Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych pochodnych guanidyny, które blokuja dzialanie histaminy na receptory H-2 i które ha¬ muja wydzielanie kwasu w zoladku.Zaklada sie, ze fizjologicznie czynny zwiazek, histamina, która w stanie naturalnym wystepuje w organizmach zwierzecych, wykazuje zdolnosc la¬ czenia sie, w trakcie przejawiania swojej aktyw¬ nosci, z4 pewnymi, okreslonym, receptorami, któ¬ rych istnieja co najmniej dwa odrebne typy. Pierw¬ szy z nich zostal okreslony jako receptor H-l.(Ash i Schild, Brit. J. Pharmac, 1966 27, 427) i dzia¬ lanie histaminy na ten receptor jest blokowane (antagonizowane) przez typowe leki „antyhistami- nowe" takie jak mepiramina. Drugi receptor hista¬ miny zostal okreslony jako receptor H-2 (Black et al., Nature, 1972, 236, 385); dzialanie histaminy na ten receptor blokowane jest przez takie leki jak cymetydyna. Wiadomo, ze jednym ze skutków za¬ blokowania dzialania histaminy na receptor H-2 jest hamowanie wydzielania kwasu zoladkowego i wobec tego zwiazki, które wykazuja taka zdol¬ nosc, sa uzyteczne w leczeniu wrzodów przewodu pokarmowego i innych stanów spowodowanych lub zaostrzanych kwasowoscia soku zoladkowego.W brytyjskim opisie zgloszeniowym nr 2052478 A i w japonskim opisie zgloszeniowym nr 56108777 zostaly ujawnione zwiazki blokujace dzialanie histaminy na receptory H-2, stanowiace pochodne 2-guanidynotiazolu posiadajace w pozycji 4 lan- 20 25 30 cuch boczny z grupa karbamoilowa na jego koncu..Obecnie znaleziono sposób wytwarzania zwiazków chlorowcoalkiloguanidynoheterocyklic^nych i alko- ksyalkiloguanidynoheterocyklicznych, z lancuchem bocznym zakonczonym ewentualnie podstawiona grupa karbamoilowa, silnie blokujacych dzialanie' histaminy na receptory H-2.Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku objete sa wzorem ogólnym 1, w którym R1 óznacia rodnik 1-lOC-alkilowy podstawiony jednym lub wiecej niz jednym atomem chlorowca, takiego jak fluor, chlor i brom, lecz pod warunkiem, ze przy- weglu zwiazanym bezposrednio z atomem azotu nie wystepuje podstawnik chlorowcowy, albo R* ozna¬ cza grupe (l-6C)-alkoksy(l-6C)-alkilowa, R* RS i R* oznaczaja wodór, w pierscieniu X linia kropko¬ wana oznacza podwójne wiazanie po jednej stronie atomu azotu, a Z oznacza atom wegla lub azotu, tak, ze pierscien X stanowi 5- lub 6-czlonowy he¬ terocykliczny pierscien aromatyczny zawierajacy 1—3 atomy azotu, A oznacza rodnik fenylowy lub 5-7C-cykloalkilenowy albo lancuch l-8C-alkilenowy ewentualnie podstawiony jednym lub dwoma rod¬ nikami 1-3C-alkilowymi i ewentualnie dodatkowo zawierajacy jako czesc wlasciwego lancucha jedna lub dwie grupy wybrane sposród atomów tlenu i siarki, grupy cis- i trans-winylenowej, fenyleno- wej i 5-7C-cykloalkilenowej, lecz pod warunkiem, ze najkrótsze polaczenie pierscienia X i C =D sklada sie z co najmniej 3 atomów, ze w przypadku, 138 525138 52S gdy lancuch A zwiera wspomniana dodatkowa grupe, polaczona bezposrednio z C=D, dodatkowa ^u^ ma p^aczenió inne niz atom tlenu lub siarki, ^oraz ze dwie 3odafkowe grupy zawarte w A wy- | brane sposród atoniów tlenu i siarki nie moga bez- j posrednio Raczyc si^ ze soba, a D oznacza atom tle- Irigr Wzór l% obejmuje takze wymienione zwiazki w postaci farmaceutycznie dopuszczalnych soli addycyjnych z kwasami.Jakkolwiek w przedstawionym wzorze 1 podwój¬ ne wiazanie w czesci guanidynowej, przylaczone do pierscienia, X, wystepuje w konkretnej pozycji, to jednak mozliwe sa i inne postacie tautomeryczne, % które sa równiez objete tym wzorem i, ich wytwa¬ rzanie wchodzi w zakres wynalazku. Poza tym w przypadku A stanowiacego lub zawierajacego rodnik cykloalkilenowy, podstawniki w tym rodniku moga tworzyc konfiguracje Cis lub trans. Gdy A stanowi lub zawiera rodnik cykloalkilenowy zwiazek o wzo¬ rze l w-wiekszosci przypadków posiada co naj¬ mniej jedno centrum asymetrii. W takich przypad¬ kach zwiazek o wzorze 1 moze istniec w co naj¬ mniej dwóch postaciach enancjomerycznych, przy tym ich liczba zalezy od liczby centrów asymetrii.Aktywnosc biologiczna, o której bedzie mowa dalej, takich enancjómerów moze byc rózna i wobec tego nalezy fozuhiiec, ze wynalazek obejmuje wytwa¬ rzanie racemicznych zwiazków o wzorze 1, a takze wszystkich mozliwych postaci diastereoizomerycz- nych i enancjomerycznych, jesli wykazuja wspo¬ mniana aktywnosc biologiczna. Jest przy tym dobrze znane rozdzielanie postaci diastereoizome- rycznych czy rozdzielanie racematu na jego enan- cjomery oraz oznaczenie aktywnosci biologicznej.Korzystnie R1 oznacza 2,2,2-trifluoroetyl, 2,2,2- -trichlorofctyl, 2-chloro-2,2-difluoroetyl, 2,2-dichloro- -2-fluóroetyl, 2-bromo-2,2-difluoroetyl, 2,2-dibtomo- -2-fluoroetyl, 2-fluoroetyl, 2-chloroetyl, 2,2-diflu- oroetyl, 2,2-dichloroetyl, 2-chloro-2-fluoroetyl, 2 -j bromo - 2 - fluoroetyl, 2,2,3,3 - tetrafluoropropyl, 2,2,3,3,3Tpentafluoropropyl, 1,1,1,3,3,3-heksafluoroizo- propyl, 1,3 - dichloro -1,1,3,3 - tetrafluoroizopropyl, 1-chloro-l ,1,3,3,3-pentafluoroizopropyl, 1,3-difluoro¬ izopropyl lub 2,2,3,3,4,4,4-heptafluorobutyl. R1 jako grupa (l-6C)-alkoksy-(l-6C)-alkilowa oznacza np. grupe 2-metyloksyetylowa.Pierscien X moze korzystnie oznaczac imidazol, 1,2,3-triazol, 1,2,4-triazol, pirazol, pirazyne, piry¬ dyne, pirymidyne lub 1,3,5-triazyne.A we wzorze 1 korzystnie oznacza rodnik feny- lenowy, cyklopentylenowy, cykloheksylenowy, tri- metylenówy, tetrametylenowy, pentametylenowy, tioetylenowy, tiotrimetylenowy, tiotetrametylenowy, tiopentametylenówy, oksyetylenowy, oksytrimetyle- nowy, oksytetrametylenowy, metylenotiometyleno- wy, metylenotioetylenowy, metylenotiopropylenowy, metylenoksymetylenowy, metylenoksyetylenowy, etylenoksyetylenowy, oksy-2-metyloetylenowy, tio- propylenotiometylenowy, oksyetylenonoksymetyle- nowy, winylenopropylenowy, oksymetylenowinyle- nowy, 1,3-fenylenowy, 1,3-cyklopentylenowy, mety- leno-1,4-fenylenowy, etylenooksymetyleno-1,4-feny- lenowy lub oksy-l,3-fenylenometylenowy. Powyzsze anaczenia A we wzorze 1 czyta sie od lewa do pra- lt 1S 20 wa, tak aby pierwsza czesc danego rodnika laczyla sie z pierscieniem X a ostatnia czesc tego rodnika laczyla sie z C=D.Szesc ponizszych grup przedstawia korzystne zwiazki o wzorze 1, w którym: 1) R2 oznacza atom wodoru, a R1 oznacza rodnik 2,2,2-trifluoroetylowy, 2-chloro-2,2-difluoroetylowy lub 2,2,3,3-tetrafluoropropylowy, 2) pierscien X jest nie podstawiony, 3) X stanowi pierscien pirazolu, 1,2,3-triazolu, 1,2,4-triazolu, laczacy sie zAw pozycji l,albo pier¬ scien pirymidyny laczacy sie z A w pozycji 2, albo pierscien tiazolu laczacy sie z A w pozycji 4^ 4) X stanowi pierscien 1,2,3-triazolu albo 1,2,4- -triazolu laczacy sie z A w pozycji 1, 5) X stanowi pierscien pirazolu, 6) A stanowi rodnik tetrametylenowy, rjentame- tylenowy, oksytrimetylenowy, oksytetrametyleno¬ wy, tiatrimetylenowy lub tiatetrametylenowy.W obrebie kazdej z tych 6 grup dobranie znaczen pozostalych symboli we wzorze 1 daje odpowiednie podgrupy korzystnych pochodnych guanidyny wy¬ twarzanych sposobem wedlug wynalazku.Wytwarzanie konkretnych zwiazków zilustrowano w przytoczonych dalej przykladach. Korzystna grupe stanowia zwlaszcza ponizsze zwiazki: amid kwasu 4-{4-(2-[2,2,2-trifluoroetylo]guanidyno)- pirymid-2-ylotio}maslowego (przyklad I); amid kwasu 5-{3-(2-[2,2,2-trifluoroetylo]guanidyno)- -pirazol-1-ilo}walerianowego (przyklad V); amid kwasu 5-{3-(2-[2,2,3,3-tetrafluoropropylo]- guanidyno) - pirazol - 1 - ilo}walerianowego (przy¬ klad VIII); amid kwasu 5-{3-(2-[2-chloro-2,2-difluoroetylo]guani- dyno)-pirazol-l-ilo}walerianowego (przyklad IX); amid kwasu 5-{4-(2-[2,2,2-trifluoroctylo]guanidyno)- -l,2,3-triazol-2-ilo}walerianowego (przyklad X); amid kwasu 5-{4-(2 - [2,2,3,3 - tetrafluoropropylo]- guanidyno)-l,2,3-triazol-l-ilo}walerianowego (przy¬ kladali); 6-{4-(2-[2,2,2-trifluoroetylo]guanidyno)-l,2,3 - triazol- -2-ilo}heksanoamid (przyklad XIII); amid kwasu 4-{4-(2-[2,2,3,3-tetrafluoropropylo]gua- nidyno) - pirymid - 2 - yloksy}maslowego (przy¬ klad XX); amid kwasu 4-{2-(2-[2,2,3,3-tetrafluoropropylo]- guanidyno) - piryd - 6 - ylotio}maslowego (przy¬ klad XXIX); a takze farmaceutycznie dopuszczalne sole addycyj¬ ne z kwasami tych zwiazków.Sposród powyzszych zwiazków szczególnie ko¬ rzystne sa z przykladów V, VIII i XX, a z nich zwlaszcza z przykladu V.Odpowiednimi solami zwiazków o wzorze 1 do¬ puszczalnymi pod wzgledem farmaceutycznym sa, przykladowo, sole z kwasem solnym, bromowodo- rem, kwasem fosforowym, siarkowym, octowym, cytrynowym lub maleinowym.Wedlug wynalazku pochodne guanidyny o wzo¬ rze ogólnym 1, w którym R1, R2, R», R4 