Przedmiotem wynalazku jest hamulec z magnesa¬ mi trwalymi, zwlaszcza dla pojazdów szynowych i drogowych, majacy elementy biegunowe o zmiennej biegunowosci, do których przylegaja nieruchome i przykrecalne magnesy trwale.Znany jest z opisu zgloszeniowego RFN 2 638 133 regulowany bezstopniowo hamulec elektrodynamicz¬ ny i/lub histerezowy z magnesami trwalymi dla po¬ jazdów szynowych, w którym elementy biegunowe o zmiennej biegunowosci sa umieszczone w kierunku wzdluznym szyny i do których przylegaja nierucho¬ me i obracalne magnesy trwale w postaci- walca.Wlaczanie lub wylaczanie, wzglednie regulacja stru¬ mienia magnetycznego lub sily hamowania naste¬ puje przez przekrecenie walcowatych magnesów trwalych az do 180°.Pomimo, ze w tak skonstruowanych hamulcach pomiedzy plytkami a elementami biegunowymi moze znajdowac sie stosunkowo duza objetosc ma¬ terialu magnesu trwalego, nie uzyskuje sie induk¬ cji na powierzchniach elementów biegunowych, ko¬ niecznej dla wyzwolenia optymalnej sily hamowa-' nia.Zadaniem wynalazku jest takie ulepszenie zna¬ nego hamulca, aby mozna bylo calkowicie wyko¬ rzystac uzyty material magnetyczny przy uniknieciu strat rozproszenia i dzieki temu uzyskal duza sile hamowania.Zadanie to wedlug wynalazku rozwiazano w 4en sposób,, ze nieruchome magnesy trwale jednym swoim biegunem przylegaja do bocznych lezacych 2 naprzeciwko powierzchni elementów biegunowych, a drugim biegunem przylegaja do bocznych plyt zamykajacych strumien odwrotny, a obracalne ma¬ gnesy trwale, namagnesowane poprzecznie do osi obrotu, sa zaopatrzone na swoich powierzchniach biegunowych w segmentowane nabiegunniki w ten sposób, ze tworza one uklady magnesów trwalych, których osie obrotu sa prostopadle do powierzchni hamulca, przy czym nabiegunniki wchodza w leza¬ ce naprzeciwko segmentowe szczeliny elementów biegunowych, które sa tak dopasowane do prze¬ kroju poprzecznego segmentowych nabiegunni- ków, ze elementy biegunowe i segmentowe nabie¬ gunniki w stanie wlaczonym tworza zamkniety czworokatny przekrój poprzeczny i w celu uniknie¬ cia strat rozproszenia sa otoczone ze wszystkich stron materialem magnesów trwalych o zawsze jed¬ nakowej biegunowosci.W korzystnej postaci wykonania nieobrotowe magnesy trwale jednym biegunem przylegaja do bocznych,, lezacych naprzeciwko powierzchni ele¬ mentów biegunowych, w które wchodza obracal¬ ne uklady magnesów trwalych, a drugim biegunem przylegaja do pierscieni zamykajacych strumien odwrotny z tym, ze na co najmniej jednej, korzyst¬ nie na obydwu powierzchniach biegunowych, sa usytuowane tarcze oddzielane szczelinami powietrz¬ nymi a calosc jest umieszczona w pierscieniowatym korpusie.Celowo elementy biegunowe sA tak uksztaltowa¬ ne ze ich powierzchnie robocze biegunowe-leza na 124 386 rs 124386 4 przeciwleglych koncach hamulca. W celu umozli¬ wienia przestawiania przekrecalnych ukladów ma¬ gnesów trwalych wyposazone sa one w centralnie usytuowany pierscien zebaty, który na swoim we¬ wnetrznym i zewnetrznym obwodzie jest zaopa¬ trzony w uzebienie tak, ze kola zebate, zamocowa¬ ne na przekrecalnych ukladach magnesów trwalych zazebiaja sie z wewnetrznym uzebieniem, a czlony uruchamiajace zazebiaja sie z zewnetrznym uzebie¬ niem.Korzystnie tarcze sa zaopatrzone na jednej stro¬ nie w powloke z materialu o dobrej przewodnosci elektrycznej, a na drugiej stronie maja zebra chlo¬ dzace z materialu o wysokiej przewodnosci ciepl¬ nej, jak równiez sa zaopatrzone w promieniowo przebiegajace rowki, zawierajace jarzma, kotwiace w ten sposób, ze rowki maja w przekroju poprzecz¬ nym korzystnie ksztalt litery T, w które wchodza zebra wchodzace swoimi koncami o odpowiednim przekroju poprzecznym.W celu ulatwienia montazu zebra chlodzace, wsu¬ wane w rowki tarcz sa mocowane poprzez zacisk jarzm kotwiacych.Dzieki takiemu uksztaltowaniu uzyskuje sie te zalete, ze wszystkie linie natezenia pola, wychodza¬ ce z powierzchni biegunowych obracalnych magne¬ sów, sa zbierane przez nabiegunniki i dzieki ich segmentowej budowie sa kierowane w szczelinowe powierzchnie biegunowe elementów biegunowych z wyeliminowaniem strat rozproszenia.Ponadto nieruchome magnesy trwale, przylega¬ jace do powierzchni biegunowych elementów bie¬ gunowych, nie zaopatrzonych w szczeliny,, przez su¬ mowanie linii natezenia pola w stanie wlaczonym przyczyniaja sie do uzyskania optymalnej indukcji na powierzchniach biegunowych. Strat rozprosze¬ nia unika sie, zwlaszcza dzieki temu, ze czynne bieguny majace zamkniety czworokatny przekrój poprzeczny, sa otoczone ze wszystkich stron przez material magnesu trwalego o zawsze tej samej biegunowosci.Jak wynika z pomiarów, dzieki hamulcowi we-' dlug wynalazku uzyskuje sie, przy szczelinie po¬ wietrznej 1 mm, indukcje o wartosci okolo 1800 mT, przy zastosowaniu anizotropowego materialu ma¬ gnesu trwalego — ferrytu z tlenkiem baru, strontu lub olowiu. Przy zastosowaniu ubogiego w wegiel materialu ferromagnetycznego zwieksza sie jeszcze gestosc linii pola sil. W znanych dotychczas hamul¬ cach z magnesami trwalymi uzyskiwano indukcje rzedu okolo 1200 mT w zamknietym obiegu ma¬ gnetycznym.Przez przekrecenie walcowych ukladów magnesów trwalych o 90° w celu wylaczenia, linie natezenia pola wychodzace z biegunów nieruchomych ma¬ gnesów trwalych i obracalnych ukladów magnesów trwalych, zwieraja sie poprzez nabiegunniki, pola¬ czone z sasiadujacymi elementami biegunowymi.Mozliwe jest równiez wylaczenie przez przekrece¬ nie walcowatych ukladów magnesów trwalych o 180°. W tym przypadku nastepuje kompensowanie natezenie pola przez polaczenie przeciwsobne- W celu zapewnienia calkowitego wylaczenia przy przekreceniu, objetosc materialu kazdego prze- krecalnego ukladu magnesów powinna byc wieksza do 20°/o od objetosci nieruchomych magnesów trwa¬ lych, przylegajacych zawsze do elementów bieguno¬ wych.W zaleznosci od dziedziny zastosowania hamulców 0 konstrukcji wedlug wynalazku moze miec ksztalt podluzny, pierscieniowy, segmentowy lub wielokat- ny. Powierzchnie biegunowe elementów bieguno¬ wych o zmiennej biegunowosci moga lezec jedno- lub obustronnie naprzeciw wyhamowywanych czesci, w których indukuja sie strumienie elektromagnetyczne.