PL26075B3 - Sposób farbowania wlókien zwierzecych. - Google Patents

Description

Najdluzszy czas trwania patentu do 19 stycznia 1953 r.Znany jest caly szereg srodków rozpra¬ szajacych, które zawieraja w czasteczce co najmniej jedlen zasadowy atom azotu i co najmniej jedna alifatyczna lub cykloalifa- tyczna reszte, zlozona co najmniej z osmiu atomów wegla, i posiadaja zdolnosc lacze¬ nia sie z barwnikami zawierajacymi grupy sulfonowe.Takimi produktami sa na przyklad sapa- miny (Zeitschrift fur angewandte Chemie, rocznik 41, nr 5, str. 127 i nastepne) jak: dwumetylosiarczan dwumetylojednostearo- ylo - p - fenylenodwuaminy, dwumetylo- siarczan dwumetylojednooleylo - p - feny- ienodwuaminy, dwumetylosiarczan dwume- tylo j ednostearoyloetylenodwuaminy, dwu¬ metylosiarczan dwumetyloijedno - oleyloe- tylenodwuaminy, dalej chlorowodorek dtwu- etylooetyloaminy, chlorowodorek dwumety- looktodecyloaminy, metylosiarczan okto- decylotrójmetyloamonowy, chlorowodorek pentadecylodfwujhydroimidbazolu, bromek albo chlorek cetylopirydynowy, dalej nie- siarczkowane amidyny cykliczne, opisane w patencie nr 20 870.Stosuje sie równiez zwiazki, w których reszta zawierajaca azot i reszta alifatyczna, zlozona co najmniej z osmiu atomów weglo-wych; sa zwiazane ze soba estrowe lub ete- rowo. Takimi produktami sa np. mieszane etery alkoholu cetylowego i chlorku N - - oksymetylopirydynoWego, ester kwasu stearynowego i dwumetylo- albo dwuetylo- aminoetanolu. Chlorowodorek stearylocho- liny i odpowiedni zwiazek benzylowy, ester kwasu palmitynowego chlorku 1 - oksyfe- nylo - 3 - trójmetyloamonowego, ester kwa¬ su stearynowego chlorku oksyetylopirydy- nowego, chlorowodorek weglanu dwuetylo- etminoetylooktodecylowego, ester kwasu stearynowego produktu addycji otrzyma¬ nego z jednochlorohydryny alba z a, a-dwu- chlorohydryny gliceryny z pirydyna- We wszystkich tych zwiazkach reszty kwasów stearynowego i palmitynowego mozna za¬ stapic innymi resztami kwasowymi, np. re¬ sztami kwasu olejowego, kaprynowego, lau- rynowego, mirystynowego albo rycynowe- gOi Dalej reszty alkoholowe, np. alkoholu cetylowego, mozna zastapic resztami alko¬ holi odpowiadajacych wymienionym kwa¬ som, np. alkoholi oleylowych i id Mozna wreszcie stosowac pochodne zlozonych a- min, np. pochodne dwuetylenotrój aminy, trój etylenotetraminy i t. d.Produkty te w kapielach farbiarskich, pracujacych z barwnikami wybarwianymi z kwasem octowym, oddaja wielkie uslugi.Jako barwniki wybarwiane z kwasem octo<- wym mozna stosowac nie tylko barwniki wybarwiajace sie w kapieli zakwaszonej kwasem octowym, lecz równiez barwniki, przy farbowaniu którymi stosuje sie octan amonowy, który w goracych kapielach far¬ biarskich odszczepia, jak wiadomo, wskutek hydrolizy kwas octowy (barwniki typu nr 552 wedlug tabeli barwników Schultza wyd. 7, rok 1931), i wreszcie barwniki przerabia¬ ne zrazu z kwasem octowym, do. których w trakcie lub pod koniec procesu farbowania dodaje sie kwasu siarkowego, np. barwnik nr 300 wedlug tabeli Schultza. Wszystkie te barwniki posiadaja wspólne znamie, ze przy farbowamiu barwia sie przewaznie po¬ czatkowo z roztworu kwasu octowego, przy czym kwasowosc kapieli moze sie zmieniac w szerokich granicach. Jesli jednakze te srodki rozpraszajace stosuje sie w takich ilosciach, jak zwykle materialy pomocnicze w przemysle wlókienniczym,, to jest w ilo¬ sciach 1 — 10% w stosunku do barwionego materialu, to daja one wyniki bezuzytecz¬ ne, a nawet szkodliwe. Jesli jednakze za¬ stosuje sie je w ilosci znacznie mniejszej od ilosci dotychczas stosowanych materia¬ lów pomocniczych, to.powoduja one lepsze ciagnienie barwników, przy czym otrzymu¬ je sie odcienie zywsze lub pelniejsze, niz