Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie do nastawiania grubosci desek, otrzymywanych przez przecieranie drzewa pila tasmowa, W znanych dotychczas pilach tasmo¬ wych przyrzad do nastawiania grubosci de¬ sek jest zwykle umieszczany ztyflu wózka, przyczem wózek ten przytrzymuje rozpilo- wywany na deski pien drzewa zapomoca szczek, przesuwanych w kierunku poprzecz¬ nym. Przyrzad do nastawiania tworzy zwy¬ kle dzwignia, poruszajaca podluzny wal, o- sadzony na wózku i przesuwajacy szczeki zapomoca przekladni z kól zebatych stoz¬ kowych. Dzwignia ta zmienia swe poloze¬ nie wzgledem wycinka kolowego, zaopa¬ trzonego w otwory, w których umieszcza sie oporek, ograniczajacy droge dzwigni. Sto¬ sownie do zajmowanego przez dzwignie po¬ lozenia, przesuwaja sie w kierunku po¬ przecznym szczeki, znajdujace sie na wózku i przytrzymujace pien dlrzewa.Umieszczenie tego przyrzadu ztylu wóz¬ ka wymaga do obslugi pily trzech ludzi. Je¬ den z nich jest zajety kierowaniem ogólnem pila tasmowa i stoi zwykle na przodzie ma¬ szyny, drugi znajduje sie ztylu maszyny i odbiera odpilowaina deske, gdy wótzek doj¬ dzie do konca swej drogi, trzeci zas jest za¬ jety regulowaniem grubosci odpilowywa- nych desek i stoi ztylu wózka wpoblizu dzwigni do przesuwania szczek.Celem niniejszego wynalazku jest ze- srodkowanie w rekach jednego czlowieka kierowania ogólnego pila tismowa, jak rów¬ niez bardziej dokladne regulowanie grubo¬ sci desek.Wynalazek umozliwia nastawianie gru¬ bosci deski przez jednego tylko czlowieka, kierujacego maszyna, i przesuniecie pnia drzewa w kierunku poprzecznym po kazdein odpilowaniiu deski o nastawiona grubosc no¬ wej 'deski. Po przetarciu oailegoipnia drzewa urzadzenie tynozliwia szybki powrót szczek wózka dlo tylu odpowiednich prowadnic szczek dla zalozenia w nie nowego pnia* Dla osiagniecia tego celu urzadzenie we¬ dlug wynalazku zaopatrzone jest w dzwi¬ gnie, sterujaca sprzeglem mechanizmu, sta¬ nowiacego mechaiiizm napedowy do prze¬ suwu szczek, która tak wspóldziala z ra¬ mieniem obrotowem, nastawianem wedlug podzialki na tarczy, ze szczeki, zamocowy- wajace klode drzewa, przesuwaja sie wraz z ta kloda w kierunku poprzecznym na gru¬ bosc deski odpowiednio do nastawienia ka¬ ta obrotu tego ramienia.Na rysunku uwidoczniony jest przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia ogólny widok schema¬ tyczny izgóry pily; fig. 2 — widok zboku w kierunku strzalki a na fig. 1; fig. 3 — widok zgóry, czesciowo w przekroju, urzadzenia, napedzajacego podluzny wal, uruchomiaja¬ cy szczeki wózka; fig. 4 — widok zgóry u- rzadzenia, regulujacego grubosc desek i znajdujacego sie ponad mechanizmem, uwi¬ docznionym na fig. 3.Pila, uwidoczniona schematycznie na fig. 1, jest zaopatrzona, jak zwykle w wó¬ zek 1, poruszajacy sie po szynach 2 w kie¬ runku strzalki 3 i posuwajacy ku tasmie 4 pily pien drzewa 5 (fig. 2), podtrzymywa¬ ny na wózku 1 i umocowany na nim zapo- moca szczek 6, których polozenie w stosun¬ ku do wózka / moze byc zmieniane w kie¬ runku strzalki 7 w celu nastawiania grubo¬ sci odpilowywanej deski.Przesuwanie szczek 6 w kierunku po¬ przecznym do wózka 1 dokonywa sie, jak bedzie wyjasnione dokladnie ponizej w in¬ nym ustepie, za posrednictwem podluznego walu 8, na którym umocowane sa kola ze¬ bate 9, z| których co najmniej jedno zazebia sie, podczas przesuwania sie wózka w kie¬ runku strzalki 3, z walcem uzebionym 10, napedzanym zapoinoca mechanizmu, umie¬ szczonego w obrebie zasiegu reki czlowieka, obslugujacego maszyne.Fig. 3 uwidocznia szczególowo czesc wózka 1, na którym znajduja sie, jak zwy¬ kle, prowadnice 11, po iktórych przesuwana jest podstawa szczek 6 (fig. 2), której dol¬ na czesc stanowi nakretke 12, osadzona po¬ miedzy prowadnicami 11 na wrzecionie sru- bowem 13. Na fig. 3 dla jasnosci uwidocz¬ niona jest w przekroju tylko dolna czesc ipodstawy w postaci nakretki 12, a glówna czesc podstawy jest niewidoczna. Na kon¬ cu wrzeciona 13 umocowane jest stozkowe kolo zebate 14 (fig. 3), zazebiajace sie ze stozkowem kolem zebatem 15, umocowa- nem na podlluznym wale 8.Przesuwanie szczek moze byc takze do¬ konywane, gdy podstawa 12 szczek jest wyposazona w zebatke, zamiast^ w nakretke oraz gdy para stozkowych kól 14 i 15 jest zastapiona jednem czolowem kolem zeba¬ tem, osadzonem na wale 8 i zazebiaj acem sie wprost z ta zebatka.Przez obrót walca uzebionego 10, który moze sie odbywac w jedfrrym lub w drugim kierunku, jak to jest wyjasnione ponizej, powodowany jest obrót wrzeciona 13 zol po¬ srednictwem kola zebatego 9, walu 8 i kól zebatych stozkowych 15 i 14. Wskutek tego nastepuje przesuwanie sie lub cofanie sie szczek 6 na wózku 1, majace na celu regulo¬ wanie grubosci odpilowywanej deski.Dla umozliwienia sterowania walcem 10 czlowiekowi, obslugujacemu pile tasmowa, walec 10, osadzony równolegle do walu 8, jest napedzany zapomoca prostopadlego do niego walu 16, siegajacego do miejsca, w - Z -którem znajduje sie czlowiek, obslugujacy pile tasmowa. Na koncu 17 bowiem walu 16 umocowany jest slimak 18, poruszajacy ko¬ lo slimakowe 19, umocowanie na krótkim wale posrednim 20, na którym zaklinowane jest kolo zebate 21, zazebiajace sie z wal¬ cem uzebionym 10, pod którym sie ono znajduje. Na koncu 22 tego walu 16 (fig. 3) znajduja sie narzady do napedzania go, które sa polozone w obrebie zasiegu reki czlowieka, obslugujacego pile. Koniec 22 walu 16 jest osadzony w oslonie 23, skla¬ dajacej sie z dwóch czesci 24 i 38. Jedna czesc 24 oslony zawiera tuleje 25, zakon¬ czona stozkowem kolem zebatem 26, oraz tuleje 27, zakonczona stozkowem kolem ze¬ batem 28 o mniejszej srednicy niz kolo 26.Te dwie tuleje sa osadzone luzno na wale 16. Prostopadle do walu 16 umieszczony jest wal napedowy 29, osadzony w lozy^ akach kulkowych 30, na 'którego jednym koncu umocowane jest kolo pasowe 31. Na drugim koncu walu 29 umocowane jest stoz¬ kowe kolo zebate 32, zazebiajace sie zie stozkowem kolem zebatem 26, oraz stozko¬ we kolo zebate 33, zazebiajace sie z malem stozkowem kolem zebatem 28 tulei 27.Pomiedzy stozkowemi kolami zebatemi 26 i 28 na wale 16 jest zaklinowana prze¬ suwnie tarcza sprzeglowa 34 zapomoca od¬ powiedniej wydluzonej wpustki, zazebiaja¬ ca sie zapomoca zebów czolowych badz z tuleja 25, badz tez z tuleja 27. Przesuwa¬ nie tarczy sprzeglowej 34 jest uskutecznia¬ ne zapomoca pionowego walka 35 ramienia 36 i pierscienia 37 tarczy sprzeglowej 34 (fig. 3).Draga czesc 38 oslony 23 zawiera kolo slimakowe 39, osadzone na pionowym wale 40 i zazebiajace sie ze slimakiem 41, zakli¬ nowanym na wale 16.Górne konce obydwóch walów 35 i 40 znajduja sie w obrebie zasiegu reki czlowie¬ ka, obslugujacego pile.Wal 40 (fig. 4) obraca sie w wydrazo¬ nym slupie 69, którego zakonczenie górne tworzy pozioma tarcza 42, zaopatrzona w podzialke 42 bis. Nad ta tarcza osadzone jest luzno na wale 40 poziome ramie 43, dajace sie okolo tego walu obracac i stano-* wiace wskazówke, wykazujaca na podzial- ce 42 bis grubosc deski, majacej byc odpi* lowana od pnia. Pod ramieniem 43 na pio¬ nowym wale 40 powyzej tarczy 42 umoco¬ wana jest tarcza 46, obracajaca sie wraz z walem 40. Ramie 43 moze byc zapomoca raczki 44 zamocowane w stosunku do tarczy 46 np. za posrednictwem zacisku mimosro- dowego.Na górnym koncu walu 35, osadzonym w nieruchomym -wsporniku 45, polaczonym ze slupem 69, wyposazonym w tarcze 42, zaklinowana jest dzwignia 47, zakonczona raczka 48. Do dzwigni 47 przymocowana jest na czopie 49 zapadka 50, której koniec jest naciskany w kierunku walu 35 zapo¬ moca. sprezyny 51, opartej na wystepie 52 dzwigni 47 i osadzonej na precie 53, pola¬ czonym jednym koncem z zapadka 50, a drugim z dzwigienka 54, umieszczona przy raczce 48.Zapadka 50, naciskana sprezyna 51, za¬ chodzi w jeden z wykrojów 55 lub 56 nie¬ ruchomego wystepu 57 slupa 69.Dzwignia 47 jest zaopatrzona ponadto w czop 58, do którego przymocowana jest sprezyna 59, pracujaca na rozciaganie i po¬ zostajaca w stanie nienapietym w poloze¬ niach I i II dzwigni 47, t. j. gdy koniec za¬ padki 50 iznajdiuje sie w wykroju 55 lub 56.Napiecie sprezyny 59 jest regulowane zapo¬ moca gwintowanego sworznia 70, osadzone¬ go przesuwnie w nieruchomem uchu 60.Sworzen ten jest jednym koncem przymo¬ cowany do sprezyny, na drugim zas zaopa¬ trzony w ustalana zapomoca przedwinakret- ki nakretke 71, opierajaca sie o ucho 60, gdy sprezyna 59 ma zaczac dzialac, to zna¬ czy, ze w polozeniach dzwigni 47, znajdu¬ jacych sie pomiedzy polozeniem I i II, na* kretka 71 jest odldalona od ucha 60, a w polozeniach dzwigni 47, znajdujacych sie - 3 -pomiedzy polozeniami I i III, nakretka 71 opiera sie o ucho 60.Druga sprezyna 61 jest sciskana, gdy koniec zapadki 50 znajduje sie W wykroju 55, nie znajduje sie zas w stanie napiecia, gdy koniec zapadki 50 znajduje sie w wy¬ kroju 56 lub gdy dzwignia 47 znajduje sie w polozeniu IIE Urzadzenie wyzej opisane dziala w na* stepujacy sposób.Podczas ruchu postepowego wózka / w kierunku strzalki 3 {fig. 1) t. j. podczas gdy pila tasmowa odpilowuje jedna deske od pnia drzewa, umocowanego w szczekach 6 na wózku 1, tarcza sprzegltowa 34 zajmuje polozenie, przedstawione na fig. 3, i urza¬ dzenie do nastawiania grubosci desek jest wylaczone.Dzwignia 47 zajmuje wtedy polozenie I wedlug fig, 4 i zadna ze sprezyn 59 i 61 nie jest napieta.Jednakze przynajmniej jedno z kól ze- batych 9 zazebia sie wtedy z uzebionym walcem 10, przesuwajac sie wzdluz tego walca podczas ruchu wózka 1.Nastawianie mechanizmu w celu wyre- gulowania grubosci nastepnej deski dokony¬ wa sie podczas ruchu wózka 1, czyli pod¬ czas odpilowywania poprzedniej deski, w nastepujacy sposób.Ramie 43 (fig. 1 i 4) obraca sie recznie wzdluz obwodu tarczy 46 do kreski po- dzialki 42 bis, odpowiadajaJcej zadanej gru¬ bosci deski, i przymocowuje sie do tarczy 46 w tern polozeniu zaipomoca raczki 44.Ramie 43 jest zatem polaczone z tarcza 46, a wiec i z pionowymi walem 40 w jedna ca¬ losc.Gdy poprzednia deska zostala odpilo- wana i uprzatnieta, a wózek 1 cofniety po szynach 2 do polozenia poczatkowego (we¬ dlug fig. 1), to wystarcza doprowadzic dzwignie 47 ó)ó polozenia II (fig. 3) i zamo¬ cowac ja w tern polozeniu zaipomoica zapad¬ ki 50, której koniec zachodzi wtedy w wy¬ krój 55. Czynnosc ta powoduje obrót pio¬ nowego walu 35 i przesuniecie tarczy sprze¬ glowej 34 do obracajacej sie stale tulei 25, z która tarcza ta zostaje sprzezona, wsku- tek czego nastepuje przeniesienie ruchu z tulei 25 poprzez tarcze sprzeglowa 34 i jej wpustke na wal 16. Obracanie sie walu 16 wywoluje obrót uzebionego walca 10. Wo¬ bec tego, ze co najmniej jedno kolo zebate 9 zazebia sie z uzebionym walcem 10, to i wal podluzny 8 obraca sie, a z nim razem i stozkowe kola zebate 15 i 14 oraz wrze¬ ciona srubowe 13. Obracanie sie wrzecion 13 powoduje 'przesuwanie sie szczek 6 po¬ przecznie do wózka 1 wzdluz prowadnic 11.Z drugiej strony obrót walu 16 powodu¬ je obracanie sie slimaka 41, kola slimako¬ wego 39 i walu 40. Taroza 46, polaczona z ramieniem 43, obraca sie z niem razem.Obrót walu 40 trwa do chwili, w której koniec ramienia 43, obracajacego sie w pra¬ wo wedlug fig. 4 wraz z walem 40, popchnie wystajacy wgóre koniec zapadki 50, która pod naciskiem, wywolaniem ramieniem 43, wysuwa sie z wykroju 55, a nastepnie pod naciskiem sprezyny 61A najpietej przez prze¬ suniecie dzwigni 47 do polozenia II, zacho¬ dzi w Wykrój 56 wystepu 57 slupa 40. Wte¬ dy dzwignia 47 zostaje doprowadzona spre¬ zyna 61 do polozenia I.Ten powrotny ruch dzwigni 47, obraca¬ jacej sie wraz z walem 35, wylacza tarcze sprzeglowa 34, znajdujaca sie w czesci 24 oslony 23, i wal 16 przestaje sie obracac.Zatem i szczeki 6 przestaja sie przesuwac, a odleglosc, na jaka szczeki 6 przesunely sie, odpowiada wielkosci kata obrotu tarczy 46, który to kat opisuje ramie 43 podczas tego ruchu szczek 6. Kat ten jest okreslony nastawionem uprzednio polozeniem ramie¬ nia 43 w stosunku do polozenia zapadki 50.Podzialka 42 bis pozwala na bardzo do¬ kladne nastawienie wielkosci przesuniecia szczek 6, a wskutek tego i grubosci, wyzna¬ czonej nastepnej desce.W celu przesuniecia w kierunku po¬ przecznym do polozenia wyjsciowego (dla — 4 -zalozenia nowego pnia drzewa), przesuwa sie dzwignie 47 do polozenia IIL Przesuniecie dzwigni 47 do polozenia III powoduje obrót walu 16 w kierunku prze¬ ciwnym, oraz przesuniecie szczek 6 zpowtro- tem wskutek tego, ze tarcza sprzeglowa 34 zostaje sprzezona z tuleja 27. Tarcza 46 za posrednictwem slimaka 41 jest obraca¬ na w kierunku przeciwnym i ruch jej nie jest ograniczony, gdyz ramie 43 nie spoty¬ ka na swej drodze zapadki 50. Gdy dzwi¬ gnia 47 znajduje sie w polozeniu III, spre¬ zyna 59 jest napieta. Dzwignia 47 jest u- trzymywana recznie w polozeniu III az do chwili, w której szczeki 6 powróca do boku wózka, to jest do polozenia, odpowiedniego dla zalozenia nowego pnia drzewa.Wtedy dzwignia 47 zostaje zwolniona i pod dzialaniem sprezyny 59, napietej przy obróceniu dzwigni do polozenia III, powra¬ ca do polozenia I, odpowiadajacego wyla¬ czeniu mechanizmu. PL