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia hamulec szynowy w poziomym przekro¬ ju czesciowym, w widoku z góry, fig. 2 — pionowy przekrój w kierunku wzdluznym wedlug linii I — 1 z fig. 1 w wykroju, fig. 3 — pionowy przekrój po¬ przeczny wzdluz linii II — II z fig. 1, fig. 4 — ha¬ mulec elektrodynamiczny dla pojazdów komunika¬ cji miejskiej w przekroju wzdluznym w kierunku osiowym, fig. 5 — hamulec wedlug fig. 4, w czescio¬ wym przekroju i w wykroju, prostopadle do osi, fig. 6 — tarcze hamulca elektrodynamicznego w wy¬ kroju i w -widoku z góry, a fig. 1 — tarcze hamulca elektrodynamicznego w prostopadlym przekroju czesciowym.W przykladzie wykonania wedlug fig.. 1 hamulec jest zaopatrzony na swoich powierzchniach biegu¬ nowych w czesci hamujace lub cierne, tak ze dzia¬ la on jako hamufec cierny. Ten hamulec cierny sklada sie z elementów biegunowych 2 z miekkiej stali, usytuowanych w kierunku wzdluznym szyny 1 w pewnej odleglosci od siebie. Powierzchnie ele¬ mentów biegunowych, lezace naprzeciwlegle w kie* runku wzdluznym hamulca, maja segmentowe szcze¬ liny 3. W te szczeliny wchodza z dokladnym paso¬ waniem slizgowym przekrecalne uklady 4 magnesów trwalych.Przekrecalne uklady 4 magnesów trwalych skla¬ daja sie z magnesu trwalego 5, który jest namagne¬ sowany poprzecznie do osi obrotu, przebiegajacej prostopadle do osi szyny. Bieguny magnesów trwa¬ lych 5 oznaczone sa na rysunku jako N i S. Na' powierzchniach biegunowych 6, 7 magnesów trwa¬ lych 5 umieszczone sa stalowe segmentowe nabiegun¬ niki 8, które wchodza w segmentowe szczeliny 3 elementów biegunowych 2. Przy tym segmentowe szczeliny 3 sa dokladnie dopasowane do segmen¬ towych nabiegunników 8 tak, ze w stanie wlaczo¬ nym powstaje zamkniety prostokatny przekrój poprzeczny.Ponadto wewnatrz hamulca sa umieszczone nie- obrotowe magnesy trwale 9, namagnesowane po¬ przecznie do osi wzdluznej szyny X, które jednym biegunem, przylegaja do powierzchni 11 elementów biegunowych 2, a biegunem przeciwnym przylegaja do wewnetrznych stron plyt 10 zamykajacych stru¬ mien odwrotny, przebiegajacych w kierunku wzdluz¬ nym szyny.Jak to oznaczono na. rysunku za pomoca ozna¬ czen N i S powierzchnie biegunowe nieobrotowych magnesów 9 przylegaja w kierunku jazdy, wzgled¬ nie w kierunku wzdluznym szyny 1 ze zmienna bie¬ gunowoscia do elementów biegunowych 2 tak, ze elementy biegunowe 2 sa wstepnie namagnesowane jako biegun Ni biegun S.5 6 124 386 Na figurze 1 po lewej stronie jest przedstawiony hamulec w stanie wlaczonym. W tym polozeniu sta¬ lowe segmentowe nabiegunniki 8, majace biegun N, zazebiaja sie z segmentowymi szczelinami elemen¬ tów biegunowych 2, namagnesowanymi wstepnie jako biegun N, a naprzeciwlegle nabiegunniki 8 majace biegun S, zazebiaja sie zawsze z elementa¬ mi biegunowymi 8 z namagnesowanym wstepnie jako biegun S. W tym polozeniu nastepuje wiec dodatkowe zwiekszenie indukcji w elementach bie¬ gunowych 2 przez obracalne uklady 4 magnesów trwalych. Jak jest to widoczne na rysunku, czyn¬ ne elementy biegunowe 2 i segmentowe nabiegun¬ niki 8 sa ze wszystkich stron otoczone przez ma¬ gnesy trwale, dzieki czemu w znacznym stopniu unika sie strat rozproszenia. Wedlug tego przykladu wykonania calkowita powierzchnia robocza biegu¬ nów z materialu ferromagnetycznego wynosi 24 cm2, a indukcja przy szczelinie powietrznej 1 mm wyno¬ si okolo 1800 mT.Jezeli nastepuje wylaczenie hamulca to przekre¬ calne uklady 4 magnesów trwalych, których osie obrotu sa prostopdle do powierzchni bieznej szyny, przekrecaja sie o 90°. To polozenie przelaczania jest