Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do przyspieszania napelniania przewodu glównego hamulców, dzialajacych sprezonem powietrzem i spowodowanego przez to ich zwalniania; jest to pozadane zwlaszcza przy obsludze dlugich pociagów (towarowych).Przy napelnianiu przewodu glównego ta¬ kich pociagów postepowano zwykle w ten sposób, ze pozostawiano raczke zaworu ma¬ szynisty tak dlugo w polozeniu napelniania, dopóki to bylo mozliwe bez obawy przela¬ dowania pierwszego zbiornika pomocniczego w pociagu.Oczywiscie, ze przy takiem postepowaniu osiaga sie tylko tak zwane impulsy napelnia¬ jace, które sa wystarczajace, aby odpowied¬ nie czesci zaworów rozrzadczych w wago¬ nach, zaopatrzonych w hamulce, przestawic z polozenia hamowania albo z polozenia odciecia hamowania w polozenie zwolnienia.Czas, potrzebny jednakze do napelniania zbiorników pomocniczych, nie skraca sie przez to prawie wcale, w szczególnosci zas dla zbiorników, znajdujacych sie w duzej odleglosci od parowozu, a zatem wtyle po¬ ciagu.Tlomaczy sie to tern, ze cisnienie w prze¬ wodzie glównym w ciagu tego okresu czasu, w którym impuls napelniajacy jest dawany do tego przewodu, zwieksza sie stopniowo, *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazca jest Ernst MólUr w Berlinie.Nifc„ildi^5L|tór ^*«ww*dhLi glówwego w krót¬ kim czasie wytwarza sie cisnienie, panujace w zbiorniku glównym, podczas gdy na kon¬ cu dlugiego tego przewodu pwtfje jeszcze niskie cisnienie, obnizone w« ytf&sciwym cza¬ sie w celu hamowania.Poniewaz nie nalezy dopuscic do przela¬ dowania zbiornika pomocniczego juz w pierwszym wagonie pociagu, wiec raczke za¬ woru maszynisty nalezy juz wtedy przesu¬ nac z polozenia napelniania w polozenie jazdy, gdy w wyz&f Heymieftkjnyin zbiorniku jest osiagniete calkowite cisnienie zwalniaja¬ ce (5 atm). Dalsze imM fc^etóesiie przewo¬ du glównego nastepuje poprzez regulator cisnienia w przewodzie glównym, który tyl¬ ko wtedy przepuszcza sprezone powietrze z gtówntgi* zbioriiika do przewodu glówne¬ go, jezeli w przedniej czesci tego przewodu, wskutek odplywu zwiekszajacej cisnienie fa¬ li, spowodowanej przez impuls napelniajacy, cisnienie spada ponizej cisnienia (5 atm), na¬ stawionego prz^z ftgulator cisnienia, Fala wyzszego cisnienia, która powstala na po¬ czatku przewodu glównego wskutek impul¬ su napelniajacego, opada i wyrównywa sie w kierunku konca pociagu. Przeplyw sprezo¬ nego powietrza w przewodzie glównym sta¬ je sie coraz to mniejszy i dopiero wtedy, gdy cisnienie na poczatku przewodu glów¬ nego opadnie ponizej cisnienia, nastawione¬ go przez regulator cisnienia w tym przewo¬ dzie* ten regulator poczyna wytwarzac nowy przeplyw sprezonego powietrza w przewo¬ dnie glównym.Poniewaz impuls napelniajacy trwa w dlugim pociagu wówczas, kiedy zachodza opisane wyzej zjawiska, tylko pewien ula¬ mek calego okresu czasu, potrzebnego do napelnienia przewodu glównego i zbiornika pomocniczego^ to nie da sie osiagnac zapo- moca wymienionych wyzej sposobów i urza- d«ed, sluzacych do ich wykonania, zado¬ walajacego wyniku.Pewne utrudnienie stanowi jeszcze ta okolicznosc, ze stosowane obecnie regulato¬ ry cisnienia w przewodzie glównym, dziala¬ jace przy pomocy sprezyny, opózniaja po w^ftonaiHU krótkiego impulsu napelniajace¬ go powstanie odnowionego przeplywu spre¬ zonego powietrza wskutek tego, ze same posiadaja ujemna charakterystyke przeply¬ wu. Charakterystyka ta wyraza sie w naste¬ pujacy sposób.Nastawiony na 5 atm regulator cisnienia otwiera tern wiekszy przekrój dla przeplywu sprezonego powietrza, im wieksza jest