A, D, Z i pierscien X maja wyzej pdane znaczenia, wytwa¬ rza sie w ten sposób, ze zwiazki o wzorze 3, w którym R*, R8, X, Z i A maja znaczenie wyzej po¬ dane, poddaje sie hydrolizie,5 1&S2& t v Froet*hydroliza korzystnie prowadzi sie przy uzyciu mocnego kw2©u mineralnego, takiego jak stezony kwas siarkowy, albo przy uzyciu nadtlenku wodoru w srodowisku zasadowym, np. w obecnosci wodorotlenku sodowego. Gdy zwiazek o wzorze 1 zostac wytworzony w postaci wolnej zasady, a wy- magana.jett jego sól addycyjna z kwasem, zwia¬ zek w postaci wolnej zasady poddaje sie reakcji z kwasem dajacym farmaceutycznie dopuszczalny anion.Wyjsciowy zwiazek o wzorze 3 mozna otrzymac przez dobudowanie lancuchów bocznych do pier¬ scienia X. Lancuch znajdujacy sie po lewej stronie mozna wytwarzac redukujac grupe nitrowa do aminowej, te z kolei poddajac reakcji.z izotiocyja- nianem o wzorze R1R2N=C=S i na koniec tak otrzymany tiomocznik poddajac reakcji z amonia¬ kiem w oiifi«iirfci tlenku xtec^^ Wytwarzanie prawego lancucha zalezy od rodzaju pieradenda X, od rodzaju atomu w pierscieniuX, do którego Jest przyuczony A (wegiel czy jazot), a taicze od t*«Of czy w lancuchu A, wystepuja doclatkowe »tomy lub grupy okreslone wyzej. Gdy w A nie wystepuje do** datkówa grupa lub jest nia rodnik fenylenowy, Z zas jest atomem wegla, wówczas korzystniej jest stosowac, zwiazek, w którym pierscien X zawiera juz odpowiedni lancuch.i Gdy X oznacza pierscien pirymidynowy, mozna go otrzymac w reakcji od¬ powiednio podstawionego iniinoeteru z 2-chloro- akcylonitrylem, np.. jak w przykladzie XIV. Gdy w A dodatkowa grupa jest rodnik winylenowy lub etynylenowy, lancuch A mozna wytwarzac przez wprowadzenia wiazania podwójnego lub potrójne¬ go, .stosujac typowe metody sprzegania^ np. jak w przykladzie XXIV. Gdy w A dodatkowa grupa jest rodnik cyteloalkileaowy, lancuch A mozna zbudo^ wafe poddajac addycji sprzezonej do odpowiedniego cykloeJl&feenaiiik. Gdy w A wystepuje dodatkowo atom tlenu lub siarki aitóo grupa NH lub N-alki- lowa, teócuch A. mozna, wytwarzac, jak opisano w przykladach I, XVII, XXIIL XXVI, XXVII, XXVIII i^XXJX. Gd$ 2 oznacza atom azotu, prawy lancuch mozna, wytwarzac podobnie, jak opisano w przykladach X i XXV.Jak wspomniano wyzej, pochodne gulmidyny wy¬ twarzane sposobem wedlug wynalazku blokuja dzialanie histaminy na receptory H-2 (czyli sa jej antagonistami), hamuja wydzielanie kwasu w zo¬ ladku u zwierzat cieplpkrwistych i wobec tego sa uzyteczne w leczeniu wrzodów przewodu pokarmo¬ wego i innych chorób spowodowanych lub zaostrza¬ nych kwasota. soku zoladkowego, w tym wrzodów stresowych (ang. stress uicers) i krwawienia zolad¬ kowe-jelitowego w wyniku urazu.Aktywnosc blokowania dzialania histaminy na re¬ ceptory H-2 zwiazków o wzorze 1 mozna wykazac na podstawie ich hamowania pozytywnej odpo¬ wiedzi chronotropowej, wywolywanej histamina, w samoistnie bijacym prawym przedsionku swinki morskiej, albo na podstawie ich zdolnosci do hamo¬ wania pobierania aminopiryny, wywolanego hista¬ mina, do przestrzeni kwasowej w komórkach przy¬ sciennych.Test na przedsionku swinki morskiej przeprowa¬ dza sie nastepujaco. Prawy przedsionek swinki morskiej zawiesia sie p*zy ei&tieniu 1 g (izotonicz- nym) w temostatówanej (30°C) kapieli tkankowej (25 nil) zawierajacej utleniony &&h Ofe, ¦#/• CO*) bufor Krebs-HenseJeita (pH 7;4). Tkanke pozosta- 5 wia sie do stabilizacji na przeciag 1 godziny i w tym czasie przemywa sie 2—4 krotnie. Poszczególne skurcze rejestruje sie przy uzyciu przetwornika z wymuszanym przesunieciem, poprzez lacznik ten- sometryczny i chwilowe szybkosci mierzy sie za 10 pomoca kardiotachometru. Otrzymuje sie odpowie- kontrolna na 1 ^M histaminy, po czym tkanke przemywa sie trzykrotnie i pozostawia do zrów-ho- wazenia do podstawowej sttybkosei. P0 15-minuto- wyra zrównowazeniu dodaij^ sie testowany zwiazek 15 do uzyskania pozadanego stezenia koncowego; Po 10 minutach od dodania testowanego zwiazku do¬ daje sie ponownie- histamine-<(1 juM) i znajduje ód- - powiedz na. histamine w obecnosci testowanego zwiazku w porównaniu da odpowiedzi kontrolnej 20 na. sama histamine. W^mk' przedstawia sie jako procentowosc odpowiiedtór kontrokiej na histawiin^.Nastepnie w typowy sposób znajduje sie stala dy- socjacji pozornej testowanego zwiazku.Test z aminopirytta potega na nastepujacym po- 25 stepowaniu. Zoladkowa sluzówke bialego królika z Nowej Zelandii-usuwa sie z podstawowego mies¬ nia i przemywa Bu&orem 1 (zawierajacym w 1 litrze 9^1 g NaC1,^,201- # KC1, 0,113 g Na,HPOf, 0.204 g &H2FO«y 0,132- g £h£lj*2H*©s fttlM g MgCl, 30 i 1 g glukozy-i doprowadzonym do pH 17,4 za po¬ moca NaOH). Nastepnie tkanke sie siefca, zawiesza w Buforze % i przemywa trzykrotnie Buferefn 1.Potem tkanke zawiesza sie W osrodku'dysperguja¬ cym [kolagenaza (Sigma Cheinioa? €0., -typ V;" 35 10(X mgi i albumina z sufowtójf weieafref flfciles La-* boratorles Ltd., frakcja % l#fng w -Bulbrae- I - (l(KXml)j 50 ml na 10 gnette* tfcariMif ^jftdda^ in¬ kubacji w 30^ i ptóy pH ?,4 (^^^agl^i^i^ dzaniu) podczas miesiania-w atme«feipzfc-~tie*iu: P# 4« 30 minutach tkanke- poaotfta^ie gie doopadl^iecia " na dno i u^w^ cie^t pi ze* e^k«?itaOj^. Kaslepni^ dodaje sie swiezy osrodek dysfcetfguWey (5* Mi ~ti&^ 10 g wilgotnej tkanki) i kfci&jsaiuj* ifckufeacj^ P& 40^6© minutach i)^ttfeów&m* tfea-nka glownie je** < 45 roAttosfcona W-postac gr*ftzóió# 1^aljfeh koMa^ek. - Pozostale wi^ks«e-ka*»affcl tkanki usuwa sie ^rtte« ! odsaczenie na sitku i«^l0i3rt)wyitt.Mle^iatiine- gruczolów i komórek oddftiels^ sie przez odwirowanie-prssy SQ0Xg i zawiesza- W Bu* 50 Jorze 1 zawiewafacym I#r-aifeuminy ¦%¦ stfcWwiey* wo- - lowej (Miles Laboratories Ltd, fiWHCfeja ^^Naleofcfec - gruczoly i komórki przemywa sle 3-k^etnie Btffb-•<¦* rem 1 i zawiesza w Bfcforae 1 ^nsiwittfojaeym Eag4es MEM (500 ml), aprotyninc ISigrna CheTitt^ 55 cal Co., IG mg) i HE?*ES etylo) - piperazyn-1 - ylc^tdttosul$on«wy -:150: /tffey 20 ml), doprowadzonym do |jH-7*4 tfit pbmó^NaOlii 150 ml na 10 g tkanki Aetto]. Zawiesine tkanki, przed uzyciem, przez co najmniej god^kie miesza sie W"' co 32°C w atmosferze tlenu, Zawiesine tkanki iwku- buje sie przez 20 minut z testowanym zw«a^kie*rt i aminopiryna (10 juM) znaczona C^^l^rzy grupie dwumetyloaminowej (0,1 fi Gi/mi). Nast^tmkF wy- - woluje sie pobór aminopiryny przez dodanie liista- - 65 miny i inhibitora fosfodiesteraiy XCI «aifi7 (Bio-138 525 7 8 ? enem. Soc. Spetial Publication 1,1973-sir. 127—132) do koncowego stezenia, odpowiednio, 10—5 M i SKIO"7 M. Po 10 minutach komórki/gruczoly od¬ dziela sie od osrodka przez przesaczenie zawiesiny przez filtry z n:ikrowlókna szklanego. Komórki/gru¬ czoly szybko (krócej niz 10 sekund) przemywa sie trzykrotnie Buforem 1 oziebionym w lodzie. Ami- nopiryne C14 zatrzymana przez tkanke oznacza sie za;pomoca licznika scyntylacyjnego i oblicza sto- pie£ hamowania przez testowany zwiazek pobiera¬ nia aminopiryny w stosunku do próby kontrolnej.Po czym z calej serii prób przeprowadzonych z róz¬ nymi stezeniami oblicza sie graficznie stezenie tes¬ towanego zwiazku powodujace 50°/o hamowanie.Wszystkie zwiazki przytoczone w tym opisie i przykladach badano badz w tescie z przedsion¬ kiem swinki morskiej badz w tescie z aminopiryna.Wszystkie^ które byly badane w tescie z przedsion¬ kiem srwinki rnprskiej wykazywaly aktywnosc przy stezeniu kapieli 10 #m lub mniejszym, a bardziej aktywne zwiazki przy tym stezeniu calkowicie ha¬ mowaly odpowiedz. Wszystkie zwiazki w tescie z aminopiryna dawaly 50°/o hamowania pobierania aminopiryny przy stezeniu ponizej 3 ^m.Hamowanie wydzielania kwasu w zoladku mozna wykazac , w standardowych testach, na przyklad zdolnosc zwiazku o wzorze 1, podanego dozylnie do przewpdu pokarmowego lub doustnie, do hamowa¬ nia wydzielania soku zoladkowego np. u szczurów lub psów z .przetokami gastrycznymi lub z odner- wionymi torebkami dna zoladka. Wydzielanie soku zoladkowego pobudza sie przez podanie srodka po¬ budzajacego, np. histaminy, pentagastryny, benta- necholu lub pozywienia* Test na szczurach przeprowadza sie nastepujaco.Samice szczura (200—230 g) usypia sie przez do¬ miesniowe wstrzykniecie uretanu (1,3 g/kg) i cew- kuje tchawice. Miekka rurke wpuszcza sie przez przelyk do zoladka i zabezpiecza przez zawiazanie w .okolicy szyi. Rurke plastykowa (o srednicy 3 mm) z wieloma otworami wprowadza sie do zo¬ ladka przez naciecie w dwunastnicy, i mocuje w miejscu przez przewiazanie wokól odzwiernika. Do zoladka poprzez przelyk wprowadza sie solanke (9 g NaCl/l w ilosci 7 ml/min i odbiera przez 10 minut do zlewek przez otwór odzwiernika. Wy¬ dzielanie kwasu pobudza sie przez domiesniowe podanie specyficznego agonisty H-2, dimapritu, w dawce 10 mg/kg, a nastepnie przez infuzje w ilosci 30 mg/kg/goclz. Ilosc wydzielonego kwasu oznacza sie przez miareczkowanie 10-minutowych próbek do punktu koncowego pH 6,4, stosujac 20 mM NaOH. Gdy wydzielanie osiagnie plateau (trzy ko¬ lejne odczyty w granicach 5°/o), podaje sie testowa¬ ny zwiazek dozylnie przez rurke umieszczona w lewej, szyjnej zyle zewnetrznej. Nastepnie wydzie¬ lanie mierzy sie przez 2 godziny. Dla kazdego tes¬ towanego zwiazku przygotowuje sie podstawowy roztwor (10 mg/ml DMSO), który rozciencza sie od¬ powiednio solanka, aby uzyskac roztwór do wstrzy- kiwan w dawce objetosciowej 1 mg/kg (DMSO<2Vc).Testy na psach z chronicznymi przetokami prze¬ prowadza sie nastepujaco. Suke psa gonczego czys¬ tej rasy (9-^12 kg), posiadajaca przetoke gastryczna, ^locizi sie przez noc, podajac wode ad lib. Podczas doswiadczenia pies jest lekko przytrzymywany w pozycji stojacej. Gdy testowany zwiazek bada sie droga dozylna, przetoka jest otwarta i po upew- wnieniu sic, ze w ciagu 30 minut nie zachodzi pod- i stawowe wydzielanie, rozpoczyna sie ciagla in¬ fuzje dozylnie srodka pobudzajacego wydzielanie (0,5 ^mola/godz. histaminy lub 2 /zg/kg/godz. pen¬ tagastryny) w solance (15 ml/godz.). Próbki kwasu zoladkowego zbiera sie co 15-minut. Oznacza sie objetosc kazdej próbki i 1 ml miareczkuje . sie 100 mM NaOH w celu oznaczenia stezenia kwasu.Gdy wydzielanie osiagnie plateau (1—2 godziny), podaje sie dozylnie testowany zwiazek w solance i odbiera próbki przez dalsze 2—3 godziny i w tym czasie nieprzerwanie doprowadza sie srodek pobudzajacy wydzielanie. ¦ : • Gdy testowany zwiazek bada sie poprzez zoladek;:" przez 30 minut upewnia sie, ze nie zachodzi" pod¬ stawowe wydzielanie i wprowadza sie do zoladka, poprzez wtyczke dozujaca umieszczana w przetoce, testowany zwiazek zawarty w 25 ml 0,5% wag./obj. hydroksypropylometylocelulozy z dodatkiem 0,lc/o wag./obj. srodka powierzchniowo czynnego „Tween" 80 w wodzie („Tween" zastrzezona nazwa handlowa). Po godzinie przetoke otwiera sie po¬ nownie 1_ natychmiast rozpoczyna infuzje srodka pobudzajacego wydzielanie, jak wyzej.Podobnie oznacza sie objetosci zebranych próbek i porównuje osiaganie plateau wydzielania kwasu z podobnym osiaganiem u zwierzecia kontrolnego, któremu wprowadzano do zoladka sam nosnik.Gdy testowany zwiazek bada sie droga doustna, podaje sie go w kapsulce zelatynowej z 15 ml wody.W godzine potem otwiera sie przetoke i natych¬ miast rozpoczyna dozylne podawanie srodka pobu¬ dzajacego wydzielanie soku zoladkowego. Odbierane próbki oznacza sie jak wyzej i porównuje osiaganie plateau u zwierzecia, któremu podaje sie testowany zwiazek i u zwierzecia kontrolnego.Test na psie z odnerwionymi torebkami zoladka (ang. fundic pouches) przeprowadza sie nastepu¬ jaco. Samce psa gonczego (14—22 kg) poddaje sie zabiegowi usuniecia nerwu blednego z torebek zo¬ ladka w okolicy gruczolów dna, metoda Rudick'a et. al. (J. Surg. Res., 1967, 7, 383). Nastepnie psy pozostawia sie na okres 4^-6 tygodni by doszly do siebie po tym zabiegu chirurgicznym a nastepnie na okres 2—3 miesiecy potrzebny do przeprowa¬ dzenia cwiczen i standaryzacji odpowiedzi wydzie¬ lania. Przed uzyciem do badan psy glodzi sie przez 23 godziny (woda ad lib.) i podczas doswiadczen lekko podtrzymuje sie je w plóciennych pasach. Po przemyciu torebki woda, podaje sie podskórnie histamine w ilosci 10 /zg/min. Ta dawka srodka po- podzajacego powoduje wzrost wytwarzania kwasu ponizej maksymum (60—90% maksymum) u wszyst¬ kich uzytych psów. Wydzieliny z torebek zbiera sie. w okresach 15-minutowych do kalibrowanych szklanych probówek i objetosc odmierza z doklad¬ noscia do 0,1 ml. Próbke 500 /ul rozciencza sie 5 ml solanki i miareczkuje do pH 7 za pomoca 100 mM NaOH. Calkowita ilosc kwasu oblicza sie z prze¬ mrozenia stezenia kwasu przez objetosc wydzielo¬ nego soku. Zwiazki podaje sie dozylnie (01 ml/kg) przez zyle odproniienio^a, albo doustnis w kapsul- n 20 25 30 35 40 ii S0 U 601X8 525 10 kach zelatynowych, po osiagnieciu plateau wydzie¬ lania (trzy kolejne odczyty w granicach lOtyo). Wy¬ dzielanie mierzy sie przez okres 3 godzin po po¬ daniu testowanego zwiazku.Wyniki uzyskane z testów z przedsionkiem i ami- nopiryna sa przepowiednia aktywnosci w testach na szczurach i psach.W testach na szczurach i psach nie stwierdzono jawnych objawów toksycznych lub dzialan ubocz¬ nych. Zwiazki 5-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)guanidy- no]pirymid-2-ylo}-waleramid, 5-{4-(2,2,2-trifluoro- etylo)guanidyno]-l,2,3-triazol-2-ilo}-waleramid, 5-{6- -[2 - (2,2,3,3 - tetrafluoropropylo) guanidynojpiryd - 2- ylo}-Waleramid i 5-{3-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)-guani- dyno]-pirazol-l-ilo}waleramid podawano dozylnie grupom dwóch uspionych szczurów i czterech nie usypianych myszy w dawkach które byly, odpo¬ wiednio, 10-krotnie i 100-krotnie wyzsze (w mg/kg) od tych, które powodowaly ok. 50°/o hamowania wydzielania soku zoladkowego u uspionych szczu¬ rów. Nie stwierdzono zadnych objawów tóksycz^- nych u zadnego z dawkowanych zwierzat; Wiele zwiazków bedacych przedmiotem wyna¬ lazku wykazuje hamowanie wydzielania kwasu, które przez wiele godzin bardzo nieznacznie lub wcale nie spada od szczytowego hamowania.W znanych antagonistach H-2 grupa N-metylo- cyjanoguanidyny w ciele ssaków moze sie zmieniac w mutagenna grupe N-nitrozo-N-rnetylocyjano- guanidyny (Pool et al., Toxicology, 1979, 15, 69).W zwiazkach otrzymywanych wedlug wynalazku odpowiednia grupa, CONR8R4, nie moze sie w taka grupe zmienic, gdy R* i R4 sa atomami wodoru.Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku moga byc stosowane w postaci srodków farmaceu¬ tycznych, w których aktywny zwiazek wystepuje z farmaceutycznie dopuszczalnym rozcienczalni¬ kiem lub nosnikiem. Postacie uzytkowe tych srod¬ ków moga byc np. do podawania doustnego, dood- bytniczego, pozajelitowego lub do stosowania miej¬ scowego i wytwarzane w znany sposób jako np. tabletki, kapsulki, wodne lub olejowe roztwory lub zawiesiny, emulsje, proszki do dyspergowania, czopki, wyjalowione, przeznaczone do wstrzykiwan, wodne lub olejowe roztwory lub zawiesiny, a takze zele, kremy, mascie i plyny do przemywan.Srodek farmaceutyczny przeznaczony do podawa¬ nia doustnego, doodbytniczego lub pozajelitowego moze oprócz zwiazku o wzorze 1 zawierac dodatko¬ wo i inne znane leki takie jak srodki zobojetnia¬ jace kwas, np. mieszanine wodorotlenku glinu z wodorotlenkiem magnezu, zwiazki antypepsyno- we, np. pepstatyne, inne zwiazki antagonisty H-2, np. cimetidine lub ranitidine, srodki leczace owrzo¬ dzenia, np. karbenoksolon lub sole bizmutu, srodki przeciwzapalne, np. ibuprofen, indometacyne, na- proksen lub aspiryne, prostaglandyny, np. 16,16-di- metyloprostaglandyne H2, klasyczne srodki anty- histaminowe (antagonisty H-l), np. mepiramine lub diphenhydramine, srodki antycholinergiczne, np. atropine lub bromek propanteliny, srodki uspaka¬ jajace, np. diazepan, chlordiazepoksyd lub pheno- karbital. Srodek farmaceutyczny do stosowania l;;iej^o\/ego moze dodatkowo zawierac, oprócs zwiazku o wzorze i, jeden lub wiecej klasycznych antyhistamin, np. mepiramine lub diphenhydramine i/lub jeden lub wiecej srodków przeciwzapalnych, np. fluocynolon lub triamcynolon. i Preparat do miejscowego stosowania moze za¬ wierac 1—10% wag. zwiazku o wzorze 1. Korzystna postacia srodka zawierajacego zwiazek o wzorze 1 jest srodek doustny w dawkach jednostkowych, np. tabletkach lub kapsulkach, zawierajacych 5—500 mg 10 skladnika aktywnego o wzorze 1, a takze postacie do wstrzykiwan dozylnie, podskórnie lub domies¬ niowo, zawierajace 0,1—10*/o zwiazku o wzorze 1.Srodek -farmaceutyczny zawierajacy pochodna guanidyny o wzorze 1 jest w zasadzie przeznaczony 15 dla ludzi w celu leczenia wrzodów przewodu po¬ karmowego i innych objawów powodowanych luk zaostrzanych dzialaniem kwasu zoladkowego i po-? daje sie go tak samo jak cimetidine, z uwzglednie¬ niem sily dzialania nowc&o srodka przy dobieraniu 20' dawkowania. Tak wiec pacjent powinien otrzymy¬ wac dawke ustua. w zakresie 5—500 mg, korzystnie 10—100 mg pochodnej guanidyny, albo dawke do¬ zylna, podskórna, dozzuesuaiowa 0,5—50 mg* ko¬ rzystnie 2—20 mg pochodnej guanidyny, przy tym » srodek mozna podawac 1^4 razy dziennie, korzyst¬ nie raz dziennie. Dawka doodbytnicza jest mniej wiecej taka sama jak- dawka doustna. Srodek mozna podawac mniej czesto ndz 1-^-4 razy dzien¬ nie, jesli zawiera odpowiednia wielokrotnosc po- » chodnej guanidyny.Wynalazek iiuetruja, lecz nie ograniczaja jego zakresu, nizej przytoczone przyklady. Widma NMR sa podane w <5 w stosunku do tetrametylosilan« («5 = o) jako wzorca wewnetrznego (r=»= sitogled, 31 d = dulfrtet, t ~* teiplet, q =* kwartet,. vA =t. multiplet, br = szeroki, ód ang: ,jbroad"). Temperatury podatte sa w stopniach Celsjusza. Poza t$m stosunkowo* miedzynarodowe skróty dla rtajbafrdsie} rozpuszczalników, a mianowicie: HOAc «= lwww. oc-l. 40 towy, DMF = formamid^ dwumetylowy, eter¦*.. = eter dwuetylowy, DMSO5 *= dw^imetylosirMotle* nek, MeOH = metawt, WEOfb « etanol, TMT *» tft- trahydrofuran, EtOAc =* ocrtwfc etylu. v Zwraca sie uwag^ rxa fak#, ze 3-ttitropiPazol C&tHy- klad V), oraz ^-nitretria^ol (przyklad X) sa. Btefe**- piecznytai zwiazkami wybuchowymi. Prfcyk&d XIV opisuje wytwarzanie materialu wyjsciowego dJa: przykladu XV, a przyklad XVII opisuje wytwarza¬ nie materialu wyjsciowego d& prayfeladti yLWItl. 