PL210942B1 - Nowe propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania - Google Patents

Nowe propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania

Info

Publication number
PL210942B1
PL210942B1 PL390264A PL39026410A PL210942B1 PL 210942 B1 PL210942 B1 PL 210942B1 PL 390264 A PL390264 A PL 390264A PL 39026410 A PL39026410 A PL 39026410A PL 210942 B1 PL210942 B1 PL 210942B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
dimethylcyclohex
propionates
mixture
alcohols
diethyl ether
Prior art date
Application number
PL390264A
Other languages
English (en)
Other versions
PL390264A1 (pl
Inventor
Katarzyna Wińska
Czesław Wawrzeńczyk
Józef Kula
Original Assignee
Univ Przyrodniczy We Wrocławiu
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Univ Przyrodniczy We Wrocławiu filed Critical Univ Przyrodniczy We Wrocławiu
Priority to PL390264A priority Critical patent/PL210942B1/pl
Publication of PL390264A1 publication Critical patent/PL390264A1/pl
Publication of PL210942B1 publication Critical patent/PL210942B1/pl

Links

Landscapes

  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)
  • Preparation Of Compounds By Using Micro-Organisms (AREA)

Description

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 210942 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 390264 (51) Int.Cl.
C07C 69/22 (2006.01) C07C 67/00 (2006.01) (22) Data zgłoszenia: 25.01.2010 (54) Nowe propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania (73) Uprawniony z patentu:
UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU, Wrocław, PL (43) Zgłoszenie ogłoszono:
19.07.2010 BUP 15/10 (45) O udzieleniu patentu ogłoszono:
(72) Twórca(y) wynalazku:
KATARZYNA WIŃSKA, Wrocław, PL CZESŁAW WAWRZEŃCZYK, Wrocław, PL JÓZEF KULA, Łodź, PL
30.03.2012 WUP 03/12 (74) Pełnomocnik:
rzecz. pat. Stanisław Mączka
PL 210 942 B1
Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku są nowe propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu, o wzorach 1, 2 i 3, przedstawione na rysunku, oraz sposób ich otrzymywania.
Racemiczny propionian (wzór 1), charakteryzuje się zapachem świeżym średnio intensywnym, kwiatowo-owocowym, z nutą drzewną, R-(-)propionian (wzór 2), posiada zapach średnio intensywny, typowo estrowy, owocowy, winogronowy, natomiast S-(+)propionian (wzór 3), ma intensywny zapach owocowo-zielony.
Związki te mogą znaleźć zastosowanie jako składniki kompozycji zapachowych w przemyśle perfumeryjnym lub spożywczym.
W dostę pnej literaturze nie znaleziono publikacji o otrzymywaniu racemicznego oraz optycznie czynnych propionianów 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu.
Istotą wynalazku są nowe propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu, o wzorach 1, 2 i 3.
Istotą wynalazku jest również sposób ich otrzymywania. Polega on na tym, że znany racemiczny 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ol poddaje się enzymatycznej estryfikacji z octanem winylu w obecności lipazy z Candida cylindracea, jako biokatalizatora. Uzyskuje się w ten sposób mieszaninę izomerycznych alkoholi i estrów. Następnie nieprzereagowane alkohole poddaje się ponownej estryfikacji w tych samych warunkach, otrzymuje się S-(+)-6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ol i mieszaninę estrów. Czysty (R)-(-)-6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ol, otrzymuje się po chemicznej hydrolizie octanów, uzyskanych w pierwszej estryfikacji, za pomocą 1-molowego wodnego roztworu NaOH, z dodatkiem metanolu. Następnie racemiczny i enancjomerycznie wzbogacone alkohole poddaje się reakcji z chlorkiem kwasu propionowego, w obecności pirydyny i suchego eteru dietylowego. Otrzymuje się racemiczny i enancjomerycznie wzbogacone propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu, o wspomnianych interesujących właściwościach zapachowych.
W wyniku trzyetapowego procesu rozdziału racemicznego alkoholu, otrzymuje się enancjomerycznie wzbogacone alkohole (ee 98%), z których uzyskuje się optycznie czynne propioniany, o takiej samej czystości optycznej.
Sposoby otrzymywania, według wynalazku, objaśnione są dokładniej: racematu w przykładzie 1, a R-( -) i S-(+), odpowiednio w przykładach 2 i 3.
P r z y k ł a d 1.
Rozpuszczony w bezwodnym eterze dietylowym (5 cm3), chlorek kwasu propionowego (0,10 g, 1,1 mmol), wkrapla się do ochłodzonej mieszaniny: znanego racemicznego 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-olu (0,13 g, 1,0 mmol) i bezwodnej pirydyny (0,17 g, 2,2 mmol) rozpuszczonej w bezwodnym eterze dietylowym (5 cm3). Całość miesza się przez 5 godzin a następnie, mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się eterem dietylowym (50 cm3). Roztwór eterowy wytrząsa się z roztworem HCl. Po oddzieleniu warstwy organicznej, fazę wodną ekstrahuje się dodatkowo eterem dietylowym (3 x 15 cm3). Połączone ekstrakty eterowe przemywa się rozcieńczonym (10%) roztworem H2SO4, nasyconym roztworem NaHCO3, solanką a następnie suszy bezwodnym MgSO4. Surowy produkt oczyszcza się za pomocą chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, heksan:aceton, 9:1), otrzymuje się 0,16 g (wydajność 88%) racematu propionianu (wzór 1), o zapachu świeżym średnio intensywnym, kwiatowo-owocowym, z nutą drzewną.
Dane fizyczne i spektroskopowe otrzymanego produktu są następujące:
n20D =1.4529; 1H NMR (600 MHz, CDCI3) δ: 0.92 (s, 6H, (CH3)2C<), 1.15 (t, J = =7.6 Hz, 3H,
-C(O)CH2CH3), 1.42 (dt, J = 13.3 i 6.2, 1H, jeden z CH2-5), 1.56 (dt, J = 13.3 i 6.4, 1H, jeden z CH2-5), 1.99-2.12 (m, 2H, CH2-4), 2.34 (q, J = 7.6 Hz, 2H, -C(O)CH2CH3), 5.00 (m, 1H, H-1), 5.64 (ddt, J = 10.0, 3.5 i 2.2 Hz, 1H, H-3), 5.75 (dtd, J= 10.0, 3.5 i 1.3 Hz, 1H, H-2);
IR (film, cm-1):2953 (s), 1732 (s), 1438 (w), 1374 (m), 1242 (s), 1020 (m).
P r z y k ł a d 2.
Mieszaninę racemicznego 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-olu (1,55 g, 12,4 mmola), octanu winylu (10,0 cm3), 108,4 mmola) i 1,9 g lipazy z Candida cylindracea miesza się na mieszadle magnetycznym w temperaturze pokojowej. Po 1 dniu mieszaninę reakcyjną przesącza się przez celit i odparowuje rozpuszczalnik. Pozostałość rozdziela się stosując chromatografię kolumnową (żel krzemionkowy, heksan:aceton, 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 0,93 g mieszaniny alkoholi o składzie: 75% izomeru
PL 210 942 B1
S-(+) i 25% izomeru R-(-) oraz 0,97 g mieszaniny octanów o składzie: 99% izomeru R-(-) i 1% izomeru S-(+).
Otrzymane octany (0,97 g, 5,76 mmola) dodaje się do 18 cm3 1 molowego wodnego roztworu NaOH z dodatkiem 1,0 cm3 MeOH i całość miesza w temperaturze pokojowej przez 24 h. Następnie, mieszaninę reakcyjną, ekstrahuje się chlorkiem metylenu i suszy bezwodnym MgSO4. Otrzymuje się 0,68 g alkoholu o nadmiarze enancjomerycznym 98%. R-(-)-6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ol posiada skręcalność właściwą:
