Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia rozrzadczego, które pozwala przy zwal¬ nianiu hamulca stosowac bardzo silne i dlu¬ zej trwajace fale powietrzne bez przelado¬ wania zbiornika rozrzadczego urzadzenia hamulcowego. Wskutek tego znacznie skra¬ ca sie czas zwalniania hamulców dlugiego pociagu, a jednoczesnie ulatwia sie obsluge zaworu hamulcowego maszynisty (kurka maszynisty). Osiaga sie to bez zastosowa¬ nia osobnego, umieszczonego przed wlasci¬ wym zaworem rozrzadczym przelaczalnego zaworu rozrzadczego w ten sposób, ze w polozeniu tloka zaworu rozrzadczego przy zupelnie zwolnionym hamulcu przedluza sie napelnianie zbiornika rozrzadczego przez dodanie tak waskiego otworu dlawia¬ cego, ze zapobiega on przeladowaniu po¬ wietrzem tego zbiornika, a w celu odply¬ wu sprezonego powietrza ze zbiornika roz¬ rzadczego w kierunku tloka rozrzadczego, odslania sie samoczynnie otwór o przekro¬ ju wiekszym, skoro cisnienie w przewodzie glównym spada, to jest przy hamowaniu.Pelne cisnienie powietrza w zbiorniku roz¬ rzadczym oddzialywa przeto podczas ru¬ dnu tloka rozrzadczego bez zadnego dla¬ wienia, dzieki czemu tlok ten natychmiast uruchomia sie bez opóznienia przy kazdo- razowem zmniejszeniu cisnienia w przewo- *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ie wynalazca jest Ivar Drolshammtr w Erlenbmch* Zmych,dzie glównym. Znaczniejsze przedluzenie napelniania zbiornika rozrzadczego osiaga * sieWten sposób, *ze 'Sok rozrzadczy w po¬ lozeniu, które zajmuje, gdy hamulec jest zupelnie zwolniony, laczy zbiornik rozrzad¬ czy z pomocniczym zbiornikiem powietrza, wskutek czego zwieksza sie ilosc wprowa¬ dzanego powietrza przy rozpoczeciu hamo¬ wania, poczem tlok rozrzadczy wzglednie polaczony z nim narzad przerywa to pola¬ czenie az do czasu, póki hamulec nie zosta¬ nie znowu zaiipelnie zwolniony.Rysunek przedstawia przyklad wykona¬ nia wynalazku w zastosowaniu do znanego zaworu hamulcowego Drolshammera.Tlok 1 zaworu rozrzadczego jest uwi¬ doczniony w polozeniu, które zajmuje pod¬ czas calkowitego zwolnienia hamulca. W tern polozeniu tloka powietrze, doplywajac przewodem 126, znajduje sie stale nad gór¬ na powierzchnia tloka 1 i moze szybko prze¬ plywac do kanalu 39 otworem dlawiacym 137 po odsunieciu kolnierza uszczelniajace¬ go 58 tloka 1. Poniewaz zawór zwrotny 124 jest zamkniety, powietrze przeplywa z ka¬ nalu 39 powoli przez bardzo waski otwór dlawiacy 125 i zupelnie wolno wplywa do zbiornika rozrzadczego A. Nawet przy sto¬ sowaniu silnych fal powietrznych przez czas dluzszy zbiornik A nie moze sie prze¬ ladowac ponad norme.Przy hamowaniu cisnienie powietrza nad tlokiem 1 spada. Pod dzialaniem wiek¬ szego cisnienia w zbiorniku rozrzadczym A tlok 1 unosi sie nieco. Wskutek tego zwiek¬ sza sie gwaltownie objetosc miedzy strona dolna tloka 1 i zaworem zwrotnym 124. Po¬ wstaje zatem nagle niewielki spadek cisnie¬ nia w przestrzeni pod tlokiem 1, wskutek czego otwiera sie natychmiast zawór zwrot¬ ny 124 i zaczyna dzialac podczas ruchu tloka / pelne cisnienie, panujace w zbiorni¬ ku A. Tlok ten moze zatem dzieki zaworo¬ wi zwrotnemu 124 poruszyc sie natychmiast bez opóznienia przy kazdorazowem zmniej¬ szeniu cisnienia w przewodzie glównym.Zastosowanie otworu dlawiacego 125 bez zaworu zwrotnego 124 byloby bezcelowe, poniewaz wtedy tlok I nie móglby poru¬ szyc sie niezwlocznie pod wplywem zmniej¬ szonego cisnienia w przewodzie. Wskutek opóznienia ruchu tloka 1 zmniejszylaby sie szybkosc rozchodzenia sie fali hamowania i hamulec rozpoczalby swe dzialanie z niedo- puszczalnem opóznieniem. Ponadto przy niewielkiem zmniejszeniu cisnienia w prze¬ wodzie glównym cisnienie pod tlokiem 1 mogloby sie zrównowazyc z cisnieniem w przewodzie glównym i zawór rozrzadczy pozostalby zupelnie bezczynnym.Zawór zwrotny 124 moze byc wykonany w najrozmaitszy sposób. Otwór dlawiacy 125 moze, np. przy zastosowaniu zaworu zwyklego lub plytki zaworowej, byc wyko¬ nany w samym zaworze lub plytce zaworo¬ wej i stanowic wraz z temi czesciami zawór zwrotny albo tez — jako zlobek w po¬ wierzchni gniazda zaworu, W celu znaczniejszego przedluzenia cza¬ su napelniania zbiornika rozrzadczego A, tlok 1 jest polaczony w jakikolwiek sposób w kierunku podluznym z malym tloczkiem 1720. W uwidocznionem na rysunku poloze¬ niu tloka, przy hamulcu zupelnie zwolnio¬ nym powietrze, znajdujace sie stale nad tlo¬ kiem 1, moze -przez otwór dlawiacy 37 ply¬ nac do zbiornika A, jak to opisano po¬ przednio. Jednoczesnie powietrze ze zbior¬ nika A plynie przez otwór 121, odsloniety zapomoca tloczka 120, do polaczonego z nim zbiornika pomocniczego B do czasu, do" póki w nim i w zbiorniku rozrzadczym A nie zapanuje takie samo cisnienie, jak i w przewodzie glównym, np. cisnienie nor¬ malne.Przy rozpoczeciu hamowania zmniejsza sie cisnienie nad górna strona tloka 1, wsku¬ tek czego na tlok ten dziala od dolu wyz¬ sze cisnienie, panujace w zbiorniku rozrzad¬ czym A i w zbiorniku pomocniczym B.Podnoszac sie do gofry, tlok 1 zamyka kol¬ nierzem swym 58 otwór 37, t. j. prze-i^ywa polaczenie miedzy przewodem glów¬ nym i zbiornikiem rozrzadczym. Jedno¬ czesnie tloczek 120 zamyka kolnierzem 122 otwór 121, t j. polaczenie miedzy zbiornikiem pomocniczym B i zbiorni¬ kiem A, wskutek czego podczas stopnio¬ wego hamowania i oprózniania zbiornika B niema zadnego polaczenia miedzy nim a zbiornikiem A. Dopiero przy zwiekszeniu cisnienia w przewodzie glównym do takiej samej w przyblizeniu wielkosci, jak przed (hamowaniem, tlok 1 i tloczek 120 zajma zinowu polozenie uwidocznione na rysunku, w którem przewód glówny zostaje polaczo¬ ny ze zbiornikiem A, a ten ze zbiornikiem pomocniczym B.Przy hamowaniu calkowitem cisnienie w zbiorniku rozrzadczym A spada np. o 0,2 atm, t. j. np. z 5 na 4,8 atm (przy zawar¬ tosci zbiornika A 15 litrów), wskutek zwiek¬ szenia sie przestrzeni pod tlokiem 1 przy przesunieciu sie jego np. o 35 mm. Jedno¬ czesnie cisnienie w zbiorniku B spada z 5 np. do 3,8 atm. Jesli teraz przestawic za¬ wór hamulcowy maszynisty w polozenie napelniania, to sprezone powietrze moze niedlawione plynac z glównego zbiornika parowozu do przewodu glównego. Na po¬ czatku zatem pociagu wzrasta nagle cisnie¬ nie w przewodzie glównym np, do 7 atm.Mozna zawór hamulcowy maszynisty pozo¬ stawic w tern polozeniu az do czasu, póki zbiornik pomocniczy B nie osiagnie okolo 4,8 atm. Trwa to stosunkowo dlugo, ponie¬ waz zbiornik B zawiera np. 28 do 50 litrów, i zuzycie powietrza, wyplywajacego z nie¬ go przy hamowaniu, jest dosyc duze.Przy powolnem zmniejszaniu cisnienia w przewodzie glównym powietrze ze zbior¬ nika rozrzadczego A oraz zbiornika B moze przez otwór 37 naplywac zpowrotem do przewodu glównego, przyczem zawory roz- rzadcze nie zaskakuja, jak to miewa miej¬ sce w innych znanych hamulcach.Otwór 121, prowadzacy do zbiornika pomocniczego, moze byc równiez tak umie¬ szczony, ze zostaje ponownie otwarty przcd osiagnieciem cisnienia, panujacego przed hamowaniem w przewodzie glównym, wsku" tek czego tlok 1 zajmuje polozenie najniz¬ sze przy 4,85 atm zamiast przy 5 atm, i ha¬ mulec zwalnia sie zupelnie np. juz przy 4,85 atm zamiast przy 5 atm.Otwór 121 mozna równiez umiescic w ten sposób, ze przy zmniejszeniu cisnienia w przewodzie glównym zamyka sie on wczesniej, niz otwór 37, prowadzacy do zbiornika rozrzadczego. Pozwala to uczy¬ nic otwór ten mozliwie malym, co jest po¬ zadane dla uzyskania nalezytej czulosci za¬ woru rozrzadczego.W celu osiagniecia znacznej szybkosci rozchodzenia sie fali hamowania w prze¬ wodzie glównym, co jest niezbedne dla uzy¬ skania mozliwie jednoczesnego uruchomie¬ nia zaworów rozrzadczych (pierwszego i o- statniego wagonu), otwór, laczacy przewód glówny ze zbiornikiem rozrzadczym A, po¬ winien byc bardzo waski; w tym celu po¬ miedzy zbiornikiem pomocniczym i kanalem 121, prowadzacym do tloczka 120, mozna zastosowac zawór zwrotny 123. Skoro wów¬ czas w polaczonej z przewodem glównym komorze zaworu rozrzadczego powstanie normalny spadek cisnienia podczas hamo¬ wania, to znajdujace sie w drugiej takiej- ze komorze sprezone powietrze nie moze przez maly ten otwór przedostawac sie w takiej ilosci, aby moglo nastapic wyrówna¬ nie cisnien. W nastepstwie tego zostaje u- ruchomiony zawór rozrzadczy. PL