następuje.

Kwas N-(N-acetylo-tyrozynylo-walinylo-(4(R)-alliloksyprolinylo))-3(S)-amino-4-oksobutanowy (85).

Etap. A. N-tert-butoksykarbonylo-4(R)-alliloksyprolina. Do roztworu 60% wodorku sodu (3,36 g, 84 mmole) w 100 ml bezwodnego tetrahydrofuranu dodano N-tert-butoksykarbonylo(4R)-hydroksyproliny (9,25 g, 40 mmoli) i mieszano przez 2 godziny w temperaturze pokojowej. Do mieszaniny dodano bromku allilu (6,9 ml, 80 mmoli) i mieszaninę ogrzewano do wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez 6 godzin. Reakcję przerwano dodatkiem płatków lodu, po czym dodano jeszcze wody i mieszaninę przemyto heksanem. Warstwę wodną zakwaszono 10% roztworem wodorosiarczanu sodu i ekstrahowano octanem etylu (2 x 150 ml). Połączone ekstrakty wysuszono nad bezwodnym siarczanem sodu, przesączono i odparowano, uzyskując 5 g związku tytułowego bez dalszego oczyszczania. ’H NMR (CDC1₃; występuje w postaci rotamerów) δ 5,92-5,82 (1H, m), 5,3-5,14 (2H, m), 4,5-4,31 (1H, m), 4,16-4,05 (1H, m), 4,04-3,9 (1H, m), 3,79-3,5 (3H, m), 2,43-2,2 (1,5H, m), 2,15-2,10 (0,5H, m), 1,45 (4,5H, s), 1,35 (4,5H, s).

Etap B. Chlorowodorek estru metylowego 4(R)-alliloksyproliny. N-tert-butoksykarbonylo-4(R)-alliloksyprolinę (5 g, 18,4 mmola) ogrzewano do wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez 6 godzin w 50 ml nasyconego metanolowego roztworu chlorowodoru. Mieszaninę odparowano pod próżnią i otrzymano 3,78 g związku tytułowego w postaci żółtej substancji żywicznej; Ή NMR (CDC1₃) δ 5,83-5,72 (1H, m), 5,24-5,14 (1H, d), 5,13-5,08 (1H, d), 4,55-4,3 (3H, m), 4,25-4,15 (1H, m), 3,9 (1,5H, s), 3,78 (1,5H, s), 3,7-3,28 (3H, m), 2,452,32 (1H, m), 2,2-2,05 (1H, m).

Etap C. Ester metylowy N-acetylo-tyrozynylowalinylo-(4(R)-alliloksyproliny). Chlorowodorek estru metylowego 4(R)-alliloksyproliny (1,05 g, 4,75 mmola) i N-acetylo-Tyr-ValOH (1,68 g, 5,21 mmola) rozpuszczono w 10 ml mieszaniny 1:1 dichlorometanu i dimetyloformamidu i oziębiono do temperatury 0°C. Do oziębionej mieszaniny dodano diizopropyloetyloaminy (1 ml, 5,93 mmola), a następnie N-hydroksybenzotriazolu (0,769 g, 5,69 mmola)

102

185 693 i chlorowodorku l-(3-dimetyloaminopropylo)-3-etylokarbodiimidu (1,18 g, 6,2 mmola). Po mieszaniu przez 2 godziny mieszaninę ogrzano do temperatury pokojowej i mieszano przez 16 godzin. Mieszaninę przelano do 150 ml octanu etylu i przemyto każdorazowo 50 ml wody, 10% roztworu wodorosiarczanu sodu i 10% roztworu wodorowęglanu sodu. Warstwę organiczną wysuszono nad siarczanem sodu, przesączono i odparowano, uzyskując jasnożóltą substancję stałą. Substancję tę oczyszczno metodą szybkiej chromatografii, eluując mieszaniną dichlorometan/metanol/pirydyna (100:3:0,5) i otrzymano 780 mg związku tytułowego. Ή NMR (CD₃OD) δ 7,02-6,96 (2H, d), 6,67-6,63 (2H, d), 5,95-5,85 (1H, m), 5,34-5,27 (1H, d), 5,16-5,13 (1H, d), 4,53-4,38 (3H, m), 4,28-4,22 (1H, m), 3,82-3,73 (1H, m), 3,72 (3H, s), 3,04-2,88 (2H, m), 2,85-2,72 (2H, m), 2,45-2,34 (1H, m), 2,08-1,95 (2H, m), 1,92 (3H, s), 1,00-0,92 (6H, 2 xd).

Etap D. Semikarbazon estru tert-butylowego kwasu N-(N-acetylo-tyrozynylo-walinylo(4(R)-alliloksyprolinylo))-3(S)-amino-4-oksobutanowego. Ester metylowy N-acetylo-tyrozynylo-walinylo-(4-alliloksyproliny) (770 mg, 1,57 mmola) rozpuszczono w 20 ml tetrahydrofuranu i 4 ml metanolu. Do mieszaniny dodano wodorotlenku litu (145 mg, 3,46 mmola) i mieszano w temperaturze pokojowej. Po dwóch godzinach do mieszaniny dodano 10% roztworu chlorowodoru i mieszaninę odparowano pod próżnią, otrzymując stałą pozostałość, a następnie rozdzielono pomiędzy 5 ml wody i 50 ml octanu etylu. Warstwę organiczną oddzielono i odparowano pod próżnią, uzyskując 430 mg kwasu, który stosowano bezpośrednio w następnym etapie.

Z N-acetylo-tyrozynylo-walinylo-4-alliloksyproliny (420 mg, 0,88 mmola) i semikarbazonu estru tert-butylowego kwasu 3-amino-4-oksomasłowego (184 mg, 0,8 mola, Graybill i in., Int. J. Protein Res.. 44 , str. 173-82 (1994)) otrzymano 100 mg (20%) związku tytułowego w postaci białej amorficznej substancji stałej: 'H NMR (CD,OD) δ 7,24-7,2 (1H, m), 7,046,97 (2H, d), 6,73-6,65 (2H, d), 5,98-5,86 (1H, m), 5,35-5,24 (1H, d), 5,17-5,12 (1H, m), 4,12-3,98 (2H, m), 3,72-3,72 (1H, m), 2,98-2,92 (3H, m), 2,38-2,32 (1H, m), 2,1-2,02 (2H, m), 1,92 (3H, s), 0,98-0,89 (6H, 2 x d).

Etap E. Kwas N-(N-acetylo-tyrozynylo-walinylo-(4(R)-alliloksyprolinylo))-3(S)-amino4-oksobutanowy (85). Z semikarbazonu estru tert-butylowego kwasu N-(N-acetylo-tyrozynylo-walinylo-(4(R)-alliloksyprolinylo))-3(S)-amino-4-oksobutanowego (100 mg) usunięto grupę ochronną, jak opisano w przykładzie 3, związek K, etap C i otrzymano 44,2 mg (53%) związku tytułowego: Ή NMR (CD₃OD) δ 7,04-6,97 (2H, d), 6,72-6,65 (2H, d), 5,97-5,86 (1H, m), 5,32-525 (1H, d), 5,17-5,12 (1H, d), 4,62-4,40 (3H, m), 4,30-4,13 (2H, m), 4,12-3,96 (3H, m), 3,75-3,68 (1H, m), 2,99-2,92 (1H, m), 2,78-2,70 (1H, m), 2,70-2,48 (2H, m), 2,352,30 (1H, m), 2,17-1,95 (2H, m), 1,92 (3H, s), 0,98-0,88 (6H, 2 x d).

Związki 86 i 87 wytworzono sposobem podobnym do opisanego dla syntezy związku 69a w przykładzie 5:

Kwas N-acetylo-(S)-walinylo-(4-(S)-fenoksy)prolinylo-3(S)-amino-4-(7-metoksybenzoksazol-2-ilo)-4-okso-butanowy (86). N-acetylo-(S)-walinylo-(S)-(4-(S)-fenoksy) prolinę przeprowadzono w związek 86 i otrzymano biały proszek: 'H NMR (DMSO-d₆) δ 8,75 (d, 1H), 7,6-7,2 (m, 4H), 7,0-6,8 (m, 4H), 5,5 (m, 1H), 5,05 (s, 1H), 4,5 (t, 1H), 4,29 (t, 1H), 4,0 (s,

185 693

103

3Η), 4,03,8 (m, 2H), 3,0-2,8 (dd, 2H), 2,3 (m, 1H), 2,09 (m, 1H), 1,95-1,8 (m, 2H), 1,78 (s, 3H) , 1-0,7 (dd, 6H).

Kwas N-acetylo(4-(R)-fenoksy)prolinylo-3(S)-amino-4-(7-metoksybenzoksazol-2-ilo)4-okso-butanowy (87). N-acetylo-(S)-(4-(S)-fenoksy)prolinę przeprowadzono w związek 87 i otrzymano biały proszek: Ή NMR (DMSO-d₆) δ 9, 1 (d, 1H), 8,76 (d, 1H), 7,6-7,2 (m, 4H), 7,0-6,9 (m, 4H), 5,55 (m, 1H), 5,45 (m, 1H), 5,0 (m, 2H), 4,56 (t, 1H) , 4,40 (t, 1H), 4,0 (s, 3H), 3,9 (dd, 1H), 3,76 (d, 1H), 3,64 (d, 1H), 3,1-2,9 (m, 1H), 2,8 (m, 1H), 2,50 (m, 1H), 2,32,2 (m, 1H), 2,09 (m, 1H), 1,95 i 1,75 (2 x s, 3H, rotamery).

Kwas N-2-(6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-l-pirydylo) acetylo-3(S)-amino-5-hydroksy-4-okso-pentanowy (88). Ester tert-butylowy kwasu N-2-(6-benzylo-l,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo) amino-1-pirydylo) acetylo-3(S)-amino-5-hydroksy-4-okso-pentanowego wytworzono ze związków 52b i 81, zgodnie ze sposobem opisanym dla syntezy związku 83a i otrzymano białą substancję stałą (45%): Ή NMR (CDC1₃) 6 8,40 (d, 1H), 8,20 (s, 1H), 7,4-7,1 (m, 1H), 6,18 (s, 1H), 4,72 (m, 1H), 4,65-4,5 (q, 2H), 4,4-4,2 (dd, 2H), 4,0 (s, 2H), 3,04 (t, 2H), 2,9 (dd, 1H), 2,76 (t, 2H), 2,55 (dd, 1H), 1,39 (s, 9H).

Wytworzony produkt przeprowadzono w związek 89 sposobem opisanym w przykładzie 5, dla związku 84a i otrzymano związek tytułowy (42%) w postaci białej substancji stałej: Ή NMR (CDC1₃) δ 8,5 (d, 1H), 8,1 (d, 1H), 8,0 (m, 1H), 7,4-7,1 (m, 11H), 6,3 (d, 1H), 4,9-4,8 (m, 2H), 4,6-4,4 (m, 2H), 4,3 (dd, 1H), 4,1 (s, 2H), 3,3 (t, 1H), 3,05 (t, 2H), 2,8-2,6 (m, 3H).

Związki 89 i 90 wytworzono sposobem podobnym do opisanego w przykładzie 5 dla wytwarzania związku 84a.

104

185 693

Kwas N-acetylo-(S)-tyrozynylo-(S)-walinylo-(S)-alaninylo-3(S)-amino-5-(2-chlorobenzyloksy)-4-okso-pentanowy (89) wytworzono z Ac-Tyr-Val-Ala-OH i (3S) N-(alliloksykarbonylo)-3-amino-5-(chlorofenylometoksylo)-4-okso-pentanianu t-butylu (wytworzonego sposobem podobnym jak związek 82) i otrzymano białą substancję stałą: Ή NMR (DMSO-d₆) δ 9,15 (s, 1H), 8,5 (d, 1H), 7,98 (d, 1H), 7,75 (d, 1H), 7,55-7,3 (m, 4H), 7,0 (d, 1H), 6,6 (d, 2H), 4,6-4,3 (m, 6H), 4,3-4,1 (m, 2H), 2,9 (d, 1H), 2,76 (dd, 1H), 2,7-2,5 (m, 2H), 1,95 (m, 1H), 1,75 (s, 3H), 1,2 (d, 3H), 0,9-0,7 (dd, 6H).

Kwas N-2-(6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3 -(3 -fenylopropionylo)amino-1 -pirydylo) acetylo-3-amino-5-(2-chlorobenzyloksy)-4-okso-pentanowy (90) wytworzono ze związku 52b i N-(alliloksykarbonylo)-3-amino-5-(2-chlorofenylometoksylo)-4-okso-pentanianu t-butylu (wytworzonego sposobem podobnym jak związek 82) i otrzymano białą substancję stałą: Ή NMR (DMSO-d₆) δ 9,2 (s, 1H), 8,75 (d, 1H), 7,7-7,1 (m, 14H), 6,4 (d, 1H), 4,65 (d, 6H), 4,56 (s, 1H), 4,6-4,35 (dd, 1H), 3,9 (s, 2H), 2,9-2,6 (m, 6H).

Kwas N-2-(6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionylo)amino-1 -pirydylo) acetylo-3(S)-amino-5-(5-(2,6-dichlorofenylo)tiazol-2-ilo)-4-okso-pentanowy (91) wytworzono ze związku 52b i estru tert-butylowego kwasu 3-(alliloksy)-amino-4-[(2,6-dichloro-fenylo)tiazol2-ilo]-4-hydroksy-masłowego (99) jak opisano dla wytwarzania związku 69a i otrzymano białawy proszek: Ή NMR (DMSO-d₆) δ 9,32 (s, 1H) , 9,05 (d, 1H) , 8,27 (d, 1H), 8,18 (d, 1H), 7,7 (d, 1H), 7,6 (t, 1H), 7,4-7,1 (m, 11H), 6,1 (d, 1H), 5,64 (m, 1H), 4,8-4,6 (dd, 2H), 3,85 (s, 2H), 3,02 (m, 1H), 2,9-2,7 (m, 4H).

185 693

105

Kwas 3-(S)-(2-(3[3-(S)-(4-hydroksy-fenylo)-propionyloamino]-2-okso-azepan-l-ylo)-acetyloamino)-4-okso-masłowy (92) wytworzono z kwasu 2-(3[3-(S)-(4-hydroksy-fenylo)-propionyloamino]-2-oksoazepan-1 -ylo)-octo wego i N-alliloksy-karbonylo-4-amino-5-benzylo-ksy2-oksotetrahydrofuranu (Chapman, Biorg, Med.Chem. Lett.. 2, str. 613-18 (1992)), sposobem podobnym do opisanego dla syntezy związku 54a i otrzymano związek tytułowy w postaci białej substancji stałej: Ή NMR (DMSO-d₆) δ 9,10-9,20 (s, 1H), 8,40 (s, 1H), 7,88 (d, 1H), 7,0 (d, 2H), 6,64 (d, 2H), 4,60 (t, 1H), 4,10 (q, 2H), 3,9-4,2 (m, 2H), 3,6 (m, 1H), 3,18 (d, 2H), 2,70 (t, 2H), 2,40 (m, 2H), 1,85-1,40 (m, 8H).

4-etoksymetyleno-2-styrylo-4H-oksazol-5-on (94) wytworzono zgodnie z Comforth, The Chemistry of Penicillin, Ciarkę, Johnson, Robinson (wyd.), Princeton University Press, str. 804(1949).

Ester etylowy kwasu 4-okso-3-(3-fenylo-akryloiloamino)-4,6,7,8-tetrahydropirolo [1,2a]pirymidyno-(6S)-karboksylowego (95) wytworzono ze związku 94, sposobem opisanym w przykładzie 5 dla związku 3, i otrzymano 4,5 g (30%) związku tytułowego: Ή NMR (CD₃OD) δ 1.3 (t, 3H), 2,35 (m, 1H), 2,65 (m, 1H), 3,1 (m, 1H), 3,15 (m, 1H), 4,25 (q, 2H), 5,15 (dd, 1H), 6,95 (d, 1H), 7,4 (m, 3H), 7,6 (m, 2H), 7,65 (d, 1H), 8, 95 (s, 1H).

Kwas 4-okso-3-(2-fenylo-akryloiloamino)-4,6,7,8-tetrahydropirolo[l,2-a]pirymidyno(6S)-karboksylowy (96). Mieszaninę estru etylowego kwasu 4-okso-3-(3-fenylo-akryloiloamino)-4,6,7,8-tetrahydro-pirolo[l,2-a]piiymidyny-(6S)-karboksylowego (95, 3,1 g, 8,8 mmo

106

185 693 la) i IN roztworu wodnego wodorotlenku litu (8,8 ml, 8,8 mmola) w metanolu (10 ml) mieszano przez 18 godzin w temperaturze pokojowej. Mieszaninę rozcieńczono wodą i prze-myto eterem etylowym (1 x 20 ml). Warstwę wodną zakwaszono stężonym kwasem solnym. Substancję stałą zebrano przez przesączenie i przemyto wodą wysuszono w piecu próżniowym w temperaturze 50°C przez 18 godzin i otrzymano 2,2 g (75%) związku tytułowego w postaci brunatnej substancji stałej: ‘H NMR (CD₃OD) δ 2,4 (m, 1H), 2,7 (m, 1H), 3,1 (m, 1H), 3,2 (m, 1H), 5,15 (dd, 1H), 7,0 (d, 1H), 7,4 (m, 3H), 7,6 (m, 2H), 7,65 (d, 1H), 8,95 (s, 1H).

2-benzyloksy-5-okso-tetrahydrofuran-(3S)-ylo)-amid kwasu 4-okso-3-(2-fenylo-akryloiloamino)-4,6,7,8-tetrahydropirolo[l ,2-a]pirymidyno-(6S)-karboksylowego (97) wytworzono ze związku 96 sposobem opisanym w przykładzie 3 dla związku H, etap a i otrzymano 0,52 g (75%) związku tytułowego w postaci mieszaniny diastereomerów: 'H NMR (CDC1₃) 2,3-2,7 (m, 3H), 2,9 (dd, 1H), 3,05 (m, 1H), 3,3 (m, 1H), 4,4-4,8 (m, 2H), 4,2 (2 x d, 1H), 5,05 (m, 1H), 5,55 (2 x s, 1H), 6,6 (2 x d, 1H), 7,4 (m, 6H), 7,55 (m, 4H), 7,65 (2 x d, 1H), 8,0 (m, 2H), 9,2 (sx2, 1H).

Kwas -(3S)-{[4-okso-3-(3-fenylo-propionyloamino)-4,6,7,8-tetrahydro-pirolo[l,2-a]pirymidyno-(6S)-karbonylo]-amino}-masłowy (98) wytworzono sposobem opisanym w przykładzie 3 dla związku H, etap D i otrzymano 0,13 g (45%) związku tytułowego: Ή NMR (CD₃OD) δ 2,35 (m, 1H), 7,15 (m, 1H), 7,3 (m, 4H 2,45-2,75 (m, 3h), 2,8 (t, 2H), 3,0 (t, 2H), 3,1 (m, 1H), 3,25 (m, 1H), 4,3 (m, 1H), 6,65 (dd, 1H), 5,15 (m, 1H) ,8,8 (a, 1H).

Ester tert-butylowy kwasu 3(S)-(alliloksykarbonylo)-amino-4-[(2,6-dichlorofenylo)oksazol-2-ilo]-4(R,S)-hydroksy-masłowego (99). Roztwór 5-(2,6-dichlorofenylo) oksazolu (2,71 g, 12,7 mmola; wytworzonego sposobem podobnym do opisanego wTet. Lett. 23, str. 2369 (1972)) w tetrahydrofuranie (65 ml) oziębiono do -78°C w atmosferze azotu. Do roztworu tego dodano n-butylolitu (1,5 M roztwór w heksanach, 8,5 ml, 13,3 mmola) i mieszano w 78°C przez 30 minut. Dodano eteratu bromku magnezu i roztwór pozostawiono na 15 minut, aby ogrzał się do -45°C. Roztwór oziębiono do -78°C i wkroplono aldehyd 58 (3,26 g, 12,7 mmola; Graybill i in., Int. J. Protein Res.. 44, str. 173-82 (1993)) w tetrahydrofuranie (65 ml). Mieszaninę reakcyjną mieszano przez 25 minut, po czym pozostawiono na 3 godziny, aby ogrzała się do -40°C, a następnie w temperaturze pokojowej na 1 godzinę. Reakcję przerwano dodatkiem 5% NaHCO₃ (12 ml) i mieszano przez 3 godziny. Tetrahydrofuran usunięto pod próżnią awyt-worzoną pozostałość ekstrahowano dichlorometanem. Warstwę organiczną przemyto nasyconym roztworem chlorku sodu i wysuszono nad siarczanem magnezu, przesączono, zatężono i otrzymano 6,14 g związku tytułowego. Po oczyszczeniu uzyskano 4,79 g (80%) związku 99: Ή NMR (CDC1₃) Ó 2,7-2,5 (m, 2H), 2,8 (dd, 1H), 4,2, 4,4 (2 x d, 1H), 4,7-4,5 (m, 3H), 5,35-5,1 (m, 2H), 5,6, 5,7 (2 x d, 1H), 6,0-5,8 (m, 1H), 7,2 (d, 1H), 7,3 (m, 1H), 7,4 (m, 2H).

Kwas 4-okso-3-(3-fenylo-propionyloamino)-4,6,7,8-tetrahydropirolo[l,2-a]pirymidyno- (6S)-karboksylowy (100). Mieszaninę kwasu 4-okso-3-(3-fenylo-akryloilo-amino)-4,6, 7,8tetrahydropirolo [1,2-a] pirymidyno-(6S)-karboksylowego (96, 2,1 g, 6,5 mmola) i 20% wodorotlenku palladu na węglu (0,5 g) w metanolu (50 ml) mieszano w atmosferze wodoru przez 4 godziny. Wytworzoną mieszaninę przesączono i zatężono, otrzymując 2,1 g (100%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej: 'H NMR (CD₃OD) δ 2,35 (m, 1H), 2,65 (m, 1H), 2,75 (t, 2H), 3,0 (t, 2H), 3,1 (m, 1H), 3,15 (m, 1H), 5,1 (dd, 1H), 7,15 (m, 1H), 7,25 (m, 4H), 8,75 (s, 1H).

185 693

107

100

Ester 4-tert-butoksykarbonylo-2-okso-(3S)-{[4-okso-3-(3-fenylo-propionyloamino)-4,6 7,8-tetrahydro-pirolo[l,2-a]pirymidyno-(6S)-karbonylo]amino}-butylowy kwasu 2,6-dichlo-robenzoesowego (lOla) wytworzono sposobem opisanym w przykładzie 5 dla związku 56a i otrzymano 0,16 g (20%) związku tytułowego: Ή NMR (CD₃OD) δ 1,45 (s, 9H), 2,3 (m, 1H) , 2,6 (m, 1H), 2,7 (m, 3H), 2,95 (m, 3H), 4,8 (m, 1H), 5,1 (m, 1H), 5,2 (q, 2H), 7,1 (m, 1H), 7,2 (m, 4H), 7,4 (m, 3H), 8,75 (s, 1H).

Ester tert-butylowy kwasu 4-(7-metoksy-benzoksazol-2-ilo)-4-okso-(3S)-{[4-okso-3-(3fenylo-l-propionyloamino)-4,6,7,8-tetrahydro-piroło[l,2-a]pirymidyno-(6S)-karbonylo] amino }-masłowego (101b). Ester tert-butylowy kwasu 4-hydroksy-4-(7-metoksy-benzoksazol-2ilo)-(33)-{[4-okso-3-(3-fenylo-l-propionyloamino)-4,6,7,8-tetra-hydropirolo[l,2-a]pirymidyno -(6S)-karbonylo]amino}-masłowego wytworzono ze zwią-zku 100 i 66a sposobem opisanym w przykładzie 5 dla związku 67a i otrzymano 0,95 g (ilościowo) produktu w postaci mieszaniny diastereomerów: 'H NMR (CD₃OD) δ 1,45 (2 x s, 9H), 2,2 (2 x m, 1H), 2,35-3,0 (m, 9H), 4,0 (m, 3H), 4,75 (m, 1H), 4,85 (m, 1H), 5,05 (2 x dd, 1H), 7,1 (2 x dd, 1H), 7,15-7,3 (m, 4H), 7,5 (2 x t, 1H), 7,8 (2 x d, 1H), 8,55 (2 x dd, 1H), 8,7 (2 x s, 1H).

Wytworzony produkt przeprowadzono w związek 10Ib sposobem opisanym w przykładzie 5 dla związku 68a i otrzymano 0,36 g (50%) związku tytułowego: Ή NMR (CD₃OD) δ 1,4 (s, 9H), 2,35 (m, 1H), 2,55 (m, 1H), 2,75 (t, 2H), 2,95 (t, 2H), 3,00 (m, 1H), 3,1 (dd, 2H), 3,15 (m, 1H), 5,15 (dd, 1H), 5,65 (t, 1H), 7,1 (m, 2H), 7,2 (m, 4H), 7,4 (m, 2H), 8,7 (s, 1H).

Ester tert-butylowy kwasu 4-[5-(2,6-dichlorofenylo)-oksazol-2-ilo]-4-okso-(3S)-{[4okso-3-(3-fenylo-l-propionyloamino)-4,6,7,8-tetrahydro-pirolo[l,2-a]pirymidyno-(6S)-karbonylo] amino}-masłowego (lOlc). Ester tert-butylowy kwasu 4-[5-(2,6-dichloro-fenylo)oksazol-2-ilo]-4-hydroksy-(3S)-{[4-okso-3-(3-fenylo-l-propionylo-amino)-4,6,7,8-tetrahydro

108

185 693 pirolo[l,2-a] pi-rymidyno-(6S)-karbonylo]amino}-masłowego wytworzono ze związków 100 i 99, stosując sposób opisany w przykładzie 5 dla związku 67a.