przedstawione po prawej stronie fig. 1. W tym polozeniu segmentowe nabiegunniki 8 bocznikuja sa¬ siednie elementy biegunowe 2 o róznej bieguno¬ wosci, tak ze linie natezenia pola,, wychodzace z biegunów N i S nieobrotowych i obracalnych ma¬ gnesów trwalych zwieraja sie poprzez segmentowe nabiegunniki 8.Budowa hamulca jest przedstawiona obrazowo na fig 2. Hamulec jest w stanie wlaczonym, to zna¬ czy segmentowe nabiegunniki 8 wchodza w seg¬ mentowe szczeliny 3 elementów biegunowych 2. Se¬ gmentowe nabiegunniki 8, przylegajace do po¬ wierzchni biegunowych 6, 7 przekrecalnych magne¬ sów trwalych sa polaczone za pomoca plyt mocu¬ jacych 1215 13 z niemagnetycznego materialu, np. przez sruby. Nabiegunniki 8 moga byc równiez skle¬ jone z magnesami. Plyta mocujaca 12 przekrecal¬ nych ukladów 4 magnesów trwalych jest zaopatrzo¬ na w czop 14 i sworzen lozyskujacy 15. Na czopie 14 umieszczone jest kolo zebate 16, z którym zazebiaja sie przeciwbiezne zebatki 17, 18 sluzace do prze¬ krecania ukladów 4 magnesów. Zebatki 17, 18 prze¬ biegajace w kierunku wzdluznym hamulca, sa wi¬ doczne na fig. 3. Zebatki moga byc uruchamiane mechanicznie, pneumatycznie lub .hydraulicznie.Elementy biegunowe 2 sa polaczone z górna ply¬ ta przykrywajaca 19 i dolna plyta przykrywajaca 20, które rozciagaja sie przez cala dlugosc hamulca i sa wykonane z niemagnetycznego materialu, za pomoca kolków unieruchamiajacych 21. Przekre- calne uklady 4 magnesów trwalych sa ulozyskowa- ne obrotowo w odpowiednich tulejach 22 górnej ply¬ ty przykrywajacej 19 i w tulejach 23 dolnej plyty przykrywajacej 20 za pomoca sworzni 15. Na dolnej powierzchni roboczej elementów biegunowych 2 sa zamocowane czesci hamujace i cierne 24 za pomoca nie przedstawionych srub. W celu zahamowania, czesci cierne 24 sa dociskane do szyny, przez magne¬ tyczne sily przyciagania swoimi powierzchniami, biegunowymi 25, których bieguny sa oznaczone na rysunku jako N i S. Dzieki powstajacym przy tym silom tarcia uzyskuje sie skuteczne wyhamowanie.Opisany powyzej hamulec moze znalezc zastoso¬ wanie jako czysty hamulec elektrodynamiczny lub hamulec histerezowy, przez usuniecie czesci cier¬ nych. W tym przypadku powierzchni bieznej szyny przeciwstawiaja sie powierzchnie biegunowe ele¬ mentów biegunowych 2, które maja w kierunku ru¬ chu pojazdu bieguny o zmiennej biegunowosci.Na figurze 3 widoczny jest element biegunowy 2 w pionowym przekroju poprzecznym,, do którego powierzchni bocznych przylegaja swoim biegunem S nieobrotowe magnesy trwale 9, a biegunem N przylegaja do plyty 10 zamykajacych strumien od¬ wrotny. Górna plyta przykrywajaca 19 i dolna ply¬ ta przykrywajaca 20 sa zamocowane srubami 26, 27, 28 do plyt 10, dzieki czemu hamulec stanowi calkowicie zamkniety korpus. Z dolnej plyty przy¬ krywajacej 20 wystaja korpusy cierne 24 lub po¬ wierzchnie biegunowe elementów biegunowych 2, które swoimi powierzchniami biegunowymi 25 wy¬ staja w kierunku do szyny 1.W postaci wykonania hamulca dla pojazdów ko¬ munikacji miejskiej przedstawionym na fig. 4, na wyhamowanym wale 29 sa zamocowane w pewnej odleglosci od siebie dwie tarcze 30. Pomiedzy oby¬ dwiema tarczami 30 jest umieszczony rozdzielony¬ mi szczelinami powietrznymi 31, pierscieniowy kor¬ pus 32 z przekrecalnymi