PL29495B1 - - Google Patents

Description

Stwierdzono, ze otrzymuje sie cenne barwniki azometinowe, zawierajace me¬ tal, jezeli zwiazkami o-oksykarbonylowy- mi o ogólnym wzorze OH C=0, I w którym litera R oznacza reszte aroma¬ tyczna, a litera R' — wodór lub reszte or¬ ganiczna, dziala sie na aromatyczne zwiaz¬ ki o-oksyaminowe w obecnosci srodków, odszczepiajacych chrom, w wodzie lub w rozpuszczalnikach organicznych albo w ich mieszaninach.Jako produkty wyjsciowe mozna sto¬ sowac np. o - aminofenole, nitro - o - ami- nofenole, 1 - amino - 2,4 - dwuoksybenzen, 1 - amino - 2,4 - dwuoksy - 5 - aminoben- zen, o - amino - oksykarbazol, 3,8' - dwu- oksybenzydyne, o - aminonaftole, o - ami- nooksyantrachinony lub tez kwasy sulfo¬ nowe karbonowe tych zwiazków. Sposród zwiazków karbonylowych nalezy wymie¬ nic: aldehyd salicylowy, aldehyd 2 - oksy- 1 - naftoesowy i aldehyd 1 - oksy - 2 - naf- toesowy, o - oksyacetofenon, 2 - acetylo- 1 - naftol, karbazolo - o - oksyaldehyd, an- traceno - o - oksyaldehyd i ich pochodne, które juz same moga stanowic barwniki.Srodkami odszczepiajacymi chrom moz¬ na dzialac zarówno pod cisnieniem zwyk¬ lym, jak i pod cisnieniem zwiekszonym.Barwniki, wytwarzane w ten sposób, mozna stosowac np. do barwienia welny, jedwabiu, skóry, bawelny i sztucznego jed¬ wabiu lub do wytwarzania barwnych la¬ ków. Z punktu widzenia ich budowy che¬ micznej stanowia one barwniki azometi- nowe, zawierajace chrom. W przeciwien¬ stwie do barwników azometinowych, na ogól bardzo wrazliwych na dzialanie kwa¬ sów, omawiane zwiazki sa o tyle odpor¬ ne na dzialanie kwasów, ze nadaja sie równiez do barwienia w kwasnej kapieli.Przyklad I. Do wrzacej mieszaniny, skladajacej sie z 23,4 czesci wagowych kwasu h - nitro - 2 - aminofenolo - 6 - sul¬ fonowego, 28 czesci wagowych krystalicz¬ nego octanu sodu i 12,2 czesci wagowych aldehydu salicylowego oraz 200 czesci wa¬ gowych wody, dodaje sie roztwór mrów¬ czanu chromu, otrzymany z 9,1 czesci wa¬ gowych tlenku chromu, 19 czesci wago¬ wych 85%-owego kwasu mrówkowego i 100 czesci wagowych wody. Po gotowa¬ niu pod chlodnica zwrotna w ciagu okolo 3 godzin roztwór odparowuje sie. Otrzy¬ many zwiazek mozna równiez wysolic, odessac i wysuszyc.Otrzymany barwnik powstaje równiez, jezeli mieszanine reakcyjna bedzie sie ogrzewalo w ciagu 2 godzin do tempera¬ tury 120°C. Otrzymany w ten sposób barwnik, bedacy kompleksowym zwiaz¬ kiem chromowym azometinu, utworzone¬ go, jak wyzej podano, z aldehydu o-oksy- benzoesowego i kwasu 4-nitro-£-aminofe- nolo-0-sulfonowego, barwi welne, jedwab, skóre lub lakiery z estrów celulozy rów¬ nomiernie na trwale zólte odcienie.Zamiast kwasu 4-nitro-£-aminofenolo- £-sulfonowego mozna równiez stosowac kwas £-nitro-#-aminofenolo-4-sulfonowy, kwas 4-chloro-£-aminofenolo-£-sulfonowy, kwas ^-aminofenolo-^-sulfonowy, kwas k- metylo - 2 - aminofenolo - 6 - sulfonowy lub kwas 4-acetoamino-#-aminofenolo-£-sulfo- nowy albo tez kwas #-aminofenolo-4,£- dwusulfonowy, przy czym otrzymuje sie równiez zwiazki barwiace na zólte odcie¬ nie. Stosujac kwas #,#-aminonaftolo-#- sulfonowy otrzymuje sie barwnik, dajacy zabarwienia zóltopomaranczowe, przy sto¬ sowaniu zas kwasu -z,£-aminonaftolo-.£- sulfonowego uzyskuje sie barwnik, daja¬ cy zóltobrazowawe zabarwienia. Zamiast mrówczanu chromu mozna stosowac i in¬ ne sole chromu.Przyklad II. Do wrzacego roztworu, zawierajacego 20,4 czesci wagowych kwa¬ su £,£-dwuaminofenolo-4-sulfonowego i 28 czesci wagowych krystalicznego octanu sodu w 200 czesciach wagowych wody, wprowadza sie 24,4 czesci wagowych al¬ dehydu salicylowego i po krótkotrwalym gotowaniu albo tez jednoczesnie wprowa¬ dza sie roztwór mrówczanu chromu, od¬ powiadajacy 9 czesciom wagowym tlenku chromu. Po gotowaniu w ciagu okolo 4 go¬ dzin powstaly barwnik, bedacy komplek¬ sowym zwiazkiem chromowym azometinu, utworzonego, jak wyzej podano, z aldehy¬ du o-oksybenzoesowego i kwasu 2,6-dwu- aminofenolo-4-sulfonowego, wysala sie so¬ la kuchenna, odsysa i suszy. Barwi on welne, jedwab i skóre na trwale pomaran¬ czowe odcienie.Przyklad III. W 200 czesciach wago¬ wych wody ogrzewa sie do wrzenia 20,2 czesci wagowych kwasu £-oksybenzalde- hydo-5-sulfonowego, 28 czesci wagowych krystalicznego octanu sodu oraz 19,9 cze¬ sci wagowych #-aminofenolu i zadaje roz¬ tworem mrówczanu chromu, otrzymanym z 9,1 czesci wagowych tlenku chromu, 18 czesci wagowych 85%-owego kwasu mrów¬ kowego i 100 czesci wagowych wody. Pu gotowaniu w ciagu dluzszego czasu roz¬ twór odparowuje sie. Barwnik otrzymany w ten sposób, bedacy kompleksowym zwiazkiem , chromowym azometinu, utwo- — 2 —rzonego, jak wyzej podano, z kwasu £-oksybenzaldehydo-5-sulfonowego i #-ami- nofenolu, barwi welne na trwale zólte od¬ cienie.Zamiast #-aminofenolu mozna stoso¬ wac -4-chloro-2-aminofenoI, 4-nitro-#-ami- nofenol, 4,tf-dwunitro-#-aminofenol, 0-ni- tro-4-ehloro-2-aminofenol, #,£-dwuamino- ¦¦4-metylofenol i podobne #-aminofenole.Barwniki, otrzymywane w ten sposób, da¬ ja zabarwienia zólte do pomaranczowo- brazowych.Stosuj ac 2-oksy-#-aminoantrachinon otrzymuje sie barwnik, dajacy brazowe zabarwienia.Przyklad IV. Mieszanine, skladajaca sie z 20,2 czesci wagowych kwasu £-oksy- benzaldehydo-5^sulfonowego, 28 czesci wa¬ gowych krystalicznego octanu sodu i 10,8 czesci wagowych #,#'-dwuoksy-.£,.4'-dwu- aminodwufenylu, ogrzewa sie z 300 czes¬ ciami wagowymi wody. Nastepnie do roz¬ tworu tego dodaje sie roztwór mrówczanu chromu, odpowiadajacy 9 czesciom wago¬ wym tlenku chromu. Po gotowaniu miesza¬ niny reakcyjnej w ciagu 6—10 godzin od¬ sacza sie nierozpuszczalne zanieczyszczenia i otrzymany przesacz odparowuje. Wytwo¬ rzony barwnik, bedacy kompleksowym zwiazkiem chromowym azometinu, utwo¬ rzonego z kwasu £-oksybenzaldehydo-5- sulfonowego i #,#'-dwuoksy-v4,4'-dwuami- nofenylu, barwi welne na kolor pomaran¬ czowy z brazowym odcieniem; barwi on równiez wiskoze.Przyklad V. Mieszanine, skladajaca sie z 23,4 czesci wagowych kwasu -4-nitro- £-aminofenolo-tf-sulfonowego, 28 czesci wagowych krystalicznego octanu sodu i 17,2 czesci wagowych aldehydu £-oksy- i-naftoesowego gotuje sie z 300 czesciami wagowymi wody, po czym dodaje sie roz¬ twór mrówczanu chromu, odpowiadajacy 9 czesciom wagowym tlenku chromu. Po gotowaniu mieszaniny reakcyjnej w cia¬ gu dluzszego czasu krystalizuje barwnik, bedacy kompleksowym zwiazkiem chro¬ mowym azometinu, utworzonego, jak wy¬ zej podano, z aldehydu £-oksy-i-naftoeso- wego i kwasu 4-nitro-#-aminofenolo-tf-sul- fonowego. Po ochlodzeniu roztworu wy¬ tworzony barwnik odsysa sie i suszy. Bar¬ wi on welne na kolory pomaranczowe z brazowym odcieniem.Aldehyd oksynaftoesowy daje z kwa¬ sem ^£-aminonaftolo-4-sulfonowym barw¬ nik, barwiacy na czerwony kolor.Podobne barwniki otrzymuje sie stosu¬ jac rozmaite kwasy #-oksy-i-naftoesoalde- hydo-jedno- i -dwusulfonowe, jak równiez aldehyd i-oksy-£-naftoesowy i jego kwa¬ sy sulfonowe.Przyklad VI. 37,4 czesci wagowych barwnika, który otrzymuje sie przez zdwuazowanie 21,8 czesci wagowych kwa¬ su -4-nitroanilino-£-sulfonowego i sprzeze¬ nie z 12,2 czesciami wagowymi aldehydu salicylowego, rozpuszcza sie w 500 czes¬ ciach wagowych wody, po czym do wytwo¬ rzonego roztworu wprowadza sie w tem¬ peraturze wrzenia 23,4 czesci wagowych kwasu 4-nitro-£-aminofenolo-tfnSulfonowe- go, 28 czesci wagowych krystalicznego octanu sodu i roztwór mrówczanu chro¬ mu, odpowiadajacy 9 czesciom wagowym tlenku chromu. Po gotowaniu w ciagu 4 godzin otrzymana ciecz odparowuje sie.Wytworzony barwnik, bedacy komplekso¬ wym zwiazkiem chromowym azometinu, utworzonego, jak wyzej podano, z barw¬ nika azowego, powstalego z dwuazowane- go kwasu 4-nitroanilino-^sulfonowego, sprzegnietego z aldehydem #-oksybenzoe- sowym, oraz z kwasu 4-nitro-2-aminofeno- lo-tf-sulfonowego, barwi welne, jedwab i skóre na trwale brazowopomaranczowe odcienie.Aldehyd salicylowy albo np. aldehyd i-oksy-^-naftoesowy mozna sprzegac z najrozmaitszymi zwiazkami dwuazowymi.W ten sposób mozna otrzymac znaczna liczbe zabarwionych oksyaldehydów, kto- — 3 —re nastepnie mozna poddawac reakcji z najrozmaitszymi o-aminofenolami i sola¬ mi chromu.Barwniki, otrzymywane w ten sposób, posiadaja zmienne, czesciowo bardzo do¬ bre powinowactwo do wlókien, np. do ba¬ welny, welny lub jedwabiu. Dzieki wiel¬ kiej róznorodnosci stosowanych materia¬ lów wyjsciowych uzyskuje sie rozmaite odcienie prawie wszystkich kolorów.Przyklad VII. Mieszanine, skladajaca sie z 14 czesci wagowych 2,-4^dwuoksy- benzaldehydu, 23,4 czesci wagowych b- nitro-#-aminofenolo-tf-sulfonianu sodu, 250 czesci wagowych wody oraz roztworu mrówczanu chromu, otrzymanego w spo¬ sób opisany w przykladzie I, ogrzewa sie w ciagu 1 godziny do temperatury 110°C.Po wysoleniu otrzymuje sie barwnik, be¬ dacy kompleksowym zwiazkiem chromo¬ wym azometinu, utworzonego, jak wyzej podano, z aldehydu 2,.4-dwuoksybenzoeso- wego i kwasu 4-nitro-£-aminofenolo-tf-sul- fonowego. Barwi on welne bardzo równo¬ miernie na bordoczerwone odcienie, bar¬ dzo trwale na pranie i folowanie.Przyklad VIII. 23,4 czesci wagowych kwasu ^nitro-#-aminofenolo-£-sulfonowe- go dwuazuje sie i sprzega z 14,5 czescia¬ mi wagowymi ^,^-dwuoksybenzaldehydu w wodzie, zawierajacej dwuweglan sodu.Nastepnie powstaly barwnik dwuoksy- azowy wy sala sie, odsysa i poddaje reak¬ cji z równoczasteczkowa iloscia kwasu 4- nitro-#-aminofenolo-tf-sulfonowego ogrze¬ wajac w wodnym roztworze. Do mieszani¬ ny reakcyjnej dodaje sie roztwór mrów¬ czanu chromu, wytworzony z 18,5 czesci wagowych tlenku chromu, 38 czesci wago¬ wych 85%-owego kwasu mrówkowego i 200 czesci wagowych wody, a otrzymana mieszanine gotuje sie pod chlodnica zwrotna w ciagu dluzszego czasu. Otrzy¬ muje sie barwnik, bedacy kompleksowym zwiazkiem chromowym azometinu, utwo¬ rzonego, jak wyzej podano, z barwnika azowego, wytworzonego z dwuazowanego kwasu ^nitro-£-aminofenolo-^sulfonowe- go, sprzegnietego z aldehydem ^,^-dwu- oksybenzoesowym, oraz z kwasu 4-nitro- #-aminofenolo-£-sulfonowego. Barwi on skóre i welne na trwale czerwonobrazowe odcienie. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania barwników azo- metinowych, zawierajacych metal, zna¬ mienny tym, ze zwiazkami o-oksykarbony- lowymi o ogólnym wzorze OH R 0 = 0, R w którym litera R oznacza reszte aroma¬ tyczna, a litera R' — wodór lub reszte or¬ ganiczna, dziala sie na aromatyczne zwiaz¬ ki o-oksyaminowe w wodzie lub w orga¬ nicznych rozpuszczalnikach wzglednie w ich mieszaninach w obecnosci srodków, odszczepiajacych chrom. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft. Zastepca: inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy. DRUK. M. ARCT OERWAKOWSKA 225 PL