50 Przyklad I. Mieszanine 0,14 g nitrylu kwa¬ su 4-{4-[2-(2,2,2-trifluoroe^ -ylotio} -maslowego, i stezonego ri2$04 od§tsrwiorio w terriperaturze pokojowej na 3 godziny, po czym w rozcienczono pokruszonym lodeffi z woda. Roztwór ' zalkalizowano 10 N roztworem wodnym NaOH i mieszanine ekstrahowano trzykrotnie EtOAc. Po^ laczone ekstrakty polaczono i po odparowaniu do sucha otrzymano 0,13 g amidu kwasu1 4-{4-[Z-(2,2;2- 60 -trifIuoroetylo)guanidyno}pirymid- 2 - ylotio}-maslo¬ wego w postaci wodoromaleiniamr, którego tempe¬ ratura topnienia po krystalizacji z Wodnego Et(5H wynosila 202—203°. ' ' ¦ Uzyty w powyzszym procesie zwiazek wyjsciowy w mozna wytworzyc nastepujaco: ¦ . v . 45138 525 ii 12 0,23 g nitrylu kwasu 4-chloromaslowego w 2 ml EtOH dodano do roztworu 0,25 g 2-tioeytozyny w 5 ml 0,5 N roztworu wodnego NaOH i mieszanine mieszano przez 18 godzin. Nastepnie dodano 0,23 g nitrylu kwasu 4-chloromaslowego i mieszanine mie¬ szano jeszcze przez 24 godziny. Roztwór zatezono w prózni do objetosci 2 ml i po oziebieniu otrzy¬ mano 0,3 g krystalicznego nitrylu kwasu 4-(4-ami- nopirymid-2-ylotio)maslowego o 1.1. 99—100°.Mieszanine 0,25 g nitrylu kwasu 4-(4-aminopiry- mid-2-ylotio)maslowego, 3 ml acetonitrylu i 0,21 g izotiocyjanianu 2,2,2-trifluoroetylu mieszano w 70°C przez 72 godziny, po czym odparowano do sucha.Pozostalosc krystalizowano z mieszaniny eteru i eteru naftowego o t. wrz. 60—80°C, otrzymujac 0,37 g nitrylu kwasu 4-{4-[3-(2,2,2-trifluoroetylo)- tioureidoJpirymid-2-ylotio}-maslowego o 1.1. 125— —126°.Mieszanine 0,32 g nitrylu kwasu 4-{4-[3-(2,2,2- -trifIuoroetylo)tioureido]pirymid-2-ylotio}- maslowe¬ go, 20 ml nasyconego roztworu amoniaku w eta¬ nolu, i 0,5 g zóltego tlenku rteciowego mieszano w temperaturze pokojowej przez 20 godzin, po czym przesaczono i przesacz odparowano do sucha. Po¬ zostalosc krystalizowano z mieszaniny acetonu i eteru naftowego o t. wrz. 60—70°, otrzymujac 0,29 g nitrylu kwasu 4-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)- guanidyno]pirymid-2-ylotio}-maslowego o 1.1. 137°.Przyklad II i III. Postepujac podobnie jak w przykladzie I i stosujac jako zwiazek wyjsciowy odpowiedni nitryl (wytworzony analogicznie jak nitryl kwasu maslowego z przykladu I) otrzymano wodóromaleinian amidu kwasu 5-{4-[2-(2,2,2-triflu- oroetylo)guanidyno]pirymid-2-ylotio}-walerianowego o 1.1. 184—186° oraz wodoromaleinian amidu kwasu 6 - {4-[2-.(2,2,2 - trifluoroetylo)guanidyno]pirymid - 2 - -ylotio}heksanowego o 1.1. 176—177°.Przyklad IV. Mieszanine 0,16 g nitrylu kwa¬ su 4*{4-[2-(2-metoksyetylo)guanidyno]pirymid-2-ylo- tio}-maslowego i 2 ml stezonego kwasu siarkowego mieszano w temperaturze otoczenia przez 5 godzin.Nastepnie mieszanine reakcyjna oziebiono w lazni z lodem i zalkalizowano przez ostrozne wkroplenie stezonego wodnego roztworu amoniaku (c. wl. 0,880).Wytracil sie bialy osad, który po odsaczeniu prze¬ myto woda i zimnym EtOH. Osad rozpuszczono w goracym, EtOH z kwasem maleinowym i roztwór odstawiono do ostygniecia. Tak otrzymano 0,22 g maleinianu, amidu kwasu 4-{4-[2-(2-metoksyetylo)- guanidynplpirymid-2-ylotio} maslowego o 1.1. 194— —195°.Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac nastepujaco.Do mieszaniny 0,60 g nitrylu kwasu 4-(4-amino- pirymid-2-ylotio)maslowego i 30 ml tetrahydrofura- nu dodano podczas mieszania w atmosferze argonu i w temperaturze —78° 1,9 ml 1,6-molarnego roz¬ tworu n-butylotitu w heksanie. Mieszanine reak¬ cyjna mieszano przez 30 minut w —78°, po czym wkroplono do niej 0,35 g etyloizotiocyjanianu w 5 ml tetrahydrofuranu. Nastepnie mieszanine reak¬ cyjna odstawiono i po osiagnieciu temperatury oto¬ czenia mieszano jeszcze przez 64 godziny, po czym wlano do wody i ekstrahowano trzykrotnie EtOAc.Po odparowaniu do sucha polaczonych ekstraktów ctrzyrnano surowy produkt, który oczyszczono me¬ toda chromatografii sredniocisnieniowej na krze¬ mionce, stosujac jako eluent mieszanine 9,5 : 25 obj.CHC13) MeOH. Nastepnie do mieszaniny 10 ml EtOH nasyconego amoniakiem i 0,22 g tlenku rteciowego 1 dodano natychmiast 0,25 g oczyszczonego produktu i calosc mieszano przez 1,5 godziny. Mieszanine re¬ akcyjna przesaczono przez ziemie okrzemkowa, od¬ parowano przesacz i pozostalosc oczyszczono me¬ toda chromatografii sredniocisnieniowej na krze- 19 mionce, stosujac jako eluent mieszanine 9,5 :0,6 : : 0,05 obj. CHCWMeHO wodny amoniak o c. wl. 0,880. Otrzymano 0,16 g nitrylu kwasu 4-{4-[2-me- toksyetylo)guanidyno]pirymid-2 - ylotio}- maslowego w postaci pólkrystalicznego ciala stalego nie wy- magajacego oczyszczania.Przyklad V. 13 g nitrylu kwasu 5-{3-[2-(2,2,2- -trifluoroetylo)guanidyno]pirazol - 1 - ilo}-waleriano- nowego dodano podczas mieszania w ciagu 10 minut do 65 ml stezonego kwasu solnego. Otrzymany roz- 20 twór odstawiono na 18 godzin w 20°, po czym roz¬ cienczono 300 ml lodu i zalkalizowano do pil 9 za pomoca 10,8 N wodorotlenku sodu. Mieszanine ekstrahowano EtOAc w ilosci 3X200 ml, ekstrakty wysuszono (MgSO^ i odparowano w prózni otrzy- 25 mujac olej, który wykrystalizowal. Surowy produkt poddano krystalizacji z EtOAc i otrzymano amid kwasu 5-{3-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)guanidyno]pira- zol-1-ilo}walerianowego o 1.1. 130°. Sól kwasu ma¬ leinowego wytworzono w acetonie, 1.1. 183—184°. 30 Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac nastepujaco.Do roztworu 17,4 g 3-nitropirazolu w 150 ml su¬ chego DMF dodano porcjami w czasie 30 minut 6,16 g pasty stanowiacej 61% wag. zawiesine wo¬ dorku sodu w cieklej parafinie, utrzymujac tempe- 35 rature 20—30° za pomoca zewnetrznego chlodzenia lodem. Mieszanine mieszano przez 45 minut, po czym do prawie klarownego roztworu dodano w ciagu 30 minut w 25—30° 25 g nitrylu kwasu 5-bro- mowalerianowego i mieszanine mieszano jeszcze 40 przez 4 godziny. Nastepnie dodano 450 ml wody i 450 ml EtOAc, oddzielono górna warstwe, wysu¬ szono ja MgS04 i odparowano w prózni. Otrzymany olej stanowil mieszanine nitrylu kwasu 5-(3-nitro- pirazol-l-ilo)walerianowego i nitrylu kwasu 5-(5- 45 -nitropirazol-1-ilo-walerianowego. Olej ten podzie¬ lono na dwie 15 g porcje, które frakcjonowano na kolumnie z krzemionka (srednica 3,5 cm, dlugosc 100 cm), eluowanej pod cisnieniem 1,96*102 kPa 3 : 7 obj. EtOAc i eteru naftowego (70—80°). Naj- i0 pierw zostal wymyty izomer 1 : 5, a nastepnie izo¬ mer 1 : 3. Nitryl kwasu 5-(3-nitropirazol-l-ilo)wa- lerianowego mial 1.1. 32—33°.Do roztworu 9,16 g nitrylu kwasu 5-(3-nitropi- razol-1-ilo) walerianowego w 200 ml suchego tetra- hydrofuranu dodano 1,8 g 5°/o wag. palladu na weglu i mieszanine mieszano w 20° w atmosferze wodoru. W czasie 4 godzin zaabsorbowalo sie 3,2 1 wodoru. Po odsaczeniu katalizatora i odparowaniu w prózni przesaczu otrzymano nitryl kwasu 5-(3- -arrinopirazol-l-ilo^walerianowego w postaci oleju.Do roztworu 7,0 g nitrylu kwasu 5-(3-aminopira- zc-M-ilo) walerianowego w 25 ml acetonitrylu do¬ dano 6,02 g, 2,2,2-trifluoroizotiocyjamanu. Po 15 mi- w nutach odparowano w prózni rozpuszczalnikitr i3xxza 141 i otrEyitiaino nitryl kwasu <5*{3-{$*(i2,2^trifluQroety^ lo)tiourekIoJftóraz0M^ilo}-WHlerianowego wr postazi bialej,-krystalicznego ciala stalego o 1.1. 96—98°, 12£ g otrzymatrega powyzej tiomocznika rozpusz¬ czono w 120 ml 8N amoniaku w EIOH:' Dodano ltfa g tlenku rteciowego i mieszanine; mieszano w 20° przez 30 minuti Nastepnie mieszanific prze^ saczono i przesacz odparowano w ppózni otrzymujac nitryl1 kwasu 5-{3-[2K2&2-trifluoToetyikguanidy- nolpirazol-Mlo}-walerianowego w postaci oleju* Próbke oleju rozpuszczono w acetonie i dodaoo 5 równowazników molowych kwasu maleinowego.Otrzymano klarowny roztwór, z którego po dodaniu eter*i wytracil- sie; krystaliczny maleinian o t.t. 123M25* Nitryl kwasu 5^343-(2,2,Mrifluorootylo)guana-r oVnoJpha«oW-ilo}^wa4eriajiowego mozna równiez otrzymac p0tkiaja& reakcji 3-a»3Lin®pirazQl zT-3»2,2~ -tri£lwroetyjo£zotioayjania*ranv otrzymamy tiomecz- nik zadajac amoniakiem wrobecnosei tlenku* rtecio¬ wego i w koncUra4kUujai?-nitrylem kw^ur5r&flaa&o* walerianowego umieszczony w pozycji l.atoin azotu. 3-[2-(2£;2-,trifllifloroetylo-Kguanidy no]plfcazpJftL Przyklady VI—IX. Powtórzono sposób^ zoprzy*- kladu V, stosujac odpowiednie zwiazki wyjsciowe.Otrzymano zwiazki o wzorze 2 (tabela 1).Ta.be.la 1 Przyklad VX vn VIII m R- CFaCHr CF3CH2- GHF2CF2CH1T GCUF-aCH^ m 3 5 4 1 4. 1 Uwagi: PrzykiadrVI: t.t. 158^159° Przyklad' VII: (wy- l<2i ml maleinian, (wy l;5h ml maleinian, 1.1.130^-131° dajnosc.-tofkh Rr^telard Wili 2 maleinaa*i} 05 HeQ,. 1.1. 93^-95° (wydajnosc 50*/©); Przyklad IX: 1,25: ml maleinian, t.t. 182—183° (wydajnosc 8i&%), Zwiazki wyjsciowe mozna wytworizyc powtarza¬ jac druga* trzecia, czwarta.,' i pi^ta^ czesc przykla¬ du? V i stosujac tam,- gdzieto/ jest wlasciwe, nitryl kwasu! 4-brom©maslowego lub, nitryl kwasu 6-bro- moheksanowego zamiast :nitr,y!lu< -kwasu. 5-bromo- walerianowego oraz 2,2,3,3-tetrafluoropropyloizotio- cyjanian lub 2-chloro-2,2-difluoroetyloizotiocyja.- nian zamiast 2,2^2-trifluoroetyloizotiocyjanlanu.Przyklad X; Roztwór 0,35 g nitrylu kwasu 5-{4-[2r42r^2-trifluoroetylo)guanidyno]-l,2,3 - triazol- -2-ilo}-walerianowego w 1,0 ml stezonego kwasu siarkowego utrzymywano w temperaturze pokojo¬ wej przez 5 godzin. Mieszanine wlano do 5 ml wody z lodem, zalkalizowano wodnym NaOH, nasycono NaCL i ekstrahowano EtOAc. Ekstrakt wysuszono (MgS04) i po odparowaniu otrzymano zólta zywice.Zywice te rozpuszczono w niewielkiej objetosci EtOAc i zadano roztworem 0,14 g kwasu maleino¬ wego w niewielkiej objetosci acetonu. Z otrzyma¬ li. 3t. 3H negfr roztworu wykrystalizowal! produkt, 2 którego po odsaczeniu otrzymano 0,3$'*g: maleinianu amidu kwasu 5-{4-t2^(2,2,2-trifhioroettyloj-guanidynoi-1,2,3- -triHzoI-2-ila}-walerianowego o t.t. 15tf—157°.Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac nastepujaco.Roztwór 23,0 g 4-nitro^l,2,3-triazolu w 135 ml su¬ chego DMF zadano podezas mieszania w tempera¬ turze pokojowej zawiesina 4,B g wodorku sodu w 4,8 g oleju mineralnego. Mieszanine mieszano przez 30 minut, po czym zadano 33,0 g nitrylu kwasu 5-bromowalerianowego. Nastepnie mieszanine mie¬ szano przez noc w temperaturze pokojowej, po. czym wlano do wody. Pfrodwkt wyekstrahowano do EtOAc i oczyszczona na kolumnie chromatogra¬ ficznej'wypelnionej 1 kg zelu krzemionkowego, sto¬ sujac jako eluent mieszanine 1 ¦: 1- obj. EtOAc i ete¬ ru naftowego o t.wrz. 60—80°. Otrzymano 22,3 g nitrylu kwasu 5^(4^nitro-l,2,8-^iazol-2-ilo)waleria- nowego w postaci ofeju.Zawiesine 0,5 g f/7o wag. palladu na weglu w roz¬ tworze 1,0 g nitrylu kwasu 5-(4-nitro-i,2,3-triazol- -2-iló)walerianowego w 20 ml kwasu octowego mie¬ szano w atmosferze wodoru pod cisnieniem 0,98-10*kPa, az zaabsorbowalo sie 420 ml wodoru.Mieszanine przesaczono, odparowano i otrzymano 079T5* g nitrylu kwasu 5-(4-amino-l,2,3-triazol-2-ilo)- walerianowego w postaci oleju.Roztwór 0,35 g nitrylu kwasu 5-(4^mino^l,2,3- -triazol-2-ilo)walerianowegp i 0,5 & 2^,?-trifluoro- etyloizotiocyjanianu w 5 roi acetonitr,ylu mieszano przez. noc. w temperaturze pokojowej. Mieszanine odparowano, pozostalosc krystalizowano z mieszar niny toluenu- i eteru naftowegp o t.wrz, 60—80° i otrzymano,at5g nitrylu kwasu»5-.{£-[3-(2A2rtriflu-; oroetylo)tioureido}a,2,3-triazol-2 -Up}-walerianowego; o t.t. 86—88° po krystalizacji, z toluenu*.Raztwón 0*45. g: nitr^lu. ^waBUr5r{^-[?-(2,^?Ttciflu^ oroe4yo)tioureido}-iy%37 triazaLr2r ilo^-waae^iattOiwe-; go w 10 ml 6'N' amoiua^aln^gjE) EtOH zadano podr czas miesaania w tem^aturrze pafepie^ea 0^ gv tlenku rteciowego, Mie«za^ngc mieszano ^w tejrcyperr ratusze pokojowej- :przea 2 godziny^, przesaczano i odparowano. Otrzymano 0^41 g n*tnylu kw^u. 5r{4-[M2r2,^trifluoEOfttylo^ -^ilo^waLerianowj^ei Przyklady XI—XIII. Powtórzono, spogób z przytoladu X, stosujac odpowiednie zwiazki wyj¬ sciowe. Otrzymane zwiazki o wzorze & podane w: ponizszej tabeli. 2, Tabela 2 H, Przyklad XI XII XIII fc- CE3CH2- eHF2CFzeH2 CF3GH?r P ::.- . 3. ¦; , _ j ' ¦ ¦ 4/ ". 5 " ." •'; Uwagi: Przyklad XI: maleinian, t.t. 159—161° (wydaj¬ nosc 53%) Przyklad XII: maleinian. t.t. 141—142° (wydaj¬ nosc 58%)138 525 15 1S Przyklad XIlt: maleinian, 11 144^-147* (wydaj¬ nosc 49»/»).Zwiazki wyjsciowe mozna wytworzyc powtarza¬ jac druga, trzecia, czwarta i piata czesc przykla¬ du X i stosujac tam, gdzie to jest wlasciwe, nitryl kwasu 4-bromomaslowego lub nitryl kwasu 6-bro- moheksanowego zamiast nitrylu kwasu 5-bromo- walerianowego oraz 2,2,3,3-tetrafluoropropyloizotio- cyjanian zamiast 2,2,2-trifluoroetyloizotiocyjanianu.Przyklad XIV. 1 ml chlorku tionylu wkroplo- no do 0,3 g kwasu 5-{4-[2-(2,2,2,-trifluoroetylo)- guanidyno]pirymid-2-ylo}-walerianowego i miesza¬ nine ogrzewano lagodnie na lazni parowej przez 5 minut. Nadmiar chlorku tionylu usunieto przez odparowanie w prózni i otrzymana zywice zalano 5 ml CH2Clj. Dodano roztwór 0,105 g aniliny w 0,5 ml CHaCli, a nastepnie wkroplono trójetylo- amine w celu uzyskania odczynu zasadowego. Mie¬ szanine mieszano w temperaturze pokojowej przez 30 minut, wlano do wody i oddzielono warstwe organiczna, która wysuszono (MgS04), przesaczono i odparowano. Otrzymany olej rozpuszczono w nie¬ wielkiej objetosci EtOH i dodano nadmiar roz¬ tworu kwasu maleinowego w EtOAc. Wytracony osad odsaczono, przemyto EtOH i po krystalizacji z EtOH otrzymano 0,25 wodny maleinian amidu kwasu N-fenylo-5-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)guani- dyno]pirymid-2-ylo}-walerianowego o 1.1. 169—171° (wydajnosc 21%).Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac nastepujaco. 75 g 5-cyjanowaleroirhidianu etylu mieszano przez 18 godzin z 200 ml MeOH zawierajacego 26,4 g chlorku amoniowego. Mieszanine przesaczono, prze¬ sacz odparowano do sucha i pozostalosc ogrzewano pod chlodnica zwrotna w 250 ml EtOH, zawiera¬ jacego 285 ml trójetyloaminy i 106 g 2-chloroakry- lonitrylu. Po 2 godzinach mieszanine oziebiono, wlano do litra wody i doprowadzono pH do 4 za pomoca HOAc. Do mieszaniny dodano wegla drzew¬ nego, przesaczono i przesacz ekstrahowano 300 ml EtOAc. Oddzielono warstwe wodna i doprowadzo¬ no pH do 9 za pomoca wodnego roztworu wodoro¬ tlenku sodu. Mieszanine ekstrahowano EtOAc w ilosci 2X500 ml i polaczone ekstrakty odparowano do sucha. Pozostalosc krystalizowano z acetonitrylu, otrzymujac 16 g nitrylu kwasu 5-(4-aminopirymid- -*2-ylo)-walerianowego.Mieszanine ,30 g nitrylu kwasu 5-(4-aminopiry- mid-2-ylo)-walerianowego i 30 g 2,2,2-trifluoroety- loizotiocyjanianu w 50 ml acetonitrylu ogrzewano pod chlodnica zwrotna przez 10 godzin. Mieszanine odparowano do sucha i pozostalosc rozpuszczono w nasyconym roztworze amoniaku w metanolu. Do otrzymanego roztworu dodano podczas mieszania 48 g tlenku rteciowego. Po 2 godzinach mieszania mieszanine przesaczono przez ziemie okrzemkowa i przesacz odparowano do sucha. Pozostalosc roz¬ tarto z eterem i przesaczono, otrzymujac 39 g nitrylu kwasu 5-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)guanidy- no]pirymid-2-ylo}-walerianowego w postaci ciala stalego.Do 2 g otrzymanego produktu dodano 10 ml ste¬ zonego ^C1 i mieszanine ogrzewano na lazni paro¬ wej przez 1,75 godziny. Po oziebieniu mieszaniny i odparowaniu w prózni pozostalosc rozpuszczono w wodzie i pH roztworu doprowadzono do 5 za pomoca wodnego roztworu weglanu sodu. Wytracil sie osad, z którego po odsaczeniu, przemyciu woda, a nastepnie EtOH i wysuszeniu w 70° w prózni s otrzymano 1,9 g kwasu 5-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)- -guanidyno]pirymid-2-ylo} -walerianowego, który uzyto bez dalszego oczyszczania.Przyklad XV. Mieszanine 0,45 g wodóroma- leinianu nitrylu kwasu 5-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)- !• -guanidyno]pirymid-2-ylo}-walerianowego, otrzy¬ manego w sposób opisany w przykladzie XIV i 4 ml stezonego kwasu siarkowego mie¬ szano w temperaturze pokojowej przez 4 godziny.Mieszanine wlano do 15 g lodu i odczyn doprowa- 11 dzono do pH 9 za pomoca wodnego roztworu wodo¬ rotlenku sodu. Nastepnie mieszanine odparowano do sucha i stala pozostalosc ekstrahowano 150 ml mieszaniny 1:20 obj. MeOH i chloroformu. Eks¬ trakt przesaczono, odparowano do sucha i pozosta- " losc zadano kwasem maleinowym w acetonie.Otrzymano 0,15 g 0,5 wodnego wodoromaleinianu amidu kwasu 5-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)-guanidy- no]pirymid-2-ylo}-walerianowego o t.t. 182—185°. 