Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzen do trzepania i wyzymania motków prze¬ dzy, które przy barwieniu sa zanurzone tylko czesciowo w kapieli farbiarskiej.Znane urzadzenia farbiarskie, w których motki przedzy sa trzepane zapomoca na¬ rzadów, uskuteczniajacych ruchy zwrotne w kapieli, nadaja sie tylko do barwienia jednobarwnego.Wynalazek niniejszy natomiast jest przeznaczony do barwienia wielobarwnego i polega w zasadzie na tern, ze sztaby, szy¬ ny, rurki, walce i t. d. sa osadzone rucho¬ mo nad kapiela tak, iz moga poruszac sie razem ruchem zwrotnym badz w tym sa¬ mym kierunku, badz tez w kierunkach róz¬ nych wzgledem siebie, przyczem motki wzglednie czesci motków, zanurzone tylko do pewnego stopnia w kapieli, sa trzepane w tej kapieli, a po ukonczeniu procesu bar¬ wienia, podczas wyjmowania lub pó wyje¬ ciu z kapieli, zostaja wyzete miedzy szta¬ bami, walcami i t. d.Urzadzenia takie wedlug wynalazku moga byc wykonane w licznych odmia¬ nach.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania wynalazku.Na fig._ 1 — 10 przedstawiono schema¬ tycznie rózne postacie narzadów do trze¬ pania i wyzymania.Sztaby lub podobne narzady, sluzace do trzepania i wyzymania motków St, mo¬ ga posiadac przekrój dowolny i nioga bycRozmieszczane nad kapiela w róznych ugrupowaniach, jak przedstawiono na fig. 1 — 10.Wyzymanie motków, wzglednie wybar- wionej ich czesci, uskutecznia sie przez stopniowe wyzymanie zgóry wdól, do cze¬ go moga sluzyc wspomniane wyzej narza¬ dy ruchome s, jak np. sztaby, szyny, rurki, walce i t. d., jak to uwidoczniono na fig. 6 — 8.Na sztaby okragle s moga byc ponadto nasuniete latwo skracajace sie rurki P (fig. 9 i 10), które udoskonalaja wyzymanie.Wyzymanie moze byc uskuteczniane trojako: 1. Zapomoca ruchu walców podtrzy¬ mujacych W wgóre, przyczem narzady wyzymajace s sa przesuwane ku sobie wzglednie w jednej plaszczyznie poziomej (fig. 6 —9). 2. Przez zatrzymanie walców podtrzy¬ mujacych W na niezmiennym poziomie i poruszanie wdól i ku sobie narzadów wy¬ zymajacych s wzglednie P (fig. 10). 3. Przez posuwanie wgóre walców W przy jednoczesnem posuwaniu wdól i ku sobie narzadów wyzymajacych s wzgled¬ nie P.Mechaniczne wytwarzanie ruchów trze¬ pania i wyzymania, wyjasnionych na fig. 1 — 10, osiaga sie zapomoca urzadzen, przedstawionych na fig. 11 — 18.Fig. 19 jest przekrojem wzdluz linji a — b na fig. 13, a fig. 12 — przekrojem wzdluz linji c — d na fig. 13.Fig. 11, 12 i 13 przedstawiaja w widoku zprzodu, zboku, zgóry, wzglednie w prze¬ kroju przyklad wykonania, w którem szta¬ by drgajace wzglednie wyzymajace s sa umieszczone w szynach prowadniczych F, przyczem uwidocznione sa równiez dwa motki, poddane trzepaniu wzglednie wyzy¬ maniu.Szyny prowadnicze F, Flf zawieszone na obsadach drgajacych F, moga byc uru¬ chomiane naprzemian zapomoca dwóch par korb p, p i p1, p1 badz jednokierunkowym ruchem zwrotnym, w celu trzepania bar¬ wionych czesci motków Sl w kapieli, badz tez ruchem w kierunkach przeciwnych, w celu ich wyzymania.Uruchomianie szyn prowadniczych za¬ pomoca korb, w celu wywolania ruchu zwrotnego, moze odbywac sie dwojako: badz cztery korby p, p, plf px sa osadzone w jednakowych polozeniach katowych na czterech czopach k, znajdujacych sie na wale A, wskutek czego podczas obrotu wa¬ lu A wszystkie cztery szyny prowadnicze F, F i F19 Fx moga poruszac sie raSem ruchem zwrotnym, badz tez tylko dwie korby p, p sa osadzone na odnosnych czo¬ pach korbowych H, wskutek czego poru¬ szaja sie tylko dwie szyny prowadnicze F, F, a dzieki sprzezeniu poruszaja sie w tym samym kierunku zwrotnie drugie dwie szyny prowadnicze F19 Fv Korby pj, px sa wówczas wylaczone.O ile ma byc otrzymany tylko sam ruch zwrotny bez wyzymania, wówczas wystar¬ cza dwie szyny prowadnicze F, umieszczo¬ ne z obydwóch stron kadzi i podtrzymuja¬ ce polozone w zwykly sposób sztaby, szyny lub podobne narzady.O ile te sztaby s lub podobne narzady nie leza swobodnie, lecz sa osadzone w szy¬ nach prowadniczych w sposób, uniemozli¬ wiajacy ich przesuwanie, wówczas wystar¬ czy tylko jedna szyna prowadnicza F.W celu otrzymania ruchu wyzymania, dwie korby p, p sa osadzone na dwóch czo¬ pach korbowych k, k, a dwie korby p1$ p1 na dwóch czopach korbowych kx, kx prze¬ sunietych wzgledem siebie o 180°, wskutek czego podczas obrotu walu A pary szyn prowadniczych Ff F i Flf F1 zamiast ruchu zgodnego wykonywaja ruchy w kierunkach przeciwnych, zmuszajac w ten sposób szy¬ ny do wyzymania.Wyzymanie ciagle lub udarowe moze byc osiagniete dwojakim sposobem.Wyzymanie ciagle otrzymuje sie wtedy, — 2 —gdy wal A zostanie odlaczony od ciaglego napedu przez odlaczenie zapomoca wide¬ lek wlaczajacych G kola stozkowego r, osadzonego na wale pednym M, a zapomo¬ ca drazka H i drazka L, obciazonego spre¬ zyna lub ciezarem, zostanie obrócony tak, aby dzieki korbom p i px oraz szynom pro- wadniczym F i F1 sztaby wyzymajace s wywieraly nacisk na motki St Sila nacisku moze byc dowolnie regu¬ lowana przez naciskanie reka, wzglednie ciezarem lub sprezyna.Wyzymanie udarowe otrzymuje sie wtedy, gdy wal A jest polaczony na stale z mechanizmem napedowym, a obydwa czopy korbowe korb Px zostaja przesunie¬ te do czopów Aj.Dzialanie wyzymajace moze byc regu¬ lowane przez odpowiednie nastawianie wy¬ chylenia korb k i klf polaczenie korb i szyn prowadniczych, oraz obciazenie sprezyna¬ mi, na rysunku nieprzedstawionemi, szyn prowadniczych F i narzadów wyzymaja¬ cych s.Sztaby drgajace wzglednie wyzymajace s moga byc, w zaleznosci od potrzeby, ukla¬ dane na szynach prowadniczych F wzgled¬ nie zdejmowane z tych sztab.O ile sztaby, szyny lub podobne narza¬ dy nie sa polozone swobodnie, lecz sa moc¬ no osadzone w szynach prowadniczych, to dla osiagniecia dzialania wyzymajacego dwóch szyn prowadniczych wystarcza dwie szyny, umieszczone z obydwóch stron ka¬ dzi.Fig. 14 i 15 przedstawiaja w widoku zboku i zgóry wzglednie w przekroju przy¬ klad urzadzenia, w którem narzady drgaja¬ ce wzglednie wyzymajace s sa osadzone czesciowo na wale wydrazonym, a czescio¬ wo na drugim wale, wsunietym w ten wal wydrazony tak, iz obydwa waly mozna prze¬ suwac niezaleznie od siebie razem ze szta¬ bami s w kierunku osiowym jak tez i obra¬ cac je o 90°.Motki sa przedstawione w stanie wyze¬ cia. Waly C i D sa napedzane zapomoca pierscieni slizgowych dwiema korbami p i p19 które sa napedzane w opisany wyzej sposób zapomoca korb walu A, przedsta¬ wionego u góry fig. 15 zamiast u dolu z po¬ wodu ograniczonego miejsca.Przy mniejszej liczbie sztab obydwa wa¬ ly C, D moga byc obracane o 90° zapomoca drazków recznych, a przy wiekszej — za¬ pomoca wycinków kolowych, slimacznic lub podobnych przekladni, przyczem wszystkie sztaby tych walów moga byc szybko usta¬ wione w polozenie robocze wzglednie spo¬ czynkowe.Na fig. 16 i 18 przedstawiono waly U, V, podtrzymujace równiez dwie sztaby s, ale umieszczone nie wspótsrodkowo, lecz obok siebie.Sztaby tylnego walu U obejmuja kifsy* wizne sztaby przedniego walu V, dalsze ich jednak czesci sa ustawione w polozeniu ro- boczem w jednej plaszczyznie poziomej ze sztabami walu V. Obydwa waly moga byc przesuwane niezaleznie od siebie w kierun¬ ku osiowym i obracane o 90°.W tym przykladzie wykonania motki w stanie wyzecia sa przedstawione tylko na fig. 16, przyczem strzalkami oznaczono kie¬ runek ruchu wzglednie nacisku korb, wa¬ lów i sztab wyzymajacych. Na fig. 18 uwi¬ doczniono motki podczas trzepania.Jezeli kadz jest szeroka, a sztaby s sa odpowiednio dlugie, sztaby te winny byc grubsze lub tez ulozone w szynacli prowad¬ niczych wedlug fig. 13 od przeciwleglej wa¬ lom U, V strony kadzi.Drazki ciezarkowe X, Y sluza do wy¬ równania ciezaru sztab wzglednie do la¬ twiejszego obracania walów U, V przy u- stawianiu sztab s w polozepie spoczynkowe.Na fig. 17, przedstawiajacej widok zgó¬ ry, ruch osiowy walów U \ V, ulozonych o- bok siebie i podtrzymujacych sztaby drga¬ jace s, otrzymuje sie zapomoca napedu kciukowego, a nie korbowego, przyczem czopy J, osadzone na wale U, sa prowadzo- — 3 —ne w rowku walca kciukowego E% osadzo¬ nego na wale pednym Af, a wal V jest po¬ ruszany w kierunku osiowym zapomoca sprzegla O, gdy niema potrzeby nadawania sztabom s ruchu zwrotnego.Jezeli ma byc wywierany nacisk, wów¬ czas obydwa waly U, V wykonywaja ruchy w kierunkach przeciwnych, co moze byc o- siagniete np. zapomoca urzadzen, przedsta¬ wionych na fig. 13 i 15, lub innych.Sztaby drgajace walu U obejmuja wal A Vr sposób, wyjasniony na fig. 18.Do wytwarzania ruchu szyn prowadni¬ czych, walów i t. d., jako narzadów, pod¬ trzymujacych sztaby, w celu wywolywania jednoczesnego trzepania motków, a równiez wyzymania tychze, albo do wywolywania ruchu tych narzadów w kierunkach przeciw¬ nych, moga byc stosowane urzadzenia, o- parte w swej zasadzie nietylko na ukladzie drazków wedlug fig. 11 — 18 (naped kor¬ bowy fig. 11), a czesciowo na zasadzie rów¬ ni pochylej (naped kciukowy fig. 17), lecz równiez oparte na zasadzie dzwigni lub równi pochylej, jak nip. napedy slimakowe, miiposrodowe i t. d. Podnoszenie i opu¬ szczanie walców podtrzymujacych W moze odbywac sie w dowolny znany sposób, na rysunku nieuwzglednióny.Sztaby drgajace s, osadzone w szynach prowadniczych F wedlug fig. 11, 12 i 13, moga byc latwo i szybko zakladane i wyj¬ mowane bez dotykania walców podtrzymu¬ jacych W, które znajduja sie zawsze nad sztabami drgajacemu Tak samo i umieszczenie sztab drgaja¬ cych lub podobnych narzadów na walach C, D, U, V przesuwnych osiowo i obracanych o kat 90° wedlug fig. 14 — 18 nie przedsta¬ wia zadnej przeszkody dla ruchu walców W, poniewaz waly te moga byc przesuniete osiowo, a nastepnie obrócone kolejno c 90° tak, iz sztaby drgajace s moga przejsc swo¬ bodnie miedzy walcami W.Zastosowanie tego urzadzenia do trze¬ pania i wyzymania przy farbowaniu wiek¬ szej ilosci motków (fig. 1 — 20) umozliwia otrzymanie zwartego ukladu walców pod¬ trzymujacych, co jest bardzo wazne, gdyz w ten sposób mozna zbudowac maszyny o duzej sprawnosci, zabierajace malo miejsca. PL