[α]290 = -126,9 (c = 0,81 CHCI3).
Konfigurację absolutną przypisano na podstawie czasów retencji enancjomerów 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-olu: GC (95°C): tR (R) 16,56 min, tR (S) 17,53 min. (lit. A. Gayet, S. Bertilsson, P. G. Andersson, Org. Lett., 2002, 22, 3777-3779: GC (100°C): tR (R) 11,64 min, tR(S) 12,17 min).
Rozpuszczony w bezwodnym eterze dietylowym (5 cm3) chlorek kwasu propionowego (0,070 g, 0,9 mmol), wkrapla się do ochłodzonej mieszaniny R-(-)-6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-olu (0,10 g, 0,8 mmol) i bezwodnej pirydyny (0,14 g, 1,8 mmol), w bezwodnym eterze dietylowym (5 cm3). Całość miesza się przez 5 godzin, a następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się eterem dietylowym (50 cm3). Roztwór eterowy wytrząsa się z roztworem HCl. Po oddzieleniu warstwy organicznej, fazę wodną ekstrahuje się dodatkowo eterem dietylowym (3 x 15 cm3). Połączone ekstrakty eterowe przemywa się rozcieńczonym (10%) roztworem H2SO4, nasyconym roztworem NaHCO3, solanką a następnie suszy się bezwodnym MgSO4. Surowy produkt oczyszcza się za pomocą chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, heksan:aceton, 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 0,15 g propionianu (wydajność 90%), R-(-)-6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu (wzór 2), o skręcalności właściwej [α]230 = -148.6 (c = 0.81, CHCI3).
Związek ten posiada zapachu średnio intensywny, typowo estrowy, owocowo, winogronowy.
P r z y k ł a d 3.
Postępuje się tak, jak w przykładzie 2, z tym, że uzyskane w pierwszej estryfikacji alkohole (0,93 g, 7,37 mmola), poddaje się ponownej estryfikacji z octanem winylu (5,0 cm3, 54,2 mmola), w obecności 0,90 g lipazy Candida cylindracea. Po 3 godzinach mieszaninę reakcyjną przesącza się przez celit, odparowuje rozpuszczalnik, a następnie rozdziela za pomocą chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, heksan:aceton, 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 0,61 g enancjomeru S-(+)6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-olu, o nadmiarze enancjomerycznym 98%, i skręcalności właściwej: [α]29ο = +126,8 (c = 0,87 CHCI3) oraz mieszaninę izomerycznych estrów (0,22 g) o składzie: 92% izomeru R-(-) i 8% izomeru S-(+).
Konfigurację absolutną przypisano tak jak w przykładzie 2. Następnie do mieszaniny otrzymanego, enancjomerycznie wzbogaconego alkoholu (0,10 g, 0,8 mmol) i bezwodnej pirydyny (0,14 g, 1,8 mmol) w eterze dietylowym (10 cm3), wkrapla się chlorek kwasu propionowego (0,070 g, 0,9 mmol), rozpuszczony w bezwodnym eterze dietylowym (5 cm3). Mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się eterem dietylowym (100 cm3) po 6 godzinach mieszania. Warstwę organiczną wytrząsa się z roztworem HCl. Po oddzieleniu warstwy eterowej, fazę wodną ekstrahuje się dodatkowo eterem dietylowym (3 x 25 cm3). Połączone ekstrakty eterowe przemywa się rozcieńczonym (10%) roztworem H2SO4, nasyconym roztworem NaHCO3, solanką a następnie suszy się bezwodnym MgSO4 i oczyszcza za pomocą chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, eluent heksan - aceton, 9:1). Uzyskuje się 0,14 g (wydajność 84%) propionianu S-(+)-6,6~dimetylocykloheks-2-en-1-ylu (wzór 3), o zapachu owocowo-zielonym, intensywniejszym od racematu i R enancjomeru.
Skręcalność właściwa otrzymanego estru: [α]230 = + 149.0 (c = 0.77, CHCI3).

