Najdluzszy czas trwania patentu do 26 stycznia 1952 r.Wedlug patentu Nr 24 480 kwasy sulfo¬ nowe ftalocyjanin wolnych od metali lub zawierajacych metale, to jest kwasy sulfo¬ nowe produktów otrzymywanych przez ogrzewanie pochodnych aromatycznych kwasów o - dwukarbonowych, posiadaja¬ cych azot zwiazany z atomami C grup kar- boksylowych znajdujacych sie w pozycji orto, lub ich produktów podstawienia, w nieobecnosci lub w obecnosci metali lub ich zwiazków albo innych cial, poddaje sie przemianie za pomoca takich zwiazków metali, które moga wytwarzac laki, np. za pomoca soli metali, tlenków, wodorotlen¬ ków metali lub tym podobnych zwiazków.Stwierdzono, ze mozna tez wytwarzac tego rodzaju barwniki lakowe przez calko¬ wite lub czesciowe zastapienie barwnikami zasadowymi zwiazków metali w procesie otrzymywania lak z kwasów ftalocyjanino- sulfonowych. W ten sposób otrzymuje sie barwniki lakowe o bardzo wielkiej trwalo¬ sci na dzialanie swiatla.Najlepiej jest stosowac kwasy sulfono¬ we barwników ftalocy Janino wy eh w postaci ich soli rozpuszczalnych w wodzie. Jako za¬ sadowe skladniki barwnika nadaja sie barwniki nalezace do najrozmaitszych klas barwników, np. barwniki szeregu trój feny - lometanowego lub tiazinowego, barwniki azowe i podobne, o ile tylko sa one zasado¬ we. Stosujac odpowiednie barwniki zasa-dowe mozna wytwarzac przy tym najroz¬ maitsze bardzo glebokie odcienie. Stwier¬ dzono, ze w licznych przypadkach korzyst¬ nie jest uskuteczniac reakcje skladników w celu wytworzenia barwnika lakowego w obecnosci podloza stosowanego do wyrobu barwników pigmentowych, np. glinki, siar¬ czanu baru i t. d.; dodawanie srodków roz- praszajacych, koloidów ochronnych, roz¬ puszczalnych sztucznych zywic i tym po¬ dobnych substancyj równiez moze sie ewen¬ tualnie okazac korzystnym/ Przyklad L 3 czesci wagowe barwnika ftalocyjaninowego, zawierajacego miedz* sulfonowanego sposobem wedlug przykla¬ du I patentu Nr 24 480, rozpuszcza sie w wodzie i mieszajac zadaje roztworem 1 czesci wagowej barwnika Rhodulinblau 6G (Schultz, Farbstofftabellen, 7 wydanie, tom 1, No. 755).Osad otrzymany w powyzszy sposób mozna wprowadzac na podloze bezposred¬ nio z pominieciem odsaczenia. Podloze ta¬ kie, np. nadajace sie do druku tapet* uzy¬ skuje sie np. przez wytworzenie zawiesiny szlamowej 25 czesci wagowych szpatu ciezkiego w wodzie i dodanie 10%-owego roztworu 10 czesci wagowych siarczanu gli¬ nu (18% Al2 03) a nastepnie 10%-owego roztworu 4 czesci wagowych sody kalcy- nowanej.Przyklad II, 3 czesci wagowe barwni¬ ka ftalocyjaninowego, zawierajacego ko¬ balt i sulfonowanego, rozpuszcza sie w wodzie wrzacej i dodaje do podloza otrzy¬ manego przez zmieszanie 10%-owych wod* nych roztworów 10 czesci wagowych siar¬ czanu glinu, 5 czesci wagowych sody kal- cynowanej i 10 czesci wagowych krysta¬ lizowanego chlorku baru. Do powyzszej masy dodaje sie mieszajac roztwór wodny 1 czesci wagowej barwnika Methylenblau BB {Schultz, Farbstofftabellen, 7 wydanie, tom 1, No. 1038), przy czym powstaje mocno niebieski barwnik lakowy dajacy sie dalej przerabiac w dowolny sposób.Przyklad III. Za pomoca 12 czesci wagowych sody straca sie 10%-owy roz- , twór 30 czesci wagowych siarczanu glinu, po czym roztwór ten oddziela sie od osadu przez dekantacje. Nastepnie osad zadaje sie wodnym roztworem 2,25 czesci wago¬ wych sulfonowanego barwnika ftalocyjani¬ nowego zawierajacego nikiel, a wreszcie bezposrednio po tym — roztworem 0,9 cze¬ sci wagowych barwnika Rhodulinblau 5B (Schultz, Farbstofftabellen, 7 wydanie, tom 2, str. 184).W ten sposób otrzymuje sie odporny na wode niebieski barwnik lakowy, który po odsaczeniu mozna przerabiac dalej, np. su¬ szyc i ucierac z przedmuchiwanym poko¬ stem z oleju lnianego.Przyklad IV. Do podloza otrzymane¬ go przez stracenie 10%-owego roztworu 30 czesci wagowych siarczanu glinu za pomo¬ ca 12 czesci wagowych sody kalcynowanej dodaje sie wodny roztwór 1 czesci wago¬ wej barwnika Brillantgrun extra krystali¬ zowanego (Schultz, Farbstofftabellen, 7 wydanie, tom 1, No. 760), a nastepnie przez dodanie roztworu 2,5 czesci wagowych sulfonowanego barwnika ftalocyjaninowe¬ go, nie zawierajacego metalu, straca sie barwnik lakowy. Po odsaczeniu barwnik lakowy traktuje sie wodnymi srodkami wiazacymi albo tez suszy.Przyklad V. Do podloza wytworzone¬ go wedlug przykladu IV dodaje sie wodny roztwór 3 czesci wagowych sulfonowanej ftalocy janiny, zawierajacej miedz, oraz roztwór 0,2 czesci wagowych barwnika Auramin konz. (Schultz, Farbstofftabellen, 7 wydanie, tom 1, str, 752). Stracanie do¬ prowadza sie do konca dodajac wodny roz¬ twór 3 czesci wagowych chlorku baru.Przyklad VI. 20 czesci wagowych soli sodowej kwasu sulfonowego barwnika fta¬ locyjaninowego zawierajacego miedz (wy¬ tworzonego przez sulfonowanie ftalocyjani- ny, zawierajacej miedz, w 60%-owym ole¬ um w ciagu 20 godzin w temperaturze 25°C - 2 —i w ciagu nastepnych 5 godzin w tempera¬ turze 50° C) rozpuszcza sie na goraco w 400 czesciach wagowych wody, po czym zadaje sie roztworem 8 czesci wagowych barwni¬ ka Diamantgriin GX (porównaj Schultz, Farbstofftabellen, 1931, No. 760) w 1 000 czesci wagowych wody goracej. Barwnik lakowy straca sie calkowicie. Odsacza sie go, przemywa i wysusza. Barwnik ten barwi lakiery zaponowe nadajac im bardzo czy¬ ste odcienie niebieskawo-zielone.Przyklad VII. 20 czesci wagowych wy¬ mienionej w przykladzie VI soli sodowej kwasu ftalocyjaninosulfonowego zawieraja¬ cego miedz, rozpuszcza sie w 400 czesciach wagowych wody goracej, po czym dodaje sie roztwór 14 czesci wagowych barwnika Auramin G (porównaj Schultz, Farbstoff- labellen, 1931, No. 753) w 3 000 czesci wody goracej. Wydzielony barwnik lakowy przerabia sie nastepnie w zwykly sposób; podobnie do barwnika otrzymanego w po¬ przednim przykladzie barwnik ten rozpu¬ szcza sie w rozpuszczalnikach organicznych i nadaje sie zwlaszcza do farbowania la¬ kierów zaponowych i organicznych mas sztucznych, przy czym uzyskane zabarwie¬ nia sa bardzo czyste i trwale na dzialanie swiatla. PL PL