PL190982B1 - Samozamykacz drzwiowy - Google Patents

Abstract

1. Samozamykacz drzwiowy ze wzdluznym, jednoczesciowo uksztaltowanym korpusem, który ma górna powierzchnie, umieszczona równolegle do strony dolnej, dwie przeciwlegle boczne, laczace strone dolna i górna po- wierzchnie i dwie strony czolowe, ograniczajace korpus w rozciaglosci wzdluznej, który ma na stronie dolnej plytki montazowe, odstajace od strony czolowej i który na obu powierzchniach bocznych ma bloki lozyskowe, w których jest ulozyskowany obracalnie wal do przylaczenia zespolu dzwigni, znamienny tym, ze po- wierzchnie boczne (5, 6) korpusu (2) sa uksztaltowane krzywoliniowo, poczynajac od strony dolnej (4), a konczac na górnej po- wierzchni (3), a bloki lozyskowe (11, 12) sa uksztaltowane pomiedzy swoimi powierzchnia- mi czolowymi (13, 14), wychodzacymi od strony dolnej (4) a powierzchniami bocznymi (5, 6). PL PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest samozamykacz drzwiowy.

Znany jest samozamykacz drzwiowy ze wzdłużnym, jednoczęściowo ukształtowanym korpusem, który ma górną powierzchnię, umieszczoną równolegle do strony dolnej, dwie przeciwległe powierzchnie boczne, łączące stronę dolną i górną powierzchnię i dwie strony czołowe, ograniczające korpus w kierunku wzdłużnym, który ma na stronie dolnej płytki montażowe, odstające od strony czołowej i który na obu powierzchniach bocznych ma bloki łożyskowe, w których jest ułożyskowany obracalnie wał do przyłączenia zespołu dźwigni.

Taki samozamykacz drzwiowy jest znany pod oznaczeniem „DORMA TS 77 i w praktyce okazał się przydatny dzięki swojej pewności i wielorakich możliwości zastosowania. Samozamykacz drzwiowy może być montowany nie tylko do strony wewnętrznej lub zewnętrznej skrzydła drzwiowego, ale także do ościeżnicy drzwiowej. Rozmieszczenie samozamykacza drzwiowego na stronie wewnętrznej skrzydła drzwiowego jest w zasadzie problematyczne, ponieważ skrzydła drzwiowe przy otarciu poruszają się w kierunku sąsiadującej ściany, a samozamykacz znajduje się wtedy pomiędzy skrzydłem drzwiowym a tą ścianą. Istnieje więc niebezpieczeństwo, że samozamykacz drzwiowy przy dużym kącie otwarcia drzwi uderzy o sąsiadującą ścianę i uszkodzi się, zwłaszcza gdy drzwi są zabudowane w narożu pomieszczenia lub w cienkościennym murze. Przy tego rodzaju przypadkach zastosowania jest umieszczany ogranicznik kąta otwarcia.

Dlatego pożądane są zwarte samozamykacze drzwiowe o możliwie nieznacznej wysokości zabudowy, przy zachowaniu dotychczasowych przypadków zastosowania i różnych działaniach.

Wymiary zewnętrzne, zwłaszcza wysokość zabudowy znanych samozamykaczy drzwiowych, na podstawie specjalnej budowy wewnętrznej, są bardzo duże tak, że dla zapakowania w fabryce gotowego samozamykacza drzwiowego jest wymagane odpowiednio wiele materiału opakowaniowego i musi pozostawać do dyspozycji odpowiednia przestrzeń magazynowa i transportowa. Kanciasta postać zewnętrzna samozamykacza drzwiowego stwarza techniczno-wykonawcze problemy przez pustki materiałowe i pod tym aspektem ekonomiczne użycie materiału nie jest optymalne.

Zadaniem wynalazku jest takie ulepszenie samozamykacza, że powstaje zwarty i optycznie odpowiedni zestaw konstrukcyjny, który może być wytwarzany za pomocą minimalnego nakładu materiałowego i czasowego.

Zadanie to zostało rozwiązane dzięki temu, że powierzchnie boczne korpusu są ukształtowane krzywoliniowo, poczynając od strony dolnej, a kończąc na górnej powierzchni, a bloki łożyskowe są ukształtowane pomiędzy swoimi powierzchniami czołowymi, wychodzącymi od strony dolnej a powierzchniami bocznymi.

W innym wykonaniu powierzchnie boczne mają różny przebieg krzywizny, korzystnie przebiegają w postaci paraboli.

Korzystnie górna powierzchnia przebiega co najmniej częściowo wypukle.

Według wynalazku bloki łożyskowe mają kształt odpowiadający kształtowi powierzchni czołowych, które są usytuowane prostopadle do strony dolnej, albo powierzchnie czołowe są ukształtowane w postaci trapezu lub w postaci U.

Korzystnie bloki łożyskowe są usytuowane poniżej strony górnej, a pomiędzy stroną dolną a górną powierzchnią jest umieszczony współśrodkowo wał.

Zgodnie z wynalazkiem na stronie dolnej są umieszczone otwory.

Korzystnie wał jest jednostronnie ułożyskowany obracalnie w panewce łożyskowej i ma co najmniej obszar o większej średnicy od otworu osiowego.

W innym wykonaniu korpusu powierzchnie boczne korpusu są ukształtowane ukośnie wobec siebie, poczynając od strony dolnej, a kończąc na górnej powierzchni, a bloki łożyskowe są ukształtowane pomiędzy swoimi powierzchniami czołowymi, wychodzącymi od strony dolnej a powierzchniami bocznymi.

Korzystnie powierzchnie boczne mają różny przebieg ukośny, a bloki łożyskowe mają kształt odpowiadający kształtowi powierzchni czołowych.

Według wynalazku powierzchnie czołowe są usytuowane prostopadle do strony dolnej lub powierzchnie czołowe są ukształtowane w postaci trapezu albo w postaci U.

Korzystnie bloki łożyskowe są usytuowane poniżej strony górnej, a pomiędzy stroną dolną a górną powierzchnią jest umieszczony współśrodkowo wał.

Według wynalazku na stronie dolnej są umieszczone otwory.

PL 190 982 B1

Korzystnie wał jest jednostronnie ułożyskowany obracalnie w panewce łożyskowej i ma co najmniej obszar o większej średnicy od otworu osiowego.

Samozamykacz drzwiowy według wynalazku ma zaletę, że przez zwartą postać zewnętrzną może być zrealizowana nieznaczna wysokość budowy. Dzięki temu samozamykacz drzwiowy jest także odpowiedni dla zastosowania w wąskich, względnie w niekorzystnych warunkach zabudowy, w odniesieniu do ograniczonego kąta otwarcia skrzydła drzwiowego. W zasadzie jest przy tym uprzywilejowany samozamykacz drzwiowy, którego mechaniczne i hydrauliczne zespoły są umieszczone w kierunku wzdłużnym, w odpowiednim kanale korpusu.

Chociaż zapotrzebowanie materiałowe na korpus według wynalazku jest bardzo nieznaczne, to posiada on własności stabilizacyjne i wszystkie własności funkcjonalne. Wszystkie grubości ścian są zmniejszone do minimum. Uzyskany zarys zewnętrzny poprzez płynne i bezszwowe przejścia jest korzystny optycznie. Korpus dzięki układowi szeregowemu zespołów funkcjonalnych jest ukształtowany wzdłużnie, przy czym powierzchnie boczne przylegają do zarysu kanału. Idealny jest przy tym krzywoliniowy lub ukośny przebieg powierzchni bocznych. Płynny przebieg zarysu zewnętrznego, zwłaszcza powierzchni bocznych i bloków łożyskowych, zmniejsza znacznie użycie materiału i zmniejsza problemy techniki odlewania.

Dzięki temu miejsca wyjścia wału napędowego są wystarczająco stabilne, a powierzchnie boczne mają masywne, w rodzaju bloku wzmocnienia, które ze swojej strony są ukształtowane oszczędnie materiałowo. Szczególnie korzystne jest związanie tych tak zwanych bloków łożyskowych do strony dolnej korpusu. Wał napędowy jest tak umieszczony, że mogą być realizowane różnorodne położenia montażowe samozamykacza drzwiowego. Zmniejszenie wymiarów zewnętrznych zmniejsza ilość potrzebnych materiałów opakowaniowych i zmniejsza miejsce magazynowe i transportowe. Zmniejszenie objętości i ciężaru podwyższa gęstość upakowania podczas transportu a ponadto ułatwia ekipom montażowym montaż na miejscu. Wspomniane własności przyczyniają się istotnie do zmniejszenia kosztów wytwarzania.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia samozamykacz drzwiowy w perspektywie, fig. 2 - widok od czoła samozamykacza według fig. 1, fig. 3 - widok od dołu samozamykacza według fig. 1, fig. 4 - pionowy przekrój wzdłużny samozamykacza według fig. 1, fig. 5 - poziomy przekrój wzdłużny samozamykacza według fig. 1, fig. 6 drugie wykonanie samozamykacza drzwiowego w perspektywie, fig. 7 - widok od czoła samozamykacza według fig. 6, fig. 8 - trzecie wykonanie samozamykacza, fig. 9 - widok od czoła samozamykacza według fig. 6. Samozamykacz drzwiowy 1, przedstawiony na fig. 1-9 jest wytwarzany jednoczęściowo w procesie odlewania i jest wykonany z aluminium lub stali. Pomimo aspektu optymalizacji minimalnego zużycia materiału i wystarczającej stabilności nie zostaje utworzony żaden masywny korpus 2. W istocie wszystkie zarysy zewnętrzne i przejścia powierzchni są ukształtowane z zaokrągleniem.

Samozamykacz drzwiowy 1 jest ukształtowany do przyjęcia mechanicznego i hydraulicznego zespołu funkcjonalnego, który w celu zmniejszenia wysokości konstrukcji jest umieszczony w znany sposób wzdłuż korpusu 2 w kanale 21 (fig. 3). Wał 22 (fig. 4, 5) łączy mechaniczny wspomniany zespół w korpusie 2 z zespołem dźwigni usytuowanym poza korpusem 2. Wał 22 jest obustronnie wyprowadzony z korpusu, aby móc obsługiwać zmiennie, w zależności od warunków montażu, układ samozamykacza drzwiowego 1 i zespołu dźwigni, w odniesieniu do skrzydła drzwiowego i ościeżnicy drzwiowej. Z uwagi na przejrzystość rysunku zespół dźwigni nie jest przedstawiony.

W podłużnym korpusie 2 (fig. 4, 5) są wzajemnie sprzężone przesuwnie tłok 23 i sprężyna zamykająca 24. Wał 22 jest ułożyskowany obracalnie w korpusie 2 i ma współśrodkowe koło zębate 25, które współpracuje z zębatką 26, ukształtowaną jednoczęściowo wewnątrz tłoka 2. Wał 22 poza korpusem 2 jest sprzężony z nie przedstawionym zespołem dźwigni.

Gdy drzwi są otwierane, to wał 22 obraca się przez zespół dźwigni sprzężony z drzwiami. Tłok 2 porusza się w poziomym kierunku i ściska sprężynę zamykającą 24. Zmagazynowana energia otwierania, jeżeli tylko drzwi są przez osobę przechodzącą wpuszczone, ponownie jest dostępna, odpręża sprężynę zamykającą 24 i naciska na tłok 2 w przeciwnym kierunku. Drzwi, poprzez przemianę liniowego ruchu na ruch obrotowy, ponownie zamykają się. Jako medium tłumiące w korpusie 2 znajduje się olej hydrauliczny.

Korpus 2 posiada otwór osiowy 27 (fig. 5) do łożyskowania i mocowania wału 22. Otwór osiowy 27 ma okrągły przekrój poprzeczny. Część otworu osiowego 27, górna na fig. 5, ma krawędź 28, zwężającą się w przekroju poprzecznym. Dolna część otworu osiowego 27 ma rowek 29 dla pierścienia uszczelniającego 30. Wał 22 jest ukształtowany symetrycznie i ma współśrodkowe koło zębate 25.

PL 190 982 B1

Z obu stron koła zębatego 25 są zmontowane tarcze 31. Na obu końcach wału 22 są ukształtowane środki do mocowania zespołu dźwigni, który w zależności od zabudowy jest instalowany na odpowiednim końcu. Jako łożyska z obu stron wału 22 służą tak zwane tuleje spiekane 32, 37 z ceramicznego materiału. Rurowa panewka łożyskowa 33 ma stopniowany przekrój poprzeczny, który kończy się na krawędzi brzegowej 34. Powierzchnia zewnętrzna panewki łożyskowej 33 jest co najmniej w pewnym obszarze ukształtowana z promieniowym powiększeniem.

Montaż samozamykacza drzwiowego 1 jest następujący:

Panewka łożyskowa 33 tworzy wstępnie zmontowany zespół, w który najpierw jest wsuwana do krawędzi brzegowej 34 uszczelka pierścieniowa 35, a następnie tuleja spiekana 32 jest dociskana nierozłącznie do uszczelki pierścieniowej 35. W rowku 29 w dolnej części otworu osiowego 27 jest umieszczony pierścień uszczelniający 30. Po umieszczeniu sprężyny zamykającej 24 i tłoka 23 w kanale 2 jest osadzany przez wewnętrzną część otworu osiowego 27, wał 22. Wał 22 ślizga się wewnątrz górnej części otworu osiowego 27 poprzez ustaloną w nim tuleję spiekaną 37 aż on za pomocą tarczy 31 uderzy o kanał 21. Całkowite zamocowanie wału 22 następuje przez osadzenie panewki łożyskowej 3 w dolnej części otworu osiowego 27. Wstępnie zmontowana panewka łożyskowa 3 jest przesuwana przez wał 22 i za pomocą ustalonego docisku jest ustalona jednoznacznie w korpusie 2 i na wale 22. Początkowo tuleja spiekana 3 ślizga się na wale 22, a powierzchnia zewnętrzna panewki łożyskowej 33 wzdłuż ściany wewnętrznej otworu osiowego 27. Przez powiększoną w pewnym obszarze panewkę łożyskową 33, korzystnie za pomocą występu, korpus 2 otaczający otwór osiowy 27 jest elastycznie dociskany na zewnątrz. Po przejściu rowka 29 występ, dzięki sprężynowaniu korpusu 2 zahacza o ten rowek 29 i panewka łożyskowa 3 zostaje zamocowana. Jednocześnie wał 22 poprzez przyleganie tulei spiekanej 3 do tarczy 31 jest osiowo ustalony.

Następnie zostaną omówione przykłady wykonania budowy korpusu 2 samozamykacza według wynalazku.

Korpus 2 jest ukształtowany w zasadzie wzdłużnie (fig. 1, 2). On posiada naprzeciwko strony dolnej 4 górną powierzchnię. Na stronie dolnej są ukształtowane wzdłużnie płytki montażowe 9, 10, które służą do zamocowania korpusu na skrzydle drzwiowym lub ościeżnicy drzwiowej. Strona dolna 4 i górna powierzchnia 3 w kierunku wzdłużnym są połączone przez powierzchnie boczne 5, 6. Strony czołowe 7, 8 są umieszczone prostopadle do powierzchni bocznych 5, 6 i do strony dolnej 4 i górnej powierzchni 3 i ograniczają korpus 2 w kierunku wzdłużnym. Płytki montażowe 9, 10 wystają z korpusu 2 do stron czołowych 7, 8.

Przykład wykonania według fig. 1-3 ma następujące właściwości. Powierzchnie boczne 5, 6 przebiegają początkowo do strony dolnej 4 z krzywizną, skierowaną do wewnątrz korpusu 2 i kończą się na powierzchni górnej 3. Krzywizna ma przebieg paraboliczny, przy czym górna powierzchnia ogranicza ten przebieg. Przejścia pomiędzy powierzchniami bocznymi 5, 6 i górną powierzchnią 3 są utworzone przez małe promienie.

Wał 22 jest umieszczony współśrodkowo pomiędzy górną powierzchnią a stroną dolną 4 i mimośrodowo pomiędzy stronami czołowymi 7, 8. Takie umieszczenie wału 22 umożliwia różnorodne, na przykład w lustrzanym odbiciu warianty montażu samozamykacza drzwiowego. Wał 22 wystaje z korpusu 2 na obu powierzchniach bocznych 5, 6 z bloków łożyskowych 11, 12. Bloki łożyskowe 11, 12 mają trapezowe powierzchnie czołowe 13, 14, które przebiegają prostopadle do strony dolnej 4, przy czym szerokie boki podstawy 15, 16 są na stronie dolnej 4. Ten trapezowy przekrój poprzeczny bloków łożyskowych 11, 12 lekko powiększa się od powierzchni czołowych 13, 14 do powierzchni bocznych 5, 6. Bloki łożyskowe 11, 12 są tak zwymiarowane, że one nie wystają poza górną powierzchnią 3.

Na fig. 6 i 7 jest pokazany drugi przykład wykonania korpusu 2, którego powierzchnie boczne 5, 6 również przebiegają w postaci paraboli. Górna powierzchnia 3 jest lekko wypukła na zewnątrz korpusu 2, co pozwala zaoszczędzić materiał odlewniczy. Przejścia pomiędzy powierzchniami bocznymi 5, 6 i górną powierzchnią 3 są również ukształtowane z małymi promieniami. Bloki łożyskowe 11, 12 mają powierzchnie czołowe 13, 14 w postaci U, przy czym otwarte boki 17, 18 są na stronie dolnej 4. Przekrój poprzeczny w postaci U bloków łożyskowych 11, 12 powiększa się trochę w kierunku powierzchni bocznych 5, 6. Płytki montażowe 9, 10 z uwagi na oszczędność materiału są ukształtowane skośnie.

Na fig. 8 i 9 jest pokazany korpus 2, którego powierzchnie boczne 5, 6 mają różne krzywizny. Powierzchnie boczne 5 przebiegają, jak już opisano w przykładzie wykonania według fig. 1-3, w postaci paraboli i ograniczają płaską górną powierzchnię 3. Powierzchnia boczna 6 ma przebieg w postaci paraboli, różniący się od powierzchni bocznej 5, który jest scharakteryzowany tym, że poPL 190 982 B1 wierzchnia boczna 6 wybiega bez przejścia w górną powierzchnię. Górna powierzchnia 3 jest więc z jednej strony płaska a z jednej strony wypukła.

We wszystkich trzech przykładach wykonania jest wspólne to, że one na stronie dolnej 4 mają, jak jest widoczne z fig. 3 dwa otwory 19, 20. Te otwory 19, 20 służą podczas wytwarzania po procesie odlewania do centrowania i mocowania przedmiotu na dalszych miejscach obróbki. Dzięki temu, zwłaszcza przy maszynowym wykonawstwie nie może dochodzić do żadnych błędnych ustawień.

Jest również możliwe ukształtowanie powierzchni bocznych 5, 6 korpusu 2 jako powierzchni płaskich, skierowanych ukośnie względem siebie.

Również kąt nachylenia powierzchni ukośnych może różnić się.

Claims (24)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Samozamykacz drzwiowy ze w^c^łłu^rn^rm jednoczęściowo ukształtowanym który ma górną powierzchnię, umieszczoną równolegle do strony dolnej, dwie przeciwległe boczne, łączące stronę dolną i górną powierzchnię i dwie strony czołowe, ograniczające korpus w rozciągłości wzdłużnej, który ma na stronie dolnej płytki montażowe, odstające od strony czołowej i który na obu powierzchniach bocznych ma bloki łożyskowe, w których jest ułożyskowany obracalnie wał do przyłączenia zespołu dźwigni, znamienny tym, że powierzchnie boczne (5, 6) korpusu (2) są ukształtowane krzywoliniowo, poczynając od strony dolnej (4), a kończąc na górnej powierzchni (3), a bloki łożyskowe (11, 12) są ukształtowane pomiędzy swoimi powierzchniami czołowymi (13, 14), wychodzącymi od strony dolnej (4) a powierzchniami bocznymi (5, 6).
2. 2. Samozamykacc weeług zastrz. j, znnmiennn tym, że powierzzhnieboccnej5, 6) mająΊóóny przebieg krzywizny.
3. 3. Samozamykacz według zas^z. 1 albo 2, tym, że boczne (5, 6) przebiegają w postaci paraboli.
4. 4. Samozamykaczwedług zaskz. j, tym, że górna powiefzchnia j3) przebieea co najmniej częściowo wypukle.
5. 5. Samozamykaczwedług zasto. j, znamienny tym, że doki jożyskowej(1, 12) maią kszzałt odpowiadający kształtowi powierzchni czołowych (13, 14).
6. 6. Samozamykacz według 5, zn^i^i^i^^^ tym. że czołowe (13, 14) są usytuowane prostopadle do strony dolnej (4).
7. 7. Samozamykacz według 5, zn^i^i^i^^^ tym. że czotowe (13, 14) są ukształtowane w postaci trapezu.
8. 8. Samozamykacz według zastrz. 5, znamienny tym. że czotowe (13, 14) są ukształtowane w postaci U.
9. 9. Samozamykacz według zaskz. 5, znamienny tym. że bloki łożyskowe (11, 1^) są usytuowane poniżej strony górnej (3).
10. 10. Samozamykacz według zaskz. 1, znamienny tym, że pomiędzy skoną dolną (4) a górną powierzchnią (3) jest umieszczony współśrodkowo wał (22).
11. 11. Samozamykacz według zas^z. Ί0, zr^^r^i^r^r^\7 tym, że na skonie ddnej j4) są u mieszczone otwory (19, 20).
12. 12. Samozamykacz według zas-trz. 10, znamienny tym. że wał (22) jess Ίednostronnie skowany obracalnie w panewce łożyskowej (33).
13. 13. Samozamykacz według zastrz. 12, znamienny tym, że wał (22) ma co najmniej obszar o większej średnicy od otworu osiowego (27).
14. 14. Samozamykacz drzwiowy ze wzdłużnym, j ednoczęścżowo ukszCałtowanym kor-pLisem, który ma górną powierzchnię, umieszczoną równolegle do strony dolnej, dwie przeciwległe powierzchnie boczne, łączące stronę dolną i górną powierzchnię i dwie strony czołowe, ograniczające korpus w rozciągłości wzdłużnej, który ma na stronie dolnej, płytki montażowe, odstające od strony czołowej i który na obu powierzchniach bocznych ma bloki łożyskowe, w których jest ułożyskowany obracalnie wał do przyłączenia zespołu dźwigni, znamienny tym, że powierzchnie boczne (5, 6) korpusu (2) są ukształtowane ukośnie wobec siebie, poczynając od strony dolnej (4), a kończąc na górnej powierzchni (3), a bloki łożyskowe (11, 12) są ukształtowane pomiędzy swoimi powierzchniami czołowymi (13, 14), wychodzącymi od strony dolnej (4) a powierzchniami bocznymi (5, 6).

    PL 190 982 B1
15. 15. Samozamykacz według zastrz. 14, znamienny tym, że powierzchnie boczne (5, 6) mają różny przebieg ukośny.
16. 16. Samozamykacz według zastrz. 14, znamienny tym, żer bloZi łcżżkkawe (51, 14) moją ksatcłt odpowiadający kształtowi powierzchni zazłzwyzn (13, 14).
17. 17. Samooamyyaczwedług zastrZa 11,z namiennytym, że powierzahnieczałowe ( 11, H) ss usytuowane prostopadle do strony dolnej (4).
18. 18. Samozamykaazwedług zassz. 11,z namiennytym. że powierzahnieczałowe ( 11, H) ss gasctałtowane w postazi trapeag.
19. 19. Samozamykaczwedług zassz. 11,z namiennytym. że powierzahnieczałowe ( 11, H) ss gasctcłtowcne w postazi U.
20. 20. Samozamykaazwedług zassał 1, z namienaatym, że bloZiłoZżkSawe( 111 11)ss uustuowane ponieej strony górnej (3).
21. 21. Samozamykaazwedług zassał 1, z namienaatym, ż e powięddnstrozeddlne(4) a ggmn powie^nnią (3) wał (22) jest gmiesnznony współśrodkowo.
22. 22. Samozamykaczwedługz astrz.2),znamienaatym, żen ns trozied olnej(4) s kumiedzazaz ne otwory (19, 20).
23. 23. >amozamykaczwedług zas^z. Z^z namienaatym, że weS (222j je^ ądneztroznie z-oZżt skowany oOrazalnie w panewze łoeysaowej (33).
24. 24. Samozamykaaz weeług zassz. 22, znamienna tym, że waS ((22 ma co n^maiej oZosar o więksaej średnizy od otworg osiowego (27).