Wynalazek niniejszy dotyczy obróbki nici za pomoca cieczy oraz urzadzenie do wykonywania tego sposobu. Wynalazek dotyczy zwlaszcza tra¬ ktowania ciecza nici z wlókien syntetycznych.Jest rzecza znana, ze przy wytwarzaniu sztucz¬ nych nici prowadzi sie je po wyjsciu z przedzar¬ ki ponad para walców, osadzonych obrotowo i wzgledem siebie ukosnie, z których jeden lub obydwa sa napedzane, przy czym nici poddaje sie na tych walcach obróbce ciecza, np. rozcien¬ czonym kwasem, wodnym roztworem aldehydu mrówkowego lub podobna ciecza w celu koagu¬ lacji lub utwardzania ich. Po takiej obróbce sto¬ suje sie zwykle zabieg plukania nici woda. W celu ograniczenia obróbki nici kwasem lub inna ciecza do okreslonej czesci walców, nie ograni¬ czajac przez to skutecznosci zabiegu plukania na nastepnej czesci walców/ proponowano ograni¬ czyc sasiadujace ze soba czesci tych walców za pomoca calkowitych kolnierzy pierscieniowych.Przy takim urzadzeniu jest rzecza konieczna przy rozpoczynaniu procesu lub po przerwie przedze¬ nia reczne przekladanie nici ponad tym kolnie¬ rzem, co wymaga szczególnej uwagi obslugi ta¬ kiego urzadzenia.Wynalazek umozliwia prowadzenie nici w po¬ przek tych kolnierzy, oddzielajacych nastepuja¬ ce po sobie czesci kazdego walca, bez potrzeby stosowania recznego przekladania. Inne cechy wynalazku zostaly przedstawione w dalszej czesci opisu.Wedlug wynalazku stosuje sie kolnieize, za¬ opatrzone w odpowiednie szczeliny, przez które przeprowadza sie nici przy przejsciu ich z jednej czesci walców na nastepna, oraz przez zastosowa¬ nie sposobu wyzyskania takich kolnierzy, \ po¬ siadajacych szczeliny.Wedlug wynalazku walce do przesuwania ob¬ rabianych nici posiadaja jeden lub kilka kolnie rzy, z ^tórych kazdy zaopatrzony jest w szczeli¬ ne, W razie potrzeby dolny walec moze posiadac zaopatrzone w szczeliny kolnierze, rozmieszczo¬ ne na koncach strefy obróbki nici kwasem, górnyzas walec posiada takie kolnierze, rozmieszczo¬ ne w nieco wiekszym odstepie dalej.Najlepiej jest rozmiescic kolnierze na kazdym walcu parami w odstepie okolo 25 mm, których szczeliny sa rozmieszczone po przeciwnych bo¬ kach walca. Szerokosc tych szczelin nie powinna byc wieksza niz 1'6 czesci dlugosci kolnierza, to znaczy tworza one kat z osia walca nie wiekszy niz 60°.Kolnierze te moga byc wykonane jako calosc z walcem podczas jego wyrobu lub tez moga byc wykonane osobno i przymocowane do walca badz tez moga posiadac postac rozszczepiony cli pierscieni/ osadzonych sprezyscie na walcu.Wynalazek przedstawiono na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia boczny widok urzadzeniB; fig. 2 — widok odmiany urzadzenia; fig. 3 - ¦ widok drugiej odmiany" urzadzenia w powiekszo¬ nej podzialce, a fig. 4 — inna odmiane urzadze¬ nia o kolnierzach rozmieszczonych ukosnie i Spi¬ ralnie. Na kazdej figurze przedstawiono tylko jeden z pary walców; na fig. 1 i 2 pokazano dro ge przejscia nici na górnym walcu.W urzadzeniu, przedstawionym na fig. 1, pro¬ wadzacy walec 3 posiada jeden kolnierz 1, za¬ opatrzony w szczeline U, a urzadzenie na fig.