182^185°. 21 Przyklad XVI. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie XV, stosujac odpowiedni zwiazek wyjsciowy, otrzymano amid kwasu 6-{4- -[2-(2,2,2- trifluoroetylo)guanidyno]pirymid - 2 - ylo}- -heksanowego o 1.1. 179—181° (wydajnosc 32%).Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac przez powtó¬ rzenie drugiej i trzeciej czesci z przykl? \ XIV, stosujac 6-cyjanoheksanoimidian etylu zamiast 5-cyjanowaleroimidianu etylu. 3! Przyklad XVII. Roztwór 147 mg wodoro¬ maleinianu 3-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)guanidyno]- pirymid-2-ylotio}-propanotiolu i 70 mg metanolanu sodu w MeOH zadano 123 mg 2-jodoacetamidu i roztwór mieszano w temperaturze pokojowej 40 przez 24 godziny. Mieszanine odparowano do sucha i pozostalosc ekstrahowano woda i EtOAc. Warstwe organiczna wysuszono, odparowano do sucha i po¬ zostalosc oczyszczono metoda preparatywnej chro¬ matografii cienkowarstwowej na zelu krzemionko- 41 wym, stosujac jako rozpuszczalnik rozwijajacy mieszanine 6 : 1 : 0,5 obj. EtOAc, MeOH i stezonego wodnego amoniaku o c. wl. 0,880. Otrzymano 50 mg amidu kwasu 2-{3-[4-/2-(2,2,2-trifluoroetylo)guani- dyno/-pirymid-2-ylotio]propylotio}-octowego w pos- i0 taci zywicy, z której po krystalizacji z EtOAc otrzy¬ mano wodoromaleinian o 1.1. 168—170°.Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac nastepujaco.Mieszanine 81 mg metanolanu sodu, 10 ml MeOH, 1 ml 1,3-propanoditiolu i 280 mg 4-[2-(2,2,2-triflu¬ li oroetylo) guanidyno] - 2 - metanosulfinylopirymidyny (publikacja patentu europejskiego nr 30092) mie¬ szano w temperaturze pokojowej przez 2 godziny, po czym odparowano do sucha. Pozostalosc ekstra¬ howano 2 N wodnym HC1 i eterem, po czym faztj n wodna zalkalizowano 10 N wodnym NaOH i ekstra¬ howano EtOAc. Ekstrakt wysuszono, odparowano do sucha i pozostalosc wykrystalizowano z acetonu jako wodoromaleinian, otrzymujac 260 mg wodoro- iraleinianu 3-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)guanidyno]- 3! pirymid-2-ylotio}-prppanotiolu o t.t. 153—155°.17 138 525 18 Przyklad XVIII. Mieszanine 0,5 g nitrylu kwasu 5-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)guanidyno]piry- mid-2-yloksy} -walerianowego i 3 ml stezonego kwasu siarkowego ogrzewano dopóki nie utworzyl sie roztwór, po czym mieszano w temperaturze po¬ kojowej przez 2 godziny. Mieszanine wlano do wody i zalkalizowano weglanem potasu. Po eks¬ trakcji z EtOAc otrzymano zólta zywice, która w acetonie przeksztalcila sie w maleinian amidu kwa¬ su 5-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)guanidyno]pirymid- -yloksy}-walerianowego. Otrzymano 0,38 g produk¬ tu o t.t. 192—193° (wydajnosc 54*/o).Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac nastepujaco. 10 g 4-cyjanobutanolu dodano do 2,75 g wodorku sodu w 95 ml t-butanolu i roztwór ogrzano do 40°.Nastepnie w czasie 10 minut dodano 11,24 g 4-[2- -(2,2,2-trifluoroetylo)guanidyno] - 2 - metylosulfinylo- pirymidyny i roztwór utrzymywano w 40°C przez 2 godziny, a nastepnie w temperaturze pokojowej przez 18 godzin. Odparowano w prózni rozpuszczal-. nik i pozostalosc przemyto woda, a nastepnie eter rem. Otrzymano 8,5 g nitrylu kwasu 5-{4-[2-(22,2- trifluoroetylo)guanidyno]pirymid-2-yloksy)-waleria¬ nowego o t.t. 134^-136°.Przyklady XIX—XXI. Powtórzono sposób z przykladu XVIII, stosujac odpowiednie zwiazki wyjsciowe. Otrzymano nastepujace zwiazki o wzo¬ rze 13 w postaci soli maleinowych (tabela 3).Tabela 3 Przyklad XIX XX XXI R- CC1F2CH2- CHF2CF2CH2- CF3CH2 Uwagi: Przyklad XIX: 1.1. 149—153° Przyklad XX: t.t. 161—162° (wydajnosc 48%) Przyklad XXI: t.t. 189—191° (wydajnosc 69%) Zwiazki wyjsciowe w opisanym wyzej sposobie mozna wytworzyc przez powtórzenie drugiej czesci z przykladu XVIII, stosujac 3-cyjanopropanol za¬ miast 4-cyjanobutanolu i stosujac tam, gdzie to jest wlasciwe, 2-metylosulfinylo-4-[2-(2-chloro-2,2-diflu- oroetylo)guanidyno]pirymidyne lub 2-metylosulfiny- lo-4-[2-(2,2,3,3 - tetrafluoropropylo)- guanidyno]piry- midyne zamiast 2-metylosulfinylo-4-[2-(2,2,2-triflu¬ oroetylo)guanidyno] pirymidyny. Te dwie pochodne pirymidyny mozna wytworzyc przez powtórzenie drugiej, trzeciej i czwartej czesci z przykladu 34 w publikacji patentu europejskiego nr 30092, sto¬ sujac odpowiednio 2-chloro-2,2-difluoroetyloizotio- cyjanian lub 2,2,3,3-tetrafluoropropyloizotiocyjanian zamiast 2,2,2-trifluoroetyloizotiocyjanianu.P r zy k l a d XXII. Roztwór 850 mg nitrylu kwa¬ su 3-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)guanidyno]pirymid-2- ~ylometylotio}-propionowego w 4 ml stezonego kwasu siarkowego utrzymywano w 20° przez 18 godzin, po czym wkroplono do nasyconego roz¬ tworu wodnego weglanu sodu. Mieszanine ekstra¬ howano EtOAc w ilosci 3X20 ml, po czym ekstrakt wysuszono (MgSOi) i odparowano w prózni, otrzy¬ mujac amid kwasu 3-{4-I2-(2l2l2-trifluoroetylo)- guanidyno]pirymid-2-ylometylotio}-propionowego w postaci oleju. Sól kwasu maleinowego wytworzono z wydajnoscia 60% w acetonie, otrzymujac 720 mg produktu o t.t. 168—169° (rozklad).Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac nastepujaco.Do oziebionego do 10° roztworu 55 g chlorowodorku chloroacetamidyny i 120 ml trójetyloaminy w 250 ml EtOH dodano porcjami, w czasie 15 minut, 35 ml 2-chloroakrylonitrylu. W ciagu godziny temperatu¬ ra mieszaniny wzrosla do 40°. Mieszanine schlo¬ dzono, przesaczono i otrzymany roztwór odparowa¬ ne w prózni. Z pozostalosci, po roztworzeniu jej w 600 ml EtOAc, wytracila sie smola. Roztwór za¬ dano weglem odbarwiajacym, przesaczono i odpa¬ rowano, otrzymujac 4-amino-2-chlorometylopiry- midyne w postaci brazowego ciala stalego. 1,4 g otrzymanej pirymidyny i 0,8 g tiomocznika w 40 ml EtOH ogrzewano pod chlodnica zwrotna przez 20 minut, wskutek czego wytracil sie krysta¬ liczny osad. Po schlodzoniu mieszaniny odsaczono powstaly S-(4-aminopirymid - 2 - ylornetylo)izqtio- mocznik. 2 g otrzymanego izotiomocznika dodano do roz¬ tworu 1,1 g wodorotlenku potasu w 20 ml wody i roztwór mieszano przez 2 godziny w atmosferze azotu. Nastepnie dodano 1 ml akrylonitrylu i mie¬ szanine mieszano energicznie przez 30 minut. Roz¬ twór ekstrahowano EtOAc, ekstrakt wysuszono (MgS04) i odparowano w prózni, otrzymujac nitryl kwasu 3-(4-aminopirymid-2-ylometylotiq)prqpiono- wego w postaci zywicy, która z czasem utwardzila sie na produkt o t.t. 106—109°.Do roztworu 1,7 g nitrylu kwasu. 3^4-aminopiryr 35 mid-2-ylometylotio)propionowego w- 40 , mi aceto-r nitrylu dodano 2 ml 2,2,2-trifluoroetyloizotiocyja- nianu i roztwór ogrzewano pod chlodnica zwrotna przez 17 godzin. Acetonitryl odparowano w prózni, i pozostalosc rozpuszczono w EtOAc, zadanoweglem 40 odbarwiajacym, przesaczono i odparowano. Otrzy¬ mano nitryl kwasu 3-{4-[3-(2,2,2^tri|iuordetyl0)tio- ureidol-pirymid-2-ylometylotio}-propionowago j . w postaci pomaranczowego, ciala stalego O <& t* 108— —110°. . . . _-.[< , ¦ .. w;^- ii-.- * 45 Ig otrzymanego powyzej tiomocznika w 10 ml; DMF i 10 ml 8M arAoniaku w EtOH zadano 3 g tlenku, rteciowego i mieszanine mieszano, przez 40 minut. Nastepnie mieszanine rozciertczojio: IGO ml mieszaniny 1 ;1 qbj. EtOAc i wody i.przeoczono 50 przez ziemie pkrzemkowa. Ekstrakt octaaowy wy¬ suszono (MgS04) i odparowano w prózni, otrzy¬ mujac nitryl kwasu 3-{4-[2-(2,2#-torifliaoroetylo)- guanidyno]pirymid-2-ylornetylotio}-propionowego w postaci oleju, który uzyto bez dalszego oczyszczania. 3j Przyklad XXIII. Powtórzono sposób opisany w przykladzie XXII, stosujac nitryl kwasil 4-{4-[2^ -(2.2,2-trifluoroetylo)guanidyno]pirymid-2-yiOmetylo- tio}-maslowego i otrzymano z wydajnoscia A5*fo amid kwasu 4-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)-guanidy-; ^ no]pirymid-2-ylometylotio}-maslowego o t.t 126— —128°.Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymaó przez pow¬ tórzenie czwartej, piatej i szóstej czesci z przykla¬ du XXII, stosujac nitryl kwasu 4-bromomaslowego 01 zamiast akrylonitrylu. le 1S 20 30 35 40 45 50 H 01i* 138 525 2 P-rftyklard-.XxtV: Rostwfrr 400 mg iittrylu kwasu toans-6-{4-[2K3,2,2-trifluoroetylo)guRnidyno]- pirymide-2-ylo}-heks*-5-enGwego w 2 ml stezonego kwasu siarkowego utrzymywano w 20° przez 18 go¬ dzin, po czym wkroplono do nasyconego wodnego roztworu weglanu sodu. Mieszanine ekstrahowano EtOAc w ilosci 2X15 ml, ekstrakt wysuszono (MgSOj i po odparowaniu w prózni otrzymano amid kwasu traxls-6-{4-[2-(22,2-trifluoroetylo)-gu- amdynQ]-pirymid-2-ylo}-heks-5-enowego w postaci oleju. W acetonie otrzymano z wydajnoscia 36% 205 ma soli kwasu maleinowego o tt 177—179°.Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac nastepujaco.Do rcetworu 50 ml tiofenolu w 400 ml 2,5 M wod¬ nego roztworu wodorotlenku sodu dodano w 20° w atmosferze azotu 63 g chlorowodorku chloroace- tamidyny w 250 ml wody. Wytracony osad odsa¬ czono, odcisnieto do sucha, sporzadzono zawiesine w EtbAc i odparowano EfOAc. Z pozostalosci po¬ nownie sporzadzono zawiesine w EtOAc, dodano do niej* nasycony roztwór kwasu solnego w EtOAc i mieszanine mieszano przez 30 minut. Sól chloro- wodorkowa fenylotioacetamidyny odsaczono, prze¬ myty eterem1 i uzyto bez dalszego oczyszczania.Itf # chlorowodorku fenyTotroacetamidyny, 0,25 g 2-cHIb^oalcryloriitrylu, 2?,3 m4 trójetyloaminy i 75^ mi tóWOtt ogrzewano razetn pod chlodnica zwrtrtfia przteZ 4 godziny, Jtoztwór odparowano w prózni i rjbróstalosó ekstrahowano EtOAc i IN Wod¬ nym kwaswri sohiym; Ekstrakt wodny zalkalizowa- no; e*sf^rtewfcho EtOAe w ilosci 3X100 ml, wysu¬ szono (tógS&tf f po odparowaniu w prózni otrzy¬ mano czerwony olej zawierajacy 4-amino-2-fenyl'o- tiometyiopir^mid^rie; » s ftirfcwej 4-»mitt^2-f&n}aotiometyl0pirymidy- ny w 15* HfriHftOH 1 im ml wody zadano w 60° w laa ml wody. Po ©dpttrwaniu w prózni MeOH zdidLMAsmttm fefcrtrtfrriy wodny roirtwór ztrad wy- traewtff wytetfili* sif Ifrylrfalteana 4-arrtoo-2^ferryIosulfi- nytennetytopteymiAmfl w postaci bialego osadu o 1.1. M2~*-l04?. Po HryslAlistooii t mieszaniny EtOH i eteru otrzymano próbke analityczna o 1.1. 207— Do roatwfcra t£& g twbtftanolarra potasu w 30 ml DMP dtodsni* pmfefeas mtotfzamia w 0° w atmosferze azolw 1^4 W 4^tt»ifto^»-lienyi«BUlfinylometylopiry- mióyny. Boartwór ttUttitaho prze* 10 minut, po czym dodano v emie< 5 minut £,3 ^ nitrylu kwasu 5-bro- mo^aWriaaogwgo, w * tfti BlrfF. Mieszanina mie¬ szano w 0° pftea Sa ftlrnui, wlano do 150 ml wody i ekstrahowano BtOA< w ilosci 4X15 ml. Po wy- susaunró (MgSG^ t odparowaniu ekstraktu w pró«u\ ©trzyimafio 1(7 # bezterwfcej iywicy, która ograewaan© w 4ft mi foiueou po& chlodnica zwrotna prze* 3ft muuit Z otrzymanego roztworu odparo¬ wac w próbni tafaer* i pozostalosc ekstrahowano CHaGli i IM wad»ym kwa$«K* solnym. Warstwe wodna zalkaliaowano 4M wodnym wodorotlenkiem sodu i ekstrahowano CH2C12 w ilosci 3X15 ml. Po wysuwaniu (MgSO*) i odparowaniu ekstraktu w proza**, otezyma^o 000 mg tjezbarwnej zywicy. Do 900 mg ctez^i&aniego produktu w 20 ml acetonitrylu dodano 500 mg 2,2(2-trifluoroetyk)iXictdocyi2tnianu i roztwór ogrzewano pod chlodnica zv7iotna praez 19 godzin. Po odparowaniu w prózni acetonitrylu, z mieszaniny wydzielono nitryl kwasu toan8-fr*{4- -[3 - (2,2,2 - trifluoroetylo)tioureido]piryrnid - 2 - ylo}- 5 -heks-5-enowego, stosujac metode chromatografii sredniocisnieniowej na krzemionce i mieszanine 3:7 obj. EtOAc i cykloheksanu jako eluenfc 350 mg otrzymanego powyzej tiomocznika roz¬ puszczono w 8 ml DMF i 4 ml 8M amoniaku w 10 EtOH. Po dodaniu 1 g tlenku rteciowego miesza¬ nine mieszano przez 40 minut, po czym wlano dj 100 ml mieszaniny 1 : 1 wody i EtOAc i calosc prze¬ saczono przez ziemie okrzemkowa. Ekstrakt octa¬ nowy wysuszono (MgS04) i odparowano w prózni, i» otrzymujac nitryl kwasu trans-6-{4-f2-&2,2'-triflu- oroetylo)guanidyno]pirymid-2-ylo} -heks-5 ~ enowego w postaci zywicy, która, uzyto bez dalsaago oczysz¬ czania, Przyklad XXV. Roztwór 0,15 g nitrylu kwasu * 5-{3-{2-(2A2-trifluoroetylo)guanidyrto] -i,£,4 - triazol- -1-ilo}-walerianowego w 3 ml stezóriego kwasu siarkowego mieszano w temperaturze pokojowej przez 1,5 godziny, po czym wlano do lodu i zalka- lizowano stezonym wodnym amoniakiem. W wy- * niku ekstrakcji EtOAc otrzymano 0,12 g bialego ciala stalego, z którego, po roztarciu z eterem^ otrzymano z wydajnoscia 5#/t 0,085 g amidu kwasu 5-{3-[2-(2,2,2-trrfluoroetylo)guanidyno]-l,2,4 - triazol- -1-ilo}-walerianowego o t.t. 162—164°.Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac nastepujaco. 4,2 g ( 3-amino-l,2,4-triazolu dodano do roztworu metoksylanu sodu w MeOH (1,2 g sodu w 30 ml MeOH) i roztwór mieszano w temperaturze poko¬ jowej przez 0,5 godziny. Nastepnie dodano 8,1 g nitrylu kwasu 5-bromowalerianowego i roztwór ogrzewano pod chlodnica zwrotna przez 12 godzin.Po odparowaniu roztworu pozostalosc ekstrahotfca- no woda i EtOAc. Ekstrakty przemyto* solaiska*, wy¬ suszono (MgSOt) i odparowano, ottfzymuj$c &,£ g jasnozóltego oleju. Produkt tlen oczyszczano metoda* chromatografii sredniocisnieniowej, stosujac mie¬ szanine 6 :1 obj. EtOAc i MeOH. Otrzymany bez¬ barwny olej uzyto bez zadnych baden w nastepuja¬ cej reakcji: 41 5^,45 g surowego l-{4^yJan£butylo)-3-armno-l,2,^ -triazoiTu, w 80 ml acetonitrylu zadano 4,4 g 2,2,2- -trifluoroetyloizotioeyjanianu i roztwór ogrzewano pod chlodnica zwuotna przez 3,5 godziny. Po odpa¬ rowaniu otrzymano biale, lepkie cialo stale, z któ- regar po roztarciu z mieszanina eteru i EtOH otrzy¬ mano 4,04 g nitrylu kwasu 5~{3-f3+(2,2,2-trif!uoro- etylo)fóoureido]-1,2,4-triazol-l-ilo}-walerianowego w postaci bialego ciala stalego o 1.1. 136—138°.M 3,6 g otrzymanego nitrylu w 80 ml MeOH i 5 ml acetonitrylu zadano 3,66 g tlenku treciowego i 15 ml roztworu amoniaku w metanolu i calosc mieszano przez 1,5 godziny. Otrzymana czarna aawiesine przesaczono przez ziemie okrzemkowa i po odpa- 80 rowanhi przesaczu otrzymano biale cialo stale, które przemyto eterem i odsaczono, ©trzymano 2,87 g nitryhJt kwasu 5-{3-[2-(2,2,2-tri«uoroetyle)- guznidymufr'l^,4-triazol-l-ilo}-walerianowego w postaci-bialego ciala stalego o t.fc 20#—2U° po ^ :y^»Hz«C}i ZttCm. 33 40Zl 138 525 22- Przyklad XXVI. Roztwór 0,25 g nitrylu kwasu 5-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo}guanidyno] -1,3,5- triazyn- -2-ylotio}-walerianowego w 1 ml stezonego kwasu siarkowego odstawiono w temperaturze pokojowej na 4 godziny. Mieszanine reakcyjna rozcienczono równa objetoscia lodu, zalkalizowano wodnym NaOH i przesaczono. Otrzymany bialy produkt roz¬ puszczono w malej objetosci EtOH i acetonu, po czym zadano roztworem 0,09 g kwasu maleinowego w niewielkiej objetosci acetonu. Mieszanine odsta¬ wiono na noc w temperaturze pokojowej i po prze¬ saczeniu otrzymano 0,15 g maleinianu amidu kwa¬ su 5-{4-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)-guanidyno]-l,3,5-tri- azyn-2-ylotio}-walerianowego o 1.1. 166—168° po krystalizacji z EtOH.Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac nastepujaco: Mieszanine 5,1 g 2-merkapto-4-amino-l,3,5-triazy- ny, 16 ml 10% wag./obj. wodnego NaOH i nitrylu kwasu 5-bromowalerianowego mieszano przez 3 go¬ dziny w temperaturze pokojowej. Nastepnie mie¬ szanine przesaczono w celu wydzielenia pierwszego rzutu osadu. Przesacz odstawiono na noc w tempe¬ raturze pokojowej i ponownie przesaczono w celu uzyskania drugiego rzutu osadu. Obydwa osady przemyto eterem i po krystalizacji z EtOH otrzy¬ mano 6,7 g nitrylu kwasu 5-(4-amino-l,3,5-triazyn- -2-ylotio)walerianowego o 1.1. 123—125°.Mieszanine 0,9 g nitrylu kwasu 5-(4-amino-l,3,5- -triazyn-2-ylotio)walerianowego i 30 ml THF mie¬ szano w atmosferze argonu w —60° i zadano 3,1 ml 1,6 M roztworu n-butylolitu w heksanie. Mieszanine mieszano w —60° przez £0 minut, po czym zadano 0,7 g 2,2,2-trifluoroetyIoizotiocyjanianu, odstawiono do osiagniecia temperatury pokojowej i mieszano przez noc. Mieszanine wlano do wody i zakwaszono niewielka iloscia stezonego kwasu solnego. Po roz¬ dzieleniu faz warstwe wodna ekstrahowano EtOAc i polaczono z uzyskana wczesniej warstwa octano¬ wa. Obie warstwy organiczne wysuszono (MgS04) i odparowano, otrzymujac lepki produkt. Produkt ten roztarto z eterem naftowym o t. wrz. 60—30° i EtOAc, przesaczono i otrzymano 1,0 g nitrylu kwasu 5-{4-[3-(2,2,2-trifluoroetylo)-tioureido)-l,3,5- -triazyn-2-ylotio}-walerianowego o 1.1. 136—137° po krystalizacji z EtOH.Zawiesine 2,0 g nitrylu kwasu 5-{4-[3-(2,2,2-triflu- oróety]o)tioureido]-l,3,5-triazyn-2-ylotio}-waleriano¬ wego w 40 ml 6 M roztworu amoniaku w etanolu zadano podczas mieszania w temperaturze pokojo¬ wej 2,0 g tlenku rteciowego. Po uplywie okolo go¬ dziny mieszanine rozcienczono 20 ml DMF i odsta¬ wiono na noc w temperaturze pokojowej. Miesza¬ nine przesaczono, odparowano i nielotna pozosta¬ losc rozpuszczono w 40 ml DMF i 20 ml 6 M roz¬ tworu amoniaku w etanolu. Roztwór zadano w temperaturze pokojowej 1 g tlenku rteciowego i mieszanine mieszano przez 4 godziny. Po przesa¬ czeniu mieszaniny przesacz odparowano do sucha i pozostalosc rozpuszczono w EtOH i nasycono ga- zowym H2S. Mieszanine przesaczono, odparowano do sucha, rozpuszczono w 15 ml EtOAc, przesaczo¬ no i zadano roztworem 0,66 g kwasu maleinowego w niewielkiej objetosci acetonu. Po rozcienczeniu eterem naftowym o t. wrz. 60—80° otrzymano roz¬ twór, z l:tórego stopniowo wytracal sie osad. Osad odsaczono, przemyto niewielka objetoscia zimnego acetonu i eterem naftowym ot.wrz.60—80°i otrzy¬ mano 1,6 g maleinianu nitrylu kwasu 5-{4-[2-(2,2,2- -trifluoroetylo)- guanidyno]-1,3,5-triazyn - 2 - ylotio}- 5 l -walerianowego o 1.1. 155—156° po krystalizacji z EtOH.Przyklad XXVII. Do roztworu 650 mg nitry¬ lu kwasu 4-{2-[3-/2-(2,2,2-trifluoroetylo)guanidyno/- -pirazol-l-ilo]-etoksymetylo}-benzoesowego w 5 ml 10 ' MeOH dodano 2 ml 30% obj. nadtlenku wodoru, a nastepnie 1 ml IN wodnego NaOH i mieszanine mieszano w temperaturze pokojowej przez 2,25 go-- dziny. Po odparowaniu w. prózni rozpuszczalnika , otrzymano 700 mg zóltej zywicy, która oczyszczono if metoda chromatografii sredniocisnieniowej, stosujac jako eluent mieszanine 93 : 3 :1 obj. EtOAc, EtOH i trójetyloaminy, i otrzymano z wydajnoscia 31% 210 mg amidu kwasu 4-{2-[3^/2-(2,2,2-trifluoroetylo)- guanidyno/pirazol-1 - ilo^etoksymetylo} -benzoesowe- io go. Widmo N.M.R. w d6 DMSO wykazalo nastepu- , jace rezonanse: 7,5 (m, 4H), 7,5 (d, 1H), 5,8 (d, 1H), 5,0 (s, 2H), 4,0 (m, 4H), 3,7 (m, 2H).Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac nastepujaco.Do roztworu 13,8 g weglanu potasu w 40 ml wody 25l dodano powoli 7,6 g 2-hydroksyetylohydrazyny. Po oziebieniu mieszaniny do 0° dodano powoli, przy energicznym mieszaniu, 8,75 g 2-chloroakryloni- trylu i mieszanie kontynuowano przez 17 godzin.Nastepnie mieszanine ekstrahowano w sposób cia- 30 'gly, przez 20 godzin, EtOAc i po odparowaniu roz¬ puszczalnika otrzymano z wydajnoscia 60% 7,7 g 'J; 3-amino-l-(2-hydroksyetylo)pirazolu ó t: wrz. 170°/ /0,5 mm. "' " - Roztwór 13,8 g 2,2,2-trifluoroetyloizotibcyjanianu - 31 i 12,5 g 3-amino-l-(2-hydroksyetylo)tirazolu w - 30'ml acetonitrylu wysuszonego nad 4A sitem mo* • ' lekularnym mieszano w temperaturze; pokojowej- przez 4 godziny. Po 30, minutach'wytracil sie osax% z którego po odsaczeniu otrzymano z wydajnoscia.^, 40 l 46% 12,1 g l-(2-hydroksyetylo)-3-[3-(2;2,2-tr4flUorQ^^ etylo)tioureido]pirazolu o 1.1. 145—146°.. ;* ¦¦'• '¦¦ "i'* Do roztworu 20,0 g l-(2-hydroksyetylo)-3-^3.-(2,2-2r.-, -trifluoroetylo)tioureido]pirazolu w 700: ml 5N rozr :.< tworu amoniaku w etanolu dodano podczas: mie-. ~ 45 '" szania 64,0 g zóltego tlenku rteciowego i miesZaH mne mieszano przez 2 godziny. Mieszanine- prze-f saczono przez ziemie okrzemkowa i rozpuszczalnik odparowano w prózni do sucha* Pozostaly olej roz¬ tarto z eterem i otrzymano z wydajnoscia 99% io 18,5 g l-(2-hydroksyetylo)-3-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)- guanidyno]pirazolu o 1.1. 82°.Mieszanine 2-,5-1 g (l-(2-hydroksyetylo)-3-[2-(2,2,2-- ; -trifluoroetylo)guanidyno]pirazolu i 1,96 g bromku p-cyjariobenzylu Ogrzewano w 140° przez 10^minut* 55 Stopiony produkt, po oziebieniu,., rozpuszczono, w 5 ml MeOH i oczyszczono chromatograficznie na zelu krzemionkowym, stosujac jako eluent 9 :1:1 obj. mieszanine EtOAc; EtOH- i trójetyloaminy;--; Otrzymano z wydajnoscia 19% 700 mg nitrylu kwa- I 60 su 4-{2-[3-/2-(2,2,2-trójfluoroetylo)guanidyno/pira- zol-1-ilo]etoksymetylo}-benzoesowego.Przyklad XXVIII. Roztwór 0,2 g nitrylu kwasu 4-{6-[2-(2,2,2-trifluoroetylo)guanidyno]piryd- -2-yloksy} -maslowego w stezonym kwasie siarko- g5 wym utrzymywano w temperaturze pokojowejprzefe & gedzin-, $ó- estym roacienczemo woda, zalka- lizowaao J#N wodnym NaOH,, RoztwÓF ekstraho¬ wano trzykrotnie EtOAe i polaczone ekstrakty wy¬ suszono i odparowano do sucha. Roztwór pozosta¬ losci: w acetonie dodano do roztworu kwasu male¬ inowego w acetonie i po odsaczeniu krystalicznego osadu- otrzymano 0,14 g wodoromaleinianu amidu kwasu 4-{^{2-(^,ai2-trifluoroetylo)guanidyno]piryd- -2^1oksy}-maslowego o t.t. 176—177°.Wifftrt, uzyty jako zwiazek Wyjsciowy, mozna ottsftifab nastepujaco. Mieszanine 0,85 g nitrylu kwasu 4-hydroksymaslowego 0,48' g 5Ó% wag. za- wiesMy wodotfku- sodu w oleju mineralnym i 5 ml sulibi&riu mieszano1 w temperaturze pokojowej przez godzine. Mieszanine zadano 0,87 g 2-amino-6- -bMmopirydyny i calosc mieszano podczas ogrze¬ wania-w 130° przez 18 godzin. Oziebiona mieszanine rozcienczono- 20 ml wody, zakwaszono stezonym wodnym H€l i przemyto eterem. Warstwe wodna zalkalizoWarto 10N wodnym NaOH, ekstrahowano trzykrotnie EeOA^ i polaczone ekstrakty wysuszo¬ no i odparowano eto Stacha.Pozostalosc rozpuszczono w 5 ml acetonitrylu i zadano 2,2,2'-trifluoroetyloizotiocyjanianem. Otrzy¬ many roztwór ogrzewano pod chlodnica zwrotna przez godzlrie, po czym odparowano do sucha. Po¬ zostalosc wymieszano z 20 ml 2N wodnego HC1 i 20 fili eteru i odsaczono nierozpuszczalny produkt.Osad rozpuszczono w metanolowym roztworze amoniaku i roztwór zadano 2g zóltego tlenku rte¬ ciowego. Mieszanine mieszano w temperaturze po¬ kojowej przez 18 godzin, po czym przesaczono i przesacz odparowano do sucha. Otrzymano 1,0 g niteylu kwaau 4*{^-t2*-<22^trifluoroetylo)guanidy- no]£teyd-2*ylokay}-maslowegor który uzyto bez dal¬ szego oczyszczania.Przyklad XXIX. W sposób analogiczny do opisanego w przykladzie XXVIII, stosujac nitryl kwmm4^2*{X^lv3;3^ttarfr^^ piryd-6-ylotio}-ns*SleWego jako zwiazku wyjscio¬ wego, titet&tnaW z wydajnoscia 58% maleinian amMur kwtasu 4-{2^{2^,2,3,3-1ietrafluoropropylo.)- guanidyno}piryd-&'-ylatio}-|iftaslowego o 1.1. 173— —T4?.Przyklady XXX—XXXVI. Postepujac w spotób opisany w przykladzie I mozna tez otrzy¬ mac zwiazki o wzorze 5 zebrane w tabeli 4.Tabela 4 Przyklad XXX XXXF XXXJl 3ctfxiii XXXIV Pierscien X —A | wzór 6 wzór 7 wzór 8 j wzór 9 wzór 10 24 c. d. tebcdi 4 1 1 XXXV XXXVI 2 wzór 11 wzór 12 Uwagi: Przyklad XXX: maleinian, t.t. 143—146* Przyklad XXXI: 1.1. 199—201° Przyklad XXXII: maleinian, t.t. 171—172° 16 Przyklad XXXIII: wodoromaleinian, 1.1. 168^-170° Przyklad XXXIV: 1.1. 192° Przyklad XXXV: wodoromaleinian, 1.1. 138—141° Przyklad XXXVI: maleinian, 1.1. 13&—139*. 15 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych pochodnych gua^ nidyny o wzorze ogólnym 1, w którym R1 oznacza rodnik 1—lOC-alkilowy podstawiony jednym lub, wiecej niz jednym atomem chlorowca, takiego jak 20 fluor, chlor i brom, lecz pod warunkiem, ze przy weglu zwiazanym bezposrednio z atomem azotu nie wystepuje podstawnik chlorowcowy, albo R1 oznacza grupe (l-6C)-alkoksy-(l-6C)-alkiJowa, R2, R8 i R4 oznaczaja atom wodoru, w pierscieniu X 25 linia kropkowana oznacza podwójne wiazanie po jednej stronie atomu azotu, a Z oznacza atom wegla lub azotu, tak ze pierscien X stanowi 5- lub 6-czlo- nowy heterocykliczny pierscien aromatyczny zawie¬ rajacy 1—3 atomów, azotu, A oznacza rodnik feny- 30 lenowy lub 5-7C-cykloalkilenowy albo lancuch 1—8C-alkilenowy ewentualnie podstawiony jednym lub dwoma rodnikami 1—3C-alkilowymi i ewentu¬ alnie dodatkowo zawierajacy jako czesc wlasci¬ wego lancucha jedna lub dwie grupy wybrane 35 sposród atomów tlenu i siarki oraz grupy cis^ i trans-winylenowej, fenylenowej i 5-7C-cykloalki- lenowej, lecz pod warunkiem, ze najkrótsze pola¬ czenie pierscienia X i C=D sklada sie z co naj¬ mniej 3 atomów, ze w przypadku, gdy lancuch A 40 zawiera wspomniana dodatkowa grupe, polaczona bezposrednio z C=D, dodatkowa grupa ma zna¬ czenie inne niz atom tlenu lub siarki, oraz ze dwie dodatkowe grupy zawarte w A wybrane sposród atomów tlenu i siarki, nie moga bezposrednio 45 laczyc sie ze soba, a D oznacza atom tlenu, ewen¬ tualnie w postaci farmaceutycznie dopuszczalnych soli addycyjnych z kwasami, znamienny tym, ze zwiazek o wzorze 3, w którym R1, R2, X, Z i A maja znaczenie wyzej podane, poddaje sie hydro- s« lizie, po czym gdy wytworzony produkt o wzorze 1 jest w postaci wolnej zasady, produkt ten ewentu¬ alnie poddaje sie reakcji z kwasem dajacym farma¬ ceutycznie dopuszczalny anion. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze M hydrolizie poddaje sie zwiazek o wzorze 3, w któ¬ rym R1 oznacza grupe 2,2,2-trójfluoroetylowa, R2 oznacza atom wodoru, pierscien X stanowi pier¬ scien pirazolu, a A oznacza grupe czterometyle- nowa.138 525 D / \ :=n— c, x z—a—c—n' H2N ^N' WZÓR 1 RNH \ r-i H?L CONH, ¦2'm H2N WZÓR Z ,/' H2N r=N—c. A WZÓR 3 .-/ •A —CN RNH C=N—^N/N —(CH2)p—CONH2 H2N WZÓR 4138 52S NH ^C = N —C^ * .Z —A — C0NH2 WZÓR 5 VN-f^Y WZOR6 0~q- *N N^—S-(CH2)-S-CH2- WZOR 9 AN/N-CH-^)- WZOR 10 WZÓR 1 -N *N J—S — (CH,L- 2'3 WZÓR 8 ANJ—s-(ch2)3- WZOR 11 r^ -^N^—S-(CH2)A- wzdRia RNH H2N- *J—O —ICH,)—( ,C=N—^N^— O — (CH2)3— C0NH2 WZÓR 15 OZGraf. Z.P. Dz-wo, 2. 843 (85+15) 5.87 Cena 100 zl PL