róz¬ nica miedzy cisnieniem, podlegaJacem zwiek¬ szeniu w przewodzie glównym, a napreze- nkni fl^prezyny,: ckpiazajacej przepone. W miare tego; jak cisnienie w przewodzie glównym zrównywa sie z naprezeniem wy¬ mienionej wyzej sprezyny, przekrój prze¬ plywowy w regulatorze staje sie mniejszy, t. j. ze cisnienie na poczatku przewodu glów¬ nego opada ponizej cisnienia, nastawionego przez sprezyne regulatora, tern wiecej, im wieksze jest zapotrzebowanie powietrza w przewodzie glównym, t, f im wiekszy jest przeplyw* Ten fakt prowadzi do tego, ze poniewaz na poczatku pociagu cisnienie w przewodzie glównym opada ponizej cisnienia, nastawio¬ nego zapomoca regulatora, po przejsciu od polozenia napelniania do polozenia jazdy i wskutek odplywu fali o wysokiem cisnieniu, to regulator cisnienia otwiera sie i powodu¬ je znowu powstawanie przeplywu. Prze¬ plyw ten wzmacnia sie dalej do pewnego czasu wskutek pobierania sprezonego powie¬ trza z przewodu glównego przez zbiornik pomocniczy, co jednak jest mozliwe tylko dlatego, ze cisnienie na poczatku przewodu glównego opada nadal ponizej cisnienia, na¬ stawionego przez regulator. Nastepnie prze¬ plyw znowu sie zmniejsza, cisnienie zas w przewodzie glównym zwieksza sie dopóki przeplyw nie ustanie zupelnie po skonczo¬ nym napelnianiu hamulców.Znane sa urzadzenia, które samoczynnie uskuteczniaja napelnianie poza okresem im¬ pulsu napelniajacego. Dzialaja one w ten — 2 —spósób, ze utrzymuja na pewien czas bezpo¬ srednie polaczenie miedzy glównym zbiorni¬ kiem a przewodem glównym ©raz doprowa¬ dzaja do tego przewodu sprezone powietrze niezaleznie od cisnienia i przeplywu.Poniewaz sprezone powietrze jest dopro¬ wadzane wówczas do przewodu glównego wskutek wysokiego cisnienia, panujacego w glównym zbiorniku, wiec nastepuje samo¬ czynne przedluzenie okresu napelniania o Wysokiem cisnieniu. To przedluzenie okresu napelniania jest wywolywane dowolnie przez zawór maszynisty przy ustawieniu jego racz¬ ki ye polozeniu napelniania, tetfc ze zgodrtie z poprzedniemi wyjasnieniami musi nasta¬ pic w krótkim czasie przerwanie tego prze¬ dluzenia napelniania, a wskutek tego sku¬ teczne przyspieszenie napelnienia urzadze¬ nia hamulcowego nie moze nastapic.Poza tern znane te urzadzenia dzialaja w ten sposób, iz pewien zbiornik napelnia sie sprezonem powietrzem, uchodzacem z prze¬ wodu glównego przy hamowaniu, przy zwal¬ nianiu hamulca natomiast zbiornik ten opróznia sie i czas jego opróznienia okresla okres czasu, w ciagu którego sprezone po¬ wietrze ze zbiornika glównego dostaje sie do przewodu glównego. Ten sposób jest o tyle niewystarczajacy, ze przeplyw, powsta¬ jacy w przewodzie glównym przy napelnia¬ niu, pozostaje bez wplywu na przyrzad na¬ pelniajacy. Oprócz tego omawiany sposób napelniania przewodu glównego posiada i te wade, ze zmiany dlugosci pociagu, które zachodza po napelnieniu wspomnianego zbiornika, a wiec po zacisnieciu hamulców, nie maja zadnego wplywu na jego opróznie¬ nie przy napelnianiu przewodu glównego, a wiec na trwanie przebiegu napelniania.W przeciwienstwie do opisanych wyzej urzadzen przedmiot wynalazku przedstawia urzadzenie, które obficie napelnia przewód glówny spr^zonem powietrzem z glównego zbiornika i które napelnia przewód glówny tylko do takiego cisnienia, jakie jest przewi¬ dziane i jakie dopuszcza regulator cisnienia.Odpowiednio Aa J£g0 WAad^nie wedlug wynalazku dziala albo j&upfcteie aiezalez^ie od powstajactegp w jpr&ewodj&e glównym przeplywu, przyczesro tyUse cisnie&ia, wyra¬ stajace w przewodzie glównyna, uzyte jest do rozrzadzania przyrzadu n^peiriiajacego, jako przeciwdzialanie cisnieniu, utrzymywa¬ nemu przez regulator cisnienia, niezalezny od przeplywu, albo tez nastepuje wykorzy¬ stanie przeplywu, powstajacego w przewe¬ dzic glównym, jako dodatkowegp dzi^lari^ sil do pierwotnie wymienionych sil rpzr^ad- czych, W ostatiwm przypadku dodatkowy przy¬ rzad rozrzadczy jest tak wykonany, ze pp- siada dodatnia charakterystyke przeplywu.Oznacza to, ze im silniejszy jest przeplyw sprezonego powietrza w przewodzie glów¬ nym, tern o wyzszem cisnieniu sprezonem powietrzem jest zasilany ten przewód, :przy- caem jednakze to wyzsze cisnienie przekra¬ cza tylko o nieznaczna wartosc normalne zwalniajace cisnienie w przewodzie glównym, tak iz cisnienie sprezonego powietrza, wply¬ wajacego do przewodu glównego, staje sie mniejsze wraz z opadajacym ewentualnie zmniejszajacym sie przeplywem.Ujemna charakterystyka, która jest w szczególnosci cecha znanych regulatorów cisnienia w przewodzie glównym, dzialaja¬ cych zapomoca obciazonej sprezyna przepo¬ ny, warunkuje w przeciwienstwie do tego za¬ silanie przewodu glównego tern mniejszeiri cisnieniem, im wiekszy jest przeplyw i od¬ wrotnie.Na rysunku przedstawiono schematycznie kilka postaci wykonania wynalazku.Fig, 1 przedstawia schemat urzadzenia, w którem napelnianie przewodu glównego uskuteczniane jest zupelnie niezaleznie od przeplywu, powstajacego w przewodzie glównym; fig. 2 przedstawia urzadzenie, w którem przyrzad napelniajacy przewodu glównego znajduje sie pod wplywem dodat¬ kowego przyrzadu o dodatniej charaktery¬ styce przeplywu; fig. 3 i 4 przedstawiaja ©d- — 3 —. mienne postacie wykonania przyrzadu, przedstawionego na fig. 2.Na zalaczonych rysunkach glówny zbior¬ nik oznaczony jest cyfra 1, zawór maszyni¬ sty — cyfra 2, regulator cisnienia wolny od wplywu cisnienia w przewodzie glównym — cyfra 3, zawór wpustowy; znajdujacy sie w regulatorze cisnienia, oznaczony jest cyfra 4, zawór wylotowy — cyfra 5, kadlub za¬ woru napelniajacego — cyfra 6, jego tlok rozrzadczy <— cyfra 7, wlasciwy zawór na¬ pelniajacy, rozrzadzany tym tlokiem, — cy¬ fra 8 i przewód glówny — cyfra 9. Ozna¬ czenie innych czesci jest wymienione we wlasciwem miejscu w dalszym ciagu opisu.Impuls napelniajacy spowodowany zo¬ staje zapomoca zaworu maszynisty 2, który przy ustawieniu raczki tego zaworu w polo¬ zeniu napelniania laczy bezposrednio zbior¬ nik glówny / z przewodem glównym 9; po¬ laczenie to nie jest przedstawione na rysun¬ ku, gdyz nie dotyczy ono regulatora cisnie¬ nia. Po przesunieciu raczki zaworu maszyni¬ sty w polozenie jazdy i po odplywie fali wy¬ sokiego cisnienia cisnienie w przewodzie glównym opada. Wskutek tego tlok 7 zosta¬ je przesuniety na lewo pod wplywem cisnie¬ nia, panujacego w przestrzeni na prawo od tego tloka, przyczem tlok 7 otwiera zawór napelniajacy 8. Przestrzen na prawo od tlo¬ ka 7 w przypadku, gdy cisnienie w tej prze¬ strzeni spada wskutek nieszczelnosci, zosta¬ je napelniana powietrzem sprezonem, gdyz tlok, znajdujacy sie w regulatorze ponizej zaworu 5, podnosi sie wówczas wskutek roz¬ prezania sie umieszczonej pod nim sprezyny, otwiera zawór 4, poprzez który za posred¬ nictwem zaworu maszynisty wytwarza sie polaczenie ze zbiornikiem glównym. Jesli cisnienie w przestrzeni na prawo od tloka 7 wzrasta np. wskutek tego, ze powietrze spre¬ zone o wyzszem cisnieniu przedostaje sie do tej przestrzeni wskutek nieszczelnosci tloka w okresie napelniania sprezonem powie¬ trzem o wysokiem cisnieniu, to wówczas tlok, znajdujacy sie ponizej zaworu 5, opuszcza sie nadól. Napiecie sprezyny, umieszczonej