Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania nici splatanych, tak zwanych nici kluczkowo - plecionych lub podobnych, oraz; urzadzenia do wykonywania tego spo¬ sobu. Znane juz sa sposoby, jak równiez u- rzadzenia do przeróbki nici siplatanych na pasmanterie i koronki. Moga one odpowie¬ dnio do wzorów (posiadac slupki oczkowe, tworzace nic spleciona. Nici wytwarzane sposobem wedlug wynalazku po spleceniu moga byc w dalszym ciagu przerabiane w taki sam sposób, jak np. powszechnie zna¬ ne nici skrecone.Wedlug wynalazku splatanie nitki wzglednie nitek, doprowadzanych z jednej lub kilku cewek albo motków, uskutecznia sie za -pomoca tylko jednej przesuwnej igly dziewiarskiej haczykowej lub jezyczkowej, przy czym nitki te sa doprowadzane za po¬ moca prowadników do haczyka igly, a na¬ stepnie wytworzona nic kluczkowo - plecio¬ na jest w jednym przebiegu roboczym na¬ wijana za pomoca nawijacza w taki sposób, ze takze przy szybkosciach do okolo 6000 wiazan i wiecej na minute zapewnione jest dobre dzialanie urzadzenia.Do wytwarzanej nitki kluczkowej do¬ prowadza sie wedlug wynalazku jedna lub kilka nitek dodatkowych, czesciowo wplata¬ nych w nia, a czesciowo przechodzacychpoprzez nitke kluczona. Mozna równiez do¬ prowadzac do nitki kluczkowej wlókna do¬ datkowe lub podobne materialy wlókniste tak, iz doiprowadzony material wlóknisty zostaje pr^y wiazaniu nitki oczkowej u- chwycony i wpleciony.Przez odpowiednie nastawianie hamul¬ ców miedzy cewkami i (prowadnikami nitek i mniejsze lub wieksze obciazenie nawija¬ cza mozna wedlug wynalazku zmieniac wa¬ runki splatania tak, iz powstaja wiazania tylko zaciagniete, tylko luzno albo kolejno zaciagniete i luzne. Mozna równiez staso¬ wac rózne naprezenia kilku nitek, dopro¬ wadzanych do igly, za pomoca odpowiednio uruchamianych hamulców iw ten sposób otrzymywac nitke oczkowa z oczkami wia¬ zanymi o róznej wielkosci.Urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku posiada przyrzad wia¬ zacy, skladajacy sie z przesuwnej igly dziewiarskiej, jezyczkowej lub haczykowej, jednego lub kilku ruchomych albo na stale umocowanych prowadników nitek, dopro¬ wadzajacych nitke poiprzez odpowiednie hamulce do igly, oraz z umieszczonego na prowadnicy igly palaka (przyciskowego, za pomoca którego spleciona nic jest doprowa¬ dzana do nawijacza dzialajacego podatnie (najkorzystniej). Duze szybkosci robocze, konieczne do osiagniecia zamierzonej spra¬ wnosci przyrzadów, osiaga sie wedlug wy¬ nalazku w ten sposób, ze igla (przesuwajaca sie w kierunku podluznym posiada nie- drgajace urzadzenie napedowe o duzej szybkosci, którego ruchome masy zostaly jak najbardziej zmniejszone. Igla jest uru¬ chamiana bezposrednio.Urzadzenie napedowe posiada (najko¬ rzystniej) odbierajacy drgania przegub sprezynujacy, polaczony z jednej strony z korba zrównowazona, a z drugiej strony — z czopem przegubowym drazka iglowe¬ go, prowadzonego w lozysku lub podobnej prowadnicy. Podwójny przegub, wykonany najlepiej w postaci palaka drucianego, od¬ biera drgania powstajace przy duzych szybkosciach, które moglyby przeszkadzac w wiazaniu nitek i powodowac wytwarza¬ nie nierównomiernej nitki kluczkowej, o- raz zapobiega przenoszeniu sie drgan na igle.Prowadnica igly, czyli loze, iposiada ro¬ wek, w którym uruchamiana igla przesuwa sie ruchem zwrotnym. Przednia czesc row¬ ka stanowi powierzchnia skosna, na której krawedzi oczko, znajdujace sie na igle, zo¬ staje zsuniete przy cofaniu sie igly. Na przedniej stronie prowadnicy igly pod row¬ kiem znajduje sie palak przyciskowy, któ¬ ry wedlug wynalazku jest katowy, a ramie skierowane ku nawijaczowi znajduje sie z boku prowadnicy igly. Nitka wzglednie ni¬ tki, doprowadzane do igly za pomoca pro¬ wadników, doprowadza sie miedzy pala- kiem przyciskowym i przednia krawedzia prowadnicy igly do nawijacza.W celu zapewnienia przy duzych szyb¬ kosciach roboczych odprowadzania nitki w kierunku skosnym takze niezaleznie od ro¬ dzaju przerabianej przedzy miedzy pala- kiem przyciskowym i nawijaczem znajdu¬ je sie palak prowadniczy, przestawiany odpowiednio do przerabianej przedzy mniej lub bardziej w bok od prowadnicy igly, jak równiez wzgledem kata palaka przycisko¬ wego, i umozliwiajacy w ten sposób od¬ prowadzanie splecionej nitki w kierunku bocznym za pomoca palaka przyciskowego.Wiazanie nitki uskutecznia sie za po¬ moca ruchomych prowadników, rozrzadza¬ nych odpowiednimi przyrzadami wzgledem ruchu igly w taki sposób, ze nitka zostaje zawsze niezawodnie uchwycona za pomo¬ ca haczyka igly. Prowadniki nitek moga sie przesuwac poprzecznie do kierunku ru¬ chu igly ruchem zwrotnym albo w góre i w dól. Mozna równiez wprowadzac nitke do igly z boku za pomoca wahliwego prowa¬ dnika.Przy przeróbce niektórych rodzajów ni¬ tek mozna prowadnik umocowac na stale, — 2 —jednakze w ten sposób, ze nitka doprowa¬ dzana z cewki zostaje zawsze ipewnie li¬ chwyeona za pomoca cofajacego sie haczy¬ ka igly.Czesci skladowe ruchomych, odpowie¬ dnio do przerabianej przedzy nastawnych prowadników nitek sa zrównowazone i wy¬ konane mozliwie lekkie w celu jak naj¬ wiekszego zmniejszenia ich mas. Prowa¬ dniki nitek i igla sa rozrzadzane za pomo¬ ca tych samych narzadów, dzieki czemu zar pewniona jest jednakowa szybkosc ich dzialania.Miedzy cewkami lub motkami i prowad¬ nikiem nitki znajduja sie hamulce, sklada¬ jace sie kazdy glównie z dwóch za pomo¬ ca sprezyn naciskanych tarcz, miedzy któ¬ rymi przechodzi nitka. Wskutek wieksze¬ go lub mniejszego nacisku sprezyn i powo¬ dowanego w ten sposób zmienionego na¬ prezania mozna dowolnie regulowac wa¬ runki splatania. Wedlug wynalazku mozna samoczynnie zmieniac okresowo nacisk sprezyn jednego lub kilku hamulców. W tym celu cewka z przedza jest polaczona z tarcza mimosrodowa lub podobna, wsku¬ tek czego odpowiednio do jej ksztaltu pozo¬ staje tylko czasowo pod naciskiem sprezy¬ ny i napreza nitke, a czasowo ja zwalnia.Wskutek tego inne nitki, doprowadzane do tej -samej igly i nie naprezane, w nieregu¬ larnych odstepach tworza duze wzglednie male oczka.Za pomoca .przyrzadów splatajacych mozna wytwarzac nici plecione o nieogra¬ niczonej róznorodnosci wzorów. Mozna np. wytwarzac pojedyncza nitke pleciona wzglednie splatac kilka nitek jednakowo lub róznie naprezanych. Do nitki kluczko- wej mozna takze doprowadzac jedna luib kilka dalszych nitek, które tylko czescio¬ wo sie splata, a czesciowo przepuszcza jako nitke srodkowa (rdzen). Poszczególne nitki wplatane moga byc równiez doprowadzane do igly z jednakowym lub róznym napre¬ zeniem.Zaleta nici utworzonej z nitek kluczko- wych i wplecionych polega, pomijajac o- siagalna róznorodnosc wzorów, na malej grubosci nici wytworzonej. Nic utworzona z jednej nitki kluczkowej i jednej nitki wplecionej nie posiada szesciokrotnej gru¬ bosci (2X3 = 6), lecz grubosc czterokro¬ tna (1X3 + 1 = 4). Wobec tego taka nic moze byc uzyla takze w przypadkach, w których dwie w zwykly sposób splecione nitki bylyby za grube.Sposobem wedlug wynalazku przy uzy¬ ciu nitki kluczkowej i nitki wplatanej mo¬ zna, jak wedlug zwyklego sposobu, przera¬ biac nitki o wszystkich grubosciach od najcienszych nitek z jedwabiu naturalnego do najgrubszych nitek z innych wlókien, przy* czym zaleznie od zadania lub celu nit¬ ka wplatana, stanowiaca rdzen, oraz nitka kluczaca moga byc miedzy soba zamienio¬ ne. Przy splataniu moga byc wyrabiane do¬ wolnie male i duze oczka. Mozna wplatac zwlaszcza nitki gumowe, metalowe lub inne nitki trudno wplatajace sie. Nitki slabo skrecone lub wytworzone z wlókien trudno sprzedzanych moga byc sposobem wedlug wynalazku splatane np. z jedwabiem sztu¬ cznym. Dzieki temu moznai odpowiedmip do rodzaju przeróbki powiekszyc wielokro¬ tnie wytrzymalosc wytworzonej nici klu£&- kowo -plecionej. W niektórych przypad¬ kach przeróbka jest mozliwa tylko przy za¬ stosowaniu sposobu wedlug wynalazku.Dzieki temu, iz nitka kluczkowa do pe¬ wnego stopnia przyczepia sie do nitki wplecionej, wciska sie ta nitka przy na¬ prezaniu podczas ciagnienia w nitke wple¬ ciona i powieksza w ten sposób jej wytrzy¬ malosc. Przy uzyciu nici wplataoiych lub kluczkowych z jedwabiu sztucznego albo z jedwabiu naturalnego mozna wedlug te¬ go sposobu w jednym przebiegu roboczym osiagnac róznorodnosc w rodzaju wytwa¬ rzanych nici kluczkowo - plecionych, a na¬ stepnie przy wytwarzaniu tkanin z klucz¬ kami, przy czym wyglad ich mozna jeszcze — 3 —bardziej polepszyc stosujac jako nitke klu¬ czkowa lub wplatana nitki róznego rodzaju (np. wiskozowa lub octanowa) albo róznie barwione nitki. Nitki kluczkowe, jak rów¬ niez wplatane moga sie skladac z kilku nitek o róznej grubosci i róznego ro¬ dzaju, W razie zastosowania dalszych prowad¬ ników nitek kluczkowych i wplatanych na dalsze nitki wplatane (rdzenie) 'mozna o- trzymywac rózne wyroby nitkowe. Prowa¬ dnik do nitki wjplatanej i jprowadniki do nitek kluczkowych sa uruchamiane przy tym okresowo za pomoca odpowiednio roz¬ mieszczonych bebnów kciukowych lub za pomoca znanych urzadzen wzorcowych. Od¬ powiednia do przerabianych wzorów moga sie np. nitki wplatane ukladac na krzyz w poszczególnych lub kilku kluczkach nitki kluczkowej albo przy uzyciu jednej nitki wplatanej dwie kluczki okolo jednej nitki wplatanej.Kilka kluczek i kilka nitek wplatanych mozna równiez w dowolny sposób przera¬ biac na przemian.Wynalazek obejmuje takze urzadzenie do wykonywania sposobu, w którym odby¬ wa sie jednoczesny naped igly oraz kilku prowadników nitek kluczkowych i wplata¬ nych, które sa rozrzadzane odpowiednio do nici wytwarzanej. Wedlug wynalazku na¬ rzady napedowe igly i wsizystkich prowad¬ ników potrzebnych djo wytwarzania nitki sa umieszczone wymiennie w oslonie bebna, zapewniajacej spokojne i wolne od wstrza¬ sów dzialanie narzadów ruchomych.Wedlug wynalazku beben rozrzadczy prowadników posiada rowek prowadniczy, ciagnacy sie po podwójnej linii krzywej, dzieki czemu kazdym dwóm suwom drazka igly odpowiada tylko jeden obrót bebna, co zapewnia urzadzeniu prace bez wstrzasów.Beben jest przystosowany do zakladania dwóch jeden na drugim umieszczonych ze¬ spolów narzadów prowadniczych, wykona¬ nych w postaci wymiennych czesci stalo¬ wych, dajacych sie przestawiac. Ukosy li¬ nii krzywej rowka (prowadniczego sa mniej¬ sze niz 30° w celu zapewnienia niezawodne¬ go przesuwu krazków, umieszczonych na czopach prowadniczych, takze przy naj¬ szybszym biegu bebna.Krzywe rowki prowadnicze uruchamia¬ ja krazki na krótkich i dlugich czopach, przy czym dlugie czopy przechodza przez obydwa krzywe rowki, krazki zas umiesz¬ czone na krótkich czopach sa uruchamiane tylko za pomoca górnego krzywego rowka prowadniczego. Krazki na krótkich czopach prowadniczych sa wiec wprawiane przy jednym obrocie bebna w podwójne ruchy w porównaniu z krazkami na dlugich czopach.W ten siposób mozliwe jest zestawianie jed¬ nego do dwóch ruchów na kazdy obrót beb¬ na, potrzebne np. przy przeróbce dwunit- kofwych przedz wzorzystych. Przy tym jest rzecza obojetna, czy w innych miejscach obwodu bebna znajduja sie dalsze narzady uruchamiajace do jedno- lub wielorazowe- go przesuwu na kazdy obrót.Przy wytwarzaniu zwyklych nici we¬ dlug wynalazku o pojedynczych lub wielo¬ krotnych kluczkach umieszcza sie na beb¬ nie zamiast dolnych krzywych narzadów prowadniczych tylko nakladki o jednako¬ wej grubosci. Drazki prowadnicze, krazki prowadnicze, krzywe narzady prowadnicze oraz beben, to znaczy wszystkie czesci ru¬ chome, znajduja sie w zamknietej oslonie, wypelnionej smarem. Krzywe narzady pro¬ wadnicze moga byc zamocowane w oslonie tak, iz ich brzegi robocze stanowia katy np. w 180°, 90°, 45° lub 30° zaleznie od po¬ trzeby. Za pomoca urzadzenia wedlug wy¬ nalazku mozna przerabiac nitke kilka razy, to znaczy przy uzyciu kilku igiel i prowad¬ ników nitki splatac kilka razy te sama nic* Wynalazek dotyczy takze urzadzenia do wykonywania sposobu, wedlug którego do splatanej nici kluczkowej doprowadza sie mechanicznie wlókna dodatkowe tak, iz one — 4 —zostaja iprzy wytwarzaniu oczek uchwycone i wplecione. W ten sposób zapobiega sie pózniejszemu wypadaniu wzglednie zluz- nianiu sie zwykle bardzo wartosciowych wlókien dodatkowych. Doprowadzanie wló¬ kien dodatkowych lub innych materialów moze byc uskuteczniane przez nadmuchir wanie lub szczotkowanie, przy czym przez zmiane strumienia powietrza oraz szybko¬ sci obrotowej szczotek mozna wytwarzac nici o róznorodnych wzorach. Przez okre¬ sowe przerywanie doplywu powietrza, naj¬ lepiej z dysz, mozna wytwarzac rózne od¬ miany nici. Dodatkowe wlókna sa w wy¬ tworzonej nici pewnie wplecione i juz male ilosci dodanych wlókien nadaja jej szorst¬ ki, wlochaty wyglad na podobienstwo wel¬ ny. Mozna równiez rdzen wykonac dowol¬ nie cienki lub gruby w stosunku do dopro¬ wadzonego materialu wlóknistego. Material wlóknisty moze byc dlugi lub krótki i do¬ wolnie zmieszany.Rysunek przedstawia przyklady wyko¬ nania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie do wytwarzania nitki kluczkowej z jedna lub kilkoma nitkami wplatanymi w widoku z boku, fig. 2 — urzadzenie to w widoku z góry, fig. 3 — 5 — prowadnice igly z palakiem przycisko¬ wym w widoku z góry, z przodu i z boku, fig. 6 i 7 — nitke kluczkowa w widoku schematycznym w podzialce zwiekszonej, fig. 8 i 9 — nic wykonana z jednej nitki kluczkowej i jednej nitki wplatanej, w wi¬ doku schematycznym w podzialce wiekszej, fig. 10 — 17 wyjasniaja (przebieg wytwór rzania takiej nitki w osmiu okresach robo¬ czych, fig. 18 i 19 /przedstawiaja prowad¬ nice igly i prowadniki nitek w widokach perspektywicznych odpowiednio do okre¬ sów roboczych wedlug fig. 10 — 14, fig. 20 i 21 — nic wykonana z jednej nitki kluczkowej i dwóch nitek wplatanych, w piodzialce zwiekszonej w widoku schema¬ tycznym, fig. 22 — 29 wyjasniaja przebieg wytwarzania takiej nitki w osmiu okresach roboczych, fig. 30 i 31 przedstawiaja igle i prowadniki nitek w widokach perspekty¬ wicznych odpowiednio do okresów robo¬ czych wedlug fig. 22 i 26, fig. 32 przedsta¬ wia urzadzenie do regulowania naprezenia nitek, fig. 33 — nic kluczkowo-pleoiona, której poszczególne nitki wplatane zostaly wplecione przy róznym naprezeniu, fig. 34 — beben rozrzadczy w widoku z przodu i czesciowo w przekroju, fig. 35 — prowad¬ nik nitek w widoku z przodu, fig. 36 — be¬ ben rozrzadczy w widoku z boku, fig. 37 — 42 przedstawiaja krzywe narzady pro¬ wadnicze, znajdujace sie jeden na drugim na bebnie rozrzadczym w przekrojach po¬ przecznych oraz w rozwinieciach na plasz¬ czyznie rysunku, fig. 43 przedstawia nic kluczkowa z wlóknami dodatkowymi, do¬ prowadzanymi równomiernie podczas jej wytwarzania, fig. 44 — taka sama nic z okresowo przerywanym doprowadzaniem wlókien dodatkowych, a fig. 45 — samo¬ czynne urzadzenie do doprowadzania wló¬ kien dodatkowych nici kluczkowej.W pierwszym przykladzie wykonania naped igly uskutecznia sie za pomoca kor¬ by, a rozrzadzanie prowadników — za po¬ moca bebnów mimosrodowych lub podob¬ nych narzadów kierujacych. W drugim przykladzie wykonania wszystkie narzady napedowe igly i prowadników znajduja sie we wspólnym bebnie rozrzadczym, zaopa¬ trzonym w narzady prowadnicze, stanowia¬ ce krzywy rowek prowadniczy.W pierwszym przykladzie wykonania wedlug fig. 1 — 5 w lