Przedmiotem niniejszego wynalazku jest cewiarka krzyzowa dla watku ze sztucznego jedwabiu, która przy nawijaniu wzdluz stozka zapobiega wahaniom szyb¬ kosci nici, nie posiada napedu mechanicz¬ nego uszkadzajacego przedze i podczas na¬ wijania nie przenosi ruchów przedzy, nie- stykajacej sie tu z zadna czescia cewiarki.Jest to bardzo wazne, gdyz dla watku sto¬ suje sie czesto surowiec nizszej jakosci, a wiec o mniejszej wytrzymalosci.Przy nawijaniu napiecie przedzy jest nieznaczne i równomierne, a szybkosc ro¬ bocza jest tak wielka, iz podczas tkania nie powstaja zadne trudnosci, gdyz warstwy przedzy nie spadaja z cewki, jakotez nie powstaja zamotywania pomiedzy osnowa¬ mi.Cewiarka wedlug wynalazku nadaje sie równiez dla tak zwanych cewek Kaszko¬ wych.Na rysunku uwidocznione sa przyklady wykonania urzadzenia wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia cewiarke w przekroju podluznym, fig. la — szczegól, fig. 2 — ce¬ wiarke w przekroju wzdluz linji A — A na fig. 1, fig. 3 — w rzucie poziomym, fig. 3a — szczegól, fig. 4 — naped przesuwacza nici w jzucie pionowym, fig. 5 — w rzucie poziomym, fig. 6 — w przekroju, fig. 7 — szczegól przesuwacza nici w przekroju. Fig. 8 i 9 uwidoczniaja odmiane szczególu we¬ dlug fig. 7.Wal 1 zaopatrzony jest na jednym kon¬ cu w wydrazony czop, który obraca sie w oslonie 60 i zostaje napedzany kolem tar- ciowem 2 (fig. 1 i 3). Na czopie tym osadzo¬ ne jest kólko 3, zazebiajace sie z kolem 4, które naklinowane jest na Wale 5 razem z kolem zebatem 6, zazebiajacem sie z kolem 7, na wale 8. Kolo 9, osadzone na wale 8, zazebia sie z kolem 10, naklinowanem na wale 11, na którem osadzone jest kolo 12, zazebiajace sie z kolem 13. Kola 12, 13, za¬ zebiaja sie z kolami 14, 15, umieszczonemi na walach 16, 17. Waly 5, 8, 11 wiruja.Naped ten, a wzglednie kola mimosro- dowe 6, 7, nadaja walom 16, 17 przy kaz¬ dym skoku przesuwacza nici odmienne szybkosci tak, iz przy kazdym skoku nawi¬ janie nici na stozku K cewki S jest równo¬ mierne.Na wale 5, osadzony jest krazek 18 a po wale 1 przesuwa sie przesuwacz nici 19.Wal 21 polaczony stale z przesuwaczem 19, przeprowadzony jest przez rure 20, zaopatrzona w podluzne wyciecie dla nasa¬ dy walu 21, jak tez przez rure 20a, przesu¬ wajaca sie w kierunku podluznym. W kole zebatem 22, polaczonem z przesuwaczem 19, umieszczona jest na czesci gwintowanej 24 walu 21 dwudzielna nakretka 23; na obie jej czesci dzialaja sprezyny (fig. 7). Od sruby 24 moze ona byc odlaczona zapomo¬ ca rury 20a, dzialajacej naksztalt klina.Kolo 22 zazebia sie z kolem 25, naklinowa¬ nem na wale 26 wraz z kolem slimakowem 27, zazebiajacem sie ze slimakiem 28. Na wale 29 slimaka 28 osadzone jest kolo za¬ padkowe 30.Pod kolem 30 ulozyskowany jest obra¬ cajacy sie drazek 31 zaopatrzony w zapad¬ ke 32. Przy zwrotnym ruchu przesuwacza — 2 —19 nasada 34 natrafia na drazek 32, przy- czem zapadka 31 zazebia sie z kolem 30 i obraca to kolo równoczesnie ze slimakiem 28, a za posrednictwem kola slimakowego 26 walec zebaty 25, zazebiajacy sie z kolem 22, które przy ruchu przesuwacza przesu¬ wa sie w rowkach zebów kola 25. Przesu- wacz zostaje wiec przestawiony na gwin¬ towanej czesci 24 walu 21. Drazek 31 i za¬ padka 32 sa zaopatrzone w sprezyny, które dzialaja przeciw naciskowi przesuwacza 19 i przeprowadzaja drazek i zapadke w po¬ lozenie pierwotne, Drazek 35, przesuwajacy sie w kierunku podluznym i zaopatrzony w nasade 36, u- mozliwia zmiane wielkosci obrotu drazka 32, a wiec i kola 30, slimaka 28% kola sli¬ makowego 27 i walca 25.W ten sposób nakretka 23 zostaje prze¬ suwana powoli w kierunku podluznym tak, iz ruch ten dostosowuje sie do grubosci na¬ wijanej przedzy. Przy nawijaniu i ruchach przesuwacza zadna czesc cewiarki nie sty¬ ka sie z nicia. Na wale 21 (fig. la i 3a) u- mieszczone sa widelki 37, 38, przesuwaja¬ ce sie we wcieciach 39, wykonanych w wóz¬ kach 40 i równoleglych do stozka K. Przy przesuwaniu walu 21 przesuwaja sie rów¬ niez widelki, jak tez wózki 40, polaczone z walem 41 zapomoca tuleji 42. Wal 41 po¬ siada rowek podluzny (fig. la), w który wchodzi jedno ramie zapadki 43, polaczo¬ nej" rozlacznie z tuleja 42. Dzieki polozeniu wciec 39 wzgledem stozka K, widelki 37, 38 nie stykaja sie z nawijana nicia.Mechanizm przelaczajacy, uwidocznio¬ ny na fig. 4 — 6, sklada sie z kola slima¬ kowego 44, osadzonego na wale 50 i zaze¬ biajacego sie ze slimakiem 45, naklinowa- nym wraz) ze slimakiem 46 na wale 47 (fig. 4). Ten ostatni zazebia sie z kolem 48, u- mocowanym na wale 5. Kola zebate 51 o rozmaitych srednicach, osadzone luznie na wale 50, zazebiaja sie z kolami 52, nakli- nowanemi na wale 26 walca zebatego 25.Do regulowania wielkosci drogi przesuwa¬ cza sluzy przekladnia stopniowa, a ponie¬ waz wal 5 zaopatrzony jest w drazek stop¬ niowy, ruchy przesuwacza odbywaja sie bez przerwy.Kola 51, a wzglednie wal 50, posiada¬ ja rowki 53, 54, a w rowku 54 umieszczo¬ ny jest sprezysty klin 55, zaopatrzony na jednym koncu w nasade 56, która umozli¬ wia polaczenie jednego z kól 51, osadzo¬ nych luznie na wale 50 z przeciwleglym kolem 52. W ten sposób wal 26, na któ¬ rym osadzony jest walec 25, a wzglednie przesuwacz 19 otrzymuje odpowiednie ru¬ chy. Poniewaz srednice kól 51, 52 sa roz¬ maite, a kola 51 moga byc polaczone z prze¬ suwanym klinem 55 ruchy walu 21 moga byc regulowane i dostosowywane do gru¬ bosci nici. Pewne ustawienie zostaje przy- tem utrzymane stale i odpowiada stosun¬ kowi przekladni, ustalonemu klinem przed rozpoczeciem nawijania.Przesuwacz 19 moze byc przesuwany w kierunku podluznym dzialaniem krazka 18, przesuwajacego sie powoli w rowku wa¬ lu 5, lub tez zapomoca odpowiedniej na¬ kretki.Przy wykonaniu wedlug fig. 8 i 9 osa¬ dzona jest na gwintowanej czesci 24 na¬ kretka 23, na która dziala w oslonie 22 sprezyna. Rura 20a posiada wyzlobienie tak, ze przy jej obrocie nakretka 23 zosta¬ je wylaczona przeciw dzialaniu sprezyny* PL