* 2 posiada dwa kolnierze 1 i 2 ze szczelinami -4, rozmieszczonymi wzgledem siebie ukosnie.W urzadzeniu na fig. 3 zastosowano dwa kol- riierze 1, 2, których szczeliny U znajduja sie na przeciwleglych stronach walca. Kolnierze moga byc w przekroju poprzecznym wypukle lub stoz¬ kowe. Pozadane jest, aby posiadaly one sciete * brzegi z obydwóch stron lub przynajmniej z jed,- nej strony, wskutek czego nitka moze gladko po¬ suwac sie przez szczeline.W najkorzystniejszej postaci wykonania wy¬ nalazku zastosowano dwa zaopatrzone w szcze¬ liny kolnierze hib dwie pary takich -kolnierzy, rozmieszczone na walcach tak, iz pierwszy kol¬ nierz okresla koniec strefy, na której stosuje sie -obróbke nici za pomoca kwasnej cieczy, drugi zas -znajduje sie w odstepie okolo dwóch trzecich strefy plukania woda. Konce, kolnierzy, sa scie¬ te- stozkowo, k%t zas promieniowy miedzy srod¬ kami szczelin na dwóch kolnierzach wynosi oko¬ lo 180°, przy czym kazda szczelina tworzy z osia walca kat, wynoszacy najmniej 60°.Przyklad.Wlókna sztucznego jedwabiu wiskozowego po wyjsciu ich z przedzarki zanurzono do koagula • cyjnej kapieli i nastepnie doprowadzono w zna¬ ny sposób na pare obracajacych 'sie ukosnych walców, z których kazdy posiada dlugosc 114 cm i srednice 15 cm. Sa one osadzone w odstepie 61 cm;, przy czym dolny walec jest pochylony na- dól do wejsciowego konca przy spadku ,1 do 80, a górny walec jest poziomy. Nic osadzono dokola obydwóch walców w postaci petli roz¬ mieszczonych w wzajemnym odstepie 8 mm. Za¬ stosowano spryskiwanie rozcienczonym kwasem na dlugosci 51 cm dolnego walca, zapobiegajac rozprzestrzenianiu sie go wzdluz walca za po¬ moca pary kolnierzy, rozmieszczonych w wzajem¬ nym odstepie 25 "mm, z których kazdy posiada grubosc 1,6 mm i wystaje na. 3 mm ponad po wierzchnia walca. Sa one rozmieszczone w od¬ stepie 61 cm od poczatkowego konca walca i kazdy jest zaopatrzony w 10 cm szczeline miedzy ich stozkowatymi koncami, przy czym te szcze¬ liny sa rozmieszczone nieco ukosnie wzgledem sliebie. Zabieg plukania woda zastosowano na czesci walca poza tym kolnierzem. Trzeci po¬ dobny t pojedynczy kolnierz, umieszczony w od¬ stepie 36 cm od drugiego z wyzej wspomniane; pary kolnierzy, lecz na górnym walcu i posiada¬ jacy szczeline na przeciwleglej stronie walra wzgledem szczeliny pierwszego kolnierza, zasto¬ sowano do oddzielenia pierwszego zabiegu od nastepnego zabiegu plukania kwasem.Rozpoczynajac proces nitka po dosiegnieciu kazdego kolnierza pozostawala w poblizu boku kolnierza dopóty, dopóki szczelina nie znalazla sie w odpowiednim polozeniu wskutek obracania sie walca; wówczas nitka odrazu przekraczala szczeline w kierunku drugiego boku kolnierza. Po przejsciu nitki w ten sposób przez wszystkie kolnie¬ rze zostala ona nawinieta spiralnie w odstepie oko¬ lo 8 mm na calej dlugosci pary walców, kazdy zas zaopatrzony w szczeline kolnierz znajdowal sie miedzy sasiednimi spiralami nici.W powyzszym przykladzie walec posiade przymocowane kolnierze pierscieniowe, rozmiesz¬ czone pod katem prostym do osi tego walca. Jed¬ nak wynalazek nie ogranicza sie tylko do tak rozmieszczonych kolnierzy pierscieniowych. W ra^ie potrzeby kolnierze te moga byc spiralne i osadzone na walcu ukosnie, jak to widac ^na fig. 4, W takich przypadkach skok ich, najlepiej, nic przekracza skoku zwykle rozmieszczonej petli ni¬ ci, gdy nitka postepuje wzdluz pary walców.Rzecz jasna, ze jakkolwiek wynalazek niniej¬ szy stosuje sie glównie do wytwarzania i obrób¬ ki sztucznych wlókien, to jednak moze on byc korzystnie zastosowany do obróbki dowolnego rodzaju nici za pomoca dwóch lub kilku róznych cieczy, w sasiadujacych strefach wzcjluz pary wzajemnie nachylonych walców. — 2 — PL