Otrzymano 0,09 g (60%) produktu w postaci mieszaniny diastereomerów: Ή NMR (CD₃OD) δ 1,45 (2 x s, 9H) , 2,2 (m, 1H), 2,5 (m, 2H), 2,7 (2 x dd, 1H), 2,75 (t, 2H), 2,9-3,1 (m, 4H), 4,7 (m, 1H), 5,1 (m, 1H), 7,1 (m, 1H), 7,1-7,25 (m, 4H), 7,4 (t, 1H), 7,5 (t, 1H), 8,55 (d, 1H), 8,75 (s, 1H). Wytworzony produkt przeprowadzono w związek lOlc sposobem opisanym w przykładzie 5 dla związku 68a i otrzymano 0,04 g (45%) związku tytułowego: 'H NMR (CD₃OD) δ 1,4 (s, 9H), 2,3 (m, 1H), 2,6 (m, 1H), 2,75 (t, 2H), 2,95 (t, 2H), 2,9-3,2 (m, 4H), 5,2 (dd, 1H), 5,55 (t, 1H), 7,1 (m, 1H), 7,25 (m, 4H), 7,55 (m, 3H, 8,75 (s, 1H).

Ester 4-karboksy-2-okso-(3S)-{[4-okso-3-(3-fenylo-propionyloamino)-4,6,7,8-tetrahydro-pirolo[l,2-a]pirymidyno-(6S)-karbonylo]amino}-butylowy kwasu 2,6-dichloro-benzoesowego (102a) wytworzono ze związku lOla sposobem opisanym w przykładzie 5 dla związku 57a i otrzymano 0,12 g (80%) związku tytułowego: Ή NMR (CD₃OD) δ 2,35 (m, 1H), 2,65 (m, 1H), 2,75 (m, 2H), 2,85 (dd, 1H), 2,95 (m, 2H), 3,0 (dd, 1H), 3,15 (m, 1H), 3,25 (m, 1H), 4,55 (dd, 1H), 5,15 (m, 1H), 5,25 (q, 2H), 7,15 (m, 1H), 7,25 (m, 4H), 7,45 (m, 1H), 8,8 (s, 1H).

Kwas 4-(7-metoksy-benzoksazol-2-ilo)-4-okso-(3S)-{[4-okso-3-(3-fenylo-propionyloamino)-4,6,7,8-tetrahydro-pirolo [ 1,2-a]pirymidyno-(6S)-karbonylo]amino} -masłowy (102b) wytworzono ze związku 10Ib sposobem opisanym w przykładzie 5 dla związku 69a i otrzymano 0,12 g (35%) związku tytułowego: 'H NMR (DMSO-d₆) 5 2,1 (m, 1H), 2,55 (m, 1H), 2,7-3,1 (m, 8H), 4,05 (s, 3H), 5,1 (dd, 1H), 5,55 (t, 1H), 7,2 (m, 1H), 7,25 (m, 5H), 7,5 (t, 1H), 7,55 (d, 1H), 8,7 (s, 1H), 9,2 (d, 1H), 9,4 (s, 1H), 12,7 (br, 1H).

Kwas 4-(5-(2,6-dichloro-fenylo)-oksazol-2-ilo]-4-okso-(3S)-{[4-okso-3-(3-fenylo-propionyloamino)-4,6,7,8-tetrahydro-pirolo[l ,2-a]pnymidyno-(6S)-karbonylo]amino} -masłowy (102c) wytworzono ze związku lOlc, jak opisano w przykładzie 5 dla związku 69a i otrzymano 0,01 g (40%) związku tytułowego: Ή NMR (CD₃OD) δ 2,35 (m, 1H), 2,6 (m, 1H), 2,75 (t, 2H), 2,95 (t, 2H), 3,05 (m, 1H), 3,15 (m, 3H), 5,15 (dd, 1H), 5,55 (t, 1H), 7,15 (m, 1H), 7,2 (m, 4H). 7,55 (m, 3H), 8,8 (s, 1H).

Λ

Step A

Ester metylowy kwasu (3-tert-butoksykarbonyloamino-2-okso-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin- l-ylo)-octowego (103).

Etap A. Kwas 2(S)-tert-butoksykarbonyloamino-3-(2-nitrofenylo-amino)-propionowy. Kwas 2-tert-butoksykarbonyloamino-3-aminopropionowy (10 g, 49 mmoli), 2-fluoronitrobenzen (5,7 ml, 54 mmole) i wodorowęglan sodu (8,25 g, 98 mmoli) pochłonięto w 130 ml dimetyloformamidu i ogrzewano w temperaturze 80°C przez 18 godzin. Mieszaninę odparowano pod próżnią i otrzymano lepką zabarwioną na pomarańczowo pozostałość, którą rozpuszczono w 300 ml wody i ekstrahowano eterem dietylowym (3 x 150 ml). Roztwór wodny zakwaszono do pH 5 za pomocą 10% roztworu wodorosiarczanu sodu i ekstrahowano octanem etylu (3 x 250 ml). Połączone ekstrakty wysuszono nad bezwodnym siarczanem sodu, przesączono i odparowano, uzyskując 12,64 g (83%) związku tytułowego w postaci pomarańczowej amorficznej substancji stałej. Ή NMR (CD₃OD) δ 8,15-8,10 (1H, d), 7,54-7,48 (1H, t), 7,13-7,08 (1H, d), 6,73-6,65 (1H, t), 4,45-4,35 (1H, m), 3,9-3,8 (1H, dd), 3,65-3,55 (1H, dd), 1,45 (9H, s).

185 693

109

Etap B. Kwas 2(S)-tert-butoksykarbonyloamino-3-(2-aminofenyloamino)-propionowy. Mieszaninę kwasu 2-tert-butoksykarbonyloamino-3-(2-nitrofenylo-amino) propionowego (12,65 g, 40,5 mmola) i 0,5 g 10% Pd/C w 100 ml metanolu mieszano pod ciśnieniem 1 atm. wodoru przez 4 godziny. Roztwór przesączono przez Celite 545, a przesącz odparowano pod próżnią i otrzymano 11,95 g związku tytułowego z wydajnością ilościową w postaci ciemnobrązowej substancji stałej, którą stosowano bez oczyszczania. 'H NMR (CD₃OD) δ 6,75-6,70 (3H, m), 6,65-6,58 (1H, m), 4,35-4,3 (1H, m), 3,6-3,38 (2H, m), 1,45 (9H, s).

Etap C. 3(S)-tert-butoksykarbonyloamino-l,3,4,5-tetrahydrobenzo[b] [l,4]diazepin-2on. Do oziębionego (0°C) roztworu kwasu 2-tert-butoksykarbonyloamino-3-(2-aminofenyloamino)propionowego (11,95 g, 40,5 mmola) w 100 ml dimetyloformamidu dodano chlorowodorek l-(3-dimetyloaminopropylo)-3-etylokarbodiimidu (8,54 g, 44,5 mmola) i mieszano przez 18 godzin. Mieszaninę przelano do 700 ml octanu etylu i przemyto cztery razy 100 ml wody. Warstwę organiczną wysuszono nad bezwodnym siarczanem sodu, przesączono i odparowano, uzyskując brązową substancję stałą którą oczyszczono metodą szybkiej chromatografii, eluując mieszaniną octanu etylu i heksanu, 3:7, i otrzymano 8 g (71%) związku tytułowego: Ή NMR (CDC1₃) δ 7,78 (1H, s), 7,02-6,95 (1H, m), 7,02-6,95 (1H, m), 6,886,82 (1H, m), 6,82-6,78 (1H, m), 6,75-6,70 (1H, m), 5,8-5,7 (1H, d), 4,55-4,45 (1H, m), 3,95 (1H, s), 3,9-3,82 (1H, m), 3,48-3,40 (1H, m), 1,45 (9H, s).

Etap D. Ester metylowy kwasu (3(S)-tert-butoksykarbonyloamino-2-okso-2,3,4,5tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo)octowego (103). Do oziębionego do -78°C roztworu 3tert-butoksykarbonyloamino-l,3,4,5-tetrahydrobenzo [b] [l,4]diazepin-2-onu (0,94 g, 3,38 mmola) w 20 ml bez wodnego tetrahydrofuranu wkroplono roztwór bis(trimetylosi-łilo)amidolitu (3,4 ml, 3,4 mmola) w THF i mieszano przez 30 minut. Do mieszaniny reakcyjnej wkroplono bromooctanu metylu (0,44 ml, 4 mmole), a następnie mieszaninę ogrzano do temperatury pokojowej. Mieszaninę rozcieńczono 100 ml octanu etylu i przemyto 0,3N roztworem wodorosiarczanu potasu (50 ml), wodą (2 x 50 ml) i solanką. Połączone substancje organiczne wysuszono nad bezwodnym siarczanem sodą przesączono i odparowano, uzyskując żywicę, którą oczyszczono metodą szybkiej chromatografii, eluując mieszaniną octanu etylu i heksanu, 3:7. Otrzymano 0,98 g (83%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej. Ή NMR (CDC1₃) δ 7,15-7,07 (2H, m), 6,98-6,94 (1H, m), 6,88-6,84 (1H, m), 5,62-5,55 (1H, d), 4,71-4,65 (1H, d), 4,65-4,6 (1H, m), 4,33-4,27 (1H, d), 3,96-3,90 (1H, m), 3,78 (3H, s), 3,44-3,37 (1H, m), 1,4 (9H, s).

103

105 ¹⁰⁶ a R = H b R = COCH₂CH₂Ph c R = CH₂Ph

110

185 693

Ester metylowy kwasu [2-okso-3(S)-(3-fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo]octowego (104a). Roztwór estru metylowego kwasu (3(S)-tertbutoksykarbonyloamino-2-okso-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b]-1,4]diaze-pin-1 -ylo)octowego 103, 1 g, 2,86 mmola) w 25 ml octanu etylu przez 2 minuty barbotowano bezwodnym chlorowodorem, a następnie mieszano przez 1 godzinę w temperaturze pokojowej. Roztwór odparowano i otrzymano chlorowodorek estru metylowego kwasu 2-okso-3(S)-amino-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylooctowego w postaci białej substancji stałej. Chlorowodorek i kwasu hydrocynamonowy (0,47 g, 3,15 mmola) rozpuszczono w 20 ml dimetyloformamidu i oziębiono do 0°C. Do roztworu dodano diizopropyloetyloaminy (1 ml, 5,72 mmola), a następnie N-hydro-ksybenzotriazolu i chlorowodorku l-(3-dimetyloamino-propylo)-3-etylokarbodi-imidu. Po mieszaniu przez 18 godzin w temperaturze pokojowej mieszaninę rozcieńczono 150 ml oc tanu etylu i przemyto 10% wodorosiarczanem sodu, 10% roztworem wodorowęglanu sodu i solanką. Warstwę organiczną wysuszono nad bezwodnym siarczanem sodu, przesączono i odparowano do surowej substancji stałej, którą oczyszczono metodą szybkiej chromatografii, eluując mieszaniną octanu etylu i dichlorometanu, 7:3, i otrzymano 600 mg (55%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej: ‘H NMR (CDC1₃) δ 7,36,85 (9H, m), 6,55-6,0 (IH, d), 4,88-4,82 (IH, m), 4,72-4,65 (IH, d), 4,28-4,22 (IH, m), 3,953,9 (IH, m), 3,78 (3H, s), 3,65 (IH, br.s), 3,28-3,2 (IH, m), 2,95-2,84 (2H, m), 2,55-2,4 (2H, m).

Kwas (3(S)-(3-fenylopropionyloamino)-2-okso-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b] [1,4] diazepin-1-ylo)octowy (105a). Ester metylowy kwasu (3(S)-(3-fenylopropionyloamino)-2-okso2,3,4,5-tetrahydro-benzo[b][l,4]diazepinylo)octowego (104a) rozpuszczono w 90% metanolu. Do miszaniny reakcyjnej dodano hydratu wodorotlenku litu i mieszano w temperaturze pokojowej przez 4 godziny. Mieszaninę odparowano pod próżnią i otrzymano białą substancję stałą. Substancję tę rozpuszczono w 20 ml wody, zakwaszono do pH 5 i ekstrahowano octanem etylu. Otrzymano 304 mg (88%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej. Ή NMR (CDC1₃) δ 7,5-6,9 (1 IH, m), 4,92-4,8 (IH, m), 4,7-4,58 (IH, m), 4,38-4,25 (IH, d), 3,88-3,78 (IH, m), 3,45-3,25 (IH, m), 3,05-2,85 (2H, m), 2,55-2,45 (2H, m).

Kwas 4-okso-3(S)-{2-[2-okso-3(S)-(3-fenylopropionyloa-mino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo [b] [l,4]diazepin-l-yloacety-loamino} masło wy (106a). N-[l-(2-benzyloksy-5-oksotetrahydrofuran-3-ylokarbamoilo-metylo)-2-okso-2,3,4,5-tetrahydro-lH-benzo[b] l,4]diazepin-3-ylo]-3fenylopropionamid wytworzono ze związku 105a sposobem opisanym w przykładzie 3 dla związku H (etap A). Otrzymano 390 mg (93%) produktu w postaci diastereomerów. 'H NMR (CD₃OD) δ 7,58-7,22 (14H, m), 5,78-5,73 (0,5H, d), 5,64 (0,5H, s), 5,0-4/72 (4H, m), 4,54-4,42 (2H, m), 3,82-3,76 (0,5H, m), 3,68-3,62 (0,5H, m), 3,28-3,21 (0,5H, m), 3,19-3,12 (0,5H, m), 3,07-2,98 (2H, m), 2,78-2,48 (4H, m).

Wytworzony produkt przeprowadzono w związek 106a sposobem opisanym w przykładzie 3, związek H (Etap D) i otrzymano związek tytułowy w postaci białej substancji stałej (17%): Ή NMR (CD₃OD) δ 7,54-6,98 (9H, m), 5,58-5,54 (IH, m), 4,8-4,2 (4H, m), 3,96-3,3 (2H, m), 3,30-3,05 (IH, m), 2,98-2,25 (5H, m).

Ester metylowy kwasu [2-okso-5-(3-fenylopropionylo)-3(S)-(3-fenylopropionylo-amino)2,3,4,5-tetrahydroben-zo[b]l,4]diazepin-l-ylo]octowego (104b). Roztwór estru metylowego kwasu (3(S)-tert-butoksykarbonyloamiho-2-okso-2,3,4,5-tetrahydrobenzo [b] [1,4] diazepinl-ylo)octowego (103, 1 g, 2,86 mmola) w 25 ml octanu etylu przez 2 minuty barbotowano bezwodnym chlorowodorem, po czym mieszano przez 1 godzinę w temperaturze pokojowej. Mieszaninę odparowano i otrzymano chlorowodorek estru metylowego 2-okso-3(S)-ami-no2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylooctowego w postaci białej substancji stałej. Chlorowodorek ten zawieszono w 20 ml dichlorometanu i oziębiono do 0°C. Do zawiesiny dodano trietyloaminy (1,6 ml, 11,5 mmola), a następnie wkroplono chlorku dihydrocynamoilu (0,9 ml, 6 mmoli). Mieszaninę ogrzano do temperatury pokojowej przez 18 godzin, rozcieńczono 25 ml dichlorometanu i przemyto dwa razy 50 ml wody i raz 50 ml solanki. Warstwę organiczną wysuszono nad bezwodnym siarczanem sodu, przesączono i odparowano. Otrzymano lepki, żółty olej, który oczyszczono metodą szybkiej chromatografii, eluując mieszaniną octanu etylu i dichlorometanu, 1:1 i otrzymano 1,35 g (92%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej. Ή NMR (CDC1₃) δ 7,45-7,02 (14H, m), 6,37-6,32 (IH, d), 4,78-4,72

185 693

111 (1Η, m), 4,52-4,3 (3H, m), 3,82-3,77 (1H, m), 3,74 (3H, s), 3,03-2,87 (4H, m), 2,58-2,45 (2H, m), 2,45-2,35 (1H, m), 2,25-2,16 (1H, m).

Kwas [2-okso-5-(3-fenylopropionylo)-3-(3(S)-fenylo-propionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo]octowy (105b). Ester metylowy kwasu [2-okso-5-(3fenylopropionylo)-3-(3-fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo] octowego (104b, 680 mg, 1,32 mmola) poddano hydrolizie sposobem opisanym w przykładzie 105a i otrzymano 645 mg (98%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej. Ή NMR (CDC1₃) δ 7,58 (1H, br.s), 7,5-7,42 (1H, m), 7,35-6,95 (14H, m), 4,95-4,88 (1H, m), 4,64-4,55 (1H, d), 4,54-4,45 (1H, t), 4,15-4,05 (1H, d), 3,75 (1H, m), 3,05-2,75 (4H, m), 2,58-2,45 (2H, m), 2,45-2,28 (1H, m), 2,25-2,14 (1H, m).

Kwas 2-okso-3(S)-{2-[2-okso-5-(3-fenylopropionylo)-3(S)-O-fenylopropionylo-amino)2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo]acetyloamino}masłowy (106b). Kwas [2-okso5-(3-fenylopropionylo)-3-(3-fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydro-benzo[b] [1,4] diazepin-l-ylo]octowy i semikarbazon estru tert-butylowego kwasu 3-amino-4-oksomasło-wego sprzęgano sposobem opisanym w przykładzie 3, dla związku K (etap A) i otrzymano 350 mg (85%) białej substancji stałej. Ή NMR (CDC1₃) δ 9,05 (1H, br. s), 7,58-7,55 (1H, d), 7,5-7,35 (1H, m), 7,35-6,95 (14H, m), 6,75-6,72 (1H, d), 6,25 (1H, br. s), 5,25 (1H, br. s), 4,95-4,88 (1H, m), 4,8-4,72 (1H, m), 4,55-4,4 (2H, m), 3,92-3,88 (1H, d), 3,73-3,68 (1H, m), 2,95-2,8 (4H, m), 2,8-2,72 (1H, m), 2,62-2,55 (1H, m), 2,55-2,45 (2H, m), 2,4-2,32 (1H, m), 2,2-2,12 (1H, m), 1,45 (9H, s).

Sposobem opisanym w przykładzie 3, związek K (etap C) z semikarbazonu estru tertbutylowego kwasu 4-okso-3-{2-[2-okso-5-(3-fenylopropionylo)-3-(3-fenylopropionyloamino)2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo]-acetyloamino}masłowego usunięto grupę ochronną i otrzymano 118 mg (47%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej. Ή NMR (CD₃OD) δ 7,48-6,95 (14H, m), 4,65-4,15 (6H, m), 3,5-3,4 (1H, m), 2,85-2,72 (4H, m), 2,652,5 (1H, m), 2,5-2,34 (3H, m), 2,34-2,15 (2H, m).

Ester metylowy kwasu [5-benzylo-2-okso-3(S)-(3-fenylopropionyloamino)-2,3, 4,5tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo]octowego (104c). Ester metylowy kwasu [2-okso-3-(3fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b] [l,4]diazepin-l-ylo] oc-towego (104a, 500 mg, 1,31 mmola), węglan wapnia (155 mg, 1,58 mmola) i bromek benzylu (170 μΐ, 1,44 mmola) pochłonięto w 10 ml dimetyloformamidu i ogrzewano do temperatury 80°C przez 8 godzin. Mieszaninę rozcieńczono 150 ml octanu etylu i przemyto 4 razy 50 ml wody. Warstwę organiczną wysuszono nad bezwodnym siarczanem sodu, przesączono i odparowano. Otrzymano lepki, żółty olej, który oczyszczono metodą szybkiej chromatografii, eluując mieszaniną dichlorometanu i octanu etylu (8:2) i otrzymano 460 mg (75%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej. Ή NMR (CDC1₃) δ 7,34-7,05 (14H, m), 6,32-6,28 (1H, d), 4,84-4,76 (1H, d), 4,76-4,70 (1H, m), 4,43-4,37 (1H, d), 4,26-4,18 (1H, d), 4,06-4,00 (1H, d), 3,79 (3H, s), 3,45-3,37 (1H, m), 3,02-2,95 (1H, m), 2,90-2,82 (2H, m), 2,5-2,34 (2H, m).

Kwas [5-benzylo-2-okso-3(S)-(3-fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b] [1,4] diazepin-l-ylo]octowy (105c) wytworzono na drodze hydrolizy estru (102c) sposobem opisanym dla związku 105a i otrzymano 450 mg (98%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej. Ή NMR (CD₃OD) δ 7,5-7,05 (14H, m), 6,4 (1H, br. s), 4,85-4,55 (2H, m), 4,54,21 (2H, m), 4,12-3,92 (1H, d), 3,45-3,3 (1H, m), 3,1-2,8 (3H, m), 2,55-2,28 (3H, m).

Kwas 3 (S)- {2- [5-benzylo-2-okso-3 -(3 (S)-fenylopropiony loamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo]-acetyloamino}-4-oksomasłowy (106c). Kwas [5-benzylo-2okso-3 (S)-(3 -fenylopropionyloamino)-2,3,4,5 -tetrahydrobenzo [b] [1,4] diazepin-1 -ylo]octowy i semikarbazon estru tert-butylowego kwasu 3(S)-amino-4-oksomasło-wego sprzęgano sposobem opisanym, w przykładzie 3, związek K (etap A) i otrzymano 260 mg (85%) białej substancji stałej. Ή NMR (CD₃OD) δ 7,35-7,0 (15H, m), 4,94-4,88 (1H, m), 4,68-4,58 (1H, d), 4,57-4,52 (1H, m). 4,41-4,34 (1H, d), 4,3-4,23 (1H, d), 4,1-4,04 (1H, d), 3,18-3,11 (1H, m), 3,09-2,98 (1H, m), 2,78-2,72 (2H, t), 2,65-2,57 (1H, m), 2,42-2,33 (3H, m).

Sposobem opisanym w przykładzie 3, związek K (etap C) z semikarbazonu estru tertbutylowego kwasu 3(S)-{2-[5-benzylo-2-okso-3(S)-(3-fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo]acetyloamino}-4-oksomasłowego usunięto grupę ochronną

112

185 693 i otrzymano 168 mg (81%) związku tytułowego wpostaci białej substancji stałej. 'H NMR (CD₃OD) δ 7,37-7,0 (14H, m), 4,75-4,62 (1H, m), 4,6-4,45 (2H, m), 4,4-4,21 (2H, m), 4,153,95 (2H, m), 3,15-3,0 (2H, m), 2,82-2,67 (2H, m), 2,65-2,52 (1H, m), 2,5-2,32 (3H, m).

Ester 4-tert-butoksykarbonylo-2-okso-3(S)-{2-[2-okso-5-(3-fenylopropionylo)-3(S)-(3fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo]acetylo-amino}butylowy kwasu 2,6-dichlorobenzoesowego (107a).

Otrzymany semikarbazon wytworzono przez sprzęganie związku 105b i 3-(alliloksykarbonyloamino)-4-okso-5-(2,6-dichloro-benzoiloksy)pentanianu t-butylu (WO 93 16710), jak opisano dla związku 56a i otrzymano 256 mg (58%) związku tytułowego wpostaci białej substancji stałej. Ή NMR (CDC1₃) δ 7,45-7,04 (17H, m), 6,45-6,34 (2H, m), 5,28-5,21 (1H, m), 5,1-5,0 (1H, m), 4,95-4,90 (1H, m), 4,75-4,70 (1H, m), 4,55-4,44 (1H, m), 4,32-4,22 (1H, dd), 3,99-3,85 (1H, dd) , 3,85-3,76 (1H, m), 3,06-2,83 (5H, m), 2,83-2,74 (1H, m), 2,6-2,44 (2H, m), 2,43-2,33 (1H, m), 2,24-2,15 (1H, m), 1,45 (9H, s).

Ester 4-karboksy-2-okso-3 (S)- {2- [2-okso-5-(3 -fenylopropionylo)-3 (S)-(3 -fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo]acetyloamino}butylowy kwasu 2,6dichlorobenzoesowego (108a) wytworzono ze związku 107a sposobem opisanym dla związku 57a, i otrzymano 156 mg (68%) związku tytułowego w postaci białej substancji stałej. ’H NMR (CD₃OD) δ 7,5-7,9 (17H, m), 5,16-5,02 (1H, dd), 4,88-4,71 (2H, m), 4,62-4,44 (2H, m), 4,424,28 (2H, m), 4,27-4,18 (1H, m), 3,47-3,41 (1H, m), 2,90-2,60 (5H, m), 2,46-2,4 (2H, m), 2,39-2,18 (2H,m).

Ester tert-butylowy kwasu 4-(7-metoksybenzoksazol-2-ilo)-4-okso-3(S)-{2-[2-okso-5(3-fenylopropiony-lo)-3(S)-(3-fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b] [l,4]diazepin-l-ylo]acetyloamino}masłowego (107b). Ester tert-butylowy kwasu 4(R,S)-hydroksy-4-(7metoksybenzoksazol-2-ilo-3 (S)- {2- [2-okso-5-(3 -fenylopropiony-lo)-3 (S)-(3 -fenylopropionylo -amino)-2,3,4,5-tetrahydro[b][l,4]diazepin-l-ylo-acetyloamino}masłowego wytworzono ze związków 105b i 66a sposobem opisanym w przykładzie 5, dla związku 67 i otrzymano 56% białej substancji stałej. Ή NMR (CDC1₃) δ 7,72-6,78 (19H, m), 6,37-6,28 (1H, m), 5,17-5,08 (0,5H, m), 4,92-4,82 (0,5H, m), 4,81-4,6 (1H, m), 4,6-4,35 (3H, m), 4,05-3,9 (1H, m), 3,95 (3H, s), 3,82-3,7 (1H, m), 2,96-2,05 (10H, m), 1,45 (4,5H, s), 1,38 (4,5H, s).

Wytworzony produkt przeprowadzono w związek 107b sposobem opisanym w przykładzie 5, dla związku 69a i otrzymano związek tytułowy (56%) wpostaci białej substancji stałej. Ή NMR (CD₃OD) δ 7,62-6,8 (17H, m), 5,64-5,58 (0,5H, t), 5,52-5,46 (0,5H, t), 4,624,47 (2H, m), 4,40-4,32 (1H, m), 3,9 (1,5H, s), 3,88 (1,5H, s), 3,43-3,37 (1H, m), 3,0-2,92 (1H, m), 2,90-2,62 (6H, m), 2,5-2,4 (2H, m), 2,28-2,15 (2H, m), 1,32 (4,5H, s), 1,25 (4,5H, s).

185 693

113

Kwas 4-(7-metoksybenzoksazol-2-ilo)-4-okso-3(S)-{2-[2-okso-5-(S-fenylopropionylo)3(S)-(3-fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo]acetylo-amino}masłowy (108b) wytworzono sposobem opisanym w przykładzie 5, dla związku 69a i otrzymano związek tytułowy (50%) w postaci białej substancji stałej. 'H NMR (CD₃OD) δ 7,4Ιό,88 (17H, m), 5,6-5,55 (0,5H, t), 5,48-5,43 (0,5H, t), 4,64-4,45 (2H, m), 4,45-4,30 (1H, m), 3,93 (1,5H, s), 3,90 (1,5H, s), 3,47-3,34 (1H, m), 3,10-2,85 (2H, m), 2,84-2,63 (5H, m), 2,62,4 (2H, m), 2,3-2,1 (2H, m).

Ester tert-butylowy kwasu 4-[5-(2,6-dichlorofenylo)oksazol-2-ilo)-4-okso-3(S)-{2-[2-okso5-(3-fenylopropionylo)-3(S)-(3-fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b] [1,4] diazepin -l-ylo]acetyloamino} masło wego (107c). Ester tert-butylowy kwasu 4-[5-(2,6-dichlorofenylo) oksazol-2-ilo]-4(R,S)-hydroksy-3(S)-{2-[2-okso-5-(3-fenylopropinylo)-3(S)-(3-fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydro-benzo[b][l,4]diazepin-l-ylo]-acetyloamino} masłowego wytworzono ze związków 106c i 99, sposobem podobnym do opisanego dla związku 67a w przykładzie 5 i otrzymano 72% białej substancji stałej. Ή NMR (CDC1₃) δ 7,71-7,64 (1H, m), 7,58-7,42 (2H, m), 7,42-6,92 (15H, m), 6,5-6,37 (2H, m), 5,15-5,04 (1H, m), 4,88-4,68 (2H, m), 4,57-4,37 (2H, m), 4,28-4,13 (1H, m), 3,87-3,64 (2H, m), 3,04-2,80 (4H, m), 2,76-2,68 (1H, m), 2,672,42 (3H, m), 2,41-2,31 (1H, m), 2,22-2,12 (1H, m), 1,45 (9H, s).

Wytworzony produkt przeprowadzono w związek 107c sposobem podobnym do opisanego dla związku 68a w przykładzie 5 i otrzymano związek tytułowy z ilościową wydajnością w postaci białej substancji stałej. Ή NMR (CDC1₃) δ 7,47-6,98 (18H, m), 6,52-6,42 (1H, d), 5,6-5,52 (1H, m), 4,78-4,71 (1H, m), 4,52-4,40 (2H, m), 4,03-3,94 (0,67H, m), 3,94-3,85 (0,33H, m), 3,85-3,75 (1H, m), 3,45-3,33 (1H, m), 3,08-2,98 (1H, m), 2,97-2,84 (4H, m), 2,55-2,43 (2H, m), 2,43-2,32 (1H, m), 2,23-2,13 (1H, m), 1,35 (9H, s).

Kwas 4-[5-(2,6-dichlorofenylo)oksazol-2-ilo]-4-okso-3(S)-{2-[2-okso-5-(3-fenylopropionylo)-3(S)-(3-fenylopropionyloamino)-2,3,4,5-tetrahydrobenzo[b][l,4]diazepin-l-ylo]-acetyloamino}masłowy (108c) otrzymano ze związku 107c, sposobem podobnym do opisanego dla związku 69a w przykładzie 5 i uzyskano 72% związku tytułowego w postaci białej substancji stałej. Ή NMR (CD₃OD) δ 7,58-7,0 (18H, m), 5,62-5,53 (0,67H, m), 5,52-5,47 (0,33H, m), 4,68 (3H, m), 3,54-3,42 (1H, m), 3,1-2,92 (2H, m), 2,88-2,68 (5H, m), 2,63-2,45 (2H, m), 2,40-2,22 (2H, m).

114

185 693

a Ri = CH₃ bRi = H

Sól kwasu 3(S)-{2(R,S)-[4-benzylo-7-okso-6(S)-(N-benzyloksykarbonyloamino)-[l,4diazepan-l-ylo]propionyloamino}-4-okso-masłowego z kwasem trifluoroctowym (114a).

Etap. A. Do roztworu 2-N-benzyloksykarbonylo-3-N-benzylo-(S)-2,3-diaminopropionianu tert-butylo (110; 0,85 g, 2,2 mmola), estru metylowego kwasu 3-(N-tert-butoksykarbonylo)amino-2-metylo-5-okso-pentanowego (109a; 0,65 g, 2,7 mmola), kwasu octowego (0,1 ml, 1,8 mmola), octanu sodu (0,36 g, 2 mmole) i 0,4 nm sit molekularnych (1 g) w metanolu (45 ml) dodano cyjanoborowodorku sodu (0,33 g, 5,3 mmola). Mieszaninę mieszano przez noc w temperaturze 25°C, po czym przesączono przez Celite i zatężono pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość rozpuszczono w IN NaOH i ekstrahowano octanem etylu (3 x 40 ml). Warstwę organiczną wysuszono (MgSO₄), przesączono i odparowano, uzyskując olej. Po chromatografii (żel krzemionkowy, mieszanina heksan:octan etylu, 4:1, jako eluent) otrzymano 0,92 g (68% wydajności) związku 111 w postaci oleju.

Etap B. Otrzymany powyżej produkt rozpuszczono w oziębionym do 0°C dichlorometanie (3 ml) i potraktowano 25% roztworem kwasu trifluorooctowego w dichlorometanie (20 ml), po czym pozostawiono do ogrzania się do 25°C i mieszano, aż TLC wykazała zakończenie reakcji (heksan:octan etylu, 4:1). Rozpuszczalnik usunięto pod zmniejszonym ciśnieniem, a pozostałość wysuszono pod próżnią a następnie rozpuszczono w dichlorometanie (40 ml) i potraktowano 4-metylomorfoliną(l ml, 9 mmoli), HOBT (0,2 g, 1,5 mmola) i EDC (0,61 g, 3,2 mmola). Wytworzoną mieszaninę mieszano przez noc w temperaturze 25°C, następnie rozcieńczono dichlorometanem i przemyto wodą. Warstwę organiczną wysuszono (MgSO₄), przesączono i odparowano, uzyskując olej. Po chromatografii (żel krzemionkowy, mieszanina heksan:octan etylu, 3:2, jako eluent) otrzymano 0,49 g (74% wydajności) związku 112a w postaci lepkiego oleju.

Etap C. Roztwór estru metylowego kwasu 2 (R,S)-[4-benzylo-7-okso-6(S)-(N-benzyloksykarbonyłoamino)-[l,4]diazepan-l-ylo}-propionowego (112a; 0,15 g, 0,32 mmola) rozpuszczono w metanolu, potraktowano IM LiOH (0,32 ml) i mieszano przez 5,5 godziny w 25°C, a następnie odparowano do suchości. Pozostałość poddano destylacji azeotropowej z etanolem (2 x 10 ml), acetonitrylem (2x10 ml) i benzenem (2x10 ml), po czym wysuszono do suchości. Wytworzoną pozostałość przeprowadzono w związek 114a sposobem podobnym do opisanego w przykładzie 3 dla związku K (etapy A, B i C), a następnie oczyszczono metodą HPLC z odwróconymi fazami (kolumna C18), stosując jako eluent mieszaninę 0,1% TFA:woda/0,l% TFA:acetonitryl. Otrzymano 17 mg (10% wydajności) lepkiego oleju: 'H NMR (500 MHz, CD₃OD) 5 1,15 (m, 3h), 2,30-2,70 (m, 6H), 2,72-2,95 (bm, 6H), 3,30-3,80 (m, 4H), 4,10 (m, 1H), 4,40 (m, 4H), 4,95 (m, 1H), 6,95-7,10 (bs, 5H) i 7,12-7,20 ppm (bs, 5H).

Sól kwasu 3(S)-{2-[4-benzylo-7-okso-6(S)-(N-benzyloksykarbonyloamino)-[l,4]diazepan-l-ylo] acetyloamino}-4-okso-masłowego z kwasem trifluorooctowym (114b) wytworzono ze związku 109b sposobem podobnym do opisanego dla syntezy związku 114a i otrzymano 85 mg lepkiego oleju: Ή NMR (500 MHz, CD₃OD) δ (d, J = 7 Hz, 3H), 2,28 (m, 2H), 2,60 (m, 2H), 3,18 (bs, 6H), 3,35-3,45 (m, 2H), 3,60-3,95 (m, 2H), 4,15 (m, 1H), 4,32 (m, 1H), 4,42 (m, 1H), 5,00 (bm, 2H), 7,20 (bs, 5H) i 7,40 ppm (bs, 5H); Ή NMR (470 MHz, CD₃OD) δ 10,72 ppm (s, 3 F).

Kwas 4-okso-3(S)-{2(R,S)-[7-okso-4-(3-fenylo-propionylo)-6(S)-(3-fenylo-propionyloamino)-[l,4]diazepan-l-ylo]-propionyloamino)-masłowy (115).

185 693

115

Etap D. Zawiesinę estru metylowego kwasu 2(R,S)-[4-benzylo-7-okso-6(S)-(Nbenzyloksykarbonyloamino)-[l,4]diazepan-l-ylo]propionowego (112b; 0,22 g, 0,49 mmola) i 20% Pd(OH)₂ na węglu (50 ml) w etanolu mieszano w atmosferze wodoru przez 7 godzin. Rozpuszczalnik odparowano pod zmniejszonym ciśnieniem, a pozostałość rozpuszczono w dichlorometanie (20 ml), a następnie potraktowano trietyloaminą (1 ml) i chlorkiem dihydrocynamoilu (170 mg, 1 mmol). Wytworzoną mieszaninę mieszano przez noc, po czym rozcieńczono octanem etylu i przemyto IN NaOH. Warstwę organiczną wysuszono (MgSO₄), przesączono i odparowano, uzyskując olej. Po chromatografii (żel krzemionkowy, mieszanina heksan:octan etylu, 4:1) otrzymano 0,175 g (75% wydajności) związku 113 w postaci oleju.

Etap C. Porcję 0,15 g związku 113 (0,32 mmola) rozpuszczono w metanolu, potraktowano IM LiOH (0,32 ml), mieszano w temperaturze 40°C przez noc, a następnie odparowano do suchości. Pozostałość poddano destylacji azeotropowej z etanolem (2x10 ml), acetonitrylem (2 x 10 ml), benzenem (2 x 10 ml), po czym wysuszono pod próżnią. Wytworzoną pozostałość przeprowadzono w związek 115 sposobem podobnym do opisanego w przykładzie 3 dla związku K (etapy A, B i C).

11«

120

121

Kwas 3-{2-[2,4-dibenzyło-3,7-diokso-6-(N-benzyloksykarbonyloamino)-[l,4]diazepan1 -y lo] acety loaraino } -4-okso-masłowy (121).

Etap E. Roztwór 2-N-karbobenzoksy-3-N-benzylo-(S)-2,3-diaminopropionianu tertbutylu (100; 1,77 g, 4,6 mmola), N-allilo-N-tert-butoksykarbonylo-(S)-fenyloalaniny (116; 1,04 g, 4,8 mmola), HOBT (0,74 g, 5,5 mmola) i EDC (1,33 g, 6,9 mmola) w dichlorometanie (50 ml) mieszano w temperaturze 25°C przez 16 godzin, po czym rozcieńczono dichlorometanem (100 ml) i przemyto wodą. Warstwę organiczną wysuszono (MgSO₄), przesączono i odparowano, uzyskując olej. Po chromatografii (żel krzemionkowy, mieszanina hek

116

185 693 san:octan etylu, 85:15) otrzymano 1,34 g (43% wydajności) związku 117 w postaci bezbarwnego lepkiego oleju.

Etap F. Porcję 1,34 g związku 117 rozpuszczono w dichlorometanie (3 ml) i potraktowano 50% roztworem kwasu trifluorooctowego w dichlorometanie (20 ml). Po 1,5 godziny rozpuszczalni usunięto pod zmniejszonym ciśnieniem, a pozostałość wysuszono pod próżnią po czym rozpuszczono w dichlorometanie (50 ml) i połączono z 4-metylomorfoliną (0,2 ml, 2 mmole,), HOBT (0,27 g, 2 mmole) i EDC (0,8 g, 4 mmole). Mieszaninę mieszano przez noc w temperaturze 25°C, a następnie rozcieńczono dichlorometanem i przemyto wodą. Warstwę organiczną wysuszono (MgSO₄), przesączono i odparowano, uzyskując olej. Po chromato-grafii (żel krzemionkowy, mieszanina heksan:octan etylu, 7:3) otrzymano 0,8 g (80% wydajności) związku 118 w postaci lepkiego oleju.

Etap G. Porcję 0,8 g związku 188 rozpuszczono w metanolu (400 ml), oziębiono do -78°C i nasycano ozonem, aż roztwór zabarwił się na niebiesko. Nadmiar ozonu usunięto przedmuchując argonem, po czym dodano sulfidu dimetyłowego (5 ml) i mieszaninę pozostawiono, aby ogrzała się do 25°C i mieszano przez 3 godziny. Po usunięciu rozpuszczalnika i chromatografii (żel krzemionkowy, heksan-octan etylu, 1:1) otrzymano 0,74 g (74% wydajności) związku 119 w postaci białej substancji stałej.

Etap H. Porcję 0,2 g (0,4 mmola) związku 119 rozpuszczono w acetonie (25 ml), oziębiono do 0°C i wkraplono roz twór reagentu Jonesa, aż roztwór zabarwił się na pomarańczowo. Następnie do mieszaniny dodano 2-propanolu (5 ml) i wytworzony roztwór przesączono przez Celite i przemyto acetonem. Po usunięciu rozpuszczalnika otrzymano zielono-białą substancję stałą którą wysuszono pod próżnią uzyskując związek 120. Wytworzoną pozostałość przeprowadzono w związek 121 sposobem podobnym do opisanego w przykładzie 3 dla związku K (etapy A, B i C). Po chromatografii (SiO₂, mieszanina dichlorometan: metanol: kwas octowy, 95:4,5:0,5, jako eluent) otrzymano 85 mg (53% wydajności) zabarwionej na kremowo substancji stałej, którą zidentyfikowano jako kwas 3-{2-[2,4-dibenzylo-3,7-diokso6-(N-benzy loksykarbonyloamino)- [ 1,4]diazepan-1 -ylo-acetyloamino} -4-oksomasłowy (121) na podstawie następujących danych spektralnych: Ή NMR (500 MHz, CD₃OD) δ 2,38 (m, 1H) , 2,45 (m, 1H), 3,21 (bs, 2H), 3,32-3,39 (bm, 6H), 3,85 (m, 1H), 4,05 (m, 1H), 4,21 (bm, 1H), 4,31 (bs, 1H), 4,45 (dm, J = 11 Hz, 1H), 4,95 (bs, 4H), 7,20 (bs, 5H) i 7,33-7,45 ppm (m, 5H); ^,9F NMR (470 MHz, CD,OD) δ 10,62 (s, 3F).

185 693

117

3(S)-N-(alliloksykarbonylo)-3-amino-5-(2-chlorofenylometylotio)-4-okso-pentanian t-butylu (123). Do roztworu 3(3) N-(alliloksykarbonyło)-3-amino-5-bromo-4-okso-pentanianu tbutylu (122; 749 mg, 2,14 mmola; WO 93 16710) w dimetyloformamidzie (20 ml) dodano podczas mieszania fluorku potasu (273 mg, 4,70 mmola), a następnie 2-chlorofenylometylotiolu (373 mg, 2,35 mmola). Mieszaninę mieszano przez 3,5 godziny, reakcję przerwano dodatkiem wody (50 ml) i ekstrahowano octanem etylu (2 x 50 ml). Połączone ekstrakty organiczne przemyto wodą (4 x 50 ml), a następnie solanką (50 ml), po czym wysuszono (MgSO₄) i zatężono, uzyskując olej, który oczyszczono metodą szybkiej chromatografii (1035% octan etylu/heksan). Otrzymano 832 mg (91%) bezbarwnej substancji stałej: temp. topn. 45-6°C; [a]_D ²⁰-19,0° (c 1,0, CH₂C1,); IR (powłoka) 3340, 2980, 2935, 1725, 1712, 1511, 1503, 1474, 1446, 1421, 1393, 1281, 1244, 1157, 1052, 1040, 995, 764, 739; Ή NMR (CDC1₃) δ 7,36 (2H, m), 7,21 (2H, m), 5,91 (2H, m), 5,27 (2H, m), 4,76-(lH, m), 4,59 (2H, d), 3,78 (2H, s), 3,36 (2H, m), 2,91 (1H, dd), 2,74 (1H, dd), 1,43 (9H, s).

Analiza dla C₂₀H₂₆ClNO₅S

Obliczono: C, 56,13; H, 6,12; N, 3,27; S, 7,49.

Znaleziono: C, 56,08; H, 6,11; N, 3,26; S, 7,54.

M.S. (C.I.); 430/28 (M⁺ + 1,3%); 374/2 (100).

(3 S) 3 (2(6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3 (3 -fenyl opropionyloamino)-1 -pirydylo)acetyloamino-5-(2-chlorofenylometylotio)-4-oksopentanian t-butylu (124a). Kwas 6-benzylo-l,2dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionyloamino)-pirydylooctowy (52b; 300 mg, 0,76 mmola) w THF (7 ml) mieszano z 1-hydroksybenzotriazolem (205 mg, 1,52 mmola) i chlorowodorkiem l-(3-dimetyloaminopropoksy-3-etylokarbodiimidu). Po 3 godzinach dodano wody (12 kropli) i mieszaninę mieszano przez 10 minut, po czym dodano (3S) N-(alliloksykarbonylo)-3-amino-5-(2-chlorofenylometylotio)-4-oksopentanianu t-butylu (123) (325 mg, 0,76 mmola), chlorku bis(trifenylofosfmo)palladu II (20 mg) i wodoroku tributylocyny (0,6 ml, 2,28 mmola). Mieszaninę mieszano przez 5 godzin w temperaturze pokojowej, przelano do octanu etylu i przemyto wodnym IM HC1 (x 2), wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, solanką, wysuszono (MgSO₄) i zatężono. Pozostałość roztarto z pentanem, a supematant odrzucono. Po chromatografii (żel krzemionkowy, 50% octan etylu/heksan) uzyskano bezbarwną pianę (439 mg, 81%): [a]_D ²¹ -18,3° (c 0,5, CH₂C1₂); IR (KBr) 3356, 3311, 1722, 1689, 1646, 1599, 1567, 1513, 1367, 1154; Ή NMR (CDC1₃) δ 8,39 (1H, d), 8,23 (1H, s), 7,24 (14H, m), 6,16 (1H, d), 4,95 (1H, m), 4,63 (2H, m), 4,02 (2H, s), 3,74 (2H, s), 3,27 (2H, s), 2,85 (6H,m), 1,40 (9H, s).

Analiza dla C₃₉H₄₂C1N₃O₆S:

Obliczono; C, 65,39 H,5,91; N, 5,87.

Znaleziono: C, 65,51; H, 5,99; N, 5,77.

[3 S(1 S,9S)]-3-(6,10-diokso-l ,2,3,4,7,8,9,10-oktahydro)-9-(3-fenylopropionyloamino)-6Hpirydazyno-[ 1,2-a] [ 1,2]diazepino-1 -karboksamido-5-(2-chlorofenylometylotio)-4-oksopentanian tbutylu (124b) wytworzono sposobem podobnym jak związek 124a z tioeteru 123 i kwasu 3 S( 1 S,9S)-3-(6,10-diokso-1,2,3,4,7,8,9,10-oktahydro)-9-(3-fenylopropionyloamino)-6H-pirydazyno[l,2-a][l,2]diazepino-l-karboksylowego (45a) i otrzymano 452 mg (50%) bezbarwnej piany: temp. topn. 55-7°C; [a]_D ²¹ -94,0° (c 0,12, CH₂C1₂); IR (KBr) 3288, 2934, 1741, 1722, 1686, 1666, 1523, 1433, 1260, 1225, 1146, 757; H NMR (CDC1₃) δ 7,35 (3H, m), 7,20 (7H, m), 6,46 (1H, d), 5,21 (1H, m), 4,97 (2H, m), 4,56 (1H, m), 3,75 (2H, s), 3,25 (3H, m), 2,93 (5H, m), 2,71 (1H, dd), 2,55 (2H, m), 2,30 (1H, m), 1,92 (3H, m), 1,66 (2H, m), 1,42 (9H, s).

Analiza dla C₃₅H₄₃C1N₄O₇S · Ó,25H₂O.

Obliczono: C, 59,73; H, 6,23; Cl, 5,04; N, 7,96; S,4,56.

Znaleziono: C, 59,73; H,6,19; Cl, 5,10; N, 7,79; S,4,58.

MS (-FAB) 697 (M-l, 100).

Kwas (3S) 3(2(6-benzylo-1,2-dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionyloamino)-1 -pirydylo)acetyloamino-5-(2-chlorofenylometylotio)-4-oksopentanowy (125a). 3(2(6-benzylo-l,2dihydro-2-okso-3-(3-fenylopropionyloamino)-l-pirydylo)acetylo-amino-5-(2-chlorofenylometylotio)-4-oksopentanian t-butylu (124a) (400 mg, 0,56 mmola) w dichlorometanie (3 ml) w temperaturze 0°C potraktowano kwasem trifluorooctowym (3 ml) i mieszano wtempe

118

185 693 raturze 0°C przez 1 godzinę i w temperaturze pokojowej przez 0,5 godziny. Roztwór zatężono, a następnie ponownie rozpuszczono w dichlorometanie i znowu zatężono. Czynność tę powtórzono trzy razy. Pozostałość mieszano w eterze przez 1 godzinę i przesączono, uzyskując bezbarwną substancję stałą (364 mg, 99%); temp. topn. 165-7°C; [a]_D ²² -27,7° (c 0,2, CH₂C1₂); IR (KBr) 3289, 1712, 1682, 1657, 1645, 1593, 1562, 1527, 1497, 1416, 1203, 1182; Ή NMR (CDC1₃) δ 8,47 (1H, d), 8,21 (1H, s), 7,70 (1H, d), 7,22 (14H, m), 6,24 (1H, d), 5,03 (1H, m), 4,65 (2H, m), 4,06 (2H, s), 3,69 (2H, m), 3,23 (2H, m), 2,88 (6H, m).

Kwas [3(lS,9S)]-3-(6,10-diokso-l,2,3,4,7,8,9,10-okta-hydro)-9-(3-fenylopropionylo-amino)-6H-pirydazyno-[ł,2-a][l,2]diazepino-l-karboksamido-5-(2-chlorofenylo-metylotio)-4-oksopentanowy (125b) wytworzono w sposób podobny do opisanego dla związku 125a z estru tbutylowego 124b i otrzymano 362 mg (93%) bezbarwnego proszku: temp. topn. 76-80°C; [a]_D ²¹ -134° (c, 0,10, MeOH); IR (KBr) 3309, 2935, 1725, 1658, 1528, 1445, 1417, 1277, 1219, 1175; Ή NMR (D₆-DMSO) δ 8,80 (1H, d), 8,19 (1H, d), 7,31 (9H, m), 5,09 (1H, m), 4,74 (l.H, m), 4,63 (1H, m), 4,35 (1H, m), 3,76 (2H, m), 3,28 (3H, m), 2,80 (5H, m), 2,52 (4H, m), 2,16 (2H, m), 1,90 (3H,m).

Analiza dla C₃₁H₃₅C1₂N₄O,S · 0,25H₂O

Obliczono: C, 57,49; H, 5,53; N, 8,65; S, 4,95.

Znaleziono: C, 57,35; H, 5,43; N, 8,45; S, 4,88.

Dane z powyższych przykładów dowodzą, że związki według wynalazku wykazują aktywność hamującąw stosunku do enzymu konwertującego IL-Ιβ.

Ponieważ związki według wynalazku są zdolne do hamowania ICE in vitro, a ponadto mogą być podawane doustnie ssakom, mają więc one oczywistą użyteczność kliniczną w leczeniu chorób zależnych od IL-1. Na podstawie tych testów przewidzieć można zdolność związków do hamowania ICE in vivo.

Niezależnie od opisanych wielu wykonań niniejszego wynalazku, oczywiste jest, że podstawowa konstrukcja może ulegać zmianom, dostarczając innych wykonań przy zastosowaniu produktów i sposobów według wynalazku. Tak więc, należy uznać, że zakres niniejszego wynalazku jest określony załączonymi zastrzeżeniami, a nie konkretnymi rozwiązaniami, przedstawionymi jedynie w celu ilustracji.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz. Cena 6,00 zł.

Claims (18)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Związek przedstawiony wzorem:

   w którym pierścień jest ewentualnie podstawiony jedną lub więcej grupami R, korzystnie 0,1 lub 2; i w którym:

   R, oznacza R₅-(A)_p-;

   R₅ oznacza -Η, -Αη, -CO-Ar,, SC^-Ar^ -R^, -CO-Rę, -CO-O-Rę, -S0₂-R_y, /ATi

   -CO-N \R10z /At!

   -so₂-n \Rio/ /r₉

   -CO-N \R1O/ albo /R₉

   -so₂-n \R1O' każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej dowolny z a-aminokwasów;

   p oznacza 2 lub 3;

   Y oznacza -0-, -S- lub -NH; a

   R oznacza -H, -O-C^-alkil, -NH(C^alkil), -N^^alkil)^ -S-C_walkil, -C^alkil, łub -Q₂;

   każdy z R, oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C|.₆alkilową ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawioną przez -OH, -F lub =0 i ewentualnie podstawioną przez jedną grupę Ar μ każdy z R₁₀ niezależnie oznacza -H lub prostą albo rozgałęzioną grupę C,.₆alkilową;

   każdy lj niezależnie oznacza -CH=CH-, -0-, -S-, -S0-, -S0₂-, -NR₁₀-, -NR₁₀-CO-, -C0-, -0-C0-, -C0-0-, -CO-NR₁₀-, -O-CO-NR₁₀-, -NR₁₀-CO-O-, -NR₁₀-CO-NR₁₀-, -SO₂-NR₁₀-, -NR_in-SO₂- lub -NR₁₀-SO₂-NR₁₀-, każdy Ar, oznacza grupę cykliczną niezależnie wybraną ze zbioru obejmującego grupę arylową która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, grupę cykloalkilową która zawiera od 3 do 15 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, i ewentualnie jest skondensowana z pierścieniem benzenowym i grupę heterocykliczną zawierającą 5 do 15 atomów w pierścieniu i 1 do 3 pierścieni, która zawiera co najmniej jedną grupę z heteroatomem wy

   185 693 braną z -Ο-, -S-, -SO-, -SO₂-, =N- i -NH- i ewentualnie zawiera jedno lub więcej wiązań podwójnych, oraz ewentualnie obejmuje jeden lub więcej pierścieni aromatycznych, przy czym ta grupa cykliczna ewentualnie jest pojedynczo lub wielokrotnie podstawiona przez -NH₂, -CO₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -NO₂, -CN, =0, -OH, -perfluoro-C, ₃alkil, O lub Q,;

   / \ ch₂ \ / o

   każdy Q, niezależnie oznacza -Ar„ -R,, -Tj-Rę, lub -(CH₂)| _{2 3}-Τ,-Ρ₉;

   każdy Q₂ niezależnie oznacza -OH, -NH₂, -CO₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -N0₂, -CN, -CF₃ lub O / \ ch₂ \ / o

   pod warunkiem, że gdy -Ar, jest podstawiony grupą Q„ która zawiera jeden lub więcej dodatkowych -Ar,, te dodatkowe grupy -Ar, nie są podstawione przez Q,.
2. 2. Związek według zastrz. 1, wybrany z grupy obejmującej:

   185 693

   OH
3. 3. Związek według zastrz. 1, w którym każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej α-aminokwasy: alanininę, histydynę, lizynę, fenyloalaninę, prolinę, tyrozynę, walinę, leucynę, izoleucynę, glutaminę, metioninę, homoprolinę, 3-(2-tienylo)alaninę oraz 3-(3tienylo)alaninę.
4. 4. Związek przedstawiony wzorem:

   CChH

   w którym

   R_t oznacza R₅-(A)_p-;

   każdy Ij niezależnie oznacza -CH=CH-, -0-, -S-, -S0-, -S0₂-, -NR₁₀-, -NR₁₀-CO-, -C0-, 0-C0-, -C0-0-, -CO-NR₁₀-, -O-CO-NR_I0-, -NR₁₀-CO-O-, -NR_I0-CO-NR_I0-, -SO₂-NR₁₀-, -NR₁₀-SO₂- lub -NR_]0-SO₂-NR₁₀,

   R₅ oznacza -Η, -Αη, -CO-Αη, -SO₂-Ar_t, -R₉, -CO-R₉, -CO-O-Rę, -SO₂-R;, /Ar₂

   -CO-N \R10z /Ar₂

   -so₂-n \Rio/ /R₉

   -CO-N \Rio, lub

   185 693 /r₉

   -so₂-n \R10' każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej dowolny z a-aminokwasów;

   p oznacza 2 lub 3;

   każdy R₉ oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C^alkilową ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawioną przez -OH lub -F i ewentualnie podstawioną przez grupę Ar, · każdy R₁₀ jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -H lub prostą albo rozgałęzioną grupę C,.₆alkilową;

   Ar, oznacza grupę cykliczną niezależnie wybraną ze zbioru obejmującego grupę ary Iową, która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, grupę cykloalkilową, która zawiera od 3 do 15 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, i ewentualnie jest skondensowana z pierścieniem benzenowym, i grupę heterocykliczną zawierającą 5 do 15 atomów w pierścieniu i 1 do 3 pierścieni, która zawiera co najmniej jedną grupę z heteroatomem wybraną z -0-, -S-, -SO-, -SO₂-, =N- i -NH- i ewentualnie zawiera jedno lub więcej wiązań podwójnych, oraz ewentualnie obejmuje jeden lub więcej pierścieni aromatycznych, przy czym ta grupa cykliczna ewentualnie jest pojedynczo lub wielokrotnie podstawiona przez -NH₂, CO₂, -Cl, -F, -Br, -J, -NO₂, -CN, =0, -OH, -perfluoro-C] ₃alkil O -R, lub -T,-R^.

   / \ ch₂ \ / o
5. 5. Związek według zastrz. 4, wybrany z grupy obejmującej:

   185 693

   OH
6. 6. Związek według zastrz. 4, w którym każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej α-aminokwasy: alanininę, histydynę, lizynę, fenyloalaninę, prolinę, tyrozynę, walinę, leucynę, izoleucynę, glutaminę, metioninę, homoprolinę, 3-(2-tienylo)alaninę oraz 3-(3tienylojalaninę.
7. 7. Związek według zastrz. 4:

   O
8. 8. Związek przedstawiony wzorem:

   w którym:

   m oznacza 0,1 lub 2;

   T oznacza -CO₂H lub dowolną bioizosteryczną grupę zastępującą -CO₂H, wybraną spośród -CO-CH₂OH, -CO-NHOH, -SO₂-NHR, -SO₃H, -PO(OH)NH₂, -CHNHCN, -OSO₃H, -CO-NHSO₂R₁₆, -PO(OH)₂, -PO(OH)(OR₁₆), -PO(OH) (R₁₆), -OPO(OH)₂, -OPO(OH)(OR₁₆), OPO(OH) (R₁₆), -NHPO(OH)₂, -NHPO(OH)(OR₁₆), -NHPO(OH)(R₁₆),

   OH

   185 693

   w których R₁₅ oznacza -H, grupę -C^ alkilową lub wiązanie wiążące T z (CH₂)_m;

   R₁₆ oznacza grupę -C^ alkilową;

   R₃ oznacza -CN, -COR₁₃, lub /R_s

   -CO-CO-N \R₁₀;

   R₅ oznacza -H, -Ar,, CO-Ar,, -SO-Αη, Rg, -CO-Rg, CO-O-Rg, -SO₂-Rg, /Ar₁

   -CO-N \R10' /Ar_x

   -so₂-n \R10 ' /r₉

   -CO-N \R10 i lub /R₉

   -so₂-n \R₁₀;

   każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej dowolny z a-aminokwasów;

   185 693 p oznacza 2;

   każdy Rg oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C,^alkilową ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawioną przez -OH, -F lub =0 i ewentualnie podstawioną przez jedną grupę Ar„ przy czym grupa alkilowa jest ewentualnie nienasycona;

   każdy T, niezależnie oznacza -CH=CH-, -0-, -S-, -S0-, -S0₂-, -NR₁₀-, -NR₁₀-CO-, -C0-, -0-C0-, -C0-0-, -CO-NR₁₀-, -O-CO-NR_I0-, -NR₁₀-CO-O-, -NR₎₀-CO-NR₁₀-, -SO₂-NR₁₀-, -NR_l0-SO₂-lub -NR₁₀-SO₂-NR₁₀, każdy R,_o niezależnie oznacza -H lub prostą albo rozgałęzioną grupę C,.₆alkilową;

   każdy R,₃ niezależnie oznacza H, Rg, Ar₂ lub -CH₂-T,-Rg;

   każdy Ar, oznacza grupę cykliczną niezależnie wybraną ze zbioru obejmującego grupę arylową, która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, grupę cykloalkilową, która zawiera od 3 do 15 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni i ewentualnie jest skondensowana z pierścieniem benzenowym, i grupę heterocykliczną zawierającą 5 do 15 atomów w pierścieniu i 1 do 3 pierścieni, która zawiera co najmniej jedną grupę z heteroatomem wybraną z -0-, -S-, -S0-, -S0₂-, =N- i -NH- i ewentualnie zawiera jedno lub więcej wiązań podwójnych, oraz ewentualnie obejmuje jeden lub więcej pierścieni aromatycznych, przy czym ta grupa cykliczna ewentualnie jest pojedynczo lub wielokrotnie podstawiona przez =0, -OH, -perfluoro-C, ₃, alkil O lub Q,;

   / \

   CH₂ \ /

   O każdy Ar₂ jest niezależnie wybrany z następujących grup, w których dowolny pierścień może być ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawiony przez -Q, i -Q₂;

   (kk)

   każdy X niezależnie oznacza =N- lub -CH-; a każdy Y niezależnie oznacza -O- albo -S-, każdy Q, oznacza niezależnie -Ar,, -O-Ar„ -Rg, -T,-Rg i -(CH₂), ₂₃-T,-Rg;

   185 693 każdy Q₂ niezależnie oznacza -OH, -NH₂, -CO₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -NO₂, -CN, -CF₃ lub O / \

   CH₂ \ / o

   pod warunkiem, że gdy -Αη jest podstawiony grupą Q,, która zawiera jeden lub więcej dodatkowych -Ar,, te dodatkowe grupy -AT] nie są podstawione przez Q,.
9. 9. Związek według zastrz. 8, wybrany z grupy obejmującej:

   185 693

   156

   185 693
10. 10. Związek według zastrz. 8, w którym każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej α-aminokwasy: alanininę, histydynę, lizynę, fenyloalaninę, prolinę, tyrozynę, walinę, leucynę, izoleucynę, glutaminę, metioninę, homoprolinę, 3-(2-tienylo)alaninę oraz 3(3-tienylo)alaninę.
11. 11. Związek przedstawiony wzorem:

    w którym

    R, oznacza R₅- (A)_p-;

    R₅ oznacza -Η, -Ar,, -CO-Ar,, -SO₂-Ar₂ -R^, -CO-R^, -CO-O-R^, -SO^IL,, /Ar₂

    -CO-N \R1OZ /ΑΓ!

    -so₂-n \R1O<

    /r₉

    -CO-N \R1O<

    /R₉

    -so₂-n \Rio ' lub każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej dowolny z a-aminokwasów;

    p oznacza 2 lub 3;

    każdy łL, oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C^alkilową ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawioną przez -OH, -F lub =0 i ewentualnie podstawioną przez jedną grupę Ar,;

    każdy R₁₀jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -H lub prostą albo rozgałęzioną grupę C,.₆alkilową;

    każdy T] niezależnie oznacza -CH=CH-, -0-, -S- lub -S0-, każdy Αη oznacza grupę cykliczną niezależnie wybraną ze zbioru obejmującego grupę arylową, która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, grupę cykloalkilową która zawiera od 3 do 15 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni i ewentualnie jest skondensowana z pierścieniem benzenowym i grupę heterocykliczną zawierającą 5 do 15 atomów w pierścieniu i 1 do 3 pierścieni, która zawiera co najmniej jedną grupę z heteroatomem wybraną z -0-, -S-, -SO-, -SO₂-, =N- i -NH- i ewentualnie zawiera jedno lub więcej wiązań podwójnych, oraz ewentualnie obejmuje jeden lub więcej pierścieni aromatycznych, przy czym ta grupa cykliczna ewentualnie jest pojedynczo lub wielokrotnie podstawiona przez -NH₂, -CO₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -NO₂, -CN, =0, -OH, -perfluoro-C_K3alkil O lub Q,;

    / \ ch₂ \ / o

    185 693 każdy Ar₂ jest niezależnie wybrany z następujących grup, w których dowolny pierścień może być ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawiony przez -Q] i -Q₂;

    (kk)

    każdy oznacza niezależnie -Αη, -Ο-Αη, -R,, -TpR, i -(CH₂)]^-Ij-R,;

    każdy Q₂ niezależnie oznacza -OH, -NH₂, -CO₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -NO₂, -CN, -CF₃ lub O / \

    CH₂ \ /

    O pod warunkiem, że gdy -Αη jest podstawiony grupą Q_t, która zawiera jeden lub więcej dodatkowych -Ar,, te dodatkowe grupy -Αη nie są podstawione przez Q,;

    każdy X oznacza =N- lub =CH-; a każdy Y oznacza -0-, -S- lub -NH.
12. 12. Związek według zastrz. 11, wybrany z grupy obejmującej:

    185 693

    185 693

    Ο
13. 13. Związek według zastrz. 11, w którym w którym każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej α-aminokwasy: alaninę, histydynę, lizynę, fenyloalaninę, prolinę, tyrozynę, walinę, leucynę, izoleucynę, glutaminę, metioninę, homoprolinę, 3-(2-tienylo)alaninę oraz 3-(3-tienylo)alaninę.
14. 14. Kompozycja farmaceutyczna zawierająca substancję czynną i farmaceutycznie dopuszczalny nośnik, znamienna tym, że jako substancję czynną zawiera związek o wzorze:

    w którym pierścień jest ewentualnie podstawiony jedną lub więcej grupami R_f, korzystnie 0,1 lub 2; i w którym:

