PL21568B1 - Sposób wytwarzania barwnych lakierów i powlok, tworzacych blony. - Google Patents

Description

W celu wytwarzania zabarwionych la¬ kierów, zwlaszcza lakierów zaponowych, po¬ stepowano dotychczas w praktyce glównie w ten sposób, ze jakiekolwiek gotowe barwni¬ ki, rozpuszczalne w lakierze, mieszano bez¬ posrednio z lakierem. W ten sposób otrzy¬ mywano zabarwienia w rozmaitych odcie¬ niach, które jednakze nie odznaczaly sie zbytnia trwaloscia na swiatlo. Trwalych na swiatlo lakierów zielonych nie znano dotych¬ czas wogóle, a znane lakiery blekitne nie wykazywaly ani czystych odcieni, ani wiek¬ szej trwalosci na swiatlo.Inny sposób wytwarzania zabarwionych lakierów przez tak zwane wywolywanie barwnika w samym lakierze wedlug patentu niemieckiego Nr 285323 nie znalazl zasto¬ sowania praktycznego.Sposób wedlug wynalazku niniejszego polega na tern, ze barwniki trójarylometano- we, zawierajace jedna lub wieksza liczbe grup, ciagnacych na zaprawy, przeprowa¬ dza sie w samym lakierze zapomoca kwasu chromowego lub jego soli w zabarwione kompleksowe sole chromowe tych barwników przez proste zmieszanie i lagodne ogrzewa¬ nie mieszaniny lakierów i suchego barwnika albo leukozwiazku z kwasem chromowym lub jego solami w stanie stalym.Osiagany wynik jest niespodziewany, po¬ niewaz kompleksowe zwiazki chromowe wy¬ mienionych barwników, wyosobnione w sta¬ nie suchym, sa zupelnie nierozpuszczalne we wszystkich lakierach. Jest to tern bardziej godne uwagi, ze wedlug niniejszego wyna¬ lazku powstaja bezposrednio rozpuszczalnebarwniki kompleksowo - chromowe o odcie¬ niu, dorównywajacym chromowanym wybar- wieniom na welnie.Jesli barwnik stosowac w postaci jego leukozwiazku, to nastepuje najpierw utle¬ nienie kwasem chromowym, poczem dopie¬ ro tworzy sie sól kompleksowa.Jako lakiery wyjsciowe stosuje sie Wiek¬ szosc lakierów i pokostów, tworzacych blo¬ ny, jak lakiery acetylo- i nitrocelulozowe, la¬ kiery ze sztucznych zywic, jak zywic recylo- wych, lakiery chloro - kauczukowe, roztwo¬ ry zelatyny, lakiery spirytusowe, pokosty z oleju lnianego oraz pokosty litograficzne.Techniczne znaczenie tego sposobu "pole¬ ga na mozliwosci wytwarzania blyszczacych, -przezroczystych lakierów, zwlaszcza o od¬ cieniach: blekitnym, zielonym i czerwonym, wyi^zffiafAfeych^ie trwaloscia na swiatlo.Lakiery wedlug niniejszego wynalazku daja sie mieszac z innemi, barwionettii np. barwnikami azowemi.Przyklad I. 0,5 g leukozwiazku erio- chromoazurblu - B (Schilltz, Farbstoffta- bellen 1931 Nr 838) rozpuszcza sie-w 100 g lakieru nitrocelulozowego i wywoluje barw¬ nik przez slabe ogrzanie z 0,25 g dwuchro¬ mianu sodowego oraz 0,25 g kwasu szcza* wiowego. Otrzymuje sie lakier blekitno za¬ barwiony. Jego trwalosc na swiatlo jest wy¬ bitna.Lakier nitrocelulozowy moze miec naste¬ pujacy sklad: 100 czesci bawelny kolodjonowej, 100 „ butanolu, 150 „ mleczanu etylowego, 250 ,, octanu butylowego 85%-owe¬ go, 375 ,, alkoholu etylowego, 20 ,, fosforanu trójfenylowego i 5 ,, sipaliny.Przyklad II. tg leukozwiazku, otrzy¬ manego z 1 mola 2-chloro-4-dwumetyloami- nobenzaldehydu i 2 moli kwasu o-krezoty- nowego (wedlug patentu niemieckiego Nr 198729), rozpuszcza sie w 100 g lakieru a- eetylocelulozowego, zadaje 0,5 g dwuchro- mianuNSodowego i 0,5 g kwasu szczawiowego i przez lagodne ogrzewanie wywoluje barw¬ nik. Otrzymuje sie bardzo trwaly na swiatlo lakier fioletowy.Lakier acetylocelulozowy moze miec np.'Sklad nastepujacy: 50 czesci acetylocelulozy, 300 120 500 -30 i 10 U 11 •1 M 11 * mleczanu -stylowego, mrówczanu etylowego, acetonu, fosforanu trójfenylowego fosforanu trójkrezylowego.Przyklad III. 0,5 g leukozwiazku, wy¬ tworzonego z 1 mola o-chlorobenzaldehydu i 2 mólrkwasu o-krezotynowego (wedlug pa- tefttu niemieckiego Nr 198909), rozpuszcza sie w lakierze chlorokauczukowym, zadaje go 0,25 g dwuchromianu sodowego i 0,25 g kwasu szczawiowego i przez lagodne ogrze¬ wanie wywoluje barwnik. Otrzymuje sie blekitny lakier trwaly na swiatlo.Lakier chlorokauczukowy moze miec np. nastepujacy sklad: 600 -czesci roztworu chlorokauczuku (17,2% chlorokauczuku w chlorobenzenie), 300 ,, mleczanu etylowego i 100 ,, benzenu.Przyklad IV. 0,5 g leukozwiazku, wy¬ tworzonego z 1 mola 5-dwunitrofenyloami- no-2,6rdwuchlorobenzaldehydu i 2 moli kwasu o-krezotynowego (wedlug patentu niemieckiego Nr -235155), rozpuszcza sie w 100 g lakieru nitrocelulozowego, zadaje 0,25 g dwuchromianu sodowego i 0,25 g kwasu szczawiowego, a nastepnie przez lagodne o- grzewanie przeprowadza sie w zielono za¬ barwiony lakier o, dobrej trwalosci na swia¬ tlo. - 2 —Przyklad V. 0*5 g leukozwiazku barw¬ nika azowego, wytworzonego z 5-amido-2,6- dwuchlorobenzaldehydu i pyrazolonu oraz 2 moli kwasu o-krezotynowego (wedlug paten¬ tu niemieckiego Nr 226348), rozpuszcza sie w 100 g lakieru acetylocelulozowego, zadaje 0,25 g dwuchromianu sodowego i 0,25 g kwasu szczawiowego, a nastepnie przez la¬ godne ogrzewanie przeprowadza w zielony lakier, trwaly na swiatlo.Przyklad VI. 1 g eriochromoazurolu B (Schultz, Farbstofftabellen 1931, Nr 838) rozpuszcza w 100 g lakieru nitrocelulozowe¬ go, zadaje 0,5 g dwuchromianu sodowego i przez lagodne ogrzewanie przeprowadza w polyskujacy, przezroczysty blekitny lakier o wybitnej trwalosci na swiatlo.Lakier nitrocelulozowy moze miec np. sklad nastepujacy: 155 czesci bawelny kolodjonowej, zwilzo¬ nej butanolem, 400 ,, octanu butylowego, 20 . „ ftalanu dwubutylowego, 25 ,, fosforanu trójkrezylowego i 400 M alkoholu etylowego 96% - owego.Przyklad VII. 0,25 g wolnego kwasu barwnika eriochromoazurolu B wstrzasa sie na zimno w ciagu kwadransa w 100 g lakie¬ ru nitrocelulozowego, zadaje 0,125 g dwu¬ chromianu sodowego i w ciagu kwadransa ogrzewa na lazni wodnej do 40° -z- 60°. Prze¬ zroczysty blekitny lakier wykazuje wybitna trwalosc na swiatlo.Lakier nitrocelulozowy moze miec np. nastepujacy sklad: 155 czesci bawelny kolodjonowej, zwil¬ zonej butanolem, 150 „ recylu Nr 19, 80 ,, balsamu recylowego Nr 33, 200 ,, mleczanu etylowego, 100 ,, octanu butylowego, 100 ,, acetonu i 215 ,, benzenu.Przyklad VIIL 0,5 g estru etylowego eriochromoazurolu B rozpuszcza sie w 100 g lakieru nitrocelulozowego i przez lagodne ogrzewanie z 0,25 g dwuchromianu sodowe¬ go przeprowadza w fioletowy lakier trwaly na swiatlo.Przyklad IX. 0,5 g barwnika, wytwo¬ rzonego z 1 mola o-chlorobenzaldehydu i 2 moli kwasu o-krezotynowego (wedlug pa¬ tentu niemieckiego Nr 198909), rozpuszcza sie w chlorokauczuku, poczem lagodnie o- grzewa sie z 0,25 g dwuchromianu sodowe¬ go. Otrzymuje sie lakier czysto blekitny.Przyklad X. 0,25 g kwasu barwnika eriochromocyjaniny R (Schultz, Farbstoffta¬ bellen 1931, Nr 840) rozpuszcza sie w la¬ kierze ze sztucznej zywicy, zadaje 0,125 g dwuchromianu sodowego i przez lagodne o- grzewanie przeprowadza w czerwonawo - blekitny lakier.Lakier ze sztucznej zywicy moze miec np. sklad nastepujacy: 300 czesci zywicy recylowej 1102, 300 ,, mleczanu etylowego, 300 ,, toluenu i 100 ,, acetonu.Przyklad XI. 0,25 g kwasu barwnika e- riochromogeranolu R (Schultz, Farbstoffta¬ bellen 1931, Nr 849) rozpuszcza sie w 100 g lakieru spirytusowego, zadaje-roztwór 0,125 gramami dwuchromianu sodowego i lagodnie ogrzewa do 40° -r- 60°C, przyczem powsta¬ je czerwono - fioletowy lakier.Lakier spirytusowy moze miec np. sklad nastepujacy: 240 czesci sandaraku, 60 ,, zywicy terpentynowej, , fosforanu trójfenylowego , alkoholu. 30 i 670 Przyklad XII. 1 g barwnika, wytwo¬ rzonego z 1 mola 5-oksy-2,6-dwuchloroben- zaldehydu i 2 moli kwasu o-krezotynowego — 3 —(wedlug patentu niemieckiego Nr 244826), rozpuszcza sie na cieplo w roztworze zela¬ tyny^ zadaje 0,5 g dwuchromianu sodowego i 0,5 g kwasu szczawiowego, a przez dalsze ogrzewanie zamienia na blekitny lakier. Wy¬ lana sucha zelatyna daje blonke, wybitnie trwala na swiatlo.Roztwór zelatyny sklada sie z 100 czesci zelatyny i 900 „ wody.Przyklad XIII. 13,5 g barwnika, o- trzymanego z 1 mola 5-oksy-2,4, 6-trójchlo- robenzaldehydu i 2 moli kwasu o-krezoty- nowego (wedlug patentu niemieckiego Nr 199943)^rozpuszcza sie lub rozrabia w 100 g pokostu litograficznego, zadaje 2,5 g dwu¬ chromianu sodowego i ogrzewa w ciagu V^ godz do 70°C. Blekitny barwnik daje na¬ druki, bardzo trwale na swiatlo.Zastosowany pokost drukarski z oleju lnianego ma sklad nastepujacy: 900 czesci pokostu litograficznego i 100 „ mleczanu etylowego.Przyklad XIV. 0,5 g barwnika azotrój- fenylometanowegó, otrzymanego z 1 mola 5-amino-2,6-dwuchlorobenzaldehydu, feny- lometylopyrazolonu i 2 moli kwasu o-krezo- tynowego (wedlug patentów niemieckich Nr 223879 i 226348), rozpuszcza sie w lakierze nitrocelulozowym, zadaje 0,25 g dwuchro¬ mianu sodowego i lagodnie ogrzewa. Otrzy¬ muje sie zielono zabarwiony lakier.Przyklad XV. 0,5 g barwnika, otrzyma¬ nego z 1 mola 5-dwunitrofenyloamino-2,6- dwuchlorobenzaldehydu i 2 moli kwasu o- krezotynowego (wedlug patentu niemieckie¬ go Nr 235155), rozpuszcza sie w 100 g ni- trolakieru, zadaje 0,25 g dwuchromianu so¬ dowego i lagodnie ogrzewa. Otrzymuje sie zielono zabarwiony lakier o dobrej trwalosci na swiatlo.Przyklad XVI. 0,5 g blekitu naftochro- mowego BN (Schultz, Farbstofftabellen 1931, Nr 852) rozpuszcza sie w 100 g lakieru nitrocelulozowego, zadaje 0,25 g dwuchro¬ mianu sodowego i lagodnie ogrzewa. Po¬ wstaje blekitny lakier, trwaly na swiatlo.Przyklad XVII. 0,5 g zieleni naftochro- mowej G (Schultz, Farbstofftabellen 1931, Nr 851) rozpuszcza sie w 100 g lakieru ace- tylocelulozowego, zadaje 0,25 g dwuchro¬ mianu sodowego i lagodnie ogrzewa. Tworzy sie blekitno zabarwiony lakier o bardzo du¬ zej trwalosci na swiatlo.Przyklad XVIII. 0,5 g barwnika, wy¬ tworzonego wedlug przykladu I patentu nie¬ mieckiego Nr 123077, rozpuszcza sie w 100 g nitrolakieru, zadaje 0,25 g dwuchromianu sodowego i przez lagodne ogrzewanie prze¬ prowadza w blekitno zabarwiony lakier. Je¬ go trwalosc na swiatlo jest bardzo dobra. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania zabarwionych lakierów i powlok, tworzacych blony, zna¬ mienny tem, ze leukozwiazki barwników szeregu trójarylometanowego, zawieraja- cych jedna lub wieksza liczbe grup, ciagna¬ cych na zaprawy, rozpuszcza sie w lakierze, przeznaczonym do zabarwienia, i zapomoca kwasu chromowego albo jego soli utlenia na zabarwione kompleksowe zwiazki chro- rjiowe.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tem, ze obróbce kwasem chromowym lub jego solami poddaje sie gotowe barwniki szeregu trójarylometanowego z jedna lub kilkoma grupami, ciagnacemi na zaprawy, rozpuszczone w lakierze, przeznaczonym do zabarwienia. J. R. Geigy A. - G. Zastepca: Inz. dypl. M. Zoch, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL