Stwierdzono, ze przez sprzeganie kwasu 2-dwuazo-4-sulfo-./-benzoesowego z P -naf¬ tolem otrzymuje sie barwnik jednoazowy, odznaczajacy sie technicznie cennemi wla¬ snosciami. W postaci soli jedno- lub dwu- sodowej mozna barwnik ten stosowac do barwienia welny. Otrzymuje sie przytern jasne pomaranczowo - czerwone odcienie, przechodzace po nastepujacean chromowa¬ niu w kolor bordoczerwony. Sole, które mozna otrzymac z barwnika tego zapomoca metali, odpowiednich do tworzenia lak, nadaja sie znakomicie do za¬ stosowania jako laki barwne. W praktyce okazaly sie szczególnie cennemi laki baro¬ we, wapniowe i strontowe. Przeprowadze¬ nie barwnika w wymienione laki barwne moze odbywac sie wedlug jednej ze zna¬ nych metod do wytwarzania farb pigmento¬ wych. W celu wytwarzania lak z metalami ziem alkalicznych traktuje sie, np., dwuso- dowa sól barwnika, wystarczajaca do two¬ rzenia dwuwapniowcowej soli iloscia rozpu¬ szczalnej soli wapniowcowej, np, chlorkiem wapniowcowym. Przy wytwarzaniu laki na¬ lezy jednak zwrócic uwage szczególnie na to, aby przeprowadzenie w lake barwna od¬ bywalo sie w zupelnosci, poniewaz nawet juz stosunkowo male ilosci zanieczyszczen, np. pozostalosci nieprzeprowadzonego w la¬ ke barwna barwnika, ograniczaja w znacznej mierze uzytecznosc otrzymanych produk¬ tów w technice. Laki barwne, otrzymane wedlug wyna¬ lazku, posiadaja piekny czerwony odcien i sa bardzo odporne na dzialanie swiatla.v Otrzymywanie bartohika jak równiez wytwarzanie lak barwnych mozna przepro- wada£^w jeijlnyjaiafoiegu pracy, jak to wy¬ nika z ponize!j podanego przykladu V. Przyklad I. 21,7 czesci wagowych kwa¬ su 2-amino-4-sulfo-./-benzoesowego dwuazu- je sie w sposób zwykly i sprzega w roztwo¬ rze slabo kwasnym, obojetnym lub slabo alkalicznym z 14,5 czesciami wagowemi (3- naftolu. Po skonczonem sprzegnieciu do¬ prowadza sie roztwór w razie potrzeby do odczynu slabo alkalicznego i wysala *ie po¬ wstaly barwnik zapomoca chlorku sodowe¬ go. Dwusodowa sól barwnika osadza sie przytem z wydajnoscia prawie ilosciowa; wytworzony barwnik przedstawia w stanie stfchym gtfto^i&rwófry praszek, rozpu¬ szczajacy sie w wodzie, zabarwiajac ja na kolor póirtiaranczowy. Otrzymany barwnik zabarwia welne w jasnyfti póiti^T^nczicmo- czerwonym odcieniu, przechodzacych po na- stepujacem chromowaniu w odcien bordo. Przyklad IL Roztwór 41,6 czesci wago¬ wych dwusodowej soli barwnika, otrzyma¬ nego z kwasu 2-amino-4-sulfo-/-beiizoeso- wego i P-naftolu, w 750 czesciach wagowych wody wlewa sie w temperaturze 90°C, mie¬ szajac ciagle, do roztworu 22 czesci wago¬ wych bezwodnego chlorkli wapnia i 100 cze¬ sci wagowych chlorku sodowego w 400 cze- soiach wagowych wody. Po wlaniu skladni¬ ków, mieszajac, utrzymuje sie jeszcze mie¬ szanine w ciagu kwadransa w tej samej temperaturze. Po ochlodzeniu do 70°C od¬ dziela sie wytworzona lake wapniowa od lugu i przemywa ja potem zapomoca zim¬ nej wody. Wysuszona przy 40—50°C laka przedstawia czerwony proszek. Przyklad III. Roztwór 41,6 czesci wago¬ wych dzwusódowej soli barwnika, otrzyma¬ nego z kwasu 2-amino-4-sulfo-7-benzoeso- wego i {3-naftolu w 750 czesciach wagowych wody wlewa sie przy 90°C, mieszajac, do roztworu, zawierajacego w 40p cz, wag. wody 32 cz. Wag. bezwodnego chlorku strontu i 100 cz. wag. chlorku sodowego, poczem miesza sie jeszcze mieszanine przez kwadrans przy tej samej temperaturze. Po ochlodzeniu do 70°C oddziela sie wytwo- nzkxna lake strontowa od lugu i przemywa ja zapomoca zimnej wody. Wysuszana w temperaturzei 40-^50QC laka barwnikowa przedstawia szkarlatny proszek. (Przyklad IV. Roztwór 41,6 czesci wago¬ wych dwusodowej soli barwnika, otrzyma¬ nego z kwasu 2-amino-4-sulfo-i-benzoeso- wego i P-naftolu, w 750 cz. wag. wody wle¬ wa sie, miefcfcafec przy 9Ó°C io roztworu, zawierajacego w 400 cz. wag. wody 42 cz. /wag. bezwodnego chlorku baru i 100 cz. wag. clilorka isodtfwfcjgo. Roztwór utrzymuje sie, mieszajac, przez kwadrans przy wyzej wymi^feftfcj ^eijrtSPirtefiKfee, a ttast^piiie o- chladza sie go do 70°C. Wytworzona lake barwna oddziela sie od lugu i przemywa zapomoca zimnej wody. Wysuszona w tem¬ peraturze 40—50 stawia szkarlatny proszek. Przyklad V. 21,7 czesci wagowych kwa¬ su 2-amino-4-sulfo-./-benzoesowego dwuazu^ je sie w sposób zwykly zapomoca 6,6 cz. wag. azotynu wapnia i sprzega sie z 14,5 cz. wag. P-naftolu w obecnosci takiej ilosci mle¬ ka wapiennego lub kredy, ze obecny kwas zostaje zobojetniony a wytworzony barw¬ nik prizeprowtadizoiny w sól dwuwapaiiowa. Po skonczonem sprzegnieciu ogrzewa sie barwnik przez czas krótki, odsacza sie i przemywa go zapomoca zimnej wody. Otrzymana laka barwnikowa po suszeniu w temperaturze 40—50°C przedstawia czer¬ wony proszek. Laki barwfce mozna tez wytwarzac w o- becnosci stosowanych zwykle srodków roz¬ dzielczych, jak nip. oleju tureckiego ltib na podlozach zarówno w temperaturach ni¬ skich jak i w temperaturze wrzenia. Z a s t r ^e z en i a p a te nto w^e. 1. Sposób otr^zyittywatiia barwnika azo- wcgo, znatoi«nny tern, ze kwas 2-dwuazo- — 2 —4-sulfo-/-benzoesowy sprzega sie z p -naf¬ tolem. 2. Sposób otrzymywania lak barwni¬ kowych z barwnika otrzymanego wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze otrzymany we¬ dlug zastrz, 1 barwnik traktuje sie wystar¬ czajaca do wytwarzania laki iloscia soli me¬ talu, nadajacego sie do tworzenia laki, 3* Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tern, ze kwas 2-dwuazo-4-sulfo-f-benzoeso- wy sprzega sie z [3-naftolem z wystarczaja¬ ca do wytwarzania laki iloscia soli metalu, nadajacego sie do tworzenia laki. I. G. Farbenindustrie AktiengesellschafL Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL