Sztuczne gabki z wiskozy nie daja sie barwic barwnikami substantywnymi w sposób odporny na pranie, pomimo ze skladaja sie podobnie jak wlókna z wiskozy z regenerowanej celulozy. Przy zwilzaniu woda tak zafarbowana gabka wydziela stale barwnik.Jest jednak mozliwe nadanie gabkom z wisko¬ zy wyfarbowan odpornych na mycie przez trak¬ towanie wiskozy przed regeneracja w kadzi odpo¬ wiednim barwnikiem indantranowym. Proces ten odpowiada sposobowi otrzymywania stucznych wlókien barwionych na przedze.Ponadto mozna zabarwic gabki z wiskozy w ten sposób, iz wprowadza sie mineralne sklad¬ niki, np. zólcien kadmowa w stanie koloidalnym do wiskozy przed wytraceniem. Proces ten odpo¬ wiada wytwarzaniu matowanych wlókien sztucz¬ nych, np. za pomoca tlenku tytanu.W mysl wynalazku otrzymuje sie odporne na mycie wyfarbowania sztucznych, gabek w taki sposób, iz do wiskozy dodaje sie takich soli me¬ tali ciezkich, które w trakcie dalszej przeróbki przechodza w zabarwione siarczki. Ta przemiana w siarczki nastepuje przy rozkladzie wiskozy, przy którym wytwarzaja sie siarkowodór lub siarczek sodu obok wielosiarczków. W mysl wy¬ nalazku stosuje sie takie sole metali ciezkich, które tworza siarczki odporne na dzialanie po¬ wietrza i wilgoci, jak równiez odporne na dziala¬ nie kwasów i lugów. Siarczki takie pozostaja nie¬ rozpuszczalne przy pózniejszym traktowaniu gabki za pomoca rozcienczonych kwasów. Zwlasz¬ cza nadaja sie do tego celu sole kadmu i bizmutu.•Jak wiadomo, sole kadmu tworza, w zaleznosci od stezenia jonów wodorowych, siarczek koloru zól¬ tego, pomaranczowego, czerwonego do brazowego.Z roztworów obojetnych i alkalicznych straca sie siarczek kadmu w temperaturze zwyklej jako bezpostaciowy osad kanarkowy nierozpuszczalny w siarczkach potasowców. Korzystnie jest zgodnie z wynalazkiem dodac do wiskozy soli kadmowej w postaci siarczanu (SCdSOt . 8H2O), miano¬ wicie w postaci roztworu wodnego, nasyconego przy 20°C, zawierajacego 43,4% CdSOt.Brazowy siarczek bizmutu ,rozpuszcza sie bar¬ dzo trudno w siarczkach potasowców i tworzy sie w warunkach wytwarzania gabek. Jako sól biz¬ mutowa stosuje sie w mysl wynalazku np. zasa¬ dowy azotan bizmutu (BiONOs) trudno rozpusz¬ czalny w czystej wodzie. Tworzy on blyszczace biale luski i wchodzi do wiskozy.Inne siarczki metali ciezkich, jak rteci, olowiu, miedzi, arsenu, antymonu, siarczek cynowy, cy- nawy, nie odpowiadaja wymogom co do odpornosci na mycie, jak równiez co do odpornosci wobec kwasu i alkaliów. Siarczki arsenu, antymonu i cyny rozpuszczaja sie w siarczkach pota¬ sowców.Siarczki te zostalyby wiec prawie calkowicie wyplukane z regenerowanej gabki przy traktowa¬ niu ciepla woda. Siarczek rteci równiez nie wcho¬ dzi w rachube, poniewaz rozpuszcza sie calkowicie w wielosiarczkach sodu. Siarczek olowiu utlenia sie latwo na powietrzu do siarczanu, tak iz barwa uleglaby wkrótce zmianie. Przy wytracaniu siarczku miedzi z obojetnego lub alkalicznego roztworu tworza sie tylko koloidalne uklady, po¬ nadto siarczek miedzi utlenia sie w stanie wil¬ gotnym na siarczan miedzi, latwo ulegajacy wy¬ plukaniu.Przyklad. Do 100 kg rzadkiej i niedojrzalej wiskozy (4% celulozy, i 4% NaOH) wprowadza sie chlodzac taka ilosc stezonego roztworu siar¬ czanu kadmu, aby wiskoza zawieraja okolo 0,3°/o wagowych CdSOi. Potrzeba do tego celu okolo 700 cm3 roztworu siarczanu kadmu nasyconego w temperaturze 20°C.Nastepnie dodaje sie do wiskozy 175 kg czes¬ ciowo odwodnionego siarczanu sodu o wielkosci grochu i mieszanine poddaje w odpowiednich fo¬ remkach dzialaniu cieplego powietrza w tempera¬ turze 150°C w ciagu jednej godziny.Skoagulowana mase galaretowata przemywa sie goraca woda w celu usuniecia soli i lugu, na¬ stepnie traktuje sie ja rozcienczonym kwasem siarkowym (do 5%) na zimno, przy czym czarny siarczek zelaza, jak równiez inne siarczki prze¬ chodza do roztworu, podczas gdy nierozpuszczalny w tych warunkach siarczek kadmu nadaje gabce zóltawa barwe, odpowiadajaca kolorowi gabki naturalnej. PL PL