W przebiegu procesu zwalniania ha¬ mulca, dzialajacego sprezonem powietrzem, dlugosc pociagu i tern samem dlugosc prze¬ wodu glównego jest wazna z tego wzgledu, ze srodki, które moga nadawac sie do skró¬ cenia procesu zwalniania, powinny byc roz¬ maite, w zaleznosci od dlugosci pociagu.Znane sa juz urzadzenia, które sluza do dostosowywania przebiegu procesu zwal¬ niania do dlugosci pociagu.Zasada dzialania takiego urzadzenia polega np. na tern, ze ilosc powietrza, u- chodzaca podczas hamowania z przewodu glównego poprzez zawór maszynisty, stano¬ wi o ilosci powietrza, jaka nalezy dopro¬ wadzic znowu do tegoz przewodu przy zwalnianiu hamulca, przyczem w czasie wypuszczania powietrza z przewodu glów* nego podczas hamowania zostaja napelnio¬ ne lub opróznione zbiorniki okreslonej po¬ jemnosci, ich zawartosc zas, uchodzaca przy ponownem napelnianiu tegoz przewo¬ du, albo ilosc powietrza, doplywajaca do zbiorników, jest miarodajna przy napel¬ nianiu przewodu glównego.Stosowanie tej zasady wykazuje liczne braki.Zbiorniki, które wobec ich wplywu na czas trwania napelniania przewodu glów¬ nego zwane sa ,,zbiornikami czasowemi", zawieraja niekiedy sprezone powietrze w przeciagu dosc dlugiego okresu czasu (pod- *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazca jest p. Ernst Molier w Berlinie.Czas jazdy z zacisnietemi hamulcami na "dlugach pochylosciach). ^Nieuniknione nie- t szczelnosci np. w polaczeniach srubowych \vb y innych miejscach * powoduja wów¬ czas w zbiorniku zmiane cisnienia, wsku¬ tek czego przy ponownem napelnianiu prze¬ wodu glównego okres napelniania zmienia sie w ten sposób, ze okres ten juz nie od¬ powiada opróznianiu przewodu glównego, uskutecznionemu podczas hamowania.Gdy po uskutecznionem hamowaniu do¬ konywa sie zmian dlugosci pociagu wsku¬ tek przylaczania lub odlaczania wagonów, to napelnienie zbiornika czasowego nie zgadza sie juz z nowa dlugoscia przewodu glównego. Urzadzenie wspomnianego ro¬ dzaju zupelnie przestaje dzialac przy zwalnianiu hamulców po zahamowaniu, do- konanem z pociagu, poniewaz opróznienie przewodu glównego odbywa sie wówczas nie przez zawór maszynisty, a zatem i zbiornik, stanowiacy o czasie napelniania przy zwalnianiu, nie zostaje napelniony wzglednie oprózniony.Lepsze od powyzszych urzadzen do wy¬ wierania wplywu na napelnianie przewodu glównego sa urzadzenia, w których napel¬ nianie tegoz przewodu reguluja znane skad¬ inad przeplywomierze w zaleznosci od ci¬ snienia przeplywu, zaleznego od dlugosci pociagu. Urzadzenia te posiadaja jednak te wade, ze tak samo, jak np. przewo¬ dy spietrzajace, wywieraja niekorzystny wplyw na przeplyw i wskutek tego opóz¬ niaja proces zwalniania, zamiast go przy¬ spieszyc, albo tez jezeli nie maja tej wady, to czulosc ich jest zbyt mala. W obydwóch przypadkach urzadzenie to stanowi do¬ datkowy narzad przy zwyklym zaworze maszynisty.Wynalazek opiera sie na spostrzezeniu, ze regulator cisnienia w przewodzie glów¬ nym, znajdujacy sie przy kazdym zawo¬ rze maszynisty i zasilajacy ten przewód, gdy raczka zaworu maszynisty znajduje sie w polozeniu jazdy, w dzialaniu swem daje dokladny obraz danej dlugosci pociagu wzglednie przewodu glównego. Zawór wlo¬ towy regulatora cisnienia otwiera sie tern szerzej i zamyka sie tern pózniej, im dluz¬ szy jest pociag. Wobec tego nalezy tylko, aby procesy, których przebiegi sa uzalez¬ nione od dlugosci pociagu, uzaleznione by¬ ly zkolei od ruchu regulatora cisnienia.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie dwa przyklady wykonania urzadzen za¬ silajacych, w których zastosowano pomysl wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia postac wykonania, w której napelnianie przewodu glównego po¬ zostaje pod wplywem regulatora cisnienia, zaleznego bezposrednio od przeplywu, to znaczy takiego regulatora, który zasila przewód przy cisnieniu, które jest w czasie przeplywu wyzsze od cisnienia, nastawio¬ nego przy pomocy sprezyny regulatora, ale zrównywa sie z tern cisnieniem w miare zmniejszania sie przeplywu.Fig. 2 przedstawia urzadzenie, w któ- rem napelnianie przewodu glównego odby¬ wa sie tak dlugo poprzez duzy przekrój, dopóki po okresie czasu, zaleznym od dlu¬ gosci pociagu, pozostanie tylko maly prze¬ krój dla napelniania tegoz przewodu.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 cyfra / oznacza glówny zbiornik, cyfra 2 — zawór maszynisty, przedstawiony sche¬ matycznie w znany sposób, cyfra 3 — re¬ gulator cisnienia w przewodzie glównym, cyfra 4 — zawór napelniajacy czyli zawór wlotowy przewodu glównego, cyfra 5 — przewód glówny i cyfra 6 — niewielki sto¬ sunkowo zbiornik dodatkowy.Przebieg napelniania przewodu glów¬ nego odbywa sie w nastepujacy sposób.Gdy raczka zaworu maszynisty zajmu¬ je polozenie napelniania, glówny zbiornik / jest polaczony bezposrednio z przewo¬ dem glównym 5 poprzez wyzlobienie 7 w suwaku i przewód 8. Zbiornik dodatkowy 6 jest wówczas równiez polaczony ze zbior¬ nikiem glównym. Po przesunieciu raczki za- — 2 —wOru maszynisty w polazenie jazdy zbior¬ nik glówny 1 jest polaczony poprzez wy¬ zlobienie 9 W suwaku z przewodem 18, pro¬ wadzacym do regulatora cisnienia 3. Na¬ pelnianie przewodu glównego 5 odbywa sie wskutek tego poprzez przewód 18, zawór 16, rozrzadzany przez regulator cisnienia 3, przewód 19 i dysze 10, a nastepnie po¬ przez otwarty zawór napelniajacy 4, które¬ go tlok 26 podlega dzialaniu sprezonego po¬ wietrza ze zbiornika dodatkowego 6, który jest polaczony z komora na lewo od tlo¬ ka 26 poprzez wyzlobienie 11 w suwaku i przewód lla. Cisnienie, panujace w zbior¬ niku 6, dziala na tlok 12 i lacznie ze spre¬ zyna 14 wypycha tlok 13 do góry, wskutek czego zawór 16 zostaje odpowiednio szero¬ ko otwarty, natomiast zawór 15 zostaje zamkniety przez dzialajaca na ten zawór sprezyne. Dzieki dzialaniu tloka 12 regula¬ tor cisnienia 3 wypelnia przewód glówny sprezonem powietrzem o cisnieniu, które jest wieksze od cisnienia, nastawionego przy pomocy sprezyny 14, przyczem dziala¬ nie tloka 12 okresla iloczyn powierzchni tloka 12 i cisnienia wyrównawczego po¬ miedzy zbiornikiem 6 i komora na lewo od tloka 26. W miare napelniania przewodu glównego 5 przeplyw w regulatorze 3 ma¬ leje. Wraz ze zmniejszeniem sie przeply¬ wu wzrasta jednak cisnienie, dzialajace na górna strone tloka 13, naprezenie sprezyny 14 powieksza sie, a zawór 16 zamyka sie coraz bardziej. Wreszcie tlok 12, posuwa¬ jac sie ku dolowi, uderza o wrzeciono za¬ woru 15, dzieki czemu zbiornik 6 oraz ko¬ mory z nim polaczone oprózniaja sie stop¬ niowo poprzez dysze 17. Jest to polaczone z odciazeniem tloka 26; sprezyna, dziala¬ jaca na ten tlok, zamyka wówczas zawór 4, wskutek czego dalsze napelnianie przewo¬ du glównego 5 odbywa sie tylko poprzez dysze 10.Zastosowanie i dzialanie regulatora ci¬ snienia czyni zbednem stosowanie osobne¬ go zaworu przeplywowego.Urzadzenie wedlug fig. 1 moie byc wy¬ konane jeszcze w ten sposób, ze napelnia¬ nie zbiornika 6 nie odbywa sie przy usta¬ wieniu raczki zaworu maszynisty w polo¬ zeniu napelniania bezposrednio z glównego zbiornika, lecz powietrzem sprezonem o ci¬ snieniu, zmniejszonem przez regulator ci¬ snienia ponizej wartosci cisnienia zbiornika glównego. Urzadzenie wedlug fig. 1 jest wiec niezalezne od cisnienia w zbiorniku glównym, co jest korzystne ze wzgledu na przypadkowe wahania cisnienia w tym zbiorniku.W postaci wykonania urzadzenia we¬ dlug fig. 1 napelnienie przewodu glównego odbywa sie pod wplywem dzialania spre¬ zyny 14 regulatora cisnienia 3 i stalego ci¬ snienia, wywieranego na tlok 12.Odmiana wykonania urzadzenia wedlug fig. 2 posiada zalete calkowitej zaleznosci od przeplywu, to znaczy cisnienie sprezo¬ nego powietrza, którem regulator napelnia przewód glówny, wzrasta i maleje wraz ze zwiekszaniem sie i zmniejszaniem sie prze¬ plywu. Osiaga sie to w ten sposób, ze z re¬ gulatorem cisnienia jest polaczone urza¬ dzenie zaworowe 20 o charakterze regula¬ tora cisnienia w ten sposób, ze ruchy re¬ gulatora cisnienia 3, spowodowane zmiana przeplywu, oddzialywaja na urzadzenie zaworowe 20, przyczem ruch regulatora cisnienia 3, powodujacy otwarcie zaworu 16, otwiera zawór 24. Komory przed tloka¬ mi 26 i 12 zostaja wówczas polaczone po¬ przez przewód 22 z przewodem glównym 19, natomiast skierowany w kierunku prze¬ ciwnym ruch regulatora cisnienia 3 powo¬ duje zamkniecie zaworu 24 i otwieranie za¬ woru 23, wskutek czego nastepuje opróz¬ nianie komór przed tlokami 26 i 12 poprzez dysze 25. PL