ukladami 4 magnesów trwa¬ lych, który jest zamocowany na nieruchomych ele¬ mentach pojazdu, np. na podwoziu i ulozyskowany za pomoca lozysk kulkowych 33 na hamowanym wale 29. Powierzchnie wirujacych tarcz hamulco¬ wych 30 zwrócone do powierzchni biegunowych 25 korpusu 32, sa zaopatrzone w powloke 34 z mate¬ rialu o dobrej przewodnosci elektrycznej, przykla¬ dowo z naniesiona powloka miedziowa.Konstrukcja korpusu 32 jest widoczna na fig. 5.Nieobrotowy korpus 32 hamulca jest uksztaltowany pierscieniowo. Przy tym elementy biegunowe 2, wykonane z materialu ferromagnetycznego o do¬ brej przewodnosci elektrycznej, sa usytuowane w pewnym odstepie od siebie.Naprzeciwlegle powierzchnie elementów biegu¬ nowych 2 maja segmentowe szczeliny 3. W te szczeliny 3 wchodza przekrecalne uklady 4 magne¬ sów trwalych z dokladnym pasowaniem slizgowym.Przekrecalne uklady 4 magnesów trwalych skla¬ daja sie kazdorazowo z jednego magnesu trwalego 5, który jest namagnesowany poprzecznie do psi obrotu, przebiegajacej prostopadle do plaszczyzny wirowania tarcz 30. Bieguny magnesów trwalych 5 sa oznaczone na rysunku jako N i S. Na powierzch¬ niach biegunowych 6, 7 magnesów 4 usytuowane sa segmentowe nabiegunniki 8, które wchodza w se¬ gmentowe szczeliny 3 elementów biegunowych 2.Przy tym segmentowe szczeliny 3 sa dokladnie do¬ pasowane do przekroju poprzecznego segmento¬ wych nabiegunników 8, tak ze w stanie wlaczonym hamulca powstaje zamkniety, prostokatny przekrój poprzeczny.Ponadto wewnatrz korpusu 32 umieszczone sa nieobrotowo magnesy trwale 9, namagnesowane w ' kierunku promieniowym i przylegajace biegunem N7 8 124 386 do powierzchni 11 elementów biegunowych 2, a bie¬ gunem S wewnetrznych jak i zewnetrznych stron pierscieni 35 zamykajacych strumien odwrotny. Po¬ wierzchnie biegunowe nieobrotowych magnesów 9 o zmiennej biegunowosci N i S przylegaja do po¬ wierzchni segmentów biegunowych 2, tak, ze ele¬ menty biegunowe 2 sa namagnesowane na zmiane jako biegun N i biegun S.Na figurze 5, w dolnej polowie, jest przedstawio¬ ny hamulec w stanie wlaczonym. Segmentowe na¬ biegunniki 8, majace biegun N, wchodza w se¬ gmentowe szczeliny elementów biegunowych 2, na¬ magnesowanych jako biegun N, a lezace naprze¬ ciwko segmentowe nabiegunniki 8, majace biegun S, wchodza w elementy biegunowe 2, namagneso¬ wane jako biegun S. W tym polozeniu nastepuje w ten sposab dodatkowe zwiekszenie indukcyjnos- ci w elementach biegunowych 2 przez przekrecal- ne uklady 4 magnesów trwalych. Jak to jest wi¬ doczne na rysunku elementy biegunowe 2 i se¬ gmentowe nabiegunniki 8 sa otoczone ze wszyst¬ kich stron przez magnesy trwale, dzieki czemu uni¬ ka sie w znacznym stopniu strat rozproszenia.W przypadku wylaczenia hamulca, przekrecalne uklady 4 magnesów trwalych, których osie obrotu sa prostopadle do plaszczyzny rysunku, sa przekre¬ calne o 90°. To polozenie przelaczania jest przed¬ stawione w górnej polowie fig. 5. W tym polozeniu segmentowe nabiegunniki 8 bocznikuja sasiednie elementy biegunowe 2 o róznej biegunowosci, tak ze linie pola natezenia wychodzace z biegunów N i S nieobrotowych i obrotowych magnesów trwa¬ lych,, zwieraja sie poprzez segmentowe nabiegun¬ niki 8 tak, ze na powierzchniach biegunowych 25 nie wystepuja