Przedmiotem wynalazku jest paliwo gaznikowe wyrózniajace sie wysoka liczba oktanowa, zmniejszona zawartoscia weglowodorów, tlenku wegla 1 w szozególnosol tlenków azotu w spa¬ linach z silników spalinowych z zaplonem z obcego zródla. Paliwo wedlug wynalazku osiaga liczbe oktanowa pozwalajaca na oalkowite zaniechanie dodatkowego etylizowania.Paliwo wedlug wynalazku wyróznia sie ponadto tym, ze uzyskuje sie nizsze temperatury zmetnienia, zwiekszona odpornosc na utlenianie oraz zmniejszenie specyficznego zuzycia energii.Do zwiekszenia sprawnosci silnika, prowadzacej do zmniejszenia specyficznego zuzycia eneigii w szczególnej mierze przyozynia sie stopien sprezenia. Wynikajaca z tego sklon¬ nosc silnika do spalania detonacyjnego musi byc uwzgledniona poprzez podwyzszenie liczby oktanowej paliwa. W tym celu dp paliwa dodaje sie srodki prze oIwstukowe, a w szczególno¬ sci zwiazki alkiloolowiowe, benzyne poohodzaoa z alkilaoji lub zwiazki aromatyczne. Nie¬ korzystnie oddzialywuje wtedy zwiazane z tym duze obciazenie spalin.W literaturze, np. we francuskich opisach patentowych nr 791 258, 828 020 i 829 581 a takze w opisie patentowym St. Zjedn. Am. nr 2 952 612, zaproponowano duza ilosc eterów, zwlaszcza eter metylo-IU.rzed.butyIowy, izopropylo-III-rzed.-butyIowy i 11.rzed.butylo- -Ill.rzed. butylowy oraz alkohole jak alkohol metylowy, alkohol etylowy, alkohol izopro¬ pylowy jako dodatki do paliw. Poza alkoholem metylowym i etylowym zyskal sobie uznanie z tego w praktyce tylko eter metylo-III.rzed. butylowy jako dodatek do paliwa. Wada jest jednak to, ze te skladniki nie nadaja sie same jako dodatki w dowolnie duzych ilosciach, gdyz dla silników gaznikowyoh nie mozna dotrzymac wedlug DIN 51 600 i innyoh norm miedzy¬ narodowych zachowania lotnosci paliwa.W opisie patentowym RFN nr 2 444 528 opisano paliwo silnikowe dla silników z zaplonem iskrowym, które zawiera poza czesciami skladowymi weglowodorowymi allfatyozne alkohole, zwlaszoza alkohol II.rzed.-butylowy i/lub alkohol III.rzed.-butyIowy i eter, zwlaszcza2 137 094 eter me tylo-III.rzed.-butyIowy, i/lub eter etylo-III.rzed.-buty Iowy. Niezbedne sa jednak stosunkowo duze ilosci tych mieszanin, dla spowodowania wymaganego podwyzszenia liczby ok¬ tanowej. Przez to zmniejsza sie teoretyczne zapotrzebowanie powietrza w silniku napedzanym paliwem tego rodzaju tak bardzo, ze ustawienie silnika musi byc zmieniane wzgledem eksploa¬ tacji z paliwem* Opis patentowy RFN nr 2 909 481 proponuje dodawanie do paliwa wyzszych alkoholi takich Jak izobutanol, IH.rzed.-butanol lub eteru metylo-III.rzed-butylowego, aby zapobiegac roz¬ dzielaniu faz i agresywnosci w stosunku do tworzyw sztucznych. Przedstawiony wynalazek usu¬ wa wymienione wady i umozliwia nowe rozwiazania.Wynalazek ma za zadanie wynalezc polaczenie substancji nadajaoych sie do wytworzenia stylizowanyeh lub nieetylizowanych paliw gaznikowyoh dla silników spalinowych z zaplonem z obcego zródla, przyozyniajaoyoh sie do zmniejszenia speoyfioznego zuzyoia enrgii oraz zuzy- oia paliwa i wyrózniajacyoh sie wysokimi liczbami oktanowymi oraz polepszona jakoscia spalin.Paliwo gaznikowe wedlug wynalazku sklada sie ze skladnika podstawowego zawierajaoego weglowodory oraz zawiera 2 - 65% objetosciowyoh dodatku skladajacego sie z 5 - 35% objeto¬ sciowych eteru metylowo-III.rzed. butylowego, 5 - 40* objetosoiowyoh eteru izopropylo-III- -rzed .-butylowego, 5 - 40% objetosoiowyoh eteru Il.rzed. butylo-IH-rzed. butylowego, oraz ewentualnie do 20% objetosoiowyoh III.rzed.butanolu, do 20% objetosoiowyoh II-rzed. butanolu, do 20% objetosciowych izopropanolu i do 15% objetosoiowyoh metanolu, przy czym suma wszyst¬ kich skladników wynosi 100% objetosciowych, a suma skladników alkoholowych wynosi co najwy¬ zej 50% objetosciowych. Korzystnie paliwo to charakteryzuje sie tym, ze suma skladników al¬ koholowych wynosi 00 najwyzej 25% objetosoiowyoh.Paliwo gaznikowe wedlug wynalazku zawiera 10 do 30% objetosciowych mieszaniny eterów.Paliwo gaznikowe korzystnie zawiera dodatek eteru metylowo-III-rzed .butylowego, eteru izopropylo-III-rzed. butylowego i eteru II-rzed .butylo-III-rzed.butylowego w stosunku obje¬ tosciowym 1 1 1 t 1, Skladnikiem podstawowym zawierajaoym weglowodory moze byc na przyklad kazda mieszanina otrzymywana podozas rafinacji mieszanin weglowodorowych takze zawierajaca zwiazki tlenu i majaca odpowiedni przebieg wrzenia.Mieszanina eterów zawiera eter metylo-III.rzed.-butyIowy, eter izopropylo-III.rzed.-bu¬ tylowy i eter Il.rzed.-butylo-111,rzed.-buty Iowy. Stosunki ilosciowe okreslone sa w pewnych granica oh odpowiednio dla skladnika podstawowego. Wynosza one dla eteru metylo-III.rzed-bu- tylowego 5 - 35% objetosoiowyoh, dla eteru izopropylo-III.rzed.-butylowego i eteru II.rzed.- -butylo-III.rzed.-butylowego jednakowo 5 - 40% objetosoiowyoh. Szczególnie korzystne sa do¬ datki, w których stosunek objetosciowy eteru metylo-III.rzed.-butylowego do eteru izopropy¬ lo-III.rzed.-butylowego i eteru II.rzed.-butylo-III.rzed.-butylowego wynosi 1 t 1 * 1.Polepszenie liozb oktanowych i zmniejszenie weglowodorów oraz tlenków azotu w spalinaoh obserwuje sie niezaleznie od skladu frakoji weglowodorowej zastosowanej jako skladnik pod¬ stawowy jezeli paliwa gaznikowe zawieraja dodatki wedlug wynalazku. Oprócz tego tak zesta¬ wione paliwa gaznikowe moga zawierac takze srodki pomocnicze jak alkohole na przyklad alko¬ hol etylowy i/lub alkilowe zwiazki olowiu. W szozególnosoi wedlug wynalazku oprócz miesza¬ niny eterów stosuje sie III-rzed.butanol, II-rzed.butanol, izopropanol i metanol. Mieszani¬ na dodatków moze zawierac az do 50% korzystnie 25% objetosoiowych