lazek niniejszy dotyczy sposobu ania niewypalanych barwnych lówkowych. Tego rodzaju rdzenie kladaja sie, jak wiadomo, z barw- ierozpuszczalnych w wodzie, ma- wypelniajacyeh, srodków posliz- i kleiwa. ug wynalazku niniejszego do ma- owej dodaje sie srodków zwilza- srodków rozpraszajacych w takiej p. 25%), aby kreski, wykonane yciu rdzenia olówkowego, mozna kowicie rozprowadzic woda jako plame. Srodki zwilzajace i roz,pra- owoduja jednoczesnie oddzielanie nika i zdolnosc poslizgowa rdzenia ego. materialy dodatkowe do rdzeni olówkowych nadaja sie wedlug wynalazku niniejszego zwlaszcza: a) mydla w polaczeniu ze srodkami zwilzajacymi; b) pochodne tluszczów i wosków roz¬ puszczalne w wodzie albo z nia emulgujace (stearynian trójetanoloaminy, sulfonowa¬ ne tluszcze i woski); c) syntetyczne srodki emulgujace (jak tamol, emulfor, tj. wytwory I. G. Farben- industrie A. G., przy czym „tamol" ozna¬ cza produkty kondensacji aldehydu mrów¬ kowego z sulfonowanymi fenolami wzgle¬ dnie aldehydu mrówkowego z kwasami naftalenosulfonowymi, „emulfor" zas o- znacza sole potasowcowe sulfonowanych kwasów tluszczowych o duzym ciezarze czasteczkowym).Przyklad I. 50 czesci wagowych kaolinu, 25 „ „ mydla, 20 „ „ barwnika i 5 „ „ srodka zwilzajacego (tamolu) miele sie i miesza dodajac tra- gantu jako srodka wiazacego. Z masy, o- trzymanej w ten sposób, wytwarza sie w sposób znany barwne rdzenie olówkowe.Przyklad II. Masa olówkowa sklada sie z 40 czesci wagowych kaolinu, 20 „ „ farby, 15 10 5 ' 5 i 5 tamolu, emulforu, kazeiny, mydla srodka pniowego) oraz z tragantu jako srodka wiazacego.W przykladzie I tamol dziala jako sro¬ dek zwilzajacy, w przykladzie II (doda¬ wany w wiekszej ilosci) sluzy jednoczes¬ nie jako srodek warunkujacy przydatnosc w malarstwie. Mieszanina tamolu i emul¬ foru wedlug przykladu II nadaje przydat¬ nosc w malarstwie, a jednoczesnie sluzy jako srodek poslizgowy i zwilzajacy.Przyklad III. Masa olówkowa sklada sie z poslizgowego (nowej bieli-stearynianu wa- 40 czesci wagowych kaolinu, 10 15 10 20 i 5 99 ? 99 99 99 99 stearynianu trójetanoloaminy, mydla ziarnistego, srodka zwilzajacego, barwników srodka wiazacego.W danym przypadku stearynian trójetano¬ loaminy i mydlo sluza jako srodki nadaja¬ ce przydatnosc w malarstwie, a jednocze¬ snie — jako srodek poslizgowy.W mysl wynalazku jako skladnik do¬ datkowy masy olówkowej na ogól stosuje sie: 1) sole sulfonowanych kwasów tlusz¬ czowych o duzym ciezarze czasteczkowym, ich estry, alkohole, ketony, aldehydy, ami¬ ny, etery; 2)sulfonowane produkty kondensacji, np. kwasu stearynowego z jednoetylonaf- talenem; 3) sulfonowane parafiny i ich pochod¬ ne; 4) sulfonowane oleje mineralne i ich pochodne; 5) sulfonowane substancje aromatycz¬ ne, np. sól sodowa kwasu alkylonaftaleno- sulfonowego; 6) materialy w rodzaju mydla, powsta¬ le w wyniku zamidowania lub uwodornie¬ nia grupy karboksylowej wedlug schematu : O H C-OH + 2H2- — C — OH + H20 H co prowadzi do wyzszych alkoholi tlusz¬ czowych (por. Chemische Umschau auf dem Gebiete der Fette, Oele, Wachse und Harze, r. 1939, zeszyt 10 str. 218). 7) trójfazowe uklady koloidalne z ole¬ jami, tluszczami, woskami i zywicami: faza 1 = substancje hydrofilowe: my¬ dlo, olej turecki, linolean amonowy, trój- etanoloamina, sól sodowa kwasu betatetra- — 2 —linosulfonowego czyli betan (tworza one faze rozpraszajaca), faza 2 = substancje hydrofobowe: ste¬ aryna, oleina itd. (faza rozproszona).Naleza tutaj: I Oleje Oleje mineralne „ roslinne „ zwierzece „ utlenione II Tluszcze Tluszcze mineralne „ roslinne „ zwierzece „ uwodornione Stale kwasy tluszczowe 77/ Woski IV zywice Woski mineralne „ roslinne „ zwierzece Syntetyczne woski faza III = woda (osrodek rozprasza¬ jacy).Substancje podane w powyzszych gru¬ pach mozna stosowac zarówno same, jak i razem z materialami nalezacymi do innych grup.Jesli wyzej wymienione srodki zwilza¬ jace, jak tamol, emulfor, sa stosowane la¬ cznie i w wiekszej ilosci (np. 25%), to dzialaja one jednoczesnie jako srodek po¬ slizgowy, srodek nadajacy przydatnosc w malarstwie i srodek zwilzajacy. Jesli jed¬ nakze sa one dodawane w malej ilosci do mydla, to dzialaja jedynie jako srodek zwilzajacy, a przy rozprowadzaniu kresek woda zapobiegaja stracaniu sie mydla. PL PL