Claims (2)

  1. Zastrzeżenia patentowe:
    1. Nowe propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu o wzorach 1, 2 i 3, przedstawionych na rysunku.
  2. 2. Sposób otrzymywania nowych propionianów zapachowych 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu, znamienny tym, że 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ol, poddaje się enzymatycznej estryfikacji z octanem winylu, w obecności lipazy z Candida cylindracea jako biokatalizatora, w wyniku reakcji uzyskuje się mieszaninę izomerycznych alkoholi i estrów, po czym nieprzereagowane alkohole poddaje się
    PL 210 942 B1 ponownej estryfikacji, w tych samych warunkach, otrzymując S-(+)-6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ol i mieszaninę estrów, a czysty (R)-(-)-6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ol otrzymuje się po chemicznej hydrolizie octanów, uzyskanych w pierwszej estryfikacji za pomocą 1 molowego wodnego roztworu NaOH z dodatkiem metanolu, po czym uzyskane racemiczny i enancjomerycznie wzbogacone alkohole poddaje się reakcji z chlorkiem kwasu propionowego, w obecności pirydyny i suchego eteru dietylowego, otrzymując racemiczny i enancjomerycznie wzbogacone propioniany.
PL390264A 2010-01-25 2010-01-25 Nowe propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania PL210942B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL390264A PL210942B1 (pl) 2010-01-25 2010-01-25 Nowe propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL390264A PL210942B1 (pl) 2010-01-25 2010-01-25 Nowe propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL390264A1 PL390264A1 (pl) 2010-07-19
PL210942B1 true PL210942B1 (pl) 2012-03-30

Family

ID=42370738

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL390264A PL210942B1 (pl) 2010-01-25 2010-01-25 Nowe propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL210942B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL390264A1 (pl) 2010-07-19

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Chojnacka et al. Kinetic resolution of racemic secondary aliphatic allylic alcohols in lipase-catalyzed transesterification
PL210942B1 (pl) Nowe propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania
Gładkowski et al. Kinetic resolution of (E)-4-(2′, 5′-dimethylphenyl)-but-3-en-2-ol and (E)-4-(benzo [d][1′, 3′] dioxol-5′-yl)-but-3-en-2-ol through lipase-catalyzed transesterification
KR101109375B1 (ko) (+)-디스파루어 및 이의 거울상 이성질체와 트랜스-이성질체의 제조 방법
PL205506B1 (pl) Nowy zapachowy propionian R-(+)-3,5,5- trimetylocykloheks-2-enylu i sposób jego otrzymywania
PL210082B1 (pl) Nowe octany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania
PL210943B1 (pl) Nowe propioniany 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania
PL210936B1 (pl) Nowe propioniany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania
PL205505B1 (pl) Nowy propionian S-(-)-3,5,5-trimetylocykloheks-2-enylu i sposób jego otrzymywania
PL205502B1 (pl) Nowy zapachowy ester S-(+)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)etylowy kwasu propionowego i sposób jego otrzymywania
PL210083B1 (pl) Nowe optycznie czynne octany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania
PL205503B1 (pl) Nowy zapachowy ester R-(-)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)etylowy kwasu propionowego i sposób jego otrzymywania
PL210081B1 (pl) Nowe octany 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania
PL206272B1 (pl) Nowy zapachowy ester R-(-)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-enylo)etylowy kwasu masłowego i sposób jego otrzymywania
PL205499B1 (pl) Nowy zapachowy ester S-(+)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)etylowy kwasu octowego i sposób jego otrzymywania
PL205500B1 (pl) Nowy zapachowy ester R-(-)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)etylowy kwasu octowego i sposób jego otrzymywania
Barakat et al. Synthesis, olfactory evaluation and determination of the absolute configuration of the β-and γ-Iralia® isomers
CN105420285B (zh) 十七碳烯类化合物的制备方法
PL209582B1 (pl) Nowy nienasycony alkohol zapachowy R-(-)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)etanol i sposób jego otrzymywania
JP3930347B2 (ja) 光学活性アレンの製造方法
PL209581B1 (pl) Nowy nienasycony alkohol zapachowy S-(+)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)etanol i sposób jego otrzymywania
PL205497B1 (pl) Nowy R-(-)ester etylowy kwasu (1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)octowego oraz sposób jego otrzymywania
Zwanenburg et al. Use of flash vacuum thermolysis in a stereocontrolled synthesis of optically active alkyl-substituted cyclopentenones with fragrant properties
Tellier et al. Synthesis of α-trifluoromethyl unsaturated acids and derivatives
JP4789889B2 (ja) (r)−2−アルキルシクロペンタノンの製造方法

Legal Events

Date Code Title Description
LICE Declarations of willingness to grant licence

Effective date: 20111013

LAPS Decisions on the lapse of the protection rights

Effective date: 20130125