PL101871B1 - An insecticide and acaricide - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 16.07.1979 101871 CZY 1 ELNIA Urredu Patentowego Pilsnij luczwsjichiej htm) Int. a.2 A01N 9/36 Twórca wynalazku: Uprawniony z patentu: Bayer Aldtiengeselljschatft, Leverikiisen {Republika Federalna Niemiec) Srodek owadobójczy i roztoczobójczy Wynalazek dotyczy srodka owadobójczego i roz- toczobójczeigo zawierajajoego jako substancje czyn¬ na nowe dwuesitry pirymidynowe kwasu (tiono) (tiolo)-tfasfarowego(fasionowego) stanowiacych sub¬ stancje czynna tego srodka.

Wiadomo, ze dwuesitry lehylotiofenylowe lub fenyloditiiofenylowe kwasu (tiono)-fosforowego np. ester 0,OP^O'^czteomeitylo- lub -icatenoetylo-O/3'- -tio-dwu-p-fenylenowy kwasu tionofiosdjorowago i ester op,D^O'-czfceroetyiloHOgO^ nyienowy kwasu tionofosforoweglo, oraz estry piry- midynylówe kwasu tionofiosforoweigo np. e&ter OPndwiumetylo-OHp2-idwuetyllioainkiio-6-nietylopiry- mddytnylowy-(4)] kwaisu tionafostforowego posiadaja wlasciwosci owadobójcze i iroztoczobójcze (porów¬ naj opdfs RFN DAS nr 1170 401 i nr 1107 878 i wy- lozeniowe holenderskie zgloszenie palten/towe nr 6 7131412).

Stwierdzono, ze nowe, podstawione dwuestry piirymidynowe kwasu Pono) (itiolo)fosforowego (foslonowego) o,wzorze 1, w którylm R oznacza gru¬ pe ailMillowa, R1 grupe alkilowa, alkoksyHowa lub alkilotio, a R2 i R3 oznaczaja jednakowe lub rózne reszty alkilowe lub razem z atomem azotu tworza pierscdien heterocykliczny, awenltualnie zawierajacy jeszcze dalsze heiteiioaitomy, R4 oznacza atom wo¬ doru, grupe alkilowa lub atom chlorowca, a X oznacza atom tlenu lub sdairki, wykazuja nadzwy¬ czajne dzialanie owadobójcze i rozitoczobójcze.

Nowe podstawione dwuestry pdryimlMyinowe kwa¬ su (itiiono)^(tioIo)-foBforowegio<^oisfonawiego) o wzo¬ rze 1 otrzymuje sie przez poddanie reakcji chlor¬ ków estiru kwasu PonoMti'ólo)£oJsifkHlowe^ wego) o wzorze 2, w ikitórylm R, BI1 i X imaja wy¬ zej podane znaczenie a Hal oznacza altom chlorow¬ ca, korzystnie chilonu z pochodnymi 4,6-dwuhydro- ksypiryimidyny o wzorze 3, w którymi R2, Rs i R4 maja wyzej podaine znaczeniei, ewientuallnde w po¬ staci odpowiednich hissoli z metalami alkaliczny¬ mi, metalami zieim alkalicznych lub w postaci soli dwuaimonowych albo ewenltuailntiie w obecnosci akceptorów kwasów i ewentualnie w obecnosci roz¬ puszczalnika* Niespodziewanie nowe podisltawione dwuesitry piryimidynawe kwaisu (tionoHilMo)-ifiosto (fosfonowego) wykazuja lepsze dzialanie owado¬ bójcze i rozitoczobójcze niz odpowiednie, wczesniej znanie zWiazM o podobnej budowiie i o taflom' sa¬ mym kierunku dzialania. Tak wiec zawiazki te sta¬ nowia rzeczywiste wzbogacenie staniu technika.

Jezeli jako substancje wyjsciowe sltósuje sie np. chlorek kwasu OP-dwuetylo^otnofostfororwiego i 5-' -chloro^2Hdwuietyloamdnio-4y6^wuhydir^^ dyne, wówczas przebieg reakcji mozna przedstawic za pomoca schematu 1.

Substancje wyjsciowe, które najezy zalsitosiowac przedstawione sa ogólnie wzorami 2 i 3. Przyto¬ czone we wzorach tych prcdsltawlntilka korzystnie maja nastejpujace znaczenie: R oznacza patólslta lulb 101 871101 871 roizgaieizLoha grupe alkilowa o 11'—6 altomaich wejgla, R1 oznacza ptroisita lub iiozgaieziona grupe alkilowa, aitooklsylowa Biufo aOkfilotiJo o 1—4 atomach wegla w fcaizdym lancuchu alkilowym, iR* i Rs oznaczaja prosta lub mozgalezilona grupe alliklilowa o .11—H3 alto- mach iwegila w kaizdej ireszcie allkillawej lub Iraziem oznaczaja grupe alkilenowa o 3—5 atomach wegla, która imoze byc przedzielona afoam oznacza atom wodoru, ciWlioirtu, bromu lub prosta albo noagsaleziona jgrulpe alkilowa o 1—3 atomach wegla a X oznacza altom siarki.

Chlorki estrów kwasu i(tiorio)(tiolo)-fosforowego (fosfonowego) o wzorze 2, stosowane jako sub- s/tanieje wyjsciowe sa znane z literatuiry i mozna je wytworzyc ogólnie stosowanymi metodami. Jako przyklady takich zwiazków wymienia sie pojedyn¬ czo nastepujace: chlorek kwasu O^O-dwumetylo-, Q£>-dwuetylo-, OjO-dwu-n-propyk)-, 0,Ondwu-iJzo- -Ibutylo, 0,OHdwu-n-butylo-, G,C^dwuamiLno-buty- lowy, OPHdwu-niraed.4>utylo-, O-mietykHO-etylo-, Onmeltylo-OHnHpropylo-, O-metylo-O-izo-propylo-, O-imetylo-O-aiwbuttyaoy Onmetylo-iO-iEobutylo-, O -meltylo^O-iIIrJzed.^burtylo-, O^mieftyliO-OHliIiInzed.-bu- tylo-, O-etylonO-n-tpiropylOH, O-etylo-O-azo-propyio-, O^ylo-Onn-ibultylo-, O^eftylo-0-IIrzed.-ibutylo-, O- H0tyilo-O-izo-butylo-, O^n-propylo-nO-butylo-, O-n- -jpropyikHO-pentylo-, lub O-iizo-propylo-O-butylo- fosforowego i odpowiednie tioalnalogi: halogenek kwasu OjS-dwumetylo-, 0,S-dwuetylo-, O^S-dwu- -m-piropyiio-, Q,QHdwu-lizopropylo-, (V>-dwu-n-fou- tylo-i, OyS-dwuHizo-butyio-, CS^dwu-HHrz^cL^u/ty- lo-, O-etylo-S-n^propylo-, O-etylo^S-izo-ptoopylo-, O-eJtylo-S-n^butylo-, O^ylo-S-Ilirzed.-ibutylo-, O- -n-propyio-S-etylo-, Onn-propylo-S-izo-propylo-, O- -n-butyflo-iS-n-piopylo-, O-n-pentylo-S-etylo-, O- -aiHpentylo-SHn-Hpiropylo-, O-n-pentylo-S^izoipropy- lo-, i O-lHrzied.-bujtylo-S-etyilotiolafosf orowego i od¬ powiednie itiLoanalogi, dalej halogenki kwasu Onme^ tylo-, D-ietylo-, Ó-n^propylo-, O-izo-propylo-, O-n- -foutylo-, O-izo-butylo-, Onllirzed.-lbuftylo-, Q-II- -rzed.-^utylo-, O-n-penitylo- metano- lub -etano-, -n-propano-, -izo-propano-, -n-bultano-, -izoJbuta- no-, -Hiliteed.-ibutaino- lub -nrzed.nbutano-fosfono- wego i odpowiednie tioanaiogi.

W wiekszosci znane pochodne 4,6^dwuhydroksy- pirymildyny |(wzór 3) (porównaj niemiecki opis DOS nr 24J1&5&7) mozna wytworzyc ogólnie przy- jetytmi metodajma, np. przez poddanie .reakcji po¬ chodnych guanidyny z estrem mailonowylm w obec¬ nosci zasad jak alkoholany metali alkalicznych, wedlug schematu 2.

Jako przyklady pochodnych 4,i6Hckwiuihydroksy-pi- rymidymy sposobie wedlug wynalaaku wymienia sie: 2-dwu- mefcyioamno-, 2-dwuefcylfcamdaao>-, 2-dwu-n- propy- lo^imitxo-y 2Hd;wu-izoprcf)ylk>affnino-y 2-pi'iollLdyno-, 2-ptiperydyno-, 2-morfolino-4,6^dwiuny^ dyne, &-dwume£yloamino-6-chloro-, B^dwumetyio- aimino-l5HbrOmo^,. 2-dwumetyloamino4>-meftylo-, 2- -dwftjnietyloainino-5-etylo-', 2Hdwimietyli0a!mino-5-n- -poopytlo-, 2-d!wiumet3rioamdno-5-izoipropylo-, 2- -dwoietyloafmdBio-i5HChloxo-, Bndwtietyiloaniaino-Stro¬ mo-, zHift«raeiyLoaffnino-l5-meityao-, 2-dwuetyloamino- -6-etylLo-, 2-dwuefcyloamino-5-n-propylo-, 2^dwuety- loaimino-5-izo-propylo-, f2Hdwu-nHptropyloaimino-i5- -chloro-, 2-dwu-nHpropyIoatmino-5Jbromo-, 2-dwu- -nTpropyloam4no-6nmetylo-, 2-dlwu-n-propyloamdno- -5-etylo-, (2-dwu-n-propyioamino-5-nHpropylo-, 2- -dwu-n^propyloamino-5-iizo-propylo-, 2-dwu-izopro- pyloamino-5-dhloro-, 2-dwu-iizonpropyloamino^5- -Ibromo-, 2-dwuizoHpropyloam(iJno-'5Hmetylo-, 2- ^dlwu-izo-propyloalmiiinoJ5-etyilo-, 2-dwu-izio-piropy- loamino-5n-propylo-, 2-dwu^izoHpropyloaimino-S-izo- ^propylo-, 2-piJrolddynoJ5Hdhloro-, 2-piroMdyno-5- i« -bromo-, !2-|piroliidyino-!5-mietylo-, 2npiirolidyno^5-ety- lo-y l2-piroli]dyno-i5Hn-propylo^ E^ircdidyno-S-izo- ipropylo-, 2ipHperydymoJ5-chilorio-, 2ipiperydyno^5- -ibromo-, 2-piperydyno^5-metylo-, 2-piperydyno-5- -"etylo-, 2-p'iperydyno-S-n-(propylo-, 2Hpiperydyno-5 -izo-propylo-, 2-morfolino-5-chloro-, 2^morfo'lino^5- nbromio-, f2-morfo)lino-5-metylo-, 2-morfolino-5-e!ty- lo-, 2-lmorfolikio^5Hn^propylo-, 2Hmiorfolijno*5-izo- -propylio-4,6-dwulhyd:roksypirymidyne. fcSposób wytwarzatnia zwiazków wedlug wynalaz- ku korzystnie prowadzi sie sltosujac /równoczesnie odpowiednie a^ozpuszczalnilki i (rozcienczalniki. Jako takie wchodza w rachube praktycznie wszystkie Obojetne rozpuszczalniki organiczne. iNaleza do nióh zwlaszcza weglCwodory alifatyczne i aroma- tyczne, ewentualnie chlorowane, jak benzen, tolujen, ksylen, benzyna, chlorek metylenu, chloroform, czterochlorek wegla, chliorobenzen lub etery np. eter etylowy i butylowy, dioksan, dalej ketony np. aceton, keton metylolwoetyiowy, metylowoizopro- pylowy i metylowoizobuftylowy, oprócz tego nitryte jak acetonitryl ii propionitryl.

Jako akceptory kwasów mozna stosowac wszyst¬ kie zwykle srodki wiazace kwasy. Szczególnie od¬ powiednie sa weglany i alkoholany m'etaili alka¬ licznych jak weglan sodu i potasu, metanolan lub etanolan sodu i potasu, daiej aminy alifatyczne, aromatyczne lub heterocykliczne, np. tirójetyloamd- na,, trójimetyloamina, dwumetyloamilina, dlwumeity- lobenzyloamina i pirydyna. 40 Temperatura reakcji moze sie zmieniac w sze¬ rokim zakresie. Na ogól pracuje sie w zakresie -^120QC, korzystnie 40^60°C. vNa ogól ireakcje niozna prowadzic przy normal¬ nym cisnieniu.

W celu przeprowadzenia sposobu, na 1 mol po¬ chodnej 4,6-dwulhydroksypiTymidyny (wzór 3) sto¬ suje sie korzystnie 2 mole halogenku esjtru kwasu (tionoXtiolo)-fos!f'orowegoi(fosfonowego) Kwzór 2j).

Korzystnie sltosuje sie pochodna 4$^dwuhydroksy- piirymlidyny rozpuszczalników, ewentualnie w obecnosci akcep¬ tora kwasu i wkrapla do niej skladowa fosforowa.

Po jedno- do kilkugodzinnego imaeszania, najczes¬ ciej w podwyzszoneij itemjperaturae, roztwór reak- 55 cyjny wlewa sie do arozpuszczaJaiika organicznego np* toluenu i przeiralbia w zwykly sposób np. przez oddzielenie fafcy organicznej, przemycie jej, 'Wy¬ suszenie i oddestylowanie rozpuszczalndka.

(Nowe zwiazki ofcrzymuijie sie najczesciej w po* 60 srtaci olejów, (które tylko czesciowo destyluja bez cozkladu, jednak mozna je uwolinic od resztek loit- nyteh skladników przez tak zwane „podkleatyllawa- nie", to (jest dluzsze ogirEelwanae pod 7mxne}sz&aym cisnieniem do umiarkowanie podwyzszonych tem- 65 peratur i w ten sposób oczyscic je. I^o charafcbery- 45 50101871 styki ich sluzy wspólczynnik zalamania. Jezeli nie¬ które zwiazki otrzymuje sie w postaci krysItaiMciz- ne(j, wówczas charakteryzuje sie je za pomoca ich temperatury topnienia.

Jak juz wielokrotnie wspomniano, podstawiane 5 dwuesitry piirymidynowe kwasu (tiono) (tioLo)Hfos- forowego(foslonowego) o wzorze 1 wykazuja nad¬ zwyczajne dzialanie owadobójcze i roztoczobójcze.

Dzialaja one przeciw szkodnikom roslin, higieny i -magazynów. Przy slabej fitotoksycznosci wyka- 10 zuja one dobre dzialanie w stosunku do insektów ssacych jak tez gryzacych oraz roztoczy. Z tego wzgledu zwiazki o wzorze 1 moga byc z powodze¬ niem stosowane jako srodki szkodnikobójcze w ochronie roslin jak (tez w sektorze higieny i ma- 15 gazynowania.

Substancje czynne, przy dobrej tolerancji roslin i korzyisitnej toksycznosci u oieplokrwistych, nadaja sie do zwalczania szkodników zwierzecych, zwlasz cza owadów, pajeczaków, które wystepuja w gos¬ podarstwach rolnych, lasach, w magazynach i w sektorze sanitarnym. Sa one skuteczne w stosunku do gatunków normalnie wrazliwych i odpornych jak tez w stosunku do wszystkich lub pojedyn¬ czych stadiów rozwojowych. \Do wymienionych 25 szkodników naleza: z nzediu Isopioda, np. Onisous aselkus, Armadilli- dium yiulgaire, Porcelldo scaber; z z rzedu Chtiilopoda np. Ceophilus cairpiophagus, * Seutigera spec.; z rzedu Symphyla np. Seutigerella immaculata; z irzedlu Tlhysanura np. Lepisrmia saiccharina; z irzedu Collemibola np. Onychiurus airmaitus; z rzejdu Orfthoipttera np. Blatlta orienltalis, Perip- laneta americana, Leuciophaiea nuaiderae, Blajtteila genmanica, Acheta domesticus, Gryllotalpa spp.,; Locustta miigratoria miiigraitorioddies, Melamoplus dif- ferentliaflds, /Schislbocierca jgregaiitia; z rzedu Dermaptera np. Forficula auriculairia; *° z rzedu Isoptera np. Reticulitermies spp.; z irzedu Anoplura np. Phylkraera vaistatrix, Pemphiiaius spp., Pedliicuilus hulmanus corpoiis, Haemaltopiihus spp., Linognathus spp.; z rzedu Madlophaga np. Trdchodectes spp., Da- tó maiinea sipjp.; z rzedu Thysanoptera np. Heroinothrdps femora- lis., TharAps tabaci; z rzejdu Heteroptera np. Euirygaster spp., Dysder- cius mtermeddus, Piesnia auadrata, Gimex lectuila- M- rius, Rhodnius prolixus, Triatoma spp.; z rzedu Bamopttera np. Aleuirodes brassicae, Be- mdsaa tafoaci, Trialeuirodes yaporaniaruni, Aphis gossypii, Brevicoryne brassicae, Orypltomyzius ribis EtoraiMs fabae, Dorafllis pomi, Eiriosoma lanigerum, Hyaloptenus airundiini&, Macrosiphulm avenae, My- zus spp., Phorodon humuli, Rhopaiosiphum padii, Empoasca spp., Euscelis bilobaitus, Nephotettix cinclticeps, Lecaniium ctornli, Saissetia oleae, Lao- delphax striatellus, Nilaparvarta luigens, Aoniddellla * aurantii, Aspidiotus hederae, Pseudococcus spp.,, Psylla spip.; z [rzedu Lepidoptera np. Pectfinaphora gosisypiel- la, Bupadus piniarius, OheimatoJbia brumalta, Littho- colletis blancalrdella, Hyponameuta padeila, Plutel- ^ la macuiipennds, Malacosoma nieuisMa, Euprootis ohrytsonrhoea, Lymantria spp., Buoculattinix thuribe- liella, iPhyllocniiisftis ciltreTila, Agirotis spp., Euxoa spp., Fefltia spp., Eairias imsiulana, HeMotliJis spp.,.

Uaphygma exiigua, Mamiesitira farassirae, Panolds flammiea, Prodenia Iditiura, Spodoptoera spp., Tlri- chopHusia ni, Ganipocapsa pomoneila, Pieris spp., Chiilo spp., Pyraiusta nulbilalis, Ephesttda kuehniella, GaflJleriia melloniella, Caicoecia podana, Oapua reti- culana, Chordstlc^euraifumMerana, Clysia ambigiuel- la, Hamiona magnaninia, Ttarltrix viriJdana; z rzedu Coleoptera np. AncMuim punctatum, Rhi- zopertha dominica, Bruchidius obteetuis^ Acanitho* sceLides Obitectus, HyOotrupes bajrulus, Agelastica alni, 'Deptiinotamsa deceimlliinealta, Phaedon cochle- ariaie, EWalbrortica sgpp., Psyllliodea chryBOoephaila, Epilachna varivestis, Ateomia«ila spp., Oryzaepihilius surinamensis, Anttoihanomus spp^ Sdtophilus spp,, Otiorrhynchus sulcatus, Oasmopolites sordiidus, Ceuthorrhynicihius assimiiMs, Hypiera ipositica, Der-, mestes spp., Trogoderma spp^ Anthnenus spp., Attagenus spp., Lydtius spp., Meligiefhieis aeneuSi Ptiniuls spp,, Niiptus hololeuouisi, iGiilbbliiuim psylloides, Trilboliann spp., Tenetbrio miolattor, AguAotes spp., Conodenus spp^ Melolontha melolontha, Amphimal- lon soLstitialis, lOostelyltra caealandica; z rzedu Hymeqoptetra np. Dtiprion spp., Hopilo- campa spp^ Lalsdius spp., Monomordaim pharaonis, Vespa spp,; z rzedu Diptera np, Aedes spp^ Anoplheles spp., Oullex spp., Dtrosiopihdlla melatiUogaster, Musca spp., Fannia spp^ OaUiphora erythracephailai, Lucillia spp., Cbryisomyia spp., Outeretara spp^ Gastrophilus spp., Hyppobasca spp^ Sltomoxys spp*> OesitiuiS spp., Hypodenma spip., Tabamus ispp^ Tamnia spp^ BSibio hodtulainius, Oscihiella Mi;, Phorbia spp», Pegomyia hyoscyiaimli, Oerarttirtns capdita/ta» Dacus oleae, Tipula paludosa; z rzedu Sdphoneptera np. Xenopsj41a cheopisr . Ceratopihylllus spp.; : * i z rzedu Airachndda np. Scorpio maurus, Laitrodec-' tusmaidtans; r z irzedu Acarina np. Acarus siro, Argas spp., Ornithodoros spp*, Deulmanyissuis gaflUinaie, Eitlophyes rtiibiis, Phyllocoptiruta oleivora, BoOplhiiius spp,, Ilhi-- picepihalus spp^AmblyOmma spp., Hyafliamma spp., Ixodes spp., Psioropites spp., Ohoiiopltes spp., Sar- coptes spp., Taiilsionemute spp., Rryobia ipraetiosa,' Panonychus spp., Tetranychus spp..

Zastosowanie substancji czynnych wedlug wy¬ nalazku nastepuje pod postacia Xaitm przyjetych* w handlu-i/lub pod postacia przygotowanych z tych form, form uzytkowyicih.

IZawantosc substancji czynnych iw formach uzyt¬ kowych przygotowanych z form handlowych, moze zmieniac sie w szerokim zakresie. Stezenie sub¬ stancji czynnej w formach uzytkowych moze wy¬ nosic 0,0000001—400€/o wagowych substancji czyn¬ nej, korzystnie O/E^lO^/oiwagawych.