wymienionych alkoholi.Zawartosc metanolu nie moze przy tym przekroczyc 15% objetosciowych, a zawartosc izopropa¬ nolu, II-rzed .butanolu 1 III-rzed.butanolu po 20% objetosoiowyoh dodatku eterowo-alkoholo- wego. Kor&jetne sa stosunki objetosoiowe izopropanolu do eteru izopropylowo-III-rzed.buty¬ lowego od 1 t 4 do 1 t 10 a II-rzed.butanolu do eteru II-rzed.butylowo-III-rzed.butylowe¬ go od 1i5 do 1j20« Paliwo gaznlkowa wedlug wynalazku ma ogólnie lepiej uregulowane spalanie przez 00 osia¬ ga sie wieksza ekonomi oznosc i wyzsza sprawnosc, a takze nizsza zawartosc szkodliwych sub- stanoji w spalinaoh. Szozególna zaleta paliwa wedlug wynalazku jest to, ze mozna poniechac dodawania do niego zwiazków olowiu. Poprzez zastosowanie mieszanin eterowyoh lub eterowo- -alkoholowyoh nastepuje równomierny rozdzial zawierajacych tlen skladników poprzez oaly za- /137 094 3 kres wrzenia paliwa oo zapewnia regularne spalanie we wszystkich stanach roboczych silnika takich jak uruchomienia, przyspieszeniaf bieg jalowy i tym podobne. Oprócz tego dzieki tym skladnikom nie tylko unika sie stanów przegrzewania, wskutek których moga wystapic uszko¬ dzenie materialu w komorze spalania, ale wystepuje nawet widoozne obnizenie temperatury w porównaniu do praoy ze zwykle stosowanymi paliwami gaznikowymi.Podczas gdy dotychczas juz stosowany skladnik - eter metylowo-III-rzed.butylowy - bez obecnosci zwiazków olowiu, jedynie w ograniozonej mierze podwyzsza liczbe oktanowa, to w przypadku mieszanin eterowych lub eterowo-alkoholowych w paliwie wedlug wynalazku nastepu¬ je stale wraz ze stezeniem wzrastajace polepszenie liczby oktanowej takze wtedy gdy nie sa dodawane zwiazki olowiu. Wielkosc osiagalnego wzrostu liozby oktanowej i wzglednego zmniej¬ szenia ilosoi szkodliwych substancji w spalinach uwidoozniona jest w próbaoh porównawczych.Wedlug wynalazku mozna wytworzyc paliwo gaznikowe majace tak wysoka liczbe oktanowa, ze silniki moga pracowac ze stopniem sprezenia wychodzacym wyraznie poza stopien sprezania sil¬ ników wytwarzanych obecnie seryjnie. W przypadku stopni sprezania od na przyklad 12 : 1 do 14 j 1 wyraznie zmniejszone jest specyficzne zuzyoie paliwa, a tym samym takze bezwzgledna ilosc spalin i szkodliwych substancji.Dalszy pozytywny efekt pod wzgledem zmniejszenia ilosoi spalin osiaga sie przez to, te paliwa gaznikowe wedlug wynalazku moga byc wytwarzane bez olowiu przez oo ekonomioznie ko¬ rzystnie mozna zastosowac znane katalizatory dopalania spalin. Jak wiadomo znane kataliza¬ tory dopalania sa dezaktywowane przez olów i stad maja krótka zywotnosc, a wieo sa nieeko¬ nomiczne w przypadku stosowania paliw stylizowanych.Uzycie mieszanin eterowyoh lub eterowo-alkoholowyoh jest korzystnie w porównaniu do za¬ stosowania jednego tylko eteru, a zwlaszcza zastosowania jedynie eteru metylowo-III-rzed. butylowego w szozególnosol wówczas gdy wytwarza sie, nie zawierajace olowiu paliwa.Jak wykazuja próby porównawcze, wzgledne przyrosty liozby oktanowej dajace sie osiag¬ nac, wyrazone przez wartosci slepe na przyklad silnikowa liczbe oktanowa, zmniejszaja sie w przypadku dodawania samego eteru me tylowo-IH-rzed .butylowego wraz ze wzrostem ^ego za¬ wartosci. W przypadku dodawania jedynie eteru izopropylowo-III-rzed.butylowego i eteru II-rzed.butylowo-III-rzed.butylowego wzgledne przyrosty liczby oktanowej wyrazone równiez wartosciami slepymi zwiekszaja sie wraz ze wzrostem jego zawartosci. W przypadku zastoso¬ wania mieszanin eterowo-alkoholowyoh wedlug wynalazku dajaoe sie osiagnac przyrosty liozby oktanowej zwiekszaja sie stale wraz ze wzrostem ilosoi mieszaniny dodawanej do skladnika podstawowego.Dodanie duzych ilosoi pojedynozego eteru wplywa poza tym na lotnosc* Tak wieo ilosc pa¬ liwa dajaca sie odparowac w niskiej temperaturze niedopuszczalnie wzrasta w przypadku doda¬ wania samego eteru me tylowo-III-rzed .butylowego, oo moze prowadzic do zaklócen przy zwykle stosowanych silnikaoh wyposazonyoh w gazniki. Natomiast w przypadku dodania mieszaniny we¬ dlug wynalazku zwiekszona zostaje liczba oktanowa benzyny i zmniejszona ilosc szkodliwych substancji w spalinaoh bez wystepowania tego rodzaju zaklóoen. Powodem tego jest polepszo¬ ny przebieg odparowywania mieszanin wedlug wynalazku: krzywa wrzenia mieszanin eterowo-al¬ koholowyoh rozciaga sie na szerszy zakres (55 - 115°C)? Jest to szczególnie wazne dla paliw gaznikowyoh stosowanych w lecie lub w krajach o stale wysokiej temperaturze otoczenia.Dla magazynowania paliw wedlug wynalazku znaczenie ma to, ze dodatek mieszaniny etero¬ wej lub eterowoalkoholowej podwyzsza odpornosc na utlenianie.Paliwa wedlug wynalazku nie dzialaja korodujaco na materialy metaliczne, czesci z two¬ rzyw sztucznych i materialy uszczelniajace zastosowane w zbiornikach paliwowyoh, silnikaoh i tym podobnych. Dalszym dodatnim efektem w porównaniu do innyoh skladników zawierajacych tlen, takich jak metanol i etanol jest polepszona zdolnosc pochlaniania wody 1 zachowanie sie jako rozpuszczalnika. Zmniejszone zostaje przez to niebezpieczenstwo rozdzialu faz wy¬ wolane niewielkimi ilosciami wody i osiaga sie bardzo niska temperature zmetnienia.Paliwa wedlug wynalazku wyrózniaja sie bardzo dobrym zachowaniem w silniku. Umozliwia¬ ja one przestawienie momentu zaplonu w porównaniu do paliw bedacych obeonie w handlu. Moz-4 137 094 na przez to za pomooa paliw wedlug wynalazku osiagnac liczby oktanowe wyzsze w porównaniu z paliwami zwykle stosowanymi.Przyklad I. Poprzez zmieszanie skladników wytworzono mieszanine eterowa za- wierajaoa: 33,3% objetosciowych eteru metylowo-III-rzed.butylowego, 33,3% objetosciowych eteru izopropylowo-III-rzed.butylowegos 33f3£ objetosciowych eteru II-rzed.butylowo-III- -rzed.butylowego oraz mieszanine eterowo-alkoholowa zawierajaca: 28,3# objetosoiowyoh ete¬ ru metylowo-III-rzed.butylowego, 28,3# objetosciowych eteru izopropylowo-III-rzed.butylo¬ wego, 28,3# objetosoiowyoh eteru II-rzed.butylowo-III-rzed.butylowego, 50 objetosciowych metanolu, 5% objetosoiowyoh izopropanolu, 5% objetosoiowyoh II-rzed.butanolu, które to mie¬ szaniny przy przedstawieniu wyników ponizszych przykladów zostaly oznaczone jako B1 i B2.Przyklad II. Po 5, 10 i 20 czesci objetosciowych kazdego z zastosowanych w paliwie wedlug wynalazku eterów, a mianowicie eteru metylowo-III-rzed.butylowego (MTB), eteru izopropylowo-III-rzed.butylowego (PTB) i eteru II-rzed .butylowo-III-rzed.butylowe¬ go (BIB) zmieszano z 95, 90 i 80 czesciami objetosciowymi podstawowego skladnika paliwa gaznikowego (GK1) • Skladnikiem podstawowym byla otrzymywana podczas rafinacji ropy nafto¬ wej mieszanina weglowodorów, która uzyto do wytworzenia paliwa o wysokiej liczbie oktano¬ wej i która nieetylizowana miala silnikowa liczbe oktanowa (MOZ) 84 a badawcza liczbe ok¬ tanowa (ROZ) 93» Za pomooa silnika pomiarowego CPR zmierzono MOZ poszozególnyoh mieszanin w kazdym przy¬ padku bez dodatku olowiu oraz etylizowanyoh za pomooa 0,15 g (Pb+) w litrze i z tego jak tez z MOZ skladnika podstawowego przyjmujac zaleznosc liniowa obliczono MOZ czystyoh ete¬ rów (wartosc slepa). Wyniki w tabeli 1 wykazuja w przypadku paliw nieetylizowanych silny spadek slepej wartosci MOZ eteru metylowo-III-rzed.butylowego przy wzrastajacym dodatku natomiast slepe wartosci MOZ eteru izopropylowo-III-rzed.butylowego oraz eteru II-rzed«bu- tylowo-III-rzed .butylowego wzrastaja.Tabela 1 Paliwo 95 GK1 + 5 MTB 90 GK1 + 10 MTB 80 GK1 + 20 MTB 95 GK1 + 5 PTB 90 GK1 + 10 .BTB 80 GK1 + 20 PTB 95 GK1 + 5 BTB 90 GK1 + 10 BTB , 80 GK1 + 20 BTB Wartosc slepa MOZ 104 100 99 100 104 105 92 94 97 Wartosc slepa MOZ Pb+ 103 103 103 108 111 112 106 105 104 Przyklad III. W ten sam sposób jak to opisano w przykladzie II, sporzadzono mieszanki zlozone z 95, 90, 80 i 50 ozescl objetosoiowyoh podobnego skladnika podstawowe¬ go (GK2), wykazujacego MOZ 84,5 i ROZ 95t oraz z 5, 10, 20 i 50 czesoi objetosciowych mie¬ szaniny etsrowo-alkoholowej wedlug przykladu I, a nastepnie zmierzono MOZ oraz ROZ, nie- etylizowanyoh mieszanin i obliczono slepe wartosci dodatku. Wyniki przedstawiono w tabeli 2.137094 5 Tabela 2 Paliwo 95 GK2 + 5 B2 90 GK2 + 10 B2 80 GK2 + 20 B2 50 GK2 + 50 B2 Wartosc slepa MOZ 95 98 99 100 ' Wartosc slepa ROZ 111 113 114 116 Przyklad IV • Polepszenie liozb oktanowych poprzez dodatki wedlug wynalazku zarówno bedaoego w handlu paliwa o wysokiej liczbie oktanowej (SVK) wedlug DIN 51 600, ety- lizowanego za pomoca 0,15 g w litrze jak tez juz opisanego nieetylizowanego skladnika pod¬ stawowego (GK2) przedstawiono w tabeli 3.Tabela 3 Paliwo 100 "5VK 90 SVK + 10 B1 80 SVK + 20 B1 80 SVK + 20 B2 100 GK2 95 GK2 + 5 B2 90 GK2 + 10 B2 80 GK2 + 20 B2 50 GK2 + 50 B2 MOZ 88,2 90,0 91,8 91,4 84,5 85,0 85,8 87,3 92,0 ROZ 98,2 99,9 102,0 101,8 95,0 95,8 96,8 98,8 105,5 Przyklad V. Jak wynika z danych przedstawionych w tabeli 4 dodatki wedlug wy¬ nalazku umozliwiaja zachowanie warunków wedlug DIN 51 600 (kolumna 1), zarówno w przypadku mieszanin etylizowanyoh (kolumna 2) jak tez zwlaszoza nieetylizowanych (kolumna 3). Nato¬ miast nie daje sie tego przeprowadzic przez dodanie samego eteru metylowo-III-rzed.butylo- wego (kolumna 5) na przyklad do benzyny ffstralght-runH (SR) z dodatkiem butanu (Bu), z któ¬ rej jednak przez dodanie mieszanin wedlug wynalazku (kolumna 4) mozna wytworzyc paliwo o wy¬ sokiej liozbie oktanowej spelniajace wymagania normy DIN 15 600.Przyklad VI* Do pomiaru szkodliwych substancji w spalinach uzywano silnika wtryskowego o pojemnosoi 2f0 1 i sprezaniu 9,4 t 1 (wyrób Opla) napedzanego zarówno bedacym w handlu paliwem o wysokiej liozbie oktanowej wedlug DIN 51 600 stylizowanym w ilosci 0,15 g na litr jak tez paliwem wedlug wynalazku z mieszanina eteru i alkoholu.W celu porównywalnosci wyników pomiarów nastawiono w kazdym przypadku zawartosc tlenku wegla w spalinach na 2,0# objetosoiowo. Poszozególne obciazenia spalin oraz specyficzne zu¬ zycie energii zestawiono w tabeli 5.\ } 6 137 094 Tabela 4 Dane charakte¬ rystyczne Gestosc w 15°C, g/ml Preznosc par (RVP), w barach ROZ MOZ Udzialy dajace sie odparowac w: 70°C, % obj. 100°C, % obj. 180°C, % obj.Zawartosc wody w g/l DIN 51 600 0,735 - 0,780 lato: 0,6 - 0,9 zimat 0,45 - 0,7 98 88 latoj 15 - 40 zima: 20-45 lato: 42 - 65 zima: 45 - 70 90 " r 80,5"gkT +19,5 B2 +Pb 0,740 0,66 99,6 88,0 38 I 63 97 0,8 f 75T2~GK1 +24,8 B2 0,755 0,71 99,8 88,0 37,5 54 95,5 1 [40,5 SR +54 B2 + 5,5 Bu +Pb 0,735 0,66 98,6 92,6 27 63 99 1,1 r 43,5 SR [ +51,5 MTB + 5,0 Bu +Pb (- 0,733 0,65 98,6 92,6 59,5 77.5 99 ' 0,14 (x) próba porównawoza Tabela 5 Wielkosc mierzona Tlenek wegla w % obj.Dwutlenek wegla w % obj • Weglowodory w ppm Tlenki azotu w ppm Specyficzne zuzycie energii w MJ/kWh SVK 2000 obr/min 2,0 13,7 1200 2290 12,75 X 5000 obr/min 2,0 14,2 530 3550 12,88 40,5 SR + 5,5 Bu 2000 obr/min 2,0 13,05 810 1810 12,45 + 54,0 B2 + Pb 5000 obr/min 2,0 13,4 340 2640 12,67 x próba porównawoza Przyklad VII. Korzystne zachowanie silnikowe paliw wedlug wynalazku wynika z nastepujacej próby porównawczej: Za pomoca silnika pojemnosci 1,2 1 o sprezaniu 9 : 1 (Opel- -Kadett) oznaozono (kazdorazowo po nastawieniu zawartosci tlenku wegla w spalinach na 2$ ob¬ jetosciowe) momenty zaplonu dla poozatku spalania detonacyjnego przy pelnym gazie, a miano¬ wicie podczas pracy silnika na bedacym w handlu paliwie o wysokiej liczbie oktanowej wedlug DIN 51 600 (etylizowanym za pomoca 0,15 S w litrze) oraz na etylizowanym i nieetylizowanym paliwie wedlug wynalazku.W tabeli 6 podano róznico momentów zaplonu w stopniach katowych walu korbowego (°KW) podczas pracy z paliwami wedlug wynalazku w porównaniu do tychze podozas praoy z bedacym w handlu paliwem o wysokiej liozbie oktanowej.137094 7 Tabela 6 Liczba I obrotów/minute 2000 3000 4000 Róznica momentów zaplonu n 80,5 OK1 + 19,5 B2 + Pb + 4,5 + 3,5 ? 1i5 r °KW wzgledem SVK 75,2 GK1 + 24,8 B2 + 3,5 + i,o + 1,0 Przyklad VIII. W oelu oznaczenia odpornosci na utleniania wskutek zastosowa¬ nia eterów wedlug wynalazku okreslono czas trwania indukcji wedlug DIN 51 780 na samym han¬ dlowym paliwie o wysokiej liczbie oktanowej jak tez w mieszaninie zawierajaoej kazdorazowo po 20% objetosciowych eteru me ty lowo-III-rzed.buty lowego, eteru izopropylowo-III-rzed. bu¬ ty lowego i eteru II-rzed. butylowo-III-rzed. buty lowego. Wyniki przedstawione sa w tabeli 7, Tabela 7 Paliwo 100 SVK 80 SVK + 20 MTB 80 SV£ + 20 PTB 80 SVK + 20 BTB Czas indukcji w minutach 465 470 570 525 ! Przyklad IX. Przez wymieszanie skladników wyprodukowano mieszanine eter-alko- hol z 5% objetosciowych eteru metylo-III-rzed. butylowego, 40% objetosciowych eteru izopro- pylo-III-rzed. butylowego, 5% objetosoiowyoh eteru Il-rzed.-butylo-III-rzed. butylowego, 15% objetosoiowyoh metanolu, 20% objetosciowych II-rzed. butanolu, 15% objetosciowych III-rzed. butanolu, która w przedstawieniu wyników zostala oznaczona jako B3.Mieszanina B3 otrzymana zostala jako 25%-towy objetosoiowo dodatek do 2 nie stylizowa¬ nych podstawowych paliw, z któryoh jedno odpowiada paliwie gaznikowemu "Normal" (GK3), a drugie paliwie gaznikowemu "Super" (GK4). Badawoza liozba oktanowa i silnikowa liczba okta¬ nowa paliwa podstawowego i mieszaniny zostaly zestawione w tabeli 8e Tabela 8 I Paliwo (% objetosciowy) 100 GK3* 75 GK3 + 25 B3* 100 GK4* 75 GK4 + 25 B3* ROZ 89,5 96,2 97,1 101,6 MOZ ] 79,2 84,5 85,3 88,5 J x próby porównawcze Z danych pomiarowych otrzymano przedstawione w tabeli 9 wartosci slepe.Tabela 9 25% B3 w GK3 I 25* B5 wGK4 Wartosol slepe ROZ 116 H5— MOZ I 100 _2§. _J8 137 094 j Przyklad X. Dla porównania dodatków paliwowyclj wedlug wynalazku z wczesniej opisanym dodatkiem zastosowano 2 skladniki podstawowe. J Tabela 10 | Skladniki podstawowe (% wag.) reformat izopentan Butan benzyna krakingowa benzyna pirolizowa | ozteroetylek olowiu GK5 68,9 7,9 5,5 3,9 13,8 GK6 I 42,8 I 5,4 2,6 14,6 34,6 0,15 g PB/1 J Porównano podobne mieszaniny jak w przykladzie 2 i 1 B4 i B5 ze znana mieszanina C.Tabela 11 Skladniki dodatkowe (£ wag.) eter metylo-III-rzed.butylowy eter etylo-III-rzed.butyIowy eter izopropylo-III-rzed.butyIowy eter Il-rzed.butylo-III-rzed.butyIowy alkohol metylowy alkohol izopropylowy alkohol II-rzed.butyIowy alkohol IH-rzed .butylowy BU 28,3 28,3 28,3 5 5 5 B5 33,3 33,3 33,3 c* 20 20 30 30 I X wedlug niem. opisu nr DBOS 2444528 Skladniki podstawowe mialy silnikowa liczbe oktanowa 85* Dodano im kazdorazowo tak duzo skladników dodatkowych, ze silnikowa liczba oktanowa wynosila 88* Stad mieszanina eterowo- -alkoholowa C kazdorazowo byla nadal potrzebna bardziej niz mieszaniny B4 i B5. To prowadzi, jak wynika z tabeli 12 do zmniejszenia teoretycznego zapotrzebowania powietrza, które dalej jest wyzsze niz przy dodatkach B4 i B5 wedlug wynalazku. m Tabela 12 Sklad {% wag.) 100 GK5 77,0 GK5 + 23,0 B4 79,5 GK5 + 20,5 B5 71,0 GK5 + 29,0 C* 100 GK6 97,5 GK6 + 20,5 B4 81,5 GK6 + 18,5 B5 69,0 GK6 + 31,0 C* ROZ 95,2 99,5 99,3 99,4 95,7 99,6 99,3 99,9 | MOZ 85,2 88,0 88,3 86,2 85,0 88,2 88,2 88,0 Zapotrzebowanie powie trza (zmiana wzg* GK) - -4,2 -3,0 -6,2 — I -3,7 -2,7 -6,6 I x wedlug opisu DBOS 2444528 \137 094 9 Przyklad XI. Dla 6 mieszanin paliwowych ustalono liczbe oktanowa drogowa we¬ dlug metody CRC. Zastosowano wiec silnik firmy Golf typu GTI, który kazdorazowo wykazywal emisje 20% tlenku wegla. Dla poszczególnych wartosoi predkosci obrotowej zestawiono zmie¬ szane wartosci drogowej liczby oktanowej (SOZ) w tabeli 13.Tabela 13 U/min. 2000 2500 3000 3500 4000 4500 5000 5500 6000 "¦"'¦' GK5+B4 98,5 99,7 98,2 98,2 97,5 95,0 95,1 9^,8 I 95,1 GK5+B5 98,0 99,4 98,2 98,4 97,7 95,2 95,1 94,8 95,1 GK5+C* 97,8 99,0 97,8 97,9 97,0 95,0 94,4 94,1 94,5 SOZ GK6+B4 98,2 99,8 98,6 98,9 98,1 95,6 94,9 94,5 94,8 GK6+B5 98,4 100,1 98,9 - 99,6 98,6 96,6 95,9 95,9 j 96,1 | GK6+C* 97,9 99,8 98,6 98,9 98,2 95,6 94,9 94,8 94,8 j ii wedlug DE OS 2444528.Zastrzezenia patentowe 1. Paliwo gaznikowe zawierajace eter i ewentualnie alkohole, znamienne tym, ze zawiera 2 - 65% objetosoiowych dodatku skladajacego sie z 5 - 35% objetosciowyoh eteru me tylowo-III-rzed.butylowego, 5 - 40% objetosoiowyoh eteru izopropylowo-III-rzed. butylowe- gof 5 - 40% objetosoiowyoh eteru II-rzed. butylo-III-rzed. butylowego, oraz ewentualnie do 20% objetosciowych UI-rzed .butanolu, do 20% objetosciowych II-rzed. butanolu, do 20% ob¬ jetosoiowyoh izopropanolu i do 15% objetosoiowyoh metanolu, przy czym suma wszystkich sklad¬ ników wynosi 100% objetosoiowyoh, a suma skladników alkoholowych wynosi co najwyzej 50% ob¬ jetosoiowyoh. 2. Paliwo wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze suma skladników alkoholowych wynosi 00 najwyzej 25% objetosciowych. 3. Paliwo wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze zawiera 10 do 30% ob¬ jetosoiowyoh mieszaniny eterów. 4. Paliwo wedlug zastrz. y, znamienne tym, ze zawiera dodatek eteru mety- lowo-III-rzed. butylowego, eteru izopropylo-III-rzed. butylowego i eteru II-rzed.butylo-III- -rzed. butylowego w stosunku objetosciowym 1 j 1 t 1. PL PL PL