Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania produktów uwodornienia hor¬ monu pecherzykowego i polega na tern, ze hormon pecherzykowy poddaje sie dziala¬ niu srodków, umozliwiajacych zredukowanie obecnej w hormonie pecherzykowym grupy ketonowej do grupy CH . OH, Hormon pe¬ cherzykowy przylacza przytem dwa atomy wodoru, przyczem pierscien benzenowy, o- becny wedlug Butenandt'a w hormonie pe¬ cherzykowym, nie ulega uwodornieniu.Wykryto, ze zwiazki tego rodzaju mozna wytworzyc, poddajac np,, jako materjaly wyjsciowe, hormony pecherzykowe dziala¬ niu katalitycznie czynnego wodoru, przy¬ czem nalezy jednak unikac obecnosci znacz¬ nego nadmiaru wodoru. Okazalo sie ponadto równiez, ze korzystnie jest stosowac badz bardzo rozcienczone roztwory alkoholowe hormonu pecherzykowego, badz katalizatory redukujace o umiarkowanej aktywnosci, t. j. takie, które nie atakuja pierscienia ben¬ zenowego.Zamiast katalitycznie czynnego wodoru mozna stosowac równiez wodór, aktywowa¬ ny zapomoca innych srodków lub w inny sposób, np. wodór atomowy lub wodór in statu nascendi, jak np. wodór, wytwarza¬ ny przez wprowadzenie metalu alkalicznego do alkoholowego roztworu hormonu peche¬ rzykowego lub tez przez doprowadzenie do reakcji tego rodzaju roztworów z amalga- mowanemi foljami glinowemi w obecnosci wodoru. Mozna równiez kwasne roztworyhoniibnów pecherzykowych redukowac za- pomoca-^odppwiednich metali lub stosowac jaklkofw^clf b^dz inny sposób, zapomoca któ¬ rego grupa ketonowa hormonu, pecherzyko¬ wego zostalaby zredukowaniu Produkty uwodorniana hormonów pe¬ cherzykowych, które zawieraja w swej cza¬ steczce drugorzedowa grupe alkoholowa, mozna równiez otrzymac, dzialajac na hor¬ mony pecherzykowe, w obecnosci kataliza¬ torów uwodorniajacych, ziazkgmi, zawiera- jacemi wodór i mogacemi go oddawaerprzy- czem zwiazki te ulegaja jednoczesnie od- wodornieniu. Zwiazkami tego rodzaju sa np.: uwodorniony benzen i naftalen i ich pochod¬ ne, jak np, cykloheksanol, tetralina i zwiazki podobne lub tez wyzej uwodornione hormo¬ ny pecherzykowe, zawierajace uwodorniony pierscien benzenowy lub izoborneol, pipery- dyne i inne podobne zwiazki.Grupe ketonowa mozna równiez przepro¬ wadzic w drugorzedowa grupe alkoholowa, dzialajac &a hormony pecherzykowe alko¬ holanami, wskutek czego grupa CO zostaje zredukowana do grupy OH.OH, podczas gdy alkoholan ulega jednoczesnie utlenieniu.Inny sposób wytwarzania tych produk¬ tów uwodornienia polega na tern, ze naj¬ pierw redukuje sie opisany przez Bute- nandt a oksym hormonu pecherzykowego do odpowiedniej aminy, która nastepnie podda¬ je sie w temperaturze podwyzszonej dziala¬ niu azotynów. Równiez i przy tej reakcji o- trzymuje sie alkohol drugorzedowy.Wyrazenie „hormon pecherzykowy", sto¬ sowane dalej w opisie i w zastrzezeniach pa¬ tentowych, obejmuje wszystkie zwiazki, któ¬ re wywoluja takie samo dzialanie fizjolo¬ giczne, jak i hormon pecherzykowy o wzo¬ rze CX8H2202. Inne hormony pecherzykowe, jak substancje, towarzyszace w surowym o- leju hormonowym hormonowi pecherzyko¬ wemu o wzorze C18H22Q21 które od niego róznia sie mjiiejsza zawartoscia wodoru, mozna równiez stosowac jako materjal wyj¬ sciowy. Tego rodzaju zwiazkami sa np. pro¬ dukty o wzorach: C18H2002 i C18H1802 (opi¬ sane przez Girard'a i jego wspólpracowni¬ ków WiComptes Rendus, 1931, str. 912 i 1022). Róznia sie one od hormonu pecherzy¬ kowego obecnoscia w swej czasteczce jedne¬ go lub dwóch wiazan podwójnych. Jesli pro¬ dukty te poddaje sie dzialaniu wodoru w sposób wyzej opisany, to otrzymuje sie po¬ czatkowo zwiazki nasycone, podczas gdy pierscien benzenowy pozostaje niezaatako- wany, ppczem grupa ketonowa zostaje zre¬ dukowana do drugorzedowej grupy alkoho¬ lowej, przyczem otrzymuje sie takie same produkty uwedpfnieiiia, jak i przy uwodor¬ nianiu hormonu pecherzykowego o wzorze C18H2202. Surowe oleje hormonowe, otrzy¬ mywane z lozysk lub z rozmaitego rodzaju moczu, jak np. z moczu zwierzat ciezarnych, zwlaszcza klaczy, lub preparaty hormonowe, otrzymywane z materjalu roslinnego lub za¬ pomoca syntezy, moga byc równiez poddane opisanemu powyzej uwodornieniu.Wyrazenie „uwodornione produkty hor¬ monu pecherzykowego", stosowane dalej w opisie i w zastrzezeniach patentowych, obej¬ muje wszystkie zwiazki, które otrzymuje sie przez uwodornienie hormonu pecherzykowe¬ go i w których pierscien benzenowy tegoz po¬ zostaje niezaatakowany, podczas gdy grupa ketonowa zostaje przeprowadzona w drugo¬ rzedowa grupe alkoholowa. Zwiazki te róz¬ nia sie od materjalu wyjsciowego tern, ze pomimo nieobecnosci grupy ketonowej wyka¬ zuja silniejsze fizjologiczne dzialanie, niz materjal wyjsciowy.W ten sposób staje sie mozliwem np. przeprowadzenie bardzo kosiztownego mate¬ rjalu wyjsciowego, jak surowych olejów hor¬ monowych i podobnych produktów, w spo¬ sób tani i prosty w produkty lecznicze o bar¬ dzo silnem dzialaniu fizjologicznem. Pod¬ czas gdy np. normalny hormon pecherzyko¬ wy wykazuje wartosc, równa okolo 4,5 — 5 miljonom jednostek mysich na gram, w pró¬ bie Allen-Doisy'ego, to dwuhydrohormon pe¬ cherzykowy, otrzymany wedlug wynalazku — 2 —niniejszego, jest okolo szesciu razy czyn¬ niejszy, t. j. posiada wartosc równa okolo 30 mil jonom jednostek mysich na gram (ba¬ dany w wtodnej zawiesinie w tych samych warunkach, jak i hormon pecherzykowy).Poza tern zalete wynalazku niniejszego stanowi to, ze nieprzyjemny zapach mate- rjalów wyjsciowych, dzieki uwodornieniu znika prawie calkowicie.Przyklad L Ig hormonu pecherzyko¬ wego o wzorze C18ff2202 rozpuszcza sie w 300 cm3 alkoholu i zadaje 0,5 g katalizatora niklowego, otrzymanego z weglanu niklowe¬ go w sposób zwykly przez ostrozne reduko¬ wanie wodorem, i redukuje wodorem w cia¬ gu 2 godzin pod cisnieniem dkolo 20 atm w temperaturze 120°C. Ochlodzony roztwór odsacza sie od katalizatora i produkt reduk¬ cji wydziela przez wymywanie woda. Z su¬ rowego osadu otrzymuje sie go w sta¬ nie czystym prziez wielokrotne przekry- stalizowanie z alkoholu. Tworzy on piekne krysztalki o polysku masy perlowej, topnie¬ jace w 168 — 170°C. Analiza tego zwiazku wykazuje wzór C18fl;2402. W stezonym kwa¬ sie siarkowym zwiazek ten rozpuszcza sie po¬ dobnie, jak i materjal wyjsciowy, dajac roz¬ twór o barwie zóltej, która, zwlaszcza w promieniach analitycznej lampy kwarcowej, fluoryzuje jasno-niebiesko.Jednoczesnie z tym produktem tworzy sie ponadto inny produkt o punkcie topnie¬ nia! 198 —* 202°C, izomeryczny z pierwszym.Przyklad II. Ig krystalicznego surowe¬ go hormonu pecherzykowego rozpuszcza sie w 300 g cykloheksanolu i po dodaniu 1 g zre¬ dukowanego uprzednio katalizatora niklowe¬ go redukuje wodorem pod cisnieniem 40 atm w temperaturze 140°C. Po skonczonem po¬ chlanianiu wodoru roztwór reakcyjny, u- wolniony od katalizatora, odparowuje sie w prózni i pozostalosc w roztworze eterowym wstrzasa dokladnie z wodnym lugiem pota¬ sowym. Po zakwaszeniu wyciagu alkalicz¬ nego wydziela sie bialy krystaliczny osad, który topnieje w temperaturze mniej wie¬ cej 190 — 196°C i w próbie Allen- Doisy'ego na myszach kastrowanych wyka¬ zuje skutecznosc, równa 25 000 000 jedno¬ stek mysich na gram.Przyklad III. Ogrzewa sie roztwór Ig hormonu pecherzykowego o punkcie topnie¬ nia 240°C (jest to surowe cialo krystalicz¬ ne, otrzymywane bezposrednio z surowego brunatnego oleju hormonowego) w mniej wiecej 100-krotnej ilosci alkoholu amylowe- go do slabego wrzenia i wprowadza nastep¬ nie 1 g drobno pokrajanego sodu metaliczne¬ go. Roztwór, zabarwiony poczatkowo na ko¬ ldr zóltawy, odbarwia sie podczas tej reakcji.Pod koniec reakcji ciecz reakcyjna, po o- chlodzeniu, krzepnie na olej z wydzielone- mi krysztalkami. Nastepnie do masy tej do¬ daje sie wody, zakwasza i odpedza alkohol amylowy z para wodna. Pozostalosc stanowi zywice, która rozpuszcza sie w eterze. Roz¬ twór eterowy wstrzasa sie z lugiem sodo¬ wym i otrzymuje po odparowaniu eteru bru¬ natna mase zywicowala. Z roztworu alka¬ licznego osadza sie zapomoca kwasu zywi¬ cowaly produkt, który stopniowo sie zestala.Przez sublimacje w prózni i przekrystalizo- wanie udaje sie z produktu tego wydzielic substancje o punkcie topnienia 167 — 170°C, która z kwasem siarkowym daje roztwór, zabarwiony na kolor zólto-zielony. Badany analityczna lampa kwarcowa roztwór ten wykazuje charakterystyczna niebieska fluo- rescencje dwuhydrohormonu pecherzyko - wego.Przyklad IV. 1 g hormonu pecherzy¬ kowego rozpuszcza sie 200 cm3 roztworu estru octowego, nasyconego woda, i wstrza¬ sa z amalgamowana folja glinowa. Po u- konczonej reakcji odparowuje sie roztwór estru octowego i pozostalosc oczyszcza, jak w przykladzie I. Otrzymuje sie taki sam hormon pecherzykowy, jak wedlug przy¬ kladu III.Przyklad V. 1 g hormonu pecherzyko¬ wego rozpuszcza sie w 100 cm3 lodowatego kwasu octowego i zadaje bardzo mala ilo- — 3 —sda -tohlcft&u 'palladowego, poczem wprowa¬ dza w ciagu 2 godzin, malemi porcjami, pyl cyrikowy, w ilosci prawie 20-krtftnie wiek¬ szej od obrachowanej, i gotuje az do roz¬ puszczenia sie wiekszej czesci pylu cynko¬ wego. Wówcfcas mieszanine reakcyjna prze¬ sacza sie, otrzymany przesacz zadaje wo¬ da, a powstaly zywicowaly produkt reak¬ cji rozpuszcza w alkoholu. Po dodaniu do Toztwofffc 'alkoholowego równej ilosci roz¬ tworu chlorowodorku semikarba&ydu w al¬ koholu i odpowiedniej ilosci octanu potaso¬ wego, pozostawia sie go do odstania sie w c?agu 48 godzin, poczem odsacza sie wy¬ dzielony "trudnorozpuszczalny semikarbazon hormonu pecherzykowego. Z lugu macie¬ rzystego zapomoca wody wytraca sie oczy¬ szczony produkt reakcji i oczyszcza go da¬ lej przez krystalizacje.Przyklad VI. Wedlug danych Girard'a i jego wspólpracowników (Comptes Rendus 1931, 912, 1022), ekwiline, o wzorze C18H20O2, dajaca sie otrzymac przez prze- krystalizowanie wiekszej ilosci surowego hormonu pecherzykowego, rozpuszcza sie w 100-krotnej ilosci alkoholu i dodaje taka sa¬ ma ilosc katalizatora niklowego, poczem poddaje dzialaniu wodoru w autoklawie w temperaturze 100°C. Po skonczonej reakcji odsacza sie katalizator i przesacz rozciencza woda. Wytwarza sie osad, z którego po przekrystalizowaniu otrzymuje sie w prze¬ wazajacej ilosci dwuhydrohormon peche¬ rzykowy o wzorze C18i72402 i o punkcie topnienia 167 — 170°C. Zwiazek ten pod wzgledem swych wlasciwosci jest identycz¬ ny z preparatem, otrzymanym w przykla¬ dzieIII. ; Przyklad VII. Preparat surowy, otrzy¬ many z moczu zrefonych klaczy przez odpa¬ rowanie moczu i wylugowanie go alkoholem lub acetonem, o wartosci mniej wiecej 60 — 80,000 jednostek mysich na gram, rozpu¬ szcza sie w alkoholu i zadaje mniej wiecej 10% wagowemi katalizatora niklowego (wy¬ tworzonego z mieszaniny siarczanów: niklo¬ wego i miedziowego przez wytracenie soda i redukcje w temperaturze 300 — 350°C).Nastepnie do mieszaniny tej w autoklawie, w temperaturze 100 — 120°C, doprowadza sie wodór dopóty, az szybkosc pochlania¬ nia wodoru zmniejszy sie widocznie. Wów¬ czas po ochlodzeniu sie masy reakcyjnej odsacza sie katalizator i z otrzymanego przesaczu odparowuje alkohol. Otrzymuje sie na wage prawie tylez oleju brunatnego, ile bylo materjalu wyjsciowego; skutecz¬ nosc oleju tego jest 5-krotnie wieksza od skutecznosci oleju wyjsciowego.Przyklad VIII. Surowy preparat hor¬ monowy, otrzymany z lozyska przez wylu¬ gowanie rozpuszczalnikiem organicznym, np. alkoholem lub eterem, o wartosci 30,000 jednostek mysich na gram, rozpuszcza sie w alkoholu amylowym i zapomoca sodu metalicznego redukuje w temperaturze wrzenia. Po wprowadzeniu sodu w ilosci, równej polowie wagi materjalu wyjscio¬ wego, reakcja dobiega konca, poczem wpro¬ wadza sie pare wodna i odpedza w ten spo¬ sób alkohol amylowy. Nastepnie pozosta¬ losc zakwasza sie i wyciaga eterem, w celu uwolnienia preparatu hormonowego od wo¬ dy i sali. Wyciag eterowy odparowuje sie, poczem otrzymuje sie brunatny olej o za¬ pachu znacznie lepszym od zapachu mate¬ rjalu wyjsciowego i o 3-krotnie silniejszem dzialaniu fizjólogicznem od produktu wyj¬ sciowego, przyczem ilosc otrzymanego pro¬ duktu praktycznie nie ulegla zmianie.W taki sam sposób mozna np. przerobic preparat tokokininowy, otrzymywany z po¬ zostalosci makuchów ziarn palmowych, w drodze zwyklej, przez wylugowanie. Rów¬ niez i w tym przypadku otrzymuje sie 3 — 4-krotne zwiekszenie sie aktywnosci prepa¬ ratu przy tej samej praktycznie ilosci wa¬ gowej materjalu wyjsciowego., Przyklad IX. 0,5 g oksymu hormonu pecherzykowego, opisanego przez Bute- nandfa, rozpuszcza sie w alkoholu i ogrze¬ wa do wrzenia. Nastepnie do wrzace- — 4 —go, roztworu wprowadza sie stopniowo 1 g drobno pokrajanego* sodu metalicz¬ nego i po calkowifem rozpuszczeniu sie sodu rozciencza woda, a przez odpa¬ rowanie w prózni usuwa % roztworu al* kohol. Nie wydzielajac wytworzonej aminy, mieszanine reakcyjna zakwasza sie rozcien¬ czonym kwasem solnym, zadaje wodnym roztworem 0,25 g azotynu potasowego i go¬ tuje, Prodtikt reakcji w postaci kwasnego roztworu wstrzasa sie z eterem i otrzymuje, po odparowaniu eteru, jako pozostalosc, brunatno zabarwiona mase oleista. Po prze- krystalizowaniu otrzymuje sie opisany juz dwuhydrohormon o wzorze C18ff2402, o punkcie topnienia w 168 — 170°C i o ty¬ powej fluorescencji roztworu kwasu siarko¬ wego przy naswietlaniu swiatlem ultrafio¬ letowemu Przyklad X. Równoczasteczkowe ilosci cykloheksanolu i hormonu pecherzykowego ogrzewa sie do temperatury 200°C, miesza¬ jac energicznie, w autoklawie w obecnosci mniej wiecej 5% wagowych kataliza¬ tora uwodorniajacego. Poczatek reakcji zaznacza sie naglym wzrostem cisnie¬ nia. Po pewnym czasie nastepuje spa¬ dek cisnienia. Po kilku godzinach re¬ akcje przerywa sie, produkty reakcji oddziela od katalizatora, a utworzony cykloheksanon oraz cykloheksanol, który nie uczestniczyl w reakcji, usuwa sie zapo- moca destylacji w prózni. Pozostalosc roz¬ puszcza sie w alkoholu, a hormon pecherzy¬ kowy, który nie wzial udzialu w reakcji, o- sadza sie jako semikarbazon i z pozostalego roztworu alkoholowego uzyskuje produkt u- wodorniania przez odparowanie alkoholu.Zamiast cykloheksanolu mozna stoso¬ wac inne zwiazki, np. cztero-hydronaftalen lub nawet wyzej uwodornione hormony pe¬ cherzykowe, zawierajace np. uwodorniony pierscien benzenowy.Poniewaz przeksztalcanie sie hormonów pecherzykoiwych w ich produkty uwodor¬ niania przebiega nie zawsze ilosciowo, a re¬ akcje przeprowadza sie czesto w ten spo¬ sób, iz czesc hormonu pozostaje niezaatako- wana, aby przeto zapobiec zbytniemu uwo¬ dornieniu produktów i otrzymaniu zwiaz¬ ków, w których równiez i pierscien benzeno¬ wy A zostalby uwodorniony, nalezy zazwy- czaj oczyszczac surowe produkty reakcji.Bardzo prosty sposób, który z korzyscia mozna stosowac w tym przypadku, polega na tern, ze surowe produkty uwodornienia zadaje sie zwiazkaini ketonowemi, t. j. zwiaz¬ kami, które daja w niezmienionym hormonie nierozpuszczalne lub usuwalne w inny spo¬ sób produkty reakcji. Tego rodzaju sposób stanowi np. sposób, opisany w przykladzie V, polegajacy na wytwarzaniu semikarbazo- nu nieuwodornionego hormonu pecherzyko¬ wego, który wykrystalizowuje sie z roztwo¬ ru reakcyjnego, podczas gdy produkty u- wodorniania pozostaja w roztworze, z które¬ go mozna je wydzielic. Mozna równiez, o- czywiscie, stosowac inne odczynniki keto¬ nowe.Wynalazek niniejszy nie ogranicza sie do przykladów podanych. Mozna wprowadzac do sposobu niniejszego dowolne zmiany w granicach jednak wynalazku niniejszego. PL PL