Stosowanie odbywa sie w zwykly sposób, sto¬ sownie dila danej fonmy uzytkowej. Przy stosowa¬ niu przeciw szkodnikom sanitarnym i magazyno¬ wym substancje czynne odznaczaja sie doskona¬ lym dzialaniem pozostalosciowym (rezydualnym) na l #101 871 drewnie i glinie jak tiez dobra stabilnoscia wobec metali alkalicznych na wapnowanych podlozach.

Substancje czynne mozna przeprowadzic w zwykle formy (jak roztwory, emulsje, proszki do opryskiwania, zawiesiny, proszki, srodki do opyla¬ nia, pdanki, pasty, proszki rozpuszczalne, granu¬ laty, aerozole, koncentraty zawiesinowo-emulsyjne, pudry ziaren siewnych, substancje syntetyczne luib naturalne impregnowane substancja czynna, zas¬ klepione w bardzo drobnych kapsulkach z poli¬ merów, otoczki oslaniajace ziarno siewne, dalej formy zawierajace mase zaplonowa, jak patrony, puszki i spirale dymne i inne jak tez formy ULV mglótwórcze na zimno i na ciepto.

Formy te wytwarza sie w znany sposób np. przez zmieszanie substancji czynnych z rozcien¬ czalnikami, a wiec cieklymi rozpuszczalnikami, skroplonymi gazami utrzymywanymi pod cisnie¬ niem i/lub sltalymi nosnikami, ewentualnie przy zastosowaniu srodków powierzdhniowo-czynnych, a wiec emuJgaitorófw i/lub dyspergatorów i/lub sirodków pianotwórczych.

|W przypadku uzycia wody jako rozcienczalnika mozna równiez stosowac rozpuszczalniki organicz¬ ni jako srodki wspomagajace rozpuszczanie. Jako ciekle (rozpuszczalniki wchodza zasadniczo w ra¬ chube: -zwiazki aromatyczne jak ksylen-, toluen lub alkiionaftaleny, chlorowane zwiazki aroma¬ tyczne lub chlorowane weglowodory alifatyczne jak cWorobenzeny, chloroetyleny lub chlorek me¬ tylenu, weglowodory alifatyczne jak cykloheksan lob paraifiiny, np. frakcje ropy naftowej, alkohole jak bultanol lub glikol, jak tez ich etery i estry, ketony jak aceton, keton metylowoetylowy, keton metylowoizobutylowy luib cykfloheksanon, silnie polarne rozpuszczalniki jak dwumetyloformamdd i sulfotlenek metylowy, jak tez woda.

Jako skroplone gazowe rozcienczalniki lub nos¬ niki nalezy rozlilmiec takie ciecze, które w nor¬ malnej temperaturze i przy normalnym cisnieniiu sa gazami np. Itakie jak gazy aerozolotwórcze nip. chlorowcowejglowodory jak tez butan, propan, azot i dwutlenek wegla.

Jako stale nosniki rozumie sie naturalne maczki skalne jak kaoliny, tlenki gflihu, talk, kreda, kwarc, attapulgiSt, montmorylonilt, ziemia okrzem¬ kowa i syntetyczne maczki skalne jak silnie zdys- pergowany kwas krzemowy, tlenek glinu i krze¬ miany.

Jako stale nosniki dla granulatów wymienia sie naturalne sikaly rozdrobnione i frakcjonowane jak kalcyt, marmur, pumeks, sepioliit, dolonit jak tez syntetyczne granulaty z maczek nieorganicznych i organicznych jak tez granulaty z materialów organicznych jak trociny, z lulpin orzecha kokoso¬ wego, z kolb kukurydzianych i z lodyg /tytoniu.

Jako sirodki emulgujace i/lub pianotwórcze wy¬ mienia sie emulgatory niejonowe i anionowe jak estry polioksyetylenu i kwasów tluszczowych, etery polioksyetylenu i alkoholi tluszcowych jak np. eteir aJkiloairylopoiligOikolowy, alkilosuifo- niiany, siarczany alkilowe, arylosuifbniany jak tez hydmodizalty bdalkowe, a jako dyspergatory np. lignine, lugi posulfitowe i meltyloceluloze. \V for¬ mach tych mozna stosowac srodki powodujace 45 55 przyczepnosc jak 'kairtookBymetyloceluloze, natural¬ ne i synitetyczne polimery w postaci sproszkowa¬ nej, ziarnistej lub lateksu jak np. gume arabska, polialkohol winylowy, polioctan winylu.

Mozna tez stosowac barwniki jak pigmenty nie¬ organiczne np. itlenek zelaza, tlenek tytanu, blekit zelazowy i barwniki organiczne jak barwniki ali- zarynowe, azo-ifltalocyjaninowe i sladowe ilosci substancji odzywczych jak sole zelaza, manganu, boru, miedzi, kobaltu, molibdenu i cynku. Formy te zawieraja zwykle 0-jl—95% wagowych substancji czynnej, korzystnie 0,5—90%.

[Przyklad I. Testowanie Myizus (dzialanie kontaktowe).

Rozpuszczalnik: 3 czesci wagowe acetonu Emulgator: 1 czesc wagowa eteru aUtailoairylopo- liglikiolowego.

W celu wytworzenia korzystnego preparatu sub¬ stancji czynnej, miesza sie 1 czesc wagowa sub¬ stancji czynnej, z podana iloscia rozpuszczalnika i z podana iloscia emulgatora i rozciencza koncen¬ trat woda do pozajdanego stezenia.

Za pomoca preparatu substancji czystej sprys¬ kuje sie do calkowitego zmoczenia rosliny kapusty (Brassica oleracea) silnie zaatakowane przez mszy¬ ce brzoskwiniowo-ziemniaczana (Myzus persicae).

Po podanych czas ustala sie smiertelnosc w %. ioO*/o oznacza, ze wszystkie mszyce zostaly zabite, 0% oznacza, ze zadna mszyca nie zostala zabita.

Substancje czynne, stezenie subsitancji czynnej, czasy oceny i efekty wynikaja z ponizszej tabli¬ cy A.

Tablica A , (Testowanie Muzys) Substancja czynna 1 * Wzór 5 Wzór 6 Wzór 7 Wzór 8 Wzór 9 Wzór 10 Wzór 11 Wzór 12 Wzór 13 Wzór 14 Wzór 15 Wzór 16 Stezenie substancji czynnej w % 2 0,1 0,01 04' 0,01 0,1 0,11 0,01 0,1 0,01 04 0,01 0,1 0,0)1 0,1 0,01 0,1 0,0il 0,1 0,01 0,1 0,01 0,1 0,01 Smiertelnosc w! % po 1 dniu 3 1 100 0 100 0 0 100 100 J 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 99 100 96 100 90 | %101871 cd- tablicy A 1 * Wzór 17 Wzór 18 Wzór 19 Wzór 20 Wzór 21 Wzór 22 Wzór 23 Wzór 24 2 0,1 0,0,1 04 0,01 04 0,01 0,1 0,01 04 0,01 04 0,01 0,1 0,01 0,1 0,01 3 10O 90 100 100 100 100 100 95 100 99 100 98 100 100 100 100 I Przyklad II. Testowanie Tetranychus (opor¬ nosc).

Rozpuszczalnik: 3 czesci1 wagowe acetonu Emulgator: 1 czesc wagowa eteru aikiloatrylopo- ligUikolowego, W celu wytworzenia korzystnego preparatu sub^ stancji czynnej, miesza sie 1 czesc wagowa sub¬ stancji czynnej z podana iloscia rozpuszczalnika i z podana iloscia emulgatora, rozciencza koncen¬ trat do pozadanego stezenia.

Za pomoca preparatu substancji czynnej sprys¬ kuje sie do calkowitego zmoczenia rosliny fasoli (Phaseolus vu]gaós), silnie zaatakowane przedzior- kiem (Lub przedzionkiem chmielowe eim we wszyst¬ kim jego stadiach nozwojowych. Po podanych cza¬ sach lustala sie smiertelnosc w °/o, 100°/o oznacza, ze wszystkie przedzialki zostaly zabite, a 0®/o ozna¬ cza, ze zaden z przedziorków nie zostal zabity.

Substancje czynne, stezenie substancji czynnej, czasy oceny i efekty wynikaja z ponizszej tabli¬ cy B.

Tlablica B Testowanie Tettranychus Substancja czynna Wzór 7 Wzór 12 Wzór 14 Wzór 19 Stezenie substancji czynnej w % : -o* ! ' 04 , 04 04 1 Smiertelnosc w% po 2 dniach ; o i 98 99 90 1 Przyklad III. Test LT100 dla dwuiskirzyd- lych.

Zwierzeta testowane: Musca domestica Rozpuszczalnik: acelton. 2 czesci wagowe substancji czynnej rozpuszcza sie w 1000 czesciach (Objetosciowych irozpuszczatoi- ka. Otrzymany irozltwór rozciencza sie dalsza iloscia rozpuszczalnika do pozadanego, mniejszego steze¬ nia. 2i£ ml substancji czynnej odjpipetowuje sie na szalke Petrfegio. Na dnie szalki PetaTego znajduje sie papier filtracyjny o srednicy okolo 9,5 cm.

Szalke Petr^ego pozostajwia sie tak dlugo otwarta, 40 45 50 55 «0 65 az rozpuszczalnik calkowicie odparuje. W zaleznosci od stezenia roztworu substancji czynnej, ilosc sub¬ stancji czynnej na m2 papieriu filtracyjnego jest rózna. Nastepnie do szalM Petirfego wprowadza sie okolo 25 testowanych zwierzajt i zamyka ja szklatna pokrywka.

Stan zwierzajt konitroluje sie biezaco. Oznacza sie ten czas, który jest potrzebny do 10tf°/o usmierce-T nia. Zwierzeta testowane, substancje: czynne, ste¬ zenie substancji czynnej i czasy, w których na¬ stepuj e 100% usmiercenie, wynikaja z (ponizszej tablicyC. ; Tablica C Test LT100 dla dtwuskrzydlych (Musca domesitAca) Substancja czynna Wzór 25 Wzór 26 | Wzór 27 Stezenie sub¬ stancji czynnej w roztworze w % 0,02 0,02 0,02 w [minutach 135 f 80 85* \ Przyklad IV. Test -^ LD100.

Zwierzeta testowane: Sdltophilus granariois IlozpusBCizalnik: aceton. 2 czesci wagowe substancji czynnej rozpuszcza sie w 1000 czesciach objetosciowych 'rozpuszczalni¬ ka* Tak ottirzymany roztwór rozciencza sie dalsza iloscia rozpuszczalnika az do otrzymania pozada¬ nego stezenia rozltworu. 2j5 ml roztiworu substancji czynnej odpipdtowuje sie na szalke Pebrfego. Na dnie szalki Petr^ego znajduje sie papier filtracyjny o srednicy okolo 9,5 cm. Szalke Petri'ego pozostawia sie tak dlugo otwailta, az rozpuszczalnik calkowicie odpairuje.

W zaleznosci od stezenia roztwioru substancji czyn¬ nej, ilosc substancji czynnej na m2 papieru filtra¬ cyjnego jest rózna. Nastepnie na szalke Petr^ego wprowadza sie okolo 25 testowanych zwierzat i za¬ krywa ja pokrywka szklana.

Stan zwierzat kontroluje sie 3 dni po rozpocze¬ ciu doswiadczenia. Ustala sie smiertelnosc w °/o. 100*/o oznacza, ze wszystkie testowane zwierzeta zostaly zabite o 0% oznacza, ze zadne z zwierzat testowanych nie padlo.

Substancje czynne, stezenie substancji czynnych, zwierzeta testowane i efekty wynikaja z ponizszej tablicyD, ,1 :,.;•' Tablica, D JTest LDioo Substancja czynna Wzór 6 Wzósr 9 Wlzósr 8 Wzór 12 Wzór 17 iWzór 15 Wzór 21 Wzór 18 Wzór 19 | Wzór 10 Stezenie sub¬ stancji czynnej w roztwoanze w % 0,2 0,02. 0,02 OM 0,02 0,02 0,02 0,02 0,02 0,02 0,02 Simiiertelniosc w % 100 0 100 100 100 100 100 100 100 100 100 |101 871 11 W dalszych pjrzykladaoh podaije sie sposoby wy¬ twarzania substancji czynnej.

Przyklad V. Wyftiwacnzanie zwiazku o wzo¬ rze 9. 12 staci brunatnego oleju o wspólczynniku zalamania n£5 : 1,6206.

Analogicznie jak w przykladzie V miozna otrzy¬ mac nastepujace zwiazki o wzorze 1: Taiblica E ' Przyklad Ntr VI VII VIII IX X XI.. . xii ¦ [ XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI XXII XXIII XXIV xxv XXVI XXVII XXVIII XXIX xxx XXXI R &ao*C$El7- HjC- ilgjCfl- H^C- H^Ca- ¦BgCr- , HaC- H^Ga- H5C2- HsCa- Hg-Cg- h«A- HsCa- H«C- H5CV HjjjC- HsCa- HsCa- H5C2-, HsCa- H^C- ' HiOr HsCi_ HsCr H5C*- H5C2- R'1 H^jC- H^CO- H^C- H^Ca- H HgC^O- H^OO- HgCa- H5QO- HSC2- H5C20- n-HaiCTS- H5C^O_ H^OO- H^C2- HajCO- H^Cg- H5CzO- H.AP- H^Ca- H*CO- H^C/)- H^Ca- HgOO- n-H^CTS- H5QO- R* -CH* HCHa <5Hs -CH3 -CH3 -C2H5 -CsH* -^2^5 "^ -CH, ^ -CHS -GHj -(CHa)5- -{CH^- ^(CHJs- -.(CH^- -(CH^i- ^(CH^- -CH2-CH2-0-CH2-CH2- -CH2-CH2-0-CH2-CH2- -CH2-GH2-O-CH2-CH2- ^CH, -OJIs- -C2H5 -C2H5 -CaHs -^,- | R3 ¦-GH, -CH3 -CH3 -CH3 -CHS -C2H5 ' | -C2H5 -C2H5 -CH* -CH3 -CH, -CH, -CHS -C*H5 -C^Hg -C2H5 •Cfl^ R4 .H H H h H ' H H 'h -CHa -CH, a a H H H H H H H H H H Cl ¦ Cl cl t Cl X s • s. ¦¦ ? s s ¦¦' s ' ¦ S s s s s . s s s s s s S i s s s 0 s 0 s _iA Wydaj¬ nosc (°/a teorii) 60 38 59 76 80 ~ 87 49 88 70 78 70 65 74 "¦ 57 84 63 37 . 80 51 | 53 63 53 58 61 43 i Dane fi¬ zyczne ¦(.wspólczyn¬ nik zala¬ mania, temp. top. 1 °C nD: 1,5362 j n2)°:l,5465 no0:1.5485 i n^1:1,55681 ni5 : 1^5439 22 , nD : 1,5177 22 1 iid : 1,5408 no2:1^3T78 62 nj°: 1,5439 23 1 11 d: 1,5020 23 I nj3 :1;562H n D : 1,5310 n d*: 1,55501 n d': 1,5503 [ no2:1,5540 npr'1,5330 bid : 1,5149 52 93 23 1 n d : 1,5537 n d5 :1,4813 no: 1,4590 n d5 :1,4912 n u : 1,5515 1 n d5: 1*52^81 Mieszanine 115,5 g (Oyl mola) 2-dwumetyloaimino-; -4,6-diwuhyd]lokisypixym)idyny, 34,5 g (0,25 mola) weglanu potasu, 1200 ml acetoniitryilu i 37,7 g (0,2 mola) chlorku kwasu 0,0-dwuetyilatiooofosforawe- go miesza sie przez 15 godajn w temperaturze 45—50°C. Nastepnie do mieszaniny reakcyjnej do¬ daje sie 400 ml toluenu i przemywa dwukrotnie po 300 ml wioda. Faze organiczna suszy sie nad siarozanem sodu, nastepnie uisuiwa sie rozpuszczal¬ nik pod zmniejszonym cisnieriiiem a pozostalosc „poddestylowuje sie". Otrzymuije sie 35 g (76°/o wydajnosci teoretycznej) dwuestru O,0,0',0'-czte- roetyilo-O^O'- [2Hdwumeltyloamino-pirymidynodiylo- wego (4,6)] kwasu tiionofosforowego (wz6r 9) w po- 00 Pochodne 4,6-diwuhydroksyptrymidyny (o wzo-^ rze 3) stosowane jako materialy wyjsciowe mozna otrzymac np. w nastepujacy sposób.

Do roztworu 162 g (3 mole) metanolami sodu w 1 1 metanolu dodaje sie w temperaturze 0—5°C 136 g (0,5 mola) siairczanu N/N-diwuimetyloguani-' dyny. Nastepnie bez chlodzenia doprowadza sie 160 g (1 mol) esrfaru dwueltylowego kwasu malono* wego i miesza mieszanine przez 24 godziny w peratuirze pokojowej. Nastepnie rozpuszczalnik od¬ parowuje sie w próizni, a poziosltalosc rozpusizcza w wodzie. Roztiwór doprowadza sie do pH okolo 5 przez dodaitek lodowatego kwasu octowego. Nastep* nie ochladza sie do ternperaltuiry 0—6°C i odsacza13 101 871 14 wytracony produkt. W ten sposób otrzymuje sie 75 g (48tyo wydajnosci teoretycznej) 2-dwumetylo- amino-4,6Hdwuhydi]?okisypii^^ (o wzorze 28) w postaci bezbarwnego proszku o temperaturze topnienia >300°C. * Tablica F R2 H5C2- H^C- HdC- R3 H5C2- H«C- H8C- - -CH2-CH2-0-CH2-CH2- H5C2- .1 H5C2- R4 ** -CHj -Cl H H H • Cl Wydaj¬ nosc (% teorii) 60 41 51 66 85 69 56 Dane fi¬ zyczne (temp. topn.°C) 233(Z) >270 >250 236(Z) >300 >300 >300 Analogicznie jak w przykladzie a) mlozna wy¬ tworzyc nastepujace zwiazki o wzorze 3:

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe iSrodek owadobójczy i roztoczobójczy, zawierajacy substancje czynna, nosnik i/hib substancje po¬ wierzchniowo czynne, znamienny tym, ze jako sub¬ stancje czynna zawiera podstawione dwuesfcry pi- rymidynowe kwasu (tlono) fonoweigo) o wzorze 1, w któryim R oznacza grupe alkilowa, R1 gtrupe alkilowa, alkoksyllowa kito aUri- lotio, a R2 i R3 oznaczaja jednakowe lub rózne reszty alkilowe, lub razem z atomem azotu tworza pierscien heterocykliczny ewentualnie zawierajacy jeszcze dalsze heteroatomy, R4 oznacza altom wo¬ doru, grupe aJkUilowa lub a,tom chlorowca, a X oznacza atom tlenu lub siarki. OH . . u . ,y~\ Akceptor kwasu 2 (C2H50)2P-CI +. (C2H5)2NHf VCl N=( -2HCL OH 0-P(0C2H5)2 (c2H5W ~Vcl W S 0-P(0C2H5)2 Schemat 1 R\ ^NH R^-CH(C02ALkii;2 + N-C x HgSO, 4-r.wfrn_aiu.iL,- "^^ x H 3 V,u 2 4_H so / n fi¬ rn 2 °H f!f^R\NHTAR4 "2™A. D3' N= -MkdOH w Schemat 2101 871 o 0-P R\ M V R n-( x/0r 0-P^ \R1 Nzór 1 OH (CH3)2N^ ) OH Vizbr 4 RO x . >-Hal R1/ Nzór 2 OH o 5 (CH30)2fU- Wzór 5 p . s (C2H50)2P-0^Q^S -Q^0-P(0C2H5), Wzór 3 Wzór 6 o 5 (C2H50)2P-0^^S-S^^0-P(0C2H5)2 Wzór 0-P(0CH3)p N-< (™&HJ s 0-p(0CH3)2 /0-P(0C2H5)2 (ch3)2n73 , 0-p(0C2H5)2 Wzór 8 Wzór 9101 871 /0-P(0C2H5). N-/ (CH^N^ Vel N—( ^ » • \0-P(0C2H5)2 s och3 yO-P N=< 3 /OCH xo-p; n/lJ^n3 C2H5 ^0C2H5 /0-Px w—k CH-z 0-P CH3 ?/0C2H5 ,0-P, N- \ CoHc 11—^ u2 5 ' K f oc2h5 o-px Wzór 10 t0C2H5 ,o-px N-V C2H5 25^ ¦N-\?/0C2H5 \C^H Wzór 15 2 5 S ,0-p(0C2H5N); Wzór 11 fi, '0-P(0C2H5)2 ?/0C2H5 /°"P\ ^ N=\ ?/C2H5 Wzór XI Vp: \ Nzór 12 -C2H5 Wzór 18 0-P(0C2H5) .0-PS y» u Nzór 13 C2H5 s och(ch3)2 k0-P(0C«H=)9 v 2 5'2 Wz6r ig S/0C2H5 \ (CH^N^ ;ch3 S 0CH(CH3)2 ^o-px CH3 Wzór 14 V^ NK !/0C2H5 0-P C2H5 Wzór 20 IW (C2H5)2N^fJ ,0-P(0CH^)2 5 11 >0-P(0CH3)2 Wzór 15 0-P(0C2H5)2 '-a Hf N0-P(0C2H5)2 Wzór 21101 871 S 0-P(0CH3)2 ? r^ n-/ % o-p(och3)2 0 "NHf? • Ti ^0-P(0CH3)2 , «, L2H5 4H5 S S 3 /0-P(0C2H5)2 (c2H50)2P-0 0-P(OC2H5)2 . /-A N~( VY 0' N-f X) NVN V 2 bZ ,. , or CH, CH, Wzór 26 Wzór25 Oj 5 5 (CH3)2N^ \' 0 /0-P(0C2H3)2 (c2H50)2^-0 Cl 0-l(0C2U5\ 32 N=< 0 fcyN 0-P(0C2H5)2 N Wzór 24 3 3..'; Wz6r 27 LZGraf. Z-d Nr 2 — 2W79 90 egz. Ai4 Cena 45 ^