Wynalazek dotyczy sposobu wytwa¬ rzania sztucznych garbników.Dotychczas znane sposoby wyrobu sztucznych garbników moga byc na ogól podzielone na dwie grupy. Jedne z nich polegaja na kondensacji fenoli z aldehy¬ dem mrówkowym lub z innemi aldehy¬ dami, przyczem dla otrzymania produktów rozpuszczalnych w wodzie sulfonuje sie przed kondensacja lub po niej.Waznem jest w tych sposobach wpro¬ wadzenie grupy CH2 OH lub CH2 S03H do fenoli przez skondensowanie z alde¬ hydu mrówkowego w rozczynie kwasu mineralnego, wzglednie w obecnosci dwu- siarczynu w rozczynie alkalicznym pod cisnieniem.Takze i te sposoby, które nie przyta¬ czaja kondensacji z aldehydem mrówko¬ wym, opieraja sie na tych zwiazkach, jak to wynika n. p. z patentu niemieckie¬ go 281484, wedlug którego stosuje sie „dimetylodioxysulfobenzyd".Druga grupa sklada sie ze sposobów, wedlug których wytwarza sie garbniki przez podgrzewanie kwasów sulfonowych, fenoli lub krezoli pod cisnieniem lub bez niego w obecnosci srodków kondensa¬ cyjnych jak kwas siarczany, tlenochlorek fosforu, przyczem nastepuje miedzycza¬ steczkowe odwodnienie.Okazalo sie, i na tern polega wyna¬ lazek niniejszy, — ze z wysokoczastecz- kowych skladników oleju antracenowego, wzglednie smól miekkich rozpuszczal¬ nych w alkaljach, mozna przez oddzialy¬ wanie aromatycznych chlorków sulfono¬ wych w rozczynie alkalicznym i nastepne sulfonowanie otrzymac ciala nadzwy¬ czaj latwo i przezroczysto rozpuszczalnew wodzie, silnie stracajace klej i bardzo wytrzymale, które przedstawiaja tern samem bardzo dobre garbniki.Róznica wobec dawniejszych sposo¬ bów polega tak na materjale wyjsciowym, skladajacym sie z wysokoczasteczkowych skladników oleju smolowego o charak¬ terze kwasu, jak i na przejsciach i ukla- dzfe^r.odukiu: T^ie wprowadza sie zadnej grupy Crf2 O fi "ani CH2 SOs H, ani tez nie jest potrzebna w przeciwienstwie do dawniejszych sposobów obecnosc wolnej grupy OH. Z drugiej strony nie po¬ lega sposób takze na miedzyczastecz- kowem odwodnieniu, a takze unika sie zastosowania srodków, silnie odciagaja¬ cych wode, jako i wysokiej temperatury i wysokiego cisnienia, prowadzacych latwo do produktów nierozpuszczalnych.Przyklad. 100 g kwasów ze smoly miekkiej lub oleju antracenowego, uwolnionych od roz¬ puszczonych weglowodorów i ewentual¬ nie oczyszczonych zapomoca destylacji w prózni , rozpuszcza sie w rozcienczo¬ nym lugu sodowym (najlepiej zapobie¬ gajac utlenieniu przez tlen z powietrza) i miesza z rozczynem 127 g chlorku sul¬ fonowego toluolowego w 200 g benzolu w ciagu kilku godzin.Warstwa benzolowa, zawierajaca pro¬ dukt, zostaje oddzielona od warstwy wod¬ nistej, jeszcze troche zawierajacej kwasu, wyplukana, a srodek rozpuszczajacy od¬ pedzony.Mase ciekla, przezroczysta miesza sie z 90 — 95% na wage 99 — 100% kwa¬ su siarczanego niezbyt szybko, przy- czem temperatura podnosi sie do 55°. Po podgrzewaniu w ciagu 2 — 3 godzin na kapieli wodnej rozpuszcza sie ostudzony produkt sulfonowania w poczwórnej ilosci wody, a zastosowany kwas siarczany zo¬ bojetnia sie lugiem sodowym. Stwierdzono bowiem przez okreslenie kwasowosci, ze w opisanych warunkach przechodzi okolo Vi zuzytego kwasu siarczanego na kwas jednozasadowy.Rozczyn "filtruje sie i uwalnia przez odparowanie i ostudzenie od glównej za¬ wartosci siarczanu sodowrego. Mozna go odparowac az do sucha, nie zmieniajac ani rozpuszczalnosci produktu, ani jego innych wlasciwosci.Powstale cialo jest latwo rozpuszczalne w wodzie i osadza silnie klej.Sposób niniejszy daje jeszcze te osob¬ liwa korzysc, ze jako surowiec stosuje sie bardzo trudno rozpuszczalne alkalicznie skladniki oleju antracenowego, które wo¬ bec ciemnego zabarwienia, trudnej roz¬ puszczalnosci i bezwladnosci chemicznej nie moga byc wykorzystane technicznie. PL PL PL