bez tego materialu pomocniczego. Stosowa¬ nie produktów pomocniczych jest szczegól¬ nie korzystne przy barwieniu welny i jed¬ wabiu, przy czym za pornoca najrozmait¬ szych barwników mozna osiagac cenne e- fekty. W przypadku stosowania barwników azowych podniesiona znacznie zostaje od¬ pornosc wybarwien na swiatlo.Na ogól wystarczaja ilosci 0,1 — 0,2% srodków rozpraszajacych. W pewnych przy¬ padkach, zaleznie od uzytych siubstancji pomocniczych albo równiez stosowanych barwników, moze sie okazac rzecza korzyst¬ na stosowanie wiekszej ilosci substancji po¬ mocniczych, np. 0,5 — 0,9%.Sposób niniejszy mozna prowadzic rów¬ niez mieszajac niewielka ilosc jednego ze wzmiankowanych lyofilowych srodków roz¬ praszajacych z odpowiednim barwnikiem.Otrzymane preparaty fafbiarskie w kwasnych kapielach daja takie same efek¬ ty, jak kapiele farbiarskie, do których do¬ dano materialu pomocniczego. Podobne wy¬ niki mozna otrzymywac równiez w druku.Sposród rozpatrywanych tutaj barwni¬ ków mozna wymienic miedzy innymi znane barwniki, ciagnace z kwasu octowego, o na¬ stepuj acych numerach w tabelach barwni¬ ków Schultza (wydanie VII, 1931): 120, 123, 247, 248, 298, 299, 300, 303, 552, 578, 588, 590, 591, 592, 594, 599, 600, jak rów¬ niez nowsze barwniki ciagnace z kapieli — 2 —kwasnych, opisane w nastepujacych paten¬ tach niemieckich: nr nr 270 831, 261047, 286091, 325 062, 398 792, 329 651 oraz w patencie francuskim nr 479 998. Otrzymane efekty sa niezalezne od budowy barwni¬ ków. Z ponizszych przykladów wynika rów¬ niez, ze dobre rezultaty mozna osiagac tak¬ ze z barwnikami azynowymi, trój feny lo- metanowymi i antrachinonowymi.Przyklad I. 10 czesci welny farbuje sie w kapieli farbiarskiej, zlozonej z 400 cze¬ sci TArody, 1 czesci krystalicznego siarczanu sodowego, 0,4 czesci kwasu octowego, 0,5 czesci barwnika, otrzymywanego przez po¬ laczenie zdwuazowanej a - naftyloaminy z kwasem 1 - oksynaftaleno - 3,6 - dwtisulfo- nowym, i 0,01 czesci siarczanu trójmetylo- amonowego j ednostearoyloetylenodwuami- ny, przy czym poczynajac od 60°C w ciagu godziny doprowadza sie do wrzenia i dalej gotuje przez godzine. Otrzymuje sie czer¬ wone zabarwienie, znacznie czystsze i gleb¬ sze, niz bez dodatku pochodnej stearoyloe- tylenodwuamifiowe j.Przyklad II. 10 czesci welny farbuje sie w kapieli farbiarskiej, zlozonej z 400 czesci wody, 1 czesci krystalicznego siar¬ czanu sodowego, 0,4 czesci kwasu octowe¬ go, 0,05 czesci barwnika, otrzymanego przez kondensacje 1 mola benzaldehydu z 2 mo¬ lami etylobenzyloaniliny, sulfonowanie o- trzymanego produktu kondensacji, utlenie¬ nie leuko-zasady i reakcje z p - fenetydy- na, oraz 0,01 czesci N - dwuoksypropyloi- midoazolu, otrzymanego przez potraktowa¬ nie ju, - heptadecylobenzimidoazolu chloro¬ hydryna gliceryny, przy czym poczawszy od 60°C w ciagu pól godziny doprowadza sie do wrzenia i dalej gotuje przez godzine.Otrzymuje sie blekitna barwe, znacznie zywsza i glebsza, niz bez dodatku pochod¬ nej imidoazolowej.Podobne wyniki otrzymuje sie z zielono barwiacym kwasem dwusulfonowym syme¬ trycznego 1,4 - dwu (4*,4" - dwumetylo) - - fenyloantrachinonu oraz z niebiesko bar¬ wiacym kwasem 2,7 - dwusulfonowym 3,6 - -dwufenylonaftofenofrosafraniny.Przyklad IIL .100 czesci mialko roz¬ drobnionej czarnej nastawki, zlozone] z czarnego barwnika dwuazowego, otrzymy¬ wanego przez polaczenie w srodowisku kwasnym, a nastepnie alkalicznym, 1 mola 4 - nitrodwuazobenzenu i 1 mola dwuazo- benzenu z 1 molem kwasu 1 - amino - 8 - óksynaftaleno - 3,6 - dwusulfonowego, z barwnika pomaranczowego nr 189 (tabele barwników Schultza 1931, wydanie 7) i z barwnika czerwonego nr 120 (tabele barw* ników Schultza 1931, wydanie 7) miesza sie w odpowiednim mieszalniku ogrzanym do 100°, przy czym jednoczesnie do naczy¬ nia wlewal sie powoli lub wtryskuje 20 cze¬ sci 10% -owego alkoholowego roztworu mie¬ szaniny chlorowodorków \JV - dwuoksypro- pyloimidblazoli, otrzymywanej przeiz trakto¬ wanie chlorohydryna gliceryny mieszaniny benzimidóazoli wysoko zalkylowanych przy weglu //, powstajacej w razie ogrzewania o - fenylenodwuaminy z uwodornionym; ry¬ bim tranem.Otrzymuje sie sucha farbe w postaci proszku, której wybarwienia na welnie w porównaniu z wybarweniajmi otrzymanymi za pomoca nieobrobionego materialu wyj¬ sciowego wyrózniaja sie pelniejszym i gleb¬ szym odcieniem.Przyklad IV. 100 czesci mialko spro¬ szkowanego barwnika azowego, otrzymane¬ go ze zdwuazowanego kwasu / - amino - 8 - - óksynaftaleno - 3,6 - dwusulfonowego i kwasu / - fenyloamino - naftaleno - 8 - sul¬ fonowego, rozrabia sie na ciasto w odpo¬ wiednim ogrzewanym mieszalniku z 50 cze¬ sciami alkoholu, a nastepnie zadaje sie 15 czesciami alkoholowego roztworu zawiera¬ jacego 4% kwasu fosforowego i 10% mie¬ szaniny chlorowodorków N - dwuoksypro- pyloimidbazoli, otrzymanej przez trakto¬ wanie chlorohydryna gliceryny mieszaniny benzimidoazoli wysoko zalkylowanych przy weglu /u,, powstajacej w razie ogrze- — 3 — iwania o - lenylenodwuaminy z mieszanina tluszczów z uwodornianego tranu rybiego, oleju kokosowego i oliwy, po czym ciasto barwnikowe suszy sie mieszajac i proszku¬ je. Otrzymuje sie nieklejacy sie suchy bar¬ wnik w postaci proszku, którego wybarwie- nie na welnie w porównaniu z nieobrobio¬ nym barwnikiem wyjsciowym wyróznia -sie pelniejszym i glebszym odcieniem.Podobnie postepuje sie z innymi barwni¬ kami opisanymi we wstepie. Mozna zmie¬ niac sklad preparatów wedlug przykladów III i "IV pod wzgledem zawartosci lyofilo- wycb srodków {rozpraszajacych. Na ogól za¬ leca sie stosowac ponizej 10% lyofilowych srodków rozpraszajacych liczac na ciezar barwnika. Szczególnie korzystnymi okaza¬ ly sie ilosci stanowiace 1 % — 5%. Ilosci te dobiera sie odpowiednio do uzytego barwnika.Przyklad V. Sporzadza sie kapiel f ar- baarska na 1-0 czesci welny z 300 czesciami wody o temperaturze 60°C dodajac 0,4 cze¬ sci 40%-owego kwasu octowego, a takze 0,01 — 0,015 czesci mieszaniny N - oksyal- kylowanych imiidoazoli, otrzymywanej przez oddzialywanie mieszanina cblorofay- drymy glicerynowej i cbloroby dryny etyle¬ nowej na ianidbazol, powstajacy w drodze ogrzewania o - dwuaminy fenylenowej z ok¬ lejeni kokosowym, po czym dk kapieli do¬ daje sie roztworu 0,4 czesci barwnika nr 300 wedlug tabeli barwników Schultza wy¬ dajnie 7, rok 1931 i nastawia na 400 czesci.Zwilzoaia welne nagrzewa sie w ciagu 3 kwadransów, az do zagotowania, i pozwala slabo wrzec w ciagu godziny. W celu lep¬ szego wyzyskania kapieli farbiarskiej po godzinnym gotowaniu dodaje sie 0,1 czesc kwasu siarkowego o 66° Be i barwi w ciagu nastepnych 20 minut. Nastepnie plucze sie dokladnie i suisizy. Uzyskuje sie gleboko czarne zabarwienie, znacznie glebsze od za¬ barwienia uzyskanego bez dodatku substan¬ cji pomocniczej. Odpornosc wybarwienia na swiatlo jest równiez znacznie lepsza od odpornosci zabarwienia uzyskiwanego bez substancji pomocniczych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób farbowania wlókien zwierzecych wedlug patentu nr 26057, znamienny tym, ze farbowanie uskutecznia sie za pomoca barwników ciagnacych z kwasu octowego lub z kapieli, zawierajacej octan amonowy lub inne zwiazki, wydzielajace w trakcie farbowania kwas octowy. Gesellschaft fur Chemische Industrie in Basel. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzeczone patentowy. 313LIOT Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL