Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych benzocykloheptapiranów o wzorze ogólnym 1, w którym Ri oznacza atom wodoru, R2 oznacza grupe alkilowa o 5—10 atomach wegla lub grupe alkenylowa o 5-10 atomach wegla lub grupe alkenylowa o 5-10 atomach wegla, R3 oznacza atom wodoru lub grupe metylowa, a Z oznacza grupe o wzorze 2, o wzorze 3, o wzorze 4 lub o wzorze 5, w których to wzorach R5 oznacza grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla.Preparaty farmaceutyczne zawierajace powyzsze benzocykloheptapirany, znajduja zastoso¬ wanie do leczenia choroby nadcisnieniowej.Bardzo silna aktywnosc biologiczna zwiazków spokrewnionych strukturalnie z aktywnymi zwiazkami z Cannabis sativa L. (konopie), jest powodem duzego zainteresowania i badan w tej dziedzienie w ciagu kilku ostatnich lat. Liczne modyfikacje chemiczne doprowadzily do odkrycia wyjatkowo silnie dzialajacych zwiazków o uzytecznosci klinicznej, pochodnych zwiazków wywodzacych sie z Cannabis sativa.Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3928598 znane sa l-hydroksy-3- alkilo-6,6a,7,8,10,10a-szesciowodoro-9H-dwubenzo[b,d]piranony-9 i ich pochodne, bedace srodkami psychotropowymi, stosowanymi zwlaszcza w leczeniu stanów lekowych i depresji, a takze srodkami uspokajajacymi i przeciwbólowymi. Zwiazki w których pozycja 6 nie jest podstawiona wytwarza sie cyklizujac 2-(2'-hydroksymetylo-5'-etylenodwuoksy-A1-cykIohekseny- lo)-5-alkilo-(lub 5-alkenylo)rezorcyne za pomoca tlenku glinu i uwodorniajac powstaly zwiazek.Zwiazki, w których pozycja 6 podstawiona jest dwoma grupami metylowymi wytwarza sie prowadzac reakcje redukcji podwójnego wiazania A10/l07 w 10,10a-dehydro-9H-dibenzo[b,d]- piranie.Z opisów patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3944673 i 3953603 znane sa zwiazki o bardzo zblizonej budowie, rózniace siejedynie podstawnikami. Zwiazki te maja podobne Wlasciwosci farmakologiczne i wytwarza sie je w analogiczny sposób. Szczególowe omówienie metod wytwarzania zwiazków ujawnionych w trzech wyzej cytowanych opisach patentowych znajduje sie w publikacji R.A. Archera i innych, J.Org.Chem., 42, 2277 (1977).Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4051152 znane sa 7,8,9,10- czterowodoro-6h-dwubenzo [b,d] pirany oraz l,2,3,4-czterowodorocyklopenta[c]benzopirany,2 120 418 czyli zwiazki o 5- lub 6-czlonowym pierscieniu C. W opisie tym nie ma wzmianek na temat mozliwosci wytwarzania tego typu zwiazków o 7-czlonowym pierscieniu C. Zwiazki ujawnione w opisie wytwarza sie estryfikujac benzopirany zawierajace grupe OH w pozycji 1, a nastepnie utleniajac powstale estry i ewentualnie hydrolizujac tak otrzymane zwiazki.Chociaz wiele prac syntetycznych poswiecono modyfikacjom w zakresie podstawników w farmakologicznie czynnych dwubenzo[b,d]piranach, to bardzo malo uwagi skierowano na modyfikacje strukturalne podstawowego ukladu trójpierscieniowego tych zwiazków.Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4007207 znane sa pochodne dwubenzo[bjd]piranu o 5-czlonowym pierscieniu C, tojest l,2,3,4-czterowodorocyklopenta[c]ben- zopirany. Zwiazki te wytwarza sie poddajac 5-podstawiona rezorcyne reakcji z 2- : alkóksykaibony^ocyklopentanonem-1, a nastepnie poddajac powstaly 4-keto-1,2,3,4-czterowodo- rocyklopenta[c]benzopiran reakcji z halogenkiem alkilomagnezowym i odwadniajac powstaly zwiazek za pomoca kwasu. Równiez w tym opisie brak jest wzmianek na temat zwiazków o 7- czlonowym pierscieniu C.Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3859306 znane sa pochodne dwubenzo[b,d]oksepin zawierajace 7-czlonowy pierscien B typu „homokannabinoidowego".Zwiazki te wytwarza sie droga reakcji np. rezorcyny z 7-ketokwasem lub odpowiednim estrem, np. 2-keto-4-metylocykloheksanooctanem etylu, reakcji powstalego laktonu z odczynnikiem Grignarda i reakcji powstalego alkoholu z kwasem, np. kwasem bromowodórowym. W opisie tym nie ma jakiekolwiek informacji o podobnych zwiazkach zawierajacych 7-czlonowy pierscien C oraz o mozliwosciach wytworzenia takich zwiazków.W wielu opisach patentowych ujawniono wytwarzanie pochodnych dwubenzopiranu zawierajacych w pierscieniu C heteroatomy, np. atomy siarki lub azotu. Zwiazki takie znane np. z opisów patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4025630, 3940421 i 3972880, zawieraja 5- lub 6-czlonowy pierscien C.Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3941782 znane sa pochodne dwubenzopiranu, w których pierscien C ma 5-9 czlonów, przy czym szczególowo opisano zwiazki o 5- do 7-czlonowym pierscieniu C. Omawiane zwiazki zawieraja jako podstawnik w pierscieniu A heterocykliczna grupe acyloksylowa. W omawianym opisie brak jest ponadto jakichkolwiek wskazówek na temat sposobu wytwarzania zwiazków o 7-czlonowym pierscieniu C (w zwiazku z czym zastrzezenia patentowe dotyczace sposobu wytwarzania ujawnionych zwiazków zostaly ograniczone do sposobów wytwarzania zwiazków o 5- lub 6-czlonowym pierscieniu C). Takwiec opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3941782 dotyczy zwiazków zasadniczo rózniacych sie budowa od zwiazków o wzorze 1 wytarzanych sposobem wedlug wynalazku, a co wiecej, nie sugeruje celu wytwarzania takich zwiazków i nie podaje zadnych wskazówek co do sposobu ich wytwarzania.Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3507885 znane jest wytwarzanie róznych czterowodoro- i szesciowodorodwubenzo[b,d]piranów, przy czym w opisie brak jest jakiejkolwiek wzmianki na temat zwiazków o 7-czlonowym pierscieniu C, a takze na temat mozliwosci otrzymania takich zwiazków. Opis ten nie zawiera takze zadnych wskazówek, na podstawie których mozna by opracowac sposób wytwarzania zwiazków o wzorze 1.W zadnym z wyzej omówionych opisów patentowych nie ma jakichkolwiek sugestii co do wlasciwosci biologicznych zwiazków o wzorze 1, które decyduja o ich szczególnej przydatnosci w medycynie.Najpelniejszy przeglad stanu techniki dotyczacego chemii zwiazków typu zblizonego do zwiazków o wzorze 1 znalezc mozna w publikacji Mechoulama i innych, „Recent Advances in the Ghemistry and Biochemistry of Cannabis": Chemical Reviews, 76 75-108 (1975). W pracy tej nie wspomniano nawet o pochodnych dwubenzo[b,d]piranu zawierajacych 7-crfonowy pierscien C.Tak wiec zwiazki o wzorze 1 wytwarzane sposobem wedlug wynalazku nie byly nigdy dotad znane, przy czym ich budowa wykazuje zasadnicze róznice w stosunku do budowy znanych zwiazków tego typu. Dzieki tej unikalnej budowie zwiazki o wzorze 1 sa znacznie korzystniejsze od zwiazków znanych pod wzgledem dzialania biologicznego, gdyz nie wykazuja one zadnego zasadniczo szkodliwego dzialania ubocznego, wlasciwego znanym zwiazkom marihuanopodob- nym.120 418 3 Cecha sposobu wedlug wynalazku jest to, ze zwiazek o wzorze 6, w którym Xoznacza grupe o wzorze 7 lub o wzorze 8, w których R5 oznacza grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, a R6oznacza grupe hydroksylowa poddaje sie reakcji z czynnikiem odwadniajacym.Korzystne sa zwiazki o wzorze ogólnym 1, w którym R' oznacza grupe metylowa.W powyzszym wzorze R2 oznacza grupe alkilowa o 5-10 atomach wegla lub grupe alkenylowa 0 5-10 atomach wegla. Okreslenia te dotycza grup stosowanych w chemii dwubenzopiranów.Przykladem grup alkilowych o 5-10 atomach wegla sa proste lub rozgalezione grupy, takie jak n- pentylowa, n-heksylowa, n-heptylowa- 1,1-dwumetyloheptylowa, 1,2-dwumetyloheptylowa, 1- etylooktylowa, 1,1-dwumetylooktylowa, 1,2,3-trójmetyloheptylowa, 1-propyloheksylowa, izo- oktylowa, n-decylowa i podobne. Okreslenie „grupa alkenylowa o 5-10 atomach wegla**, podobnie dotyczy prostych lub rozgalezionych znanych grup alkenylowych, takich np. jak 2-pentenylowa, 3- heksenylowa, 5-heptenylowa, l,l-dwumetylo-2-heptenylowa, 1,2-dwumetylo-l-heptenylowa, 2,3- dwumetylo-2-heptenylowa, l-etylo-2-oktenylowa, 2-etylo- 1-heptenylowa, 2-decenylowa, 1- nonenylowa, 1-metylo-l-nonenylowa i podobne.R5 w powyzszych wzorach oznacza grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, taka jak metylowa, etylowa, n-propylowa, izopropylowa i podobne.Nazwy zwiazków wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku sa podane w nieniejszym opisie w odniesieniu do numeracji przedstawionej we wzorze ogólnym 1, w którym Z ma znaczenie podane uprzednio i w którym dwa atomy wegla grupy Z maja numeracje odpowiednio 9 i 10,jak to podano we wzorach dotyczacych podstawnika Z. Nalezy zwrócic uwage, ze chociaz atomy wegla 6a i 1 la w miejscu polaczenia pierscieni sa calkowicie nasycone, to mozliwe jest istnienie róznych izomerów optycznych z powodu asymetrycznych orientacji mozliwych przy tych atomach. W nazewnictwie tych izomerów stosuje sie nastepujace reguly. Jesli atom wodoru w pozycji 6a jest skierowany w przeciwna strone czasteczki niz atom wodoru w pozycji 1 la, to konfiguracje okresla sie jako trans, a dokladniej zwiazek nazwywa sie 6a, 1 la-trans-racematem. Nalezy dalej zauwazyc, ze przy konfiguracji trans mozliwe jest istnienie dwóch izomerów optycznych. Np. absolutna konfiguracja stereochemiczna atomu wodoru w pozycji 6a moze byc taka, ze jest on polozony pod plaszczyzna pierscienia w którym to przypadku ma sie do czynienia z atomem wodoru 6aS.Podobnie, jesli atom wodoru w pzycji 1 la znajduje sie nad plaszczyna pierscienia, to jest on okreslany jako atom 1 laS.Natomiast jesli atom wodoru w pozycji 6a znajduje sie nad plaszczyzna pierscienia, to okreslany jest jako atom 6aR, tak samo jesli atom wodoru w pozycji 1 la jest polozony pod plaszczyzna pierscienia, to okresla sie go jako atom llaR. Dwa 6a, lla-trans-izomery tworza racemiczna pare izomerów oznaczana symbolem d,l- lub ±. Oba atomy wodoru w polozeniu 6a i 1 la moga byc skierowane w te sama strone plaszczyzny pierscienia i wtedy zwiazek nazywany jest cis-racematem, a dokladniej 6a,lla-cis-racematem. Jesli oba atomy wodoru w pozycji 6a i 1 lasa skierowane pod plaszczyzne pierscienia, to zwiazek bardziej dokladnie nazywa sie 6aR,llaS,cis- izomerem, natomiast w przypadku, gdy oba atomy wodoru sa skierowane pod plaszczyzne czasteczki, to odpowiedni izomer okresla sie jako 6aS-llaR-cis-izomer. Oba izomery cis tworza lacznie racemiczna pare d,l-lub(±).Absolutna konfiguracja stereochemiczna w pozycjach 6a i 1 la benzocykloheptapiranów wytworzonych sposobem wedlug wynalazku nie jest w opisie podawana. Nalezy przyjmowac, ze okreslenie „cis** dotyczy nie tylko poszczególnych izomerów bedacych odbiciami lustrzanymi w pozycjach 6a i lla zwiazków o podanym uprzednio wzorze, ale takze mieszanin d,l- lub (±) tych cis-izomerów. Podobnie, okreslenie „trans** obejmuje zarówno 6aS,llaS-izomer i jego lustrzane odbicie 6aR,llaR, jak i racemiczna mieszanine (±) tych trans-izomerów. Konfiguracja stereochemiczna w pozycjach 6a i 1 la zwiazków wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku jest uwarunkowana konfiguracja zwiazków wyjsciowych, poniewaz synteza za pomoca stosowanych w sposobie wedlug wynalazku metod, przebiega z zachowaniem konfiguracji.Poza tym, poniewaz jeden z poszczególnych czynnych optycznie izomerów mozc nie wykazywac lub wykazywac mala aktywnosc biologiczna, to korzystniej jest wykorzystywac jako aktywne leki mieszaniny racemiczne (±) niz otrzymywac i stosowac odpowiednie optycznie czynne izomery. Przyjmuje sie, ze (±)-6a, 1 la-trans-izomery sa na ogól nieco bardziej aktywne biologicznie4 120418 niz izomery (±)-6a,lla,cis. Dlatego tez korzystne jest wytwarzanie i stosowanie (±)-trans- benzo[b]cyklohepta[d]piranów. Takie tez zwiazki sa korzystne jako skladniki aktywne w preparatach farmaceutycznych i w stosowaniu w lecznictwie.W nazwie zwiazku wytwarzanego sposobem wedlug wynalazku najpierw podaje sie konfiguracje stereochemiczna, np. (±)-trans, (±)-cis itp. Wszystkie zwiazki traktuje sie jako benzo[b]cyklohepta[d]pirany, zawierajace podstawniki wymienione w kolejnosci ich polozenia w pierscieniu.Zwiazki o wzorze ogólnym 1 wytwarza sie w nastepujacy sposób.Odwodnianie pochodnych 9-alkilo-9-hydroksy- lub 10-alkilo-lO-hydroksylowych o wzorze 6 mozna prowadzic poddajac je reakcji z kwasem, takim jak kwas siarkowy, metanosulfonowy, p- toluenosulfonowy lub trójfluorooctowy, w praktycznie bezwodnych warunkach, poniewaz woda powstaje podczas reakcji. Reakcje korzystnie prowadzi sie w rozpuszczalniku tworzacym azeotrop z woda, co pozwala na ciagle usuwanie wody z mieszaniny droga oddestylowania azeotropu. Do korzystnych rozpuszczalników naleza benzen, toluen i czterochlorek wegla. Reakcje na ogól prowadzi sie w benzenie, w kolbie zaopatrzonej w nasadke Dean-Starka do usuwania wody. Innym sposobem usuwania powstajacej w czasie reakcji wody jest stosowanie sit molekularnych. Reakcje odwadniania prowadzi sie zwykle w temperaturze okolo 40-110°C, w zaleznosci od temperatury wrzenia azeotropu, w ciagu okolo 1-10 godzin. Produktem jest 9-alkilo lub 10- alkiloszesciowodorobenzo[b]cyklohepta[d]piran o wzorze 1, który wyodrebnia sie z mieszaniny usuwajac nadmiar kwasu np. przez przemywanie mieszaniny wodnym roztworem zasady, oddzielajac nastepnie warstwe organiczna i odparowujac rozpuszczalnik. Produkt mozna ewentualnie dodatkowo oczyszczac znanymi sposobami, takimi jak chromatografia.Wszystkie szesciowodorobenzo[b]cyklohepta[d]pirany wytwarzane sposobem wedlug wynalazku sa nowymi zwiazkami chemicznymi, wykazujacymi rózne uzyteczne dzialania farmakologiczne i tym samym znajduja one zastosowanie w leczeniu schorzen wystepujacych powszechnie u ludzi. Preparaty farmaceutyczne zawieraja co najmniej jeden zwiazek o wzorze 1 i jeden lub wiecej dopuszczalnych w farmacji rozcienczalników lub nosników. W razie potrzeby preparat zawierajacy zwiazek wytwarzany sposobem wedlug wynalazku moze równiez zawierac jeden lub wiecej innych czynnych farmakologicznie leków. Preparaty te mozna podawac ssakom, zwlaszcza ludziom, cierpiacym na stany lekowe, depresje, jaskre lub ból. Szczególnie korzystnym preparatem jest preparat uzyteczny w leczeniu choroby nadcisnieniowej, zawierajacy skutecznie obnizajaca cisnienie ilosc zwiazku o wzorze ogólnym li odpowiedni nosnik. Szczególnie korzystne w leczeniu choroby nadcisnieniowej sa preparaty zawierajace zwiazek o wzorze ogólnym 1, w którym R1 oznacza atom wodoru, R2 oznacza grupe alkilowa, R3 oznacza grupe metylowa i Z oznacza grupe o wzorze 2, o wzorze 3, o wzorze 4 lub o wzorze 5, w których R3 oznacza grupe metylowa oraz odpowiedni nosnik.Preparaty moga miec postac dogodna w poszczególnym sposobie podawania pozadana w indywidualnym przypadku. Do podawania doustnego, które jest korzystne, zwiazek aktywny miesza sie z nosnikami i rozcienczalnikami, takimi jak dekstroza, laktoza, mannitol, krzemian wapniowy, skrobia ziemniaczana, celuloza mikrokrystaliczna, poliwinylopirolidon, celuloza, benzoesan potasowy i podobne.Preparaty takie mozna prasowac w tabletki lub napelniac nimi zelatynowe kapsulki.Mieszaniny mozna alternatywnie rozpuszczac w cieczach, takich jak 10% roztwór wodny glukozy, izotoniczny roztwór chlorku sodowego, jalowa woda i podobnych i podawac iniekcyjnie, np. dozylnie. Roztwory takie mozna ewentualnie liofilizowac i przechowywac w sterylnych ampulkach i nastepnie w razie potrzeby rozpuszczac w wodzie do iniekcji i otrzymywac postac do stosowania domiesniowego.Jak juz uprzednio, wspomniano zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku wykazuja róznego rodzaju aktywnosc farmakologiczna. Wielkosc zwiazków wykazuje aktywnosc w standardowych testach na dzialanie przeciwbólowe, przeciwdepresyjne, przedwiekowe oraz dzialanie obnizajace cisnienie. Najbardziej aktywnymi wydaja sie 9-alkilo- i 10-alkilo- szesciowodorobenzocykloheptapirany, w których grupa alkilowa jest grupa metylowa. Chociaz powyzsze zwiazki sa korzystne z uwagi na ich wlasciwosci biologiczne, to jednak wszystkie opisywane zwiazki sa biologicznie uzyteczne. Np. w tescie na obnizenie cisnienia krwi u królików120 418 5 stwierdzono, ze najmniejsza dawka skuteczna dla mieszaniny (±)-6a,lla-trans-l-hydroksy-3-(l,l- dwumetyloheptylo)-6, 6, 9-trójmetylo-6, 6a, 7, 10, 11, 1 la-szesciowodorobenzo[6]cyklohepta[d]pi- ranu i pochodnej 6, 6a,7, 8, 11, lla-szesciowodorowej wynosi przy podawaniu dozylnym tylko 2 Mg/kg.Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku sa uzyteczne w leczeniu choroby nadcisnieniowej, stanów lekowych, bólów, jaskry, depresji i pokrewnych schorzen i mozna je stosowac do leczenia zwierzat i ludzi cierpiacych na jedna lub kilka powyzszych chorób. Sposób leczenia choroby nadcisnieniowej u ssaków, polega na podawaniu dawki obnizajacej cisnienie aktywnego zwiazku, pacjentom cierpiacym na chorobe nadcisnieniowa i wymagajacym leczenia lub pacjentom z podejrzeniem tej choroby i potrzeba leczenia profilaktycznego.Wykazujace aktywnosc obnizajaca cisnienie benzocykloheptapirany wytwarzane sposobem wedlug wynalazku mozna podawac w rózny sposób, w tym doustnie, podskrórnie, domiesniowo i dozylnie. Typowawielkosc dawki w leczeniu ludzi moze sie zmieniac w zaleznosci od wielkosci nadcisnienia, ale na ogól wynosi okolo 0,1-10 mg/kg ciezaru ciala. Dzienna dawka zwykle stosowana w leczeniu nadcisnienia wynosi np. okolo 1-500 mg, dla pacjenta o ciezarze ciala okolo 50-70 kg. Typowawielkosc dawki wynosi okolo 50-100 mg.Sposób wytwarzania benzocykloheptapiranów jest bardziej szczególowo przedstawiony w ponizszych przykladach.Przyklad I. (±)-6a, lla-trans-l-hydroksy-3-(l,l-dwumetyloheptylo)-6, 6, 9-trójmetylo-6, 6a, 7, 8, 11, lla-szesciowodorobenzo[b]cyklohepta[d]piran i (±)-6a, lla-transl-hydroksy-3-(l, l-dumetyloheptylo)-6, 6, 9-trójmetylo-6, 6a, 7, 10, 11, 1 la-szesciowodorobenzo[b]cyklo- hepta[d]piran.Roztwór lOOmg mieszaniny 50:50 (±6a, lla-trans-l,9-dwuhydroksy-3-(l,l-dwumetylo- heptylo)-6, 6, 9-trójmetylo-6, 6a, 7, 8, 9, 10, 11, lla-osmiowodórobenzo[b]cyklohepta[d]piranu i odpowiedniego zwiazku 9/?-hydroksy-9a-metylowego, w 100 ml benzenu zawierajacego 100 mg kwasu p-toluenosulfonowego, miesza sie i ogrzewa w temperaturze wrzenia w kolbie zaopatrzonej w nasadke Dean-Starka do usuwania wody.Calosc ogrzewa sie w temperaturze wrzenia w ciagu 1 godziny, po czym ochladza sie do pokojowej temperatury i przemywa 2 X 50 ml, 25 ml 5% roztworu wodnego wodoroweglanu sodowego i 25 ml solanki. Warstwe organiczna oddziela sie, suszy i odparowuje rozpuszczalnik pod zmniejszonym cisnieniem. Otrzymuje sie surowy produkt w postaci brazowawego oleju, który chromatografuje sie na kolumnie z fluorosilem, eluujac 2% roztworem eteru etylowego w eterze naftowym. Frakcje zawierajace wedlug chromatografii cienkowarstwowej glówny skladnik laczy sie i odparowuje rozpuszczalnik. Otrzymuje sie mieszanine (±)-6a, lla-trans-l-hydroksy-3-(l, l-dwumetyloheptylo)-6, 6, 9-trójmetylo-6,6a, 7, 8, 11,1 la-szesciowodorobenzo[b]-cyklohepta[d]piranu i odpowiedniego 6, 6a, 7, 10, 11,1 la-szescio- wodorobenzo[b]cyklohepta[d]piranu. Widmo PMR (DCC13):4,9 (s, 1H), 1,7 (s, 3H). Widmo masowe: obliczono dla C26H40O2— 384,30281, znaleziono — 384,30181.Przykladu. (±)-6a, lla-trans-l-hydroksy-3-(l,l-dwumetyloheptylo)-6, 6, 10-trójmety- I0-6, 6a, 7, 8, 11, lla-szesciowodorobenzo[b]cyklohepta[d]piran i (±)-6a, lla-trans-1-hydro- ksy-3-(l,l-dwumetyloheptylo)-6, 6, 10-trójmetylo-6, 6a, 7, 8, 9, 1 la-szesciowodorobenzo[b]cyklo- hepta[d]piran.Stosujac ogólny sposób postepowania opisany w przykladzie I, 500 mg mieszaniny (±)-6a, lla-trans-1, 10a-dwuhydroksy-3-(l,l-dwumetyloheptylo)-6, 6, 10j8-trójmetylo-6,6a,7, 8, 9, 10,11, lla-osmiowodorobenzo[b]cyklohepta[d]-piranu i zwiazku 10/3-hydroksy-10a-metylowego pod¬ daje sie reakcji z 50 mg kwasu p-toluenosulfonowego w 75 ml benzenu. Mieszanine reakcyjna przerabia sie w podany uprzednio sposób i surowy produkt oczyszcza sie chromatograficznie na fluorosilu, stosujac do elucji 2% roztwór eteru etylowego w eterze naftowym. Odpowiednie frakcje laczy sie i zateza do sucha, otrzymujac mieszanine (±)-6a, lla-trans-l-hydroksy-3-(l,l- dwumetyloheptylo)-6, 6, 10-trójmetylo-6,6a,7, 8,11, lla-szesciowodorobenzo[b]cyklohepta[d]pi- ranu i odpowiedniego 6, 6a, 7, 8, 9, lla-szesciowodorobenzo[b]-cyklohepta[d]piranu. Widmo PMR (CDD13):4,9 (s, 1H) i 2,4 (s, 3H). Widmo masowe: obliczono dla C26H4<02 384,30281, znaleziono 384,30234.6 120 418 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych benzocykloheptapiranów o wzorze ogólnym 1, w którym Rl oznacza atom wodoru, R2 oznacza grupe alkilowa o 5-10 atomów wegla lub grupe alkenylowa o 5-10 atomach wegla, R3 oznacza atom wodoru lub grupe metylowa, a Z oznacza grupe o wzorze 2, o wzorze 3, o wzorze 4 lub o wzorze 5, w których to wzorach R5 oznacza grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, znamienny tym, ze zwiazek o wzorze 6, w którym R1, R2 i R3maja wyzej podane znaczenie a X oznacza grupe o wzorze 7 lub o wzorze 8, w którym R5 oznacza grupe alki Iowa o 1-4 atomach wegla, a R6oznacza grupe hydroksylowa poddaje sie reakcji ze srodkiem odwadniajacym. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w przypadku wytwarzania (±)-6a, 1 la-trans-1- hydroksy-3- (1, 1-dwumetyloheptylo)- 6, 6, 9-trójmetylo-6, 6a, 7, 10, 11, lla-szesciowodorobenzo [b] cyklohepta [d] piranu (±) -6a, 1 la-trans-1,9-dwuhydroksy-3- (1, 1-dwuemtyloheptylo)- 6, 6, 9-trójmetylo-6, 6a, 7, 8, 9, 10, 11, 1 la-osmiowodorobenzo [b] -cyklohepta [d] piran poddaje sie reakcji z kwasem p-toluenosulfonowym. -hydroksy-3-(l, l-dwumetylo)-6, 6, 9-trójmetylo-6, 6a, 7, 8-11, lla-szesciowodorobenzo[b]cyklo- hepta[d]piranu(±)-6a, 1 la-trans-1, l-dwuhydroksy-3-(l, l-dwumetyloheptylo)-6, 6, 9-trójmety- lo-6, 6a, 7, 8, 9, 10,11, lla-osmiowodorobenzo[b]cyklohepta[d]piran poddaje sie reakcji z kwasem p-toluenosulfonowym.120 418 OR1 Wzór 1 R Rs R: R Wzór 2 /% Wzór 3 Wzór 4 Wzór 5 R R' \ Wzór 7 -R« Wzór 6 Wzór 8 PL PL PL PL PL PL PL PL