PL16309B1 - Sposób otrzymywania produktów kondensacji dwuamin aromatycznych i chlorowcopochodnych aromatycznych kwasów sulfonowych lub karbonowych. - Google Patents

Description

Wykryto, ze mozna otrzymac cenne zwiazki, nadajace sie jako srodki do wy¬ twarzania rezerw na welnie lub jedwabiu przy barwieniu barwnikami suhstantywne- mi, dzialajac na aromatyczne dwuaminy, nie zawierajace grup nitrowych ani wodo¬ rotlenowych, lecz zawierajace co najmniej jedna grupe sulfonowa, takiemi aromatycz- nemi chlorowcopochodnemi kwasów sulfo¬ nowych lub karbonowych, które nie zawie¬ raja wolnych grup wodorotlenowych *ani aminowych, natomiast w polozeniu meta- wzgledem grupy chlorowco-kwasowej za¬ wieraja atom chlorowca lub grupe nitrowa, przyczem w tym ostatnim przypadku gru¬ py nitrowe dajacych sie otrzymac w ten sposób produktów kondensacji redukuje sie na odpowiednie grupy aminowe i tak otrzymane zwiazki kondensuje sie ponow¬ nie z chlorowcopochodnemi kwasów sul¬ fonowych lub karbonowych. Te zasade dó- budowywania mozna powtarzac wielokrot" nie w celu otrzymywania tego rodzaju cial o wyzszym ciezarze czasteczkowym, pod warunkiem, aby aromatyczne chlorowcopo¬ chodne kwasowe, wlpnowadzane do ostat¬ niej kondensacji, byly wolne od grup ni¬ trowych, aminowych i wodorotlenowych, lecz poza tern moga one wykazywac budo¬ we dowolna. Reakcje, powodujace powsta¬ wanie tych produktów kondensacji, prowa¬ dzi sie naogól w wodzie w obecnosci srod¬ ka, zobojetniajacego odszczepiajacy sie chlorowcowodór.Przyklad I. 188 czesci wagowych kwa¬ su 1.3 - fenylenodwuamino - 4 - sulfonowego rozpuszcza sie w okolo 20-krotnej ilosci wody, z dodatkiem sody przy slalboalka-licznym odczynie gaszczu. Do pajpki tej do- « diafe sie 150 czesci wagowych kredy i wpro¬ wadza w temperaturze 70°C, mieszajac do¬ kladnie, 460 czesci wagowych chlorku 2.5- dwuchlorobenzoylowego (110% teorji).Temperatura reakcji wzrasta stopniowo do 80°C, poczem produkt reakcji zaczyna sie wydzielac w postaci gestych ziarnistych mas. Do otrzymanej pasty w celu rozcien¬ czenia korzystnie jest dodac jeszcze gora¬ cej wody, poczem dobrze mieszajac, ogrze- nadaje sie doskonale jako srodek rezerwo¬ wy dla welny przeciwko zabarwianiu barwnikami substantywnemi; krystalizuje sie z dobra wydajnoscia.Przyklad IL 224,5 czesci wagowych chlorowodorku kwasu ./,2-fenyleno-dwu- amino-4-sulfonowego rozpuszcza sie na go¬ raco, dodajac kredy az do reakcji obojet¬ nej gaszczu- Nastepnie dodaje sie jeszcze okolo 300 czesci wagowych kredy, a po¬ tem, dobrze mieszajac, w temperaturach miedzy 85 a 95° wprowadza sie 735 cze- W celu przeprowadzenia tego produktu w sól sodowa rozpuszcza sie go ponownie w goracej wodzie i zadaje niewielkim nad¬ miarem roztworu szczawianu sodowego. wa sie do 100°C i utrzymuje mieszanine reakcyjna w tej temperaturze w ciagu kil¬ ku godzim Ostygla paste rozrabia sie kwa¬ sem solnym do wyraznej reakcji na papier¬ ku kongo. Produkt surowy, odsaczony i przemyty woda, mozna rozpuscic i wy¬ dzielic ponownie z goracej wody zalkalizo- wanej soda. Powstala sól sodowa kwasu bis- (2.5-dwuchloro-benzoylo) -l'3'-ienyleno- dwuamino-4'-sulfonowego o wzorze: sci wagowych chlorku kwasu /,2-dwuchlo- ro-fcenzeno-^-suIfonowego, Skoro rozpoczy¬ najaca sie natychmiast kondensacja do¬ biegnie do konca, ogrzewa sie jeszcze mie¬ szanine reakcyjna w ciagu okolo godziny do 90—95° i odsacza otrzymany goracy roztwór od ewentualnej pozostalosci, zlo¬ zonej z nadmiaru kredy. Z ostyglego roz¬ tworu wydziela sie sól wapniowa kwasu bis - [1.2 - dwuchlorobenizeno - 4 - sulionylo) - /'.2'-fenyleno-dwu-amino-4'-suIfonowegp o wzorze: Stracony przytem szczawian wapnia odsa¬ cza sie i odparowuje pozostaly roztwór az do chwili rozpoczecia krystalizacji. Odsa¬ czona sól sodowa produktu kondensacji jest Cl I /" V ^^—CO . NH—/ ,—SOsNa ci a NH . CO— "\ Cl CI I Cl-/ \-S02NH Cl I Cl-/ "y^SOJIH—/ \—SOsH — 2 —cialem bezbarwnem, które po zmieszaniu z kapiela barwierska doskonale chroni wel¬ ne i jedwab w tkaninach mieszanych od zabarwienia barwnikami substantywnemi.Stosowany tutaj chlorek kwasu 1,2- dwuchloro-benzeno-4-sulfonowego mozna o- trzymac* wprowadzajac /,2-dwuchloro^beii- zen albo kwas ^2-dwudilorobenzeno-4- sullonowy do pieciokrotnej prawie ilosci wagowej kwasu chloronsulfonowego i ogrze¬ wajac otrzymany roztwór do 60—70°C Mieszanine reakcyjna dobrze jest wpro¬ wadzic do mieszaniny oziebiajacej, przy¬ gotowanej z soli kuchennej i lodu, poczem odsaczony chlorek kwasu i,2-dwuchloro- benzeno-^-sulionowego oczyszcza sie, w ra¬ zie potrzeby zapomoca rozpuszczenia w e- terze, z którego mozna go odzyskac zapo¬ moca oddestylowania eteru po osuszeniu roztworu chlorkiem wapnia.Przyklad IIL 344 czesci wagowych który stanowi dobry srodek do wytwarza¬ nia rezerw na welnie przy barwieniu barw¬ nikami substantywnemi. Uzyty w przykla¬ dzie 2-chk*o-/-tolueno-4-sulfochlorek moz¬ na, naprzyklad, otrzymac przez wprowa¬ dzenie kwasu 2^hl0rQnX-tolueno-#-sul£on0- wego do okolo 5-krotnej ilosci chlorohy- dryny kwasu siarkowego i ogrzewanie o- trzymaaego roztworu do 60—70^0. Mase reakcyjna wylewa sie po ukonczeniu wy¬ dzielania sie kwasu solnego najkorzystniej m mieszanine chlodzaca z lodu i soli ku¬ chennej, odsacza wydzielony 2-chloro-/- tolueno-4-sulfochloreik i ewentualnie w ce¬ lu oczyszczenia rozpuszcza w eterze. Z wy¬ suszonego roztworu eterowego mozna go o- trzymac po oddestylowaniu eteru.Przyklad IV. 344 czesci wagowych kwa- kwasu benzydyno - m.ma - dwu&ulfonowego rozpuszcza sie z dodatkiem kredy i w obec¬ nosci nadmiaru kredy w okolo 30-krotnej ilosci wagowej wody lub innego wiazace¬ go kwas solny srodka, poczem miesza sie dokladnie w temperaturze 85—95°C z 563 cz. wiag. 2-chlora-7-toluejao-^-sulfoclLlarku [125% ilosci wymaganej teoretycznie).Temperature mieszaniny reakcyjnej pod¬ nosi sie stopniowo do okolo 10G°Cf utrzy¬ muje ja w ciagu kilku godzin, pozwala o- stygnac i odsacza sie stracony produkt reakcji. Produkt surowy rozpuszcza sie na goraco w roztworze sodoalkalicznym i z przesaczonego roztworu, który ewentualnie nieco zobojetnia sie niewielka iloscia kwa¬ su solnego, osadza sie zapomoca roztworu soli kuchennej. Otrzymuje sie przy dobrej iwydlajnosci bis- (2-chloro-i-tolueno-4-sulfor nyto) -benzydyno-HLm'-dwusulfonian sodo¬ wy o wzorze: su benzydyino-/n.7n'-dlwusullonowego roz¬ puszcza sie z dodatkiem kredy w okolo 30- krotnej ilosci wody i w obecnosci nadmia¬ ru kredy lub innego wiazacego kwas solny srodka miesza dokladnie przez czas dluz¬ szy w temperaturze 85—95°C z 700 cz. wag. /.2J-trójchloirobenzeino-4TSulfoclU ku (125% teorii). Mieszanine reakcyjna o- grzewa sie w ciagu okolo pól godziny do 100°C pozwala jej ostygnac i odsacza sie otrzymany osad. Osad ten rozpuszcza sie sodoalkalicznie w goracej wodzie i z roz¬ tworu uwolnionego zapomoca przesaczenia od nadmiaru kredy- osadza roztworem soli kuchennej. Otrzymuje sie z bardzo dobra wydajnoscia bis-/7.2.3-trójchlorGbenzeno-4- sulfonylo) - benzydyno - m.m - dwusulfonian sodowy: CH»— SO+Na \_/ \—NH S(X ~\ / —CHS SOJTa a — 3 —Cl 1 a-/" a i i \-sojrn—/ S03Na Cl i i i l Cl | -Cl SOsNa stanowiacy doskonaly srodek do wytwa¬ rzania rezerw na welnie lub jedwabiu przy farbowaniu barwnikami substantywnemi. W celu otrzymania zastosowanego w przykla¬ dzie /.2.3-trójchlorobenzejno-^-sulfochlorku mozna, naprzyklad, 7.2.3-trójchlorobenzen rozpuscic w 5-krotnej ilosci kwasu chloro- sulfonowego i mieszanine sulfonujaca ogrzac powoli do 60—70°C. Skoro ustanie wydzie¬ lanie sie kwasu solnego, natenczas ochlo¬ dzona mieszanine reakcyjna wylewa sie na lód i odsacza wydzielony w postaci ziarni¬ stej i^J-trójchlorobenzeno-^-sulfoclilor^k.Mozna go w celu oczyszczenia rozpuscic w eterze i z osuszonego zapomoca chlorku wapniowego roztworu eterowego otrzymac w steinie oczyszczonym zapomoca oddesty¬ lowania eteru.Przyklad V. 344 cz. wajg. kwasu benzy- dyno-m.m'-dwusuilfonowego rozpuszcza sie w cieplej wodzie o odczynie slaboalkalicz- Cl SOsH I s—SOJlH—i nym i w obecnosci nadmiaru kredy lub octanu sodowego lub innego wiazacego kwas solny srodka zadaje w temperaturze 85—95°Cf mieszajac dokladnie, 640 cz. wag. 4-nitro-7-chlorobenzeno-2-sulfochlor- ku (125% teorji). Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie jeszcze w ciagu kilku godzin do 100°C, pozwala ostygnac i produkt reakcji odsacza sie. Produkt ten rozpuszcza sie, alkalizujac soda, roztwór przesaczony zobojetnia rozcienczonym kwasem siarko¬ wym i redukuje zelazem, dodajac nieznacz¬ nej ilosci rozcienczonego kwasu siarkowe¬ go. Po ukonczonej redukcji mieszanine reakcyjna alkalizuje sie soda i goracy roz¬ twór odsacza od mulu zelaznego. Z za¬ kwaszonego kwasem solnym ponownie prze¬ saczonego na goraco roztworu redukcyjne¬ go krystalizuje kwas bis-(^-amino-i-chlo- robenzeno - 21 - sulfomylo) -benzydtyno - m.mt- dwusttlfonowy: NH„ SO,H Cl I NH S02-, \ / I Cialo to daje sie w kwasnym roztworze czteroazowac i tworzy wówczas zóltawo zabarwiony w zimnej wodzie stosunkowo trudnorozpuszczalny czteroazozwiazek. Od¬ powiadajaca jednej czasteczce gramowej ilosc kwasu bis-(4-amino-./-chlorobenzeno- 2-sulfonyllo)-benzydyno - m.rri - dwusulfomo¬ wego rozpuszcza sie na goraco, alkalizujac slabo soda w 30-krotnej mniej wiecej ilo¬ sci wody. Do ogrzanego do okolo 85°C roz¬ tworu dodaje sie, mieszajac dokladnie, 200 cz. wag. kredy i do tego 737 cz. wag. 1.2- dwuchlorobenzeno - 4 - sulfochlorku (150 % teoretycznie potrzebnej ilosci) i ogrzewa powoli do 95QC. Wkrótce z klarownego roztworu poczyna wydzielac sie produkt reakcji w postaci skorupy. W ciagu pól godziny temperature podnosi sie do 100°C, masie reakcyjnej daje sie ostygnac, odsa¬ cza osad, zarabia go rozcienczonym kwa¬ sem solnym i oddziela produkt surowy za¬ pomoca odsaczenia od zakwaszonego ga¬ szczu, zawierajacego chlorek wapniowy.Produkt przeksztalcenia rozpuszcza sie, al¬ kalizujac soda, i z roztworu, którego od¬ czyn pozostaje alkalicznym, osadza nie- — 4 —wielka iloscia kwasu solnego. Otrzymana substancje mozna w razie potrzeby oczy¬ scic zapomoca rozpuszczenia w wodzie i i jest znakomitym srodkiem do wytwarza¬ nia rezerw na welnie lub jedwabiu przy farbowaniu barwnikami substantywnemi.W przykladzie tym, jak równiez w in¬ nych przypadkach podczas kondensacyj zamiast pojedynczych chlorków kwasowych mozna stosowac ich mieszaniny, Jesli np. uzyc w ostatniej reakcji zamiast chlorku kwasu 7.2-dwuchloro-benzeno-^-sulfonowe- go mieszanine, zlozona z chlorku kwasu 1.2- dwuchloro-benzeno-4-sulfonowego i chlor¬ ku kwasu /.2.3-trójchloro-benzeno-4-sulfo- nowego, to otrzymuje sie mieszanine pro¬ duktów, zbudowanych symetrycznie i asy¬ metrycznie, odznaczajacych sie równiez doskonalemi wlasciwosciami przy wytwa¬ rzaniu rezerw na wlóknach roslinnych.Przyklad VL 344 cz. wag. kwasu ben- zydyno - m.rn - dwusulfonowego rozpuszcza sie na goraco, dodajac 100 cz, wag, kredy, w 10—15-krotnej ilosci wody i po dodaniu dalszych 150 cz. wag. kredy wprowadza do dokladnie mieszanego w temperaturze okolo 75°C wodnego roztworu, 532 cz. wag. metanitrobenzenosulfochlorku (120% teore- ponownego osadzenia. Posiada ona budo¬ we o wzorze nastepujacym: tycznie potrzebnej ilosci). Mase reakcyjna utrzymuje sie przez pewien czas w tempe¬ raturze 75—85°C i ogrzewa pod koniec je¬ szcze okolo pól godziny do wrzenia. Roz¬ twór przez dodanie surowego kwasu sol¬ nego zakwasza sie nastepnie do odczynu slabo kwasnego przy próbie na kongo i miesza na zimno. Otrzymany bis-(3-nitro- benzeno-1-sulfonyIb) -benzydyno-m.m- dwu- sulfonian wapniowy osadza sie w postaci ziarnistej i mozna go oddzielic od gaszczu zapomoca pompy ssacej. Rozpuszcza sie go ponownie na goraco w 8—10-krotnej ilosci wody i, dodajac okolo 50 cz. objetoscio¬ wych kwasu solnego i 1000 cz. wag. maczki zelaznej, redukuje w temperaturze 95— 100°C. Po ukonczeniu redukcji goraca mie¬ szanine redukcyjna silnie alkalizuje sie 525 cz. obj. lugu sodowego o 38° Be, odsy¬ sa gaszcz od mulu zelaznego i wlewa sie na zimno do nadmiaru rozcienczonego kwa¬ su solnego. Wydziela sie przytem kwas bis- (3-aminobenzeno-i - sulfonylo) - benzydyno- m.m'-dwiioulfonowy o wzorze: Cl SOzNa I Cl I -SO.NH— \ / V ^NH . SC**— I NH I S02 I -Cl SOJfa NH I so2 I Cl- Cl Cl — 5 —\ / -^S02NH—< "\_, SOzH I "\ —NH . SO» I l NH2 SOsH i mozna go oddzielic od gaszczu slabo kwa¬ snego przy próbie na kongo zapomoca od- cedzenia. Otrzymany czteroazozwiazek przedstawia po wysuszeniu bialy proszek, który rozpuszcza sie w goracej wodzie z odczynem kwasnym, tworzac roztwór za¬ barwiony na koloir slabo-zóltawy; w zim¬ nej wodzie jest on dosc trudnorozpuszczal- ny. Odpowiadajaca jednej gramoczastecz- ce ilosc tego produktu posredniego rozpu¬ szcza sie na goraco ze 100 cz. wag, kredy i okolo 7-krotha na wage iloscia wody. Do dokladnie wymieszanego roztworu wpro¬ wadza sie jeszcze dalszych 400 cz, wag. kredy i w temperaturze 85—WC 638 cz. wag. /.2-dwuchlorobenzeno-4-sulfochlorku (130% teorji). Reakcja rozpoczyna sie wkrótce i wydziela sie produkt kondensa¬ cji pierwotnie w postaci oleju, a nastepnie przechodzi w postac stala. Przez pewien "\ / NH,. czas utrzymuje sie temperature reakcji 90— 95°C, poczem ogrzewa sie, mieszajac do¬ kladnie jeszcze okolo pól godziny do wrze¬ nia. Nastepnie pozostawia sie produkt reakcji do ostygniecia, zlewa klarowny gaszcz i powstaly staly osad wyciaga w temperaturze 60—70°C rozcienczonym kwa¬ sem solnym, a po usunieciu kwasnego, za¬ wierajacego chlorek wapnia gaszczu, roz¬ puszcza na goraco w okolo 7—10-krotnej ilosci wody zapomoca sody. Oddzielony przez przesaczenie od straconego przytem weglanu wapniowego roztwór zadaje sie rozcienczonym kwasem octowym do wy¬ raznie kwasnego odczynu gaszczu. Przy stygnieciu roztworu wydziela sie bis-{1.2- dwuchlorobenzeno-4-sul{onylo-3'-aminoben- zeno-/'-sulfonylo)-benzydyno^m.m'-dwusul- fonian sodowy o wzorze: SO^Na / \ \ / I NH I SO* —S02NH— \ / \. ,_/ \_ NH . S09—< y SOJla NH I S02 I c,-\y Cl pierwotnie w postaci gestego plynu, prze¬ chodzacego nastepnie w mase krucha, przy- czem przez odlanie znajdujacego sie nad nim klarownego gaszczu mozna otrzymany produkt oddzielic i wysuszyc. Tworzy on w stanie suchym prawie bialy proszek, który z latwoscia rozpuszcza sie w cieplej wo¬ dzie, barwiac ja na kolor jasny, i który Cl mozna ponownie z tego roztworu osadzic latwo zapomoca soli kuchennej lub kwa¬ sów. Po dodaniu go do kapieli farbiarskiej, w której ma byc barwiona barwnikiem substantywnym pólwelna lub póljedwab, moze on w wysokim stopniu zabezpieczyc od zabarwienia welne, wzglednie jedwab.Uzyty w przykladach V i VI do budo- — 6 —wy szesciopierscieniowego ukladu 1.2-dwu- chlorobenzeno-4-sulfochlorek mozna za¬ stapic równiez innym podstawionym lub niepodstawionym arylosulfochlorkiem. Tak np. równiez i produkty, jakie mozna otrzy¬ mac przez zadanie kwasu bis- (3-aminoben- zeno-J-sulfonylo-) benzydyno-m.m'-dwusul- fonowego naitaleno-/-sulfochlorkiem lub naftaleno-2-eulfocWorkiem, a wiec bis-(naf- taleno-1-sulfonylo-3'-aminobenzeno - /' - sul- . fonylo) -benzydyno-m.m'-dwusulfonian sodo¬ wy o wzorze: SOsNa I —SO*NH— —NH . S09—< S03Na NM \ S09 oraz bis- (naftaleno-2-sulfonylo^-aminoben zeno-i'-sulfonylo) -beazydyno-m,m'-dwusal- fonian sodowy o wzorze: SOJVa —S02NH—< —NH . SO,—,' \ / I NH I S02 I SO^Na \ / stanowia doskonale rezerwy dla welny i jedwabiu.Mozna równiez w schemacie tych cial czesc grup sulfoimidowych zastapic grupa- NH I so2 I /—\ \ / / \ \_/ mi karboimidowemi. Produkty, jak bis-(ben- zoylo-3'-aminobenzeno-/'-suHonylo) - benzy- dyno-m.m'-dwusulfonian sodowy o wzorze: SOsNa ./ -CO / JVff—" _/ -SO*. NH-f ~^-NH . S02-( V 2 \_ SO*Na _/ I \ NH.CO-(^ / otrzymywany przez zadanie 2 czasteczek chlorobenzeno - 4 - sulfonylo - 3' - aminoben- chlorku benzoylowego 1 czasteczka kwasu zoylo)-benzydyno-m.m'-dwusulfonian sodo- bis-(3-aminobenzeno-./-sulfonylo) -benzydy- wy o wzorze: no-m.m'-dwusulfonowego, lub bis-f/.2-dwu- — 7 —<^ y~CO . NH-<^ \_< S03Na I —NH . CO-/ I NH I S02 I I SOsNa c'-\/ a otrzymywany przez zadanie 2 czasteczek f.2-dwuchlorobenzeno-4-sulfochlorku 1 cza- dteczka kwasu bis-(3-aminobenzoylo)-ben- zydyno-m.m'-dwusulfonowego, sa równiez dobremi srodkami do wytwarzania rezerw.Przyklad VII. Odpowiadajaca jednej czasteczce gramowej ilosc kwasu bis-(3- aminobenzeno - 1 - sulfonylo) - benzydyno- m.m'-dwusulfonowego rozpuszcza sie na goraco z 10-krotna prawie iloscia wody z dodatkiem 100 cz. wag. kredy. Do doklad¬ nie wymieszanego iroztworu wprowadza sie jeszcze okolo 400 cz, wag. kredy i w tem¬ peraturze 80—85°C 554 cz. wag. 3-nitro- benzenosulfochlorku (125% ilosci teore¬ tycznie potrzebnej). Temperature miesza¬ niny podnosi sie zwolna do 90°C i utrzy¬ muje ja przez pewien czas, a nastepnie podnosi sie ja w ciagu pól godziny do wrze¬ nia, poczem pozwala sie masie reakcyjnej ostygnac, odciaga gaszcz z ponad produktu reakcji w postaci spiekajacej sie masy i \ / I NH I S02 I Cl- \/ I Cl pozostalosc traktuje sie w temperaturze okolo 60—70°C nadmiarem kwasu solnego.Po usunieciu kwasnego, zawierajacego chlorek wapnia gaszczu pozostaje zabar¬ wiony na brunatno, na zimno kruchy, staly osad, który rozpuszcza sie na goraco w okolo 20-krotnej ilosci wagowej wody. Do powstalego roztworu, ogrzanego do okolo 90°C, zadanego 100 cz. obj. surowego kwa¬ su solnego, wprowadza sie 1000 cz. wag. maczki zelaznej i dokladnie wymieszana mieszanine reakcyjna utrzymuje w tempe¬ raturze wrzenia w ciagu 2—3 godzin.Gaszcz redukcyjny alkalizuje sie silnie oko¬ lo 600 cz. obj. lugu sodowego o 38° Be, odsacza roztwór od mulu zelaznego i wle¬ wa do nadmiaru zimnego rozcienczonego kwasu solnego. Stracony przytem kwas bis-f3-aminobenzeno-/-sulfonylo - 3'-amino- benzeno - V - sulfonylo) - benzydyno - m.rn- dwusulfonowy o wzorze: \ 1 NH 1 so* 1 \—S02NH-/ S03H y-^ y-NH.so-<^ i S03H _/ 1 NH 1 S02 1 \/ -NH2 NH*-{ — 8 —przedstawia po wysuszeniu prawie bialy proszek, rozpuszczalny w wodzie goracej, z trudnoscia zas rozpuszczalny w wodzie zimnej, a stanowiacy zabarwiony zlekka zóltawo zwiazek czteroazowy.Odpowiadajaca jednej czasteczce gra¬ mowej ilosc kwasu bis-(3-aminobenzeno-/- sulfonylo - 3* - aminobenzeno - V - su fonylo) - benzydyno-m.m'-dwusulfonowego rozpuszcza sie na goraco w okolo 15-krotnej ilosci wo¬ dy, dodajac 220 cz. wag. kredy i po doda¬ niu dalszych 400 cz. wag. kredy wprowa¬ dza sie do roztworu w temperaturze okolo 85—95°C, mieszajac dokladnie, 638 cz. wag. /.2-dwuchlorobenzeno-4-sulfochlorku.Po ukonczenem zadawaniu ogrzewa sie je¬ szcze przez pól godziny do wrzenia, po- osadza sie prawie ilosciowo, i mozna go uwolnic zapomoca odsaczenia od ochlo¬ dzonego roztworu wodnego. Jest to pro¬ dukt, latwo rozpuszczalny w cieplej wo¬ dzie, który posiada w wysokim stopniu wlasnosc zabezpieczania welny lub jedwa¬ biu w tkaninach mieszanych od zabarwie¬ nia barwnikami substantywnemi. czem daje sie mieszaninie reakcyjnej osty¬ gnac, odciaga znajdujaca sie nad roztwo¬ rem pozostalosc i zarabia ja w temperatu¬ rze 60—70C nadmiarem rozcienczonego kwasu solnego. Otrzymany, zawierajacy chlorek wapnia roztwór usuwa sie i pro¬ dukt kondensacji przeprowadza na goraco do roztworu dodajac sody do odczynu al¬ kalicznego. Roztwór uwolniony zapomoca przesaczenia od straconego weglanu wap¬ niowego, zakwasza sie rozcienczonym kwa¬ sem ocitowym. Otrzymany bis-(i.2-dwu- chlorobenzeno-4-,sulfonylo-3'-aminobenzeno- ^'-sulfonylo-3"-aminobenzeno-f'Vsulfonylo)- benzydyno-m.m'-dwusulfonian sodowy o wzorze: W przykladach IIT—VII produkt wyj¬ sciowy, kwas benzydyno-m.m'-dwusulfono- wy mozna, rozumie sie, zastapic kwasem toluidyno -m.m'-dwusulfonowym lub kwa¬ sem dwuaminostilbenodwusulfonowym albo tez pochodnemi dwuaminoarylowemi o in¬ nych mostkach miedzy pierscieniami ary- lowemi. Mozna równiez zamiast pochod- ^SOJV#_< NH I S0o \/~NH so2 I a- ci SO^Na I SO^Na —NH . SOs NH I so2 I NH- S02 Cl— I Clnyoh dwu£uaW)dwufenyJowych stosowac i^J^o cialo wyjsciowe pochodne dwuamino- b^az^nowe, Jak kwas 2.6-toluylenodwuami- ^-^-sulfoaowy lub kwas 2.4-toIuylenodwu- awop^siilfonpwy i wiele innych. Ofcrzy- we grzytem produkty kondensacji po¬ siadaja równiez wlasnosc wytwarzania do¬ skonalych rezerw na welnie lub jedwabiu przy barwieniu sub&tantywnemi barwnika¬ mi Przyklad VIII, 318 cz. wag. kwasu 15- naftylenodwuamino - 3.7 - dwusulfonowego rozpuszcza sie na gorapo w okolo 15-krot- nej ilosci wagowej wody, przy pomocy 160 cz, wag. sody. Po dodaniu okolo 250 cz. wag. kredy wprowadza sie do roztworu, dokladnie wymieszanego w temperaturze 85°C, 886 cz. wag. 3-nitrobenzeno-sulfo- chlorku (200% teorji). Przez pewien czas utrzymuje sie mieszanine reakcyjna w temperaturze 85—95°C, poczem jeszcze okolo pot godziny w stanie wrzenia. Ochlo¬ dzony roztwór zakwasza sie kwasem sol¬ nym do odczynu kwasnego przy próbie na kongo i produkt 'kondensacji osadza jeszcze w dalszym ciagu przez dodanie soli ku¬ chennej. Odsacza sie, przemywa rozcien¬ czonym kwasem solnym i redukuje w tem¬ peraturze wrzenia obliczona iloscia stezo- poczatkowo w postaci gestej cieczy, krzep¬ nacej nastepnie na zimno w postaci kry¬ stalicznej. Otrzymany produkt po wysu¬ szeniu, stanowi bialy proszek, dobrze roz¬ puszczalny w goracej wodzie, lecz wydzie¬ lajacy sie czesciowo ponownie przy ochla¬ dzaniu roztworu. Wykazuje on w wysokim stopniu wlasnosc zabezpieczania welny lub jedwabiu w kapieli farbiarskiej od zabar¬ wiania barwnikami st|bstantywnemi. i rtego roztworu chlorku cynawego w kwasie solnym Na zimno wydziela sie kwas bis- {l-aminobenzeno-/-sullonyloj -TS - naffty- - lenodwuamino - 3'T - dwusulfonowy, który mozna rozpuscic ponownie, dodajac sody do odczynu alkalicznego i z przesaczonego roztworu osadzic kwasem octowym. Odpo- i wladajaca jednej czasteczce graniowej ilosc tego produktu rozpuszcza sie na goraco, dodajac okolo 100 cz. wag. kredy w 10- - krotnej ilosci wagowej wody i do doklad- nie wymieszanego roztworu wprowadza sie w temperaturze 85—95°C 459 cz. wag. » benzenosulfochlorku (130% teorji). Po u- konczonem przeksztalceniu mieszanine o- , grzewa sie, mieszajac dokladnie jeszcze j okolo pól godziny do wrzenia, poczem da¬ je sie ostygnac i oddziela gaszcz od pozo- stalego w postaci zbitej masy produktu r reakcji. Produkt ten rozpuszcza sie w wo- i dzie na goraco z dodatkiem sody do od¬ czynu alkalicznego i z uwolnionego zapo- moca odessania od weglanu wapnia roz¬ tworu osadza go kwasem octowym. Otrzy¬ muje sie bis-(benzeno-sulfonylo-3'-amino- benzeno-/'-sulfotnylo) -i''.5" - naftylenodwu- amino-3'\7"-dwusulfonian sodowy o wzo¬ rze: PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób otrzymywania produktów kon¬ densacji dwuamin aromatycznych i chlo¬ rowcopochodnych aromatycznych kwasów sulfonowych lub karbonowych, znamienny tern, ze na aromatyczne aminy, nie zawie¬ rajace grup nitrowych ani wodorotleno¬ wych, lecz posiadajace co najmniej jedna grupe sulfonowa, dziala sie takiemi aro- \_ ~y-so2 NH—C so2 _/ NH—C S03Na / \ / SO^Na ^NH so2-([ NH "\ so2-C "\ _/ — u) —matycznemi chlorowoopochodnemi kwasów sulfonowych albo karbonowych, które, wy¬ kazujac budowe dowolna, pozbawione sa wolnych grup wodorotlenowych lub amino¬ wych, lecz w polozeniu meta wzgledem grupy chlorowcokwasowej zawieraja atom chlorowca lub grupe nitrowa, w tym ostat¬ nim jednak przypadku grupy nitrowe w dajacych sie tak otrzymac produktach kon¬ densacji redukuje sie na grupy aminowe, a otrzymane zwiazki kondensuje ponownie z aromatycznemi chlorowcopochodnemj kwasów sulfonowych albo karbonowych, przyczem te zasade dobudowywania, w ce¬ lu otrzymywania tego rodzaju cial o wyz¬ szym ciezarze czasteczkowym, mozna po¬ wtarzac wielokrotnie pod warunkiem, aby aromatyczne chlorowcopochodne kwasowe, wprowadzane do ostatniej kondensacji, by¬ ly wolne od grup nitrowych, aminowych i wodorotlenowych, lecz poza tern moga one byc podstawione dowolnie. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft. Zastepca: AL Skrzypkowski, rzecznik patentowy. bruk L. Boguslawskiego i Skl, Warsiawa. PL