Opis wydano druktem dnia 31 pazdziernika 1963 r. *;';¦ i" i:.^ *¦¦ h.. ¦¦ or. i owego] POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47482 KI. 8 n, 3 KI. internat. D 06 q Centralne Laboratorium Przemyslu Bawelnianego*) Lódz, Polska Srodek do druku ochronnego bialego lub barwnego pod wybarwienia tkanin celulozowych lub z wlókna bialkowego barwnikami reaktyw¬ nymi oraz sposób otrzymywania rezerw na tkaninach za pomoca tego srodka Patent trwa od dnia 25 wrzesnia 1961 r.Wynalazek dotyczy srodka do druku ochron¬ nego bialego lub barwnego pod wybarwienia tkanin z celulozy naturalnej i regenerowanej oraz Wlókna bialkowego, barwionych barwni¬ kami reaktywnymi, oraz sposobu otrzymywa¬ nia rezerw na tkaninach barwionych barwni¬ kami reaktywnymi.Jako barwniki reaktywne stosuje sie takie barwniki, które lacza sie chemicznie z wlóknem celulozowym. Jako tkaniny nadajace sie do otrzymywania na nich rezerw barwnych i bia¬ lych stosuje sie tkaniny z celulozy tak natu- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspóltwórcami wynalazku sa: doc. mgr Boleslaw Tarchalski, mgr inz. Adam Lukos, mgr irfz. Stefan Paliga i inz. Jan Adamkiewicz. ralnej jak i regenerowanej oraz z wlókna bialkowego.Efekty barwne i biale przy barwieniu tkanin róznymi barwnikami uzyskuje sie przez zasto¬ sowanie druku wywabowego lub druku ochron¬ nego.Przy barwieniu tkanin barwnikami reaktyw¬ nymi osiagane byly dotychczas efekty barwne lub biale metoda nadruku wywabowego. Prak^ tyczne stosowanie metody wywabowej napoty¬ ka na wiele trudnosci. Podstawowym skladni¬ kiem druku wywabowego jest srodek reduku¬ jacy, np. rongalit lub hydrosulfit NF. Jednak nie wszystkie barwniki reaktywne daja sie wywabiac calkowicie srodkami redukujacymi, wskutek czego istnieja luki w calej palecie wybarwien barwnikami reaktywnymi, oo unie¬ mozliwia dotychczas ich szersze zastosowanie.Poza tym w celu uzyskania róznych odcieni kolorów, zwykle barwi sie tkanine mieszanina barwników reaktywnych, których wywabianie wymaga stosowania róznej ilosci srodka re¬ dukujacego, co powoduje trudnosci w doborze barwników o przyblizonej zdolnosci do re¬ dukcji.Druki wywabowe zawierajace srodki redu¬ kujace sa malo stabilne, wskutek utleniania sie tlenem powietrza, co powoduje koniecznosc skrócenia do minimum czasu pomiedzy okre¬ sem nadruku, a parowaniem tkaniny.Mysla przewodnia wynalazku jest wyelimi¬ nowanie opisanych wyzej trudnosci stosowania metody wywabowej przez uzycie metody druku ochronnego, przy barwieniu tkanin barwnikami reaktyyrnymi.Stosowanie druku ochronnego przy barwieniu barwnikami reaktywnymi dotychczas nie da¬ walo pozadanych rezultatów, poniewaz w sklad druku ochronnego wchodzily skladniki o wlas¬ ciwosciach hydrofilowych, wskutek czego uzy¬ skiwane efekty nadruku ochronnego nie po¬ siadaly wyraznych konturów. Poza tym nadruki ochronne odznaczaly sie mala stabilnoscia.Srodek do druku ochronnego bialego lub barwnego pod wybarwienia tkanin celulozo¬ wych lub z wlókna bialkowego sklada sie we¬ dlug wynalazku z kwasu organicznego nielot¬ nego, np. kwasu winowego lub szczawiowego i/lub zwiazków kwasotwórczych, pigmentu bialego lub barwnego oraz zagestnika.W niektórych przypadkach pozadane jest do¬ dawanie do srodka do druku ochronnego srodka hydrofobowego, np. estru kwasu stearynowego eterefikowanego metanolem, szesciometylomela- miny(Melafob WC), lub srodka redukujacego, np. sulfoksylanu cynkowego (Dekroliny).Przy nadrukach ochronnych na tkaninach z wlókna bialkowego zamiast pigmentu stosuje sie równiez barwniki kwasowe.Jako zwiazki kwasotwórcze stosuje sie zwiaz¬ ki wydzielajace wolny kwas w podwyzszonej temperaturze, np. siarczan amonu, winian diwu- etylowy lub rodanek amonu.Sposób otrzymywania rezerwy bialej lub barwnej na tkaninie barwionej barwnikami reaktywnymi polega na tym, ze na tkanine nanosi sie druk ochronny za pomoca srodka wedlug wynalazku, po czym suszy sie ja w temperaturze nie przekraczajacej 70° C, a na¬ stepnie napawa sie roztworem barwnika lub barwników reaktywnych o znanym skladzie, 6uszy w temperaturze do .100? C i utrwala termicznie w parowniku w temperaturze 98— 103° C w ciagu 10—5 minut lub w dogrzewaczu w temperaturze 120—150° C w ciagu 8—3 minut.Dalej tkanine wykancza sie znanymi metodami, poddaje sie praniu, plukaniu i wysuszeniu.Przyklad I. Sklad farby ochrony bialej, biel tytanowa 100,0 g kwas winowy 50,0 g zagestnik 600,0 g woda 250,0 g 1000,0 g Przyklad II. Sklad farby ochrony barwnej, biel tytanowa 50,0 g pigment barwny 50,0 g srodek utrwalajacy pigment 200,0 g srodek hydrofobowy 100,0 g kwas winowy 50,0 g zagestnik 550,0 g 1000,0 g Przyklad III. Sklad farby ochrony barwnej do tkaniny z wlókna bialkowego, barwnik kwasowy 50,0 g kwas winowy 50,0 g woda 250,0 g zagestnik 600,0 g srodek redukujacy 50^0 g 1000,0 g Nalezy tu podkreslic, ze tkanina po nadruku ochrony i wysuszeniu moze lezec przez dluzszy okres czasu przed jej barwieniem roztworem barwnika reaktywnego bez ujemnego wplywu na jakosc efektu ochronnego. PL