Przedmiotem niniejszego wynalazku jest maszyna do obróbki drzewa, która moze sluzyc jako heblarka, jako pila tarczowa, jako frezarka, j^ko tokarka samoczynna o- raz do innych celów, zwiazanych z obróbka drzewa. W tym celu stosownie do wynalaz¬ ku wal, sluzacy do umocowywania na nim obsady narzedzi i osadzony w dwóch lozy¬ skach w kadlubie maszyny, wystaje poza jedno z lozysk w celu osadzenia na koncu tego walu odpowiedniego narzedzia do ob¬ róbki. Materjal drzewny jest umieszczany na stole wzglednie plycie, znajdujacej sie zboku kadluba pod koncem wspomnianego walu, zaopatrzonym w narzedzie.Stosownie do wynalazku wal maszyny, na którym osadza sie obsade nozy do zwy¬ klego i fasonowego heblowania, jest wydra¬ zony, a wewnatrz niego osadzony jest obro¬ towo wal, na którym mozna umocowywac pile tarczowa, frezy lub inne narzedzia w ce¬ lu zastosowania maszyny jako pily lub fre¬ zarki. Po wyjeciu walu wewnetrznego ma¬ szyny mozna uzywac wiec jako tokarki, w której obtaczany przedmiot jest przesuwany osiowo wewnatrz walu, obracajacego dokola toczonego przedmiotu obsade nozy skrawa¬ jacych. , Stosownie do wynalazku obsada nozy, sluzacych do heblowania materjalu drzew¬ nego, jest zaopatrzona w sruby zaciskowe, zakonczone stozkowo, zamocowujace noze scisle w okreslonem polozeniu dzieki dopa¬ sowaniu stozkowych zakonczen srub zacteko-wych do stozkowatych wglebien, znajduja¬ cych sie na nozach. Dzieki temu urzadzeniu mozna na maszynie wyheblowywaó dowolne powierzchnie zapomoca nozy o ostrzach fa¬ sonowych, które z latwoscia sa ustawiane zawsze w odpowiedniem polozeniu jedne wzgledem drugich.Drzewo przy heblowaniu jest prowadzo¬ ne przez dwie pary walków, z których jed¬ na znajduje sie przed, a druga za nozami.Wszystkie cztery walki sa napedzane jedno¬ czesnie zapomoca jednego lancucha, zaopa¬ trzonego w sprezynowe urzadzenie rozpiera¬ jace, umozliwiajace xbwpt ^walków prowad¬ niczych w obydwóch kierunkach^ jak równiez umozliwiajace dowolne rozstawianie walków w celu przepuszczania miedzy niemi drzewa rozmaitej grubosci. Dzieki powyzszemu wszystkie cztery walki nadaja ruch drzewu jednoczesnie, co nadaje maszynie niezawod¬ ny i równy bieg; jest to bardzo wazne przy wytwarzaniu powierzchni fasonowych. Gór¬ ne walki sa dociskane do dolnych sprezyna¬ mi, dolne zas daja sie ustawiac na róznej wysokosci, gdyz sa osadzone w przesuwnej podstawie, podtrzymujacej równiez powyz¬ sze sprezynowe urzadzenie, rozpierajace lancuch napedowy.Stosownie do wynalazku maszyna jest wyposazona w dodatkowe urzadzenia, nada¬ jace obrabianemu przedmiotowi drewniane¬ mu ruchy poprzeczne i przerywane ruchy okresowte w kierunku podluznym, co pozwa¬ la na nadawanie obrabianemu przedmiotowi specjalnych ksztaltów, dotychczas droga samoczynnej pracy maszynowej nieosiagal¬ nych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony schematycznie nia rysunkuw postaci jednego przykladu wykonania. Fig. 1 przedstawia schemat przekroju pionowego maszyny; fig. 2 — schematycznie zasadnicze czesci ma¬ szyny w widoku zboku; fig. 3 — widok zbo- ku obsady nozy; fig. 4 — widok czolowy tej obsady; fig. 5 — przekrój walu wydra¬ zonego; fig. 6 — widok czolowy obsady no¬ zy tokarskich; fig. 7 — widok zboku tej ob¬ sady; fig. 8 — czesciowy przekrój wzdluz linji VIII — VIII na fig. 6; fig. 9 — widdk czolowy urzadzenia do nadawania róznych ruchów przedmiotowi frezowanemu; fig. 10 — widok tego urzadzenia zboku; fig. 11— widok tegoz urzadzenia zgóry; fig. 12 — wi¬ dok wytoczonego przedmiotu; fig. 13 — wi¬ dok czolowy urzadzenia, nadajacego ruch posuwisty przedmiotowi obtaczanemu przy toczeniu; fig. 14 — widok tego urzadzenia zboku; fig. 15 — widok czolowy specjalne¬ go mechanizmu do napedu urzadzenia we¬ dlug fig. 13 i 14, a fig. 16 — widok zboku tego mechanizmu.Rama 1 maszyny jest zaopatrzona w lo¬ zyska 2, w których osadzony jest wal wy¬ drazony 3, wyposazony w kolo pasowe 4, napedzane np. zapomoca oddzielnego silni¬ ka elektrycznego. Na wale 3 osadzona jest obsada 5 nozy 6, sluzacych do heblowania zwyklego lub fasonowego, zaleznie od pro¬ stego lub fasonowego ksztaltu ostrza noza.W obsadzie 5 znajduja sie szczeliny 7 (fig. 4) w których osadzane sa noze 6 i zamoco- wywane zapomoca srub 8, zaopatrzonych w stozkowe zakonczenia 9, odpowiadajace wglebieniom, znajdujacym sie w nozach 6.Dzieki temu noze 6 sa ustawiane szybko i dokladnie w nalezytych polozeniach.Nad walem 3 znajduje sie plyta 10, zao¬ patrzona w otwór, przez który wystaja no¬ ze 6. Po plycie 10 przesuwa sie recznie przedmiot drewniany 11, o ile sie chce he¬ blowac jego dolna strone (fig. 2). Ponizej walu 3 znajduje sie plyta 12, po której prze¬ suwa sie drzewo 13, przyczem wtedy heblo¬ wana jest jego górna strona. Drzewo 13 jest prowadzone zapomoca czterech walków, z których dwa walki 14 i 15 ciagna drzewo, a dwa walki 16 i 11 popychaja je. Górne wal¬ ki 14 i 16 sa naciskane wdól zapomoca nie- uwidocznionych na rysunku sprezyn. Wszyst¬ kie cztery iwalki sa napedzane zapomoca kól zebatych i wspólnego lancucha 18, porusza¬ nego zapomoca kola zebatego 19, osadzone- — 2 —go na wale 20 wspólnie z kolem zebatym 21.Mechanizm ten jest napedzany np. oddziel¬ nym silnikiem zapomoca pasa, napedzaja¬ cego kolo pasowe 22, zaklinowane na jed¬ nym wale z kolem zebatem 23. Z kola ze¬ batego 23 naped przenosi sie na kolo zebate 21 za posrednictwem kola zebatego 24, któ¬ re zazebia sie iz kolem zebatem 21 wprost, badz tez za posrednictwem kola zebatego 25, zaleznie od nastawienia dzwigni 26, obraca¬ jacej sie wraz z kolami zebatemi 24 i 25 o- kolo osadzonego na stale czopa 27. Zalez¬ nie od nastawienia dzwigni 26 lancuch 18 jest napedzany badz w jednym, badz w dru¬ gim kierunku.Walki 15 i 17 sa osadzone obrotowo w podstawie 28, osadzonej przesuwnie w kie¬ runku pionowym w ramie 1 maszyny. Pod¬ stawa 28 wraz z walkami 15 i 17 daje sie na¬ stawiac w kierunku pionowym zapomoca ko¬ la recznego 29, zebatych kól stozkowych 30 i 31, oraz sruby 32, osadzonej pionowo w nagwintowanej czesci 28* podstawy 28. Lan¬ cuch 18 jest zaopatrzony w sprezynowe u- rzadzenie rozporowe, skladajace sie