    Ri oznacza R₅-(A)_p-;

    R₅ oznacza -H, -Ar,, -CO- Ar,, -SO₂-Ar|, -R_g, -CO-Rę, -CO-O-R₉, -SO₂-R9, /Ar_T

    -CO-N \R1O/ /Ar₂

    -so₂-n \Rw

    185 693 /R₉

    -CO-N \R₁₀/ albo /R,

    -SO₂-N \R10' każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej dowolny z a-aminokwasów;

    p oznacza 2 lub 3;

    Y oznacza -0-, -S- lub -NH; a

    R oznacza -H, -O-C,.₆alkil, -NH(C^alkil), -N(C^alkil)₂, -S-C₁.₆alkil, -C^alkil lub -Q₂;

    każdy z R₉ oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C ^alkilową, ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawioną przez -OH, -F lub =0 i ewentualnie podstawioną przez jedną grupę Αη;

    każdy z R_l0 niezależnie oznacza -H lub prostą albo rozgałęzioną grupę C,.₆alkilową;

    każdy lj niezależnie oznacza -CH=CH-, -0-, -S-, -S0-, -S0₂-, -NR₁₀-, -NR₁₀-CO-, -C0-, -0-C0-, -C0-0-, -CO-NR₁₀-, -O-CO-NR₁₀-, -NR₁₀-CO-O-, -NR_]0-CO-NR₁₀-, -SO₂-NR_I0-, -NR₁₀-SO₂-lub -NR₁₀-SO₂-NR_l0-;

    każdy Ar! oznacza grupę cykliczną niezależnie wybraną ze zbioru obejmującego grupę ary Iową która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, grupę cykloalkilową, która zawiera od 3 do 15 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni i ewentualnie jest skondensowana z pierścieniem benzenowym i grupę heterocykliczną zawierającą 5 do 15 atomów w pierścieniu i 1 do 3 pierścieni, która zawiera co najmniej jedną grupę z heteroatomem wybraną z -0-, -S-, -S0-, -S0₂-, =N- i -NH- i ewentualnie zawiera jedno lub więcej wiązań podwójnych oraz ewentualnie obejmuje jeden lub więcej pierścieni aromatycznych, przy czym ta grupa cykliczna ewentualnie jest pojedynczo lub wielokrotnie podstawiona przez -NH₂, CO₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -N0₂, -CN, =0, -OH, -perfluoro-C! ₃alkil O lub Q,;

    / \ ch₂ \ / ’ o

    każdy Q, niezależnie oznacza -Ar!, -R₉, -T]-R₉ lub -(CH^ ^-Tj-R,; , każdy Q₂ niezależnie oznacza -OH, -NH₂, -CO₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -N0₂, -CN, -CF₃ lub O / \ ch₂ \ / ’ o

    pod warunkiem, że gdy -Αη jest podstawiony grupą Qj, która zawiera jeden lub więcej dodatkowych -Αη, te dodatkowe grupy -Αη nie są podstawione przez Q,.
15. 15. Kompozycja farmaceutyczna zawierająca substancję czynną i farmaceutycznie dopuszczalny nośnik, znamienna tym, że jako substancję czynną zawiera związek o wzorze:

    COżH

    185 693 w którym

    R, oznacza R_s-(A)_p-;

    każdy T_f niezależnie oznacza -CH=CH-, -O-, -S-, -SO-, -SO₂-, -NR_I0-, -NR₁₀-CO-, -CO, -O-CO-, -CO-O-, -CO-NR₁₀-, -O-CO-NR_l0-, -NR₁₀-CO-O-, -NR₁₀-CO-NR₁₀-, -SO₂-NR₁₀-, -NR₁₀-SO₂-lub -NR₁₀-SO₂-NR₁₀,

    R₅ oznacza -H, -Ar,, -CO-Ar,, -SO₂-A,, -Rg, -CO-Rg, -CO-O-R₉, -SO₂-Rg, /Ar i

    -CO-N \R1OZ /Ar₃

    -so₂-n \R10' /R₉

    -CO-N \Rio, /R₉ lub

    -so₂-n \R10 ' każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej dowolny z a-aminokwasów;

    p oznacza 2 lub 3;

    każdy Rg oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C^alkilową ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawioną przez -OH lub -F i ewentualnie podstawioną przez grupę Ar,;

    każdy R₁₀ jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -H lub prostą albo rozgałęzioną grupę -C^alkilową;

    Ar, oznacza grupę cykliczną niezależnie wybraną ze zbioru obejmującego grupę arylową która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, grupę cykloalkilową która zawiera od 3 do 15 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni i ewentualnie jest skondensowana z pierścieniem benzenowym i grupę heterocykliczną zawierającą 5 do 15 atomów w pierścieniu i 1 do 3 pierścieni, która zawiera co najmniej jedną grupę z heteroatomem wybraną z -0-, -S-, -SO-, -SO₂-, =N- i -NH- i ewentualnie zawiera jedno lub więcej wiązań podwójnych oraz ewentualnie obejmuje jeden lub więcej pierścieni aromatycznych, przy czym ta grupa cykliczna ewentualnie jest pojedynczo lub wielokrotnie podstawiona przez -NH₂, CO₂, -Cl, -F, -Br, -J, -NO₂, -CN, =0, -OH, -perfluoro-C, ₃alkil, O -Rg lub -T,-Rg.

    / \ ch₂.

    \ / ’ o
16. 16. Kompozycja farmaceutyczna zawierająca substancję czynną i farmaceutycznie dopuszczalny nośnik, znamienna tym, że jako substancję czynną zawiera związek o wzorze:

    185 693

    Ο
17. 17. Kompozycja farmaceutyczna zawierająca substancję czynną i farmaceutycznie dopuszczalny nośnik, znamienna tym, że jako substancję czynną zawiera związek o wzorze:

    w którym:

    m oznacza 0, 1 lub 2;

    T oznacza -CO₂H lub dowolną bioizosteryczną grupę zastępującą-CO₂H, wybraną spośród -CO-CH₂OH, -CO-NHOH, -SO₂-NHR, -SO₃H, -PO(OH)NH₂, -CHNHCN, -oso₃h, -CO-NHSO₂R_I6, -PO(OH)₂, -PO(OH) (OR₁₆), -PO(OH)(R₁₆), -OPO(OH)₂, -OPO(OH)(OR₁₆), OPO(OH)(R₁₆), -NHPO(OH)₂, -NHPO(OH)(OR₁₆), -NHPO(OH)(R₁₆),

    w których R₁₅ oznacza -H, grupę -C^ alkilową lub wiązanie wiążące T z (CH₂)_m;

    185 693

    R₁₆ oznacza grupę -C,^ alkilową;

    /R₅

    R₃ oznacza -CN, -COR_I3, lub -CO-CO-N \R₁₀

    R₅ oznacza-H, -Ar_r, -CO-Ar,-, -SO₂-Ar_r, -1%, -CO-R,, -CO-O-Rę, -SO₂-Rj, /Ar,

    -CO-N \R10 Z /Ar_x

    -so₂-n \R10 z /r₉

    -CO-N \Rioz /R₉

    -so₂-n \R10 r każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej dowolny z a-aminokwasów; p oznacza 2;

    każdy R₉ oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C,.₆alkilową, ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawioną przez -OH, -F lub =0 i ewentualnie podstawioną przez jedną grupę Ar„ przy czym grupa alkilowa jest ewentualnie nienasycona;

    każdy T, niezależnie oznacza -CH=CH-, -0-, -S-, -S0-, -S0₂-, -NR₁₀-, -NR₁₀-CO-, -CO, -0-C0-, -C0-0-, -CO-NR₁₀-, -O-CO-NR₁₀-, -NR₁₀-CO-O-, -NR₁₀-CO-NR_I0-, -SO,-NR_I0-, NR₁₀-SO₂- lub -NR₁₀-SO₂-NR_l0, każdy R_t0 niezależnie oznacza -H lub prostą albo rozgałęzioną grupę C|.₆alkilową;

    każdy R₁₃ niezależnie oznacza H, R₉, Ar₂ lub -CH^Ij-Rg;

    każdy Ar, oznacza grupę cykliczną niezależnie wybraną ze zbioru obejmującego grupę ary Iową, która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, grupę cykloalkilową, która zawiera od 3 do 15 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni i ewentualnie jest skondensowana z pierścieniem benzenowym i grupę heterocykliczną zawierającą 5 do 15 atomów w pierścieniu i 1 do 3 pierścieni, która zawiera co najmniej jedną grupę z heteroatomem wybraną z -0-, -S-, -S0-, -S0₂-, =N- i -NH- i ewentualnie zawiera jedno lub więcej wiązań podwójnych oraz ewentualnie obejmuje jeden lub więcej pierścieni aromatycznych, przy czym ta grupa cykliczna ewentualnie jest pojedynczo lub wielokrotnie podstawiona przez =0, -OH, -perfłuoro-Cj ₃alkil, O lub Q];

    / \

    CH₂.

    \ / ’

    O każdy Ar₂ jest niezależnie wybrany z następujących grup, w których dowolny pierścień może być ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawiony przez -Q, i -Q₂;

    185 693

    (kk)

    każdy X niezależnie oznacza =N- lub =CH-; a każdy Y niezależnie oznacza -O- albo -S-, każdy Q, oznacza niezależnie -Ar., -Ο-Αη, -R₉, -Τ,-Rj, -(CH^ ₂₃- i T_I-R₉;

    każdy Q₂ niezależnie oznacza -OH, -NH₂, -CO₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -NO₂, -CN, -CF₃ lub O / \

    CH₂.

    \ / ’

    O pod warunkiem, że gdy -Αη jest podstawiony grupą Q_h która zawiera jeden lub więcej dodatkowych -Αη, te dodatkowe grupy -Ar, nie są podstawione przez Qp
18. 18. Kompozycja farmaceutyczna zawierająca substancję czynną i farmaceutycznie dopuszczalny nośnik, znamienna tym, że jako substancję czynną zawiera związek o wzorze:

    w którym

    R₁ oznacza R₅-(A) -;

    R₅ oznacza -Η, -Αη, -CO-Αη, -SO₂-Ar₂, -R,, -CO-R,, -CO-O-R,, -SO₂-R),

    185 693 /Ar₃

    -CO-N \R1O/ /Ar,

    -so₂-n \Rio/ /R₉

    -CO-N \Rio/ /R₉

    -so₂-n \Rio lub każdy A jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej dowolny z a-aminokwasów;

    p oznacza 2 albo 3;

    każdy R, oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C].₆alkilową ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawioną przez -OH, -F lub =0 i ewentualnie podstawioną przez jedną grupę Αη;

    każdy R₁₀ jest niezależnie wybrany z grupy obejmującej -H lub prostą albo rozgałęzioną grupę Cj^alkilową;

    każdy ?! niezależnie oznacza -CH=CH-, -0-, -S- lub -S0-, każdy Ar! oznacza grupę cykliczną niezależnie wybraną ze zbioru obejmującego grupę ary Iową, która zawiera 6, 10, 12 lub 14 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni, grupę cykloalkilową, która zawiera od 3 do 15 atomów węgla i od 1 do 3 pierścieni i ewentualnie jest skondensowana z pierścieniem benzenowym i grupę heterocykliczną zawierającą 5 do 15 atomów w pierścieniu i 1 do 3 pierścieni, która zawiera co najmniej jedną grupę z heteroatomem wybraną z -0-, -S-, -SO-, -SO₂-, =N- i -NH- i ewentualnie zawiera jedno lub więcej wiązań podwójnych oraz ewentualnie obejmuje jeden lub więcej pierścieni aromatycznych, przy czym ta grupa cykliczna ewentualnie jest pojedynczo lub wielokrotnie podstawiona przez -NH₂, CO₂H, -Cl, -F, -Br, -J, -NO₂, -CN, =0, -OH, -perfluoro-C, ₃alkil O lub Qj;

    / \

    CH₂. \ / ’

    O każdy Ar₂ jest niezależnie wybrany z następujących grup, w których dowolny pierścień może być ewentualnie pojedynczo lub wielokrotnie podstawiony przez -Q] i -Q₂;

    185 693 (kk)

    każdy Q, oznacza niezależnie -Αη, -Ο-Αη, -R,, -Τ,-Rg, -(CH^, ,₂₃- i T]-Rg;

    każdy Q₂ niezależnie oznacza -OH, -NH₂, -CO₂H, -Cl, -F, -Br, -ί, -NO₀, -CN, -CF₃ lub

    O ‘ / \

    CH₂.

    \ / ’

    O pod warunkiem, że gdy -Ar, jest podstawiony grupą Q,, która zawiera jeden lub więcej dodatkowych -Ar,, te dodatkowe grupy -Ar, nie są podstawione przez Q,;

    każdy X oznacza =N- lub =CH-; a każdy Y oznacza -0-, -S- lub -NH.

    * * *