pod tym tlokiem, wzrasta, przyczem powie¬ trze sprezone uchodzi z przestrzeni na pra¬ wo od tloka 7 do atmosfery tak dlugo, do¬ póki sprezyna w regulatorze 3 nie spowodu¬ je przesuniecia umieszczonego nad nia tloka wgóre i nie zamknie zaworu 5.Urzadzenie wedlug fig. 2 w celu wytwo¬ rzenia dodatniej charakterystyki przeplywu zaopatrzone jest oprócz zastosowanych cze¬ sci wedlug fig. 1 w tlok popychajacy 10, o- sadzony na wspólnym drazku z tlokiem 7.Obie strony tloka 10 lacza sie zapomoca przewodów 12 i 13 z róznemi punktami prze¬ wodu glównego 9.Jesli po okresie napelniania sprezonem powietrzem o wysokiem cisnieniu, co spo¬ wodowane zostalo zapomoca zaworu maszy¬ nisty, powstaje w przewodzie glównym przeplyw, spowodowany odplywem fali wy¬ sokiego cisnienia, to wskutek tego po obu stronach tloka 10 wytwarza sie róznica ci¬ snien, która stwarza dla tloka 7 zawortt na¬ pelniajacego 8 sile dodatkowa, otwierajaca ten zawór. Dzieki temu przewód glówny 9 jest zasilany sprezonem powietrzem o wyz¬ szem cisnieniu dopóty, dopóki trwa prze¬ plyw. Z chwila, kiedy róznica cisnien po obu stronach tloka 10 zanika, tlok 10 przestaje oddzialywac na otwarcie zaworu 8, poloze¬ nie zas tloka 7 zalezy wówczas wylacznie od regulatora cisnien 3. Niekiedy moze byc pozadane, aby przeplyw nie dzialal bezpo¬ srednio na tlok dodatkowy 10.Fig. 3 przedstawia odpowiednia do tego warunku postac wykonania urzadzenia we¬ dlug wynalazku. Jedna strona (lewa) tloka 10 jest w tern urzadzeniu poddana dzialaniu cisnienia atmosferycznego za posrednictwem otworu 14. Zawór 16, umieszczony w kadlu¬ bie 15, znajdujacy sie pod dzialaniem prze¬ plywu w przewodzie glównym 9, rozrzadza polaczeniem miedzy tym przewodem a zbiornikiem 17, polaczonym z przestrzenia na prawo od tloka dodatkowego 10. Jesli zawór 16 zamyka sie wskutek zaniku rózni- - 4 -cy cisnien, wywolanych przez przeplyw po obu stronach odpowiedniego tloka rozrzad- czego, to sprezone powietrze w zbiorniku 17, które wywieralo cisnienie na prawa strone dodatkowego tloka 10, odplywa stopniowo przez dysze 18, wskutek czego traci sie do¬ datkowa sila nastawcza, dzialajaca na tlok 7.Jesli polaczenie miedzy zaworem 16 i zbiornikiem 17 prowadzi poprzez dysze 19, która jest wieksza od dyszy oprózniajacej 18, to osiaga sie to, ze napelnienie zbiornika 17, a wiec wywierana na tlok 7 sila dodat¬ kowa, jak równiez czas, w ciagu którego ta sila dziala, zostaje uzalezniona od czasu, w przeciagu którego otwarty jest zawór 16.Fig. 4 przedstawia udoskonalona postac wykonania wynalazku wedlug fig. 3, w któ¬ rej wielkosc dyszy napelniajacej 19, naleza¬ cej do zbiornika 17, jest zalezna od skoku tlo¬ ka zaworu przeplywowego 15 wzglednie 16, przyczem tlok rozrzadczy zaworu 15 obcia¬ zony zostal sprezyna 20. Dysza 19 zostala wykonana w postaci stozkowego siodelka za¬ woru 16, którego grzybek jest uksztaltowa¬ ny jako stozek. Wskutek tego osiaga sie to, ze stopien napelnienia zbiornika 17 jest za¬ lezny od natezenia przeplywu w przewodzie 9. Opróznienie z powietrza zbiornika 17 jest uzaleznione równiez od polozenia grzybka zaworu przeplywowego 16 w ten sposób, ze z zaworem tym zostaje polaczony narzad, rozrzadzajacy otwór wylotowy 18.Wskutek takiego ukladu opróznienie zbiornika 17 nie nastepuje dopóty, dopóki on jest napelniany poprzez zawór 16.W urzadzeniu wedlug wynalazku mozli¬ we jest zastosowanie kazdego innego zalez¬ nego od przeplywu srodka, jak oddzialywa¬ nie zaworu, wplyw .cisnienia przeplywu lub ssacy wplyw przeplywu;, zamiast wykorzy¬ stywania róznicy cisiiienia w przewodzie glównym. PL