z dwóch suwaków 33, osadzonych w prowadnicach 34, umocowanych w podstawie 28. Suwaki 33 sa zaopatrzone w czopy, na których osa¬ dzone sa obrotowo kola lancuchowe 35. Do konców tych czopów przymocowana jest plaska sprezyna 36, rozpierajaca za po¬ srednictwem koil lancuchowych 35 lancuch 18. W srodku prowadnic 34 przymocowana jest do nich plytka 37, o która opiera sie za¬ wsze jeden z suwaków 33. Gdy lancuch 18 jest napedzamy w kierunku strzalki, to pra¬ wy (wedlug fig. 2) suwak 33 opiera sie o plytke 37, a lewy suwak odgrywa role roz- pieracza lancucha. Gdy lancuch 18 jest na¬ pedzany w kierunku odwrotnym, wtedy le¬ wy suwak 33 opiera sie o plytke 33.Wewnatrz walu wydrazonego 3 moze byc osadzony wal 38 (fig. 5), obracajacy sie w lozyskach kulkowych 39 i 40. Na jednym koncu walu 38 umocowane jest kolo pasowe 41, a drugi koniec walu 38 jest wydrazony stozkowo i przystosowany do osadzania w nim obsady 42 pily tarczowej 43, jak to jest uwidocznione na fig. 5, lub freza. Od strony tego konca walu 38 rama 1 maszyny jest zaopatrzona we wsporniki 44 (fig. 1), któ¬ rych czesci górne sa uksztaltowane w po¬ staci prowadnic 45, równoleglych do osi walu 38. W prowadnicach 45 osadzony jest przesuwnie stól 46, na którym osadzona jest przesuwnie w kierunku poprzecznym do osi walu 38 plyta 47. Stól 46 i plyta 47 sa zao¬ patrzone w znane urzadzenia, sluzace do przesuwu, niepokazane na rysunku. Oczy¬ wiscie prowadnice 45 wraz ze stolem 46 mo¬ ga byc osadzone nastawnie w kierunku pio¬ nowym.Na fig. 9, 10 i 11 uwidocznione jest urza¬ dzenie, w które wyposazona jest opisywana maszyna, przeznaczone do mechanicznego przesuwu obrabianego przedniiotu. Na ply¬ cie 48, która moze zastepowac plyte 47 lub stól 46 wedlug fig. 1; osadzona jest obroto¬ wo (fig. 10) na czopie 49 waska plyta 50, Ao której na zawiasach poziomych 51 przymo¬ cowana jest obrotowo inna plyta 52. Na ply¬ cie 52 umocowane sa dwie pary wsporni¬ ków 53, w których osadzone sa walki 54, dociskane zapomoca sprezyn do przesuwa¬ jacego sie pod niemi przedmiotu z drzewa 57. Prócz tego do plyty 52 przymocowane sa obrotowo dzwignie 55, w których osadzony jest obrotowo walec zlobkowany 56, nada¬ jacy przedmiotowi obrabianemu 57 ruch po¬ stepowy. Walec 56 jest dociskany do przed¬ miotu obrabianego 57 za posrednictwem dzwigni 55 i pretów 58 oraz sprezyn 59.Walek 20 (fig. 1) przechodzi poprzez rame 1 i jest zaopatrzony na koncu w zeba¬ te kolo lancuchowe, napedzajace zapomoca lancucha 60 i kola lancuchowego 62 walek 61 (fig. 1 i 9). Na walku 61 osadzony jest bebenek 63, zaopatrzony w kolo lancuchowe 64 oraz walek wykorbiony z korbami 65 i 66.Walec 56 jest osadzony na walku 67, na którym zaklinowane jest kolo lancuchowe 08 oraz zapadkowe zebate kolo 69 grzechot- — 3 -ki, skladajacej fcie z dzwigni 70 i osadzonej tfltt wiej ohrotowlo zapadki 7/, dociskanij od- p^wfedfiiio l$a n&frzadów nieuwidóczniónych na rysun¬ ku. Wailek 67 jest sprzezony z walkiem 67 albo zapomoca zebatych kól lancuchowych *5# i W oraz lancucha 72, albo zapomoca grzechotki. W pierwszym przypadku ruch obrabianego przedmiotu 57 yest ciagly, w dWjgim przypadku — przerywany. Dzwignia 70 bowiem grzechotki jest zaopatrzona w po¬ dluzny olwólr, w którym osadzony jest na¬ stawnie czop 73. Na korbie 65 osadzony jest feden koniec korbowódu 14, którego drugi koniec jest osiadzony na cziopie 73. Przez nastawianie czopa 73 w szczelinie dzwigni 70 niasitófwfaj sie dltaigoisc poszczególnych posuwów praedimoita obrabianego 57.Do nadawania rttóhów plycie 52 sluzy nastepujace urzadzenie. Pod plyta 48 umo¬ cowana fest obrotowo na czopie 75 dzwignia 76. Jeden komSec tej dzwigni jest polaczony przegubowo ztfpomoca korbówoda 77 z czo¬ pem korbowym 56, a drugi koniec naciska pionowy sworzbn 78, osadzony w otworze plyty #8 i obierajacy sie górnym koncem o spód plyty 52. Podczas obrotu walka 61 sworzen 70 podnosi za kazdym obrotem walka* 61 plyte 52, a wtnatz z nia i obrabiany przeditóopt, dzieki czemu frez zaglebia sie w drzewo na ztoiane Mniej lub bardziej, rzezbie tv niem odpowiednie zaglebienia.Do nadawania plycie 52 poprzecznych ruchSw poziomych sluzy bebenek 63, który fest zaopatrzony w tym celu w rowek 79 (fig. 9 i 11). Na -czopie pionowym 80, znaj¬ dujacym sie na nieruchomym wsporniku 81, osadzona jest obrotowo dzwignia 82. Na jsdriym koncu tej dzwigni 82 znajduje sie czop, umieszczony w rowku 79 bebenka 63, a na jej drugftn koncu w szczelinie 83 osa¬ dzony jesfc nastawnie czop 84. Na jflycie 52 znajduje sie pionowy czop "85, na którym o- sadzony jest jeden koniec lacznika 86, któ¬ rego dfctigi kótóec jest osadzony na czopie 84. Podczas obrotu bebenka 63 dzwigiMa 82 obraca sie naokolo czopa 80, plyta 52 zas wykonywa obrót okolo czopa 49 o pewien kat, zalezny od nastawienia czopa 84 w szczelinie 83. Nastepuje wtedy wzgledny ruch freza w stosunku do obrabianego1 przed¬ miotu 57 w kierunku poprzecznym do niego, dzieki czemu frez wycina w drzewie wgle¬ bienie odpowiedniego ksztaltu.Na fig. 13 — 16 przedstawione jest urza¬ dzenie do przesuwania obrabianego drzewa w kierunku osiowym przez wydrazony wal 3. Zapomcca tego urzadzenia maszyna mo¬ ze isamoczynnie obtaczac gladko drazki nie¬ ograniczonej dltugosci lub wytaczac je, na¬ dajac im np. postac, uwidoczniona na fig. 12.Plyta 87, która moze zastepowac stól 46, jest zaopatrzona we wsporniki 88, w któ¬ rych osadzone sa obrotowo walki napedowe 89. Walki te sa obracane zapomoca kól ze¬ batych lancuchowych 90, napedzanych za posrednicfwem lancucha 91 oraz kola lan¬ cuchowego 92. Kolo lancuchowe 92 jest u- mocowane na walku 93, osadzonym obroto¬ wo pod1 plyta 87. Do wsporników 88 przy- mooowtane sa obrotowo dzwignie 94, w któ¬ rych osadzony jest obrotowo walec 95, do¬ ciskajacy przedmiot obrabiany 96 do wal¬ ków 89. Dzwignie 94 sa dociskane wdól za¬ pomoca sprezyn 97 iza po-srednictwiem pre¬ tów 98. Przedmiot obrabiany 96 przesuwa sie miedzy nastawlnemi lapami prowadni- czemi 99.Walek 93 jest napedzany zapomoca sru¬ bowych kól zebatych 100 i 101. Kolo zeba¬ te 101 jest umocowane na walku 61. Kola srtibowe sluza do napedu ciaglego, gdy ob- tacziany przedmiot 96 poruszac sie ma bez przerwy. Do napedu ruchem przerywanym sluzy grzechotka, skladajaca sie z dzwigni 102 (fig. 15 i 16), zaopatrzonej w zapadke 103, i kola zapadkowego 104, umocowanego na walku 93. Dzwignia 102 jest polaczona przegubowo zapomoca nastawnego czopa /05 i lacznika 106 z koncem j ednoramiennej dzwigni 107. W celu przerywanego^ posuwu przedmiotu obrabianego 96 zamiast kola ze- — 4 —batego 101 na walku 61 umocowuje sie be¬ benek 111. Dzwignia 107 jest osadzona obro¬ towo na nieruchomym sworzniu 108 i zaopa¬ trzona jest w czop 109, osadzony w rowku bebenka 111.Na sworzniu 108 osadzona jest ponadto dzwignia dwuramiienna 110, której koniec dolny jest zaopatrzony w czop 109a^ osa¬ dzony w rowku bebenka 111 naprzeciw czo¬ pa 109 dzwigni 107. Górny koniec dzwigni 110, zaopatrzony w czop 112 (lub w widel¬ ki), sltozy do przesuwania pierscienia 113 samoczynnego uchwytu 114 do ndzy tokar¬ skich, przedstawionego na fig. 6, 7 i 8.Uchwyt 114, przedstawiony na fig. 8 w mniejszej podzialce niz na fig. 6 i 7, jest wkirecany na gwint na koniec walu wydra¬ zonego 3 i posiada trzy wystepy 115, zaopatrzone w szczeliny, w których za¬ mocowane zostaja noze 116. Noze 116 znajduja sie w stalej odleglosci od osi oibrotu i sluza do obtaczania przedmiotu, obrabianego na gladko. Na bocznej scian¬ ce kazdego wystepu 115 osadzony jest przesuwnie w kierunku promieniowym su¬ wak 117, do którego przymocowany jest nóz 118. Pierscien 113 posiada trzy wyste¬ py 119, przylegajace plaszczyznami 120 do odpowiednich plaszczyzn prowadniczych suJwaków 117. W sciance prowadnicze) su¬ waka 117 wykonany jest ukosny rowek 121, w który wchodzi wystep 122, znajdujacy sie na plaszczyznie 120 wystepu 119 pierscienia 113. Gdy pierscien 113 przesuwa sie w pra¬ wo wedlug fig. 7 w stosunku do uchwytu 114, to wystep 122 przesuwa nóz 118 pro¬ mieniowo w kierunku do osi obrotu uchwytu 114 i odwrotnie.Rowek: bebenka 111 jest uksztaltowany tak, ze nadaje górnemu ramieniu dzwigni 110 ruch w prawo wedlug fig. 16 i zpowro- tem w polozenie wyjsciowe, podczas gdy czop 109 dzwigni 107 slizga sie w czesci rowka bebenka 111, lezacej w plaszczyznie prostopadlej do osi bebenka 111, a przed¬ miot obrabiany 96 pozostaje w spoczynku.Wtedy, jalk wyiska :z ?kattstalkop/^ie*Scien 113 przesuwa 'konce nozy 1d& iti£* 8^'fcu «ai ich obrotu i wirujace noze /!£ ^wyciiHcja oku¬ lista czesc 124 przedmiotu, irwidoaznioncfo na fig. 12. Gdy krzywa czesc mvdka Jbebeniet 111 znajduje sie po stronie czopa 1V% piwo¬ sza ona dzwignie 107, która przenosi zapomoca grzechotki i lancucha 91 na przed¬ miot obrabiany 96; -wtedy prisBÓmimk ;ten przesuwa sie, podczas gdy wiraface noze 116 wytaczaja powserzchnie iwelcoiwta na dlugosci, zaznaczonej iHczba 125 na iig, 12.W ten sposób maszyna i/mllug wynaiairicu wytaczac moze samoczynnie draiki odmien¬ nym przekroju i róznego ksztaltu. Obrabia¬ ny drazek jes* przesuwany zapomoca lt«go mechanizmu saimoczynnie wewnatrz wydra¬ zonego walu, wskutek czego moze on byc nieograniczonej dlugosci. ,¦•*.' PL