PL79737B1 - - Google Patents

Description

Sposób wytwarzania dwualkiloaminopropanów Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzar nia nowych metyloaminopropanów o wzorze ogól¬ nym 1, w którym RA oznacza grupe alkilowa, ewentualnie rozgaleziona o 1—5 atomach wegla, R2 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa ewen¬ tualnie rozgaleziona o 1—5 atomach wegla, a Q oznacza rodnik o wzorze 6 lub rodnik o wzorze 7, przy czym R8 oznacza grupe alkilowa o 1—8 ato¬ mach wegla, rozgaleziona grupe alkilowa o 1—8 atomach wegla lub grupe cykloalkilowa o 5—6 atomach wegla, a R4 oznacza grupe alkilowa o 1—5 atomach wegla oraz ich soli. Zwiazki te maja wlasciwosci szkodnikobójcze.Wedlug wynalazku zwiazki o wzorze ogólnym 1 mozna wytworzyc droga reakcji zwiazku o wzorze ogólnym 2, w którym B,t i R2 maja wyzej podane znaczenie, a Y oznacza grupe dajaca sie wymie¬ nic na grupe Q, która ma wyzej podane znaczenie, taka jak grupa toluenosulfonowa, benzenosulfo- nylowa, ze zwiazkiem o wzorze ogólnym 3, w któ¬ rym Q ma wyzej podane znaczenie, a M oznacza atom metalu alkalicznego.Reakcje prowadzi sie na przyklad tak, ze do zwiazku o wzorze ogólnym 2 w odpowiednim roz¬ puszczalniku, takim jak etanol, acetonitryl lub zwlaszcza metanol, dodaje sie porcjami ksantoge- nian metalu alkalicznego lub sól metalu alkalicz¬ nego kwasu tiotluszczowego o wzorze 3, Nastepnie miesza sie ewentualnie jeszcze w temperaturze pokojowej i ogrzewa korzystnie jeszcze jakis czas 10 15 20 25 30 2 w temperaturze okolo 50°C, mieszajac. Miesza¬ nine reakcyjna przerabia sie w znany sposób.Otrzymuje sie zwiazki o wzorze ogólnym 1 jako oleje rozpuszczalne w zwyklych organicznych roz¬ puszczalnikach.Sole zwiazków o wzorze 1 wytwarza sie przez dodanie odpowiedniego kwasu do zwiazków o wzo¬ rze ogólnym 1. Mozna je scharakteryzowac na przyklad za pomoca temperatury topnienia.Stosowane jako substancje wyjsciowe zwiazki o wzorze ogólnym 2 mozna wytworzyc na przyklad droga reakcji zwiazku o wzorze ogólnym 4, w któ¬ rym Ri i R2 maja wyzej podane znaczenie, a X oznacza' atom chlorowca, zwlaszcza atom chloru, ze zwiazkiem o wzorze ogólnym 5, w którym Y ma wyzej podane znaczenie, a Me oznacza kation metalu lub amonu, zwlaszcza sodu, w odpowied¬ nim rozpuszczalniku, takim jak etanol, izopropa- nol, metanol.Zwiazki o wzrorach ogólnych 4 i 5 wytwarza sie sposobami znanymi z literatury.Zwiazki o wzorze ogólnym 1 oraz ich sole, takie jak na przyklad octany, benzoesany, kwasne szcza¬ wiany,* chlorowodorki, kwasne siarczany, posiadaja silne wlasciwosci owado- i grzybobójcze. Poza wy¬ mienionym wybitnym dzialaniem na owady i cho¬ robotwórcze grzyby zwiazki o wzorze 1 wykazuja jednoczesnie tylko nieznaczna toksycznosc w sto¬ sunku do zwierzat cieplokrwistych. 7973779737 3 Nowe zwiazki mozna dlatego stosowac jako srodki do zwalczania szkodników w pomieszcze¬ niach mieszkalnych, w piwnicach, klepiskach, w stajniach jtp., jak równiez do ochrony swiata roslinnego i zwierzecego w róznych stadiach roz¬ woju przed szkodnikami, na przyklad szkodliwy¬ mi owadami i grzybami.Szkodniki zwalcza sie znanymi sposobami,, na przyklad przez traktowanie chronionych organiz¬ mów substancjami czynnymi lub odpowiednimi preparatami, zawierajacymi te substancje czynne.Ponizsze przyklady wyjasniaja blizej sposób we¬ dlug wynalazku, nie ograniczajac jego zakresu.Temperatury podano w stopniach Celsjusza.Przyklad I. l,3-bis- -dwusulfano-2)-2-dwumetyloaminopropan (zwiazek o wzorze 8).Do 21,6 g (0,05 mola) l,3-bis-(benzenosulfonylo- tio)-2-dwumetyloaminopropanu w 200 ml absolut¬ nego metanolu dodaje sie, mieszajac, w tempera¬ turze pokojowej 22,2 g (0,11 mola) n-pentyloksan- togenianu potasowego. Po 3-godzinnym mieszaniu w temperaturze pokojowej ,mieszanine ogrzewa sie . do temperatury 50°C i miesza jeszcze w ciagu okolo 1 godziny. Po oziebieniu do temperatury pokojowej odsacza sie wytracony benzenosulfinian potasowy i odparowuje rozpuszczalnik pod zmniej¬ szonym cisnieniem. Pozostalosc zadaje sie 300 ml chloroformu i przemywa dwukrotnie porcjami po 100 mi wody. Po wysuszeniu roztworu chlorofor¬ mowego siarczanem sodowym odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem.Otrzymany jako pozostalosc olei mozna przez ogrzewanie do temperatury 50°C w ciagu V, go¬ dziny wysokiej prózni uwolnic od lotnych sklad¬ ników.Analiza: C17H3sN02Sg ciezar czasteczkowy 475,8 obliczono: C 43,0Vt H 7,0F/t N 2,9»/# S 40,4*/o znaleziono 43,2°/t 6,3% 3,3*/t 40,2% 10 15 30 35 Przyklad II. Kwasny szczawian l,3-bis-(-l- -pentoksytiokarbonylodwusulfano-2)-2-dwumetylo- aminopropanu. 4,0 g (0,0084 mola) l,3-bis-(l-n-pentoksytiokarbo- nylo-dwusulfano-2)-2-dwumetyloaminopropanu roz¬ puszcza sie w 30 ml absolutnego etanolu. Dodaje sie nastepnie roztwór 1,0 g (0,011 mola) bezwod¬ nego kwasu szczawiowego w 20 ml absolutnego etanolu. Wytracony kwasny szczawian odsacza sie i przekrystalizowuje z absolutnego etanolu, otrzy¬ mujac bezbarwne krysztaly o temperaturze top¬ nienia 88°C.Analiza: C19HI5NOeSfi ciezar czasteczkowy: 565 obliczono: C 40,4Vo H 6,2»/o N 2,5Vt S 34,l«/o znaleziono: 39,6% 6,2°/o 2,8V# 33,9Vt Przyklad III. l,3-bis-(l-acetylo-dwusulfano- -2)-2-dwumetyloaminopropan (zwiazek o wzorze 9).Do 21,6 g (0,05 mola) l,3-bis-(benzenosulfany- lotio)-2-dwumetyloaminopropanu w 400 ml abso¬ lutnego acetonitryhi dodaje sie porcjami, miesza¬ jac, w temperaturze pokojowej 11,4 g (0,1 mola) tiooctanu potasowego. Miesza sie w ciagu 1 go¬ dziny w temperaturze 50°C i pozostawia miesza¬ nine reakcyjna do oziebienia.Wytracona sól odsacza sie. Po odparowaniu przesaczu pod zmniejszonym cisnieniem w tem¬ peraturze 50°C zadaje sie pozostalosc 300 ml chloroformu i przemywa woda dwukrotnie porc¬ jami po 100 ml. Roztwór chloroformowy suszy sie siarczanem sodowym i odparowuje pod zmniej¬ szonym cisnieniem.Oleista pozostalosc destyluje sie w wysokiej prózni w temperaturze.82—86°C/0,002 mmHg.Analiza: C9H17N02S4 ciezar czasteczkowy: 298,5 obliczono: C 33,7% H 5,7^/t N 3,6Vt S 49,l°/t znaleziono: 53,6^/i 5,8°/t 4,3M 49,6Vo Przyklad IV. l,34is(l-izopropoksytiokarbony- lo-dwusulfano-2-)-2-dwumetyloaminopropan (zwia¬ zek o wzorze 10).Tablica 1 Ri CH, CH, CH, CH, CH, CH, CH, CH, CH, Rt CH, CH, CH, CH, CH, CH, CH,' CH, [ CH, Q SCS-OC,H5 SCS-OCaH, SCS^O-uC»H7 SCS-O-nCA SCS-.0-nC4H, SCS-O-II-rzed.CA SCS-O-II-rzed.C4H, SCS-O-cyklo- heksyl SCS-O-cyklo- heksyl Sól kwasny szczawian kwasny szczawian kwasny szczawian kwasny szczawian Wzór sumaryczny CnH^NCS, C^H^NOeSe CisH^NOeSe C^H^NOA C17H31NO*Ss "CwHmNOA ClvHuNOA C19Hl3N02Se C21HS8NO,Se .Ciezar cza¬ steczkowy J 391 481 509 447 y 537 447 537 499 589 Tempera¬ tura top¬ nienia lub wrzenia 86 PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania dwualkiloaminopropanów o wzorze ogólnym 1, w którym Rt oznacza grupe alkilowa o 1—5 atomach wegla, ewentualnie roz¬ galeziona, R2 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—5 atomach wegla, ewentualnie roz¬ galeziona, a Q oznacza rodnik o wzorze 6 lub o wzorze 7, przy czym R8 oznacza grupe alkilowa o 1—8 atomach wegla, rozgaleziona grupe alkilowa o 1—8 atomach wegla lub grupe cykloalkilowa o 5— —6 atomach wegla, a R4 oznacza grupe alkilowa o 1—5 atomach wegla, znamienny tym, ze zwiazek o wzorze ogólnym 2, w którym Rx i R2 maja wyzej podane znaczenie, a Y oznacza grupe dajaca sie wymieniac na rodnik Q, przy czym Q ma wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji ze zwiazkiem o wzorze ogólnym 3, w którym Q ma wyzej po¬ dane znaczenie, a M oznacza atom metalu alkalicz¬ nego i wytworzone zwiazki o wzorze ogólnym 1 ewentualnie przeprowadza sie w sole z kwasami.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stqsjue sie zwiazki o wzorze 2, w którym Y ozna¬ cza grupe benzenosulfonylowa.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie zwiazki o wzorze 2, w którym Y ozna¬ cza grupe toluenosulfonylowa.

4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w przypadku wytwarzania l,3-bis-(l-II-rzed.buto- ksytiokarbonylodwusulfano-2)-dwumetyloaminopro- panu, zwiazek o wzorze ogólnym 2, w którym Ki i R2 oznaczaja rodniki metylowe, a Y oznacza grupe ulegajaca wymianie z Il-rzed.butoksyksan- togenianem potasowym lub sodowym, poddaje sie reakcji z II-rzed.butoksyksantogenianem potaso¬ wym lub sodowym i otrzymany zwiazek ewen¬ tualnie przeprowadza sie w sól z kwasami.

5. Sposób wedlug zastriz. 1, znamienny tym, ze w przypadku wytwarzania l,3-bis-(l-izoproksytio- karbonylodwusulfano-2)-2-dwumetyloaminopropanu zwiazek o wzorze ogólnym 2, w którym Rt i R2 oznaczaja rodniki metylowe, a Y oznacza grupe ulegajaca wymianie z izopropoksyksantogenianem potasowym lub sodowym, poddaje sie reakcji z izo¬ propoksyksantogenianem potasowym lub sodowym i otrzymany zwiazek ewentualnie przeprowadza w sól z kwasami. 10 15 20 25KI. 12o,23/03 79737 MKP C07c 149/24 C07c 154/02 X sa sa wzór 1 Rl\ /"SY /N V WZÓR 2 MGL WZÓR 3 WZÓR 4 MeSY WZÓR 5 -S—C-OR3 WZÓR 6 o -S-C-R4 WZÓR 7 CH3v yCH^SS-CS-O-n-C^ \j-CH^ CU/ ^CM2-SS-CS-0- n-CjH^ WZÓR 8 CH 3\ Z""2 xn-ch' CH-SS-CO-CH, CH/ NCH —SS—CO- CM,-SS-CO-CH, WZÓR 9 CM3 '3\ /CH2-SS-CS-0-CH^ \ / XCH, CM,v /CH,-SS-CS-0-CH^ CH/ ^CH2-SS-CS-0-CH<^ \ CK WZÓR 10 N^sy o vlfCHrCH"CHrSiD WZÓR 11 PL PL