linie pola natezenia.Przebieg linii pola natezenia w stanie zwarcia jest przedstawiony na rysunku linia przerywana.Przekrecenie ukladów 4 magnesów trwalych z s polozenia wylaczania w polozenie wlaczenia lub od¬ wrotnie nastepuje za pomoca^ pierscienia zebatego 36, zaopatrzonego na zewnetrznym i wewnetrznym obwodzie w uzebienia. Z zewnetrznym uzebieniem 37 zazebia sie ulozyskowany obrotowo segment ze¬ baty 39, polaczony z dzwignia uruchamiajaca 38.Z uzebieniem 40 na wewnetrznym obwodzie pier¬ scienia zebatego 36 zazebiaja sie kola zebate 16 umieszczone korzystnie posrodku przekrecalnych ukladów 4 magnesów trwalych, co jest widoczne na fig. 4.Przy uruchamianiu dzwigni 38 w kierunku strzal¬ ki ,pierscien zebaty 36 przekreca sie w kierunku strzalki przez segment zebaty 39. Przy tym wszy¬ stkie przekrecalne uklady 4 magnesów trwalych przekrecaja sie z polozenia wlaczania w polozenie wylaczania lub odwrotnie. Uruchamianie odbywa sie przykladowo mechanicznie, pneumatycznie lub hydraulicznie.Korpus 32 jest po naprzeciwleglych stronach zao¬ patrzony w tarcze cierne 41 z magnetycznie nie przewodzacego materialu. Tarcze cierne 41 sa zao¬ patrzone w pierscieniowo usytuowane szczeliny, od¬ powiadajace przekrojowi poprzecznemu elementów biegunowych 2. W te szczeliny wchodza swoimi po¬ wierzchniami biegunowymi 25 elementy bieguno¬ we 2. W tarczach ciernych 41 sa równiez ulozysko- wane obrotowo za pomoca sworzni lozyskowych 15 przekrecalne uklady 4. magnesów trwalych.Na zewnetrznej powierzchni tarcz 30 odwróconej od korpusu 32, usytuowane sa wirniki wentylatora lub zebra chlodzace 42, dla zapewnienia dobrego chlodzenia i przewodzenia ciepla przez tarcze 30.Nakladanie i mocowanie zeber chlodzacych 42 na zewnetrznej powierzchni tarcz 30 jest przedstawio¬ ne na fig. 6 i 7. Tarcze 30 sa zaopatrzone w wyfre- zowane rowki 41, przebiegajace w kierunku promie¬ niowym. Rowki 41 zawieraja jarzma kotwiace 44, co jest widoczne na fig. 7, tak ze powstaje przekrój poprzeczny w postaci litery T lub jaskólczego ogona.Zebra chlodzace 42 wsuwa sie w rowki 43 koncem 45, dopasowanym do przekroju poprzecznego rowka 43.Mocowanie zeber chlodzacych 42, wsuwanych w rowki 43 tarcz 30, odbywa sie przez zaciskanie jarzm kotwiacych 44. Zebra chlodzace 42 sa po¬ laczone przez pierscien 46 kierujacy powietrzem.Dzieki takiemu uksztaltowaniu uzyskuje sie nie tylko proste mocowanie ieber chlodzacych 42 na tarczach 30, lecz równiez odbywa sie szczególnie dobre odprowadzanie ciepla z tarcz 30 na zebra chlodzace 42 przez duza powierzchnie styku.Wynalazek nie ogranicza sie do przedstawionych przykladów wykonania. Przykladowo w celu dal¬ szego zmniejszenia rozpraszania w przykladzie wy¬ konania wedlug fig. 1 do 3 mozna umiescic na odwróconych od powierzchni "biegunowych po¬ wierzchniach hamulca dalsze magnesy trwale, które maja odpowiednie namagnesowanie przeciwne. Do wlaczania i wylaczania hamulca mozna stosowac równiez i inne mechanizmy przestawiajace lub przekrecajace,, uruchamiane hydraulicznie lub pneu¬ matycznie.Zastrzezenia patentowe 1. Hamulec z magnesami trwalymi, zwlaszcza dla pojazdów szynowych i drogowych, majacy elementy biegunowe o zmiennej biegunowosci, do których przylegaja nieruchome i przekrecalne magnesy trwale, znamienny tym, ze nieruchome magnesy trwale (9) jednym swoim biegunem przylegaja do bocznych lezacych naprzeciwko powierzchni (11) ele¬ mentów biegunowych (2), a drugim biegunem przylegaja do bocznych plyt (10) zamykajacych strumien odwrotny, a obracalne magnesy trwale (5), namagnetyzowane poprzecznie do osi obrotu, sa za¬ opatrzone na swoich powierzchniach biegunowych (6, 7) w segmentowe nabiegunniki (8) w ten sposób, ze tworza one uklady (4) magnesów trwalych, któ¬ rych osie obrotu sa prostopadle do powierzchni ha¬ mulca, przy czym nabiegunniki (8) wchodza w leza¬ ce naprzeciwko segmentowe szczeliny (3) elementów biegunowych (2), które sa dopasowane do przekroju poprzecznego segmentowych nabiegunników (8) tak, ze elementy biegunowe (3) i segmentowe nabiegun¬ niki (8) w stanie wlaczonym tworza zamkniety czwo¬ rokatny przekrój poprzeczny i w celu unikniecia strat rozproszenia sa otoczone ze wszystkich stron materialem magnesów trwalych o zawsze jednako¬ wej biegunowosci. 2. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym ze nieobrotowe magnesy trwale (9) jednym biegunem przylegaja do bocznych, lezacych naprzeciwko po-10 124 386 wierzchni (11) elementów biegunowych (2), w które wchodza obracalne uklady (4) magnesów trwalych, a drugim biegunem przylegaja do pierscieni zamy¬ kajacych strumien odwrotny z tym, ze na co naj¬ mniej jednej, korzystnie na obydwu powierzch¬ niach biegunowych (25) elementów biegunowych (2) o zmiennej biegunowosci sa usytuowane tarcze (30) oddzielone szczelinami powietrznymi (31), a calosc jest umieszczona w pierscieniowym korpusie (32). 3. Hamulec wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze elementy biegunowe (2) sa tak uksztaltowane, ze ich powierzchnie biegunowe (25) leza na przeciwleglych koncach hamulca. 4. Hamulec wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze przekrecalne uklady magnesów trwalych (4) sa wy¬ posazone w centralnie usytuowany pierscien zebaty (36), który na swoim wewnetrznym i zewnetrznym obwodzie jest zaopatrzony w uzebienie (37, 40) tak, ze kola zebate (16), zamocowane na przekrecalnych ukladach (4) magnesów trwalych zazebiaja sie z wewnetrznym uzebieniem (40), a czlony urucha¬ miajace (38, 39) zazebiaja sie z zewnetrznym uze¬ bieniem (37). 5. Hamulec wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze tarcze (30) sa zaopatrzone na jednej stronie w po¬ wloke (34) z materialu o dobrej przewodnosci elek¬ trycznej, a na drugiej stronie maja zebra chlodzace (42) z materialu o wysokiej przewodnosci cieplnej. 6. Hamulec wedlug zastrz. 5„ znamienny tym, ze tarcze (30) sa zaopatrzone w promieniowo przebie¬ gajace rowki (43), zawierajace jarzma kotwiace (44) w ten sposób, ze rowki maja w przekroju po¬ przecznym korzystnie ksztalt litery T, w które wchodza zebra chlodzace (42) swoimi koncami (45) o odpowiednim przekroju poprzecznym. 7. Hamulec wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze zebra chlodzace (42), wsuwane w rowki (43) tarcz (30) hamulca elektromagnetycznego, sa mocowane poprzez zacisk jarzm kotwiacych (44). 5 9 2 5 11 3 19 21 15 22 15 H 19 18 16 17 Fig 2 Fig. 3124 386 29- Fig. 4 F'9-5 U3 42 Fig.6 KU U5 Fig.7 OSWG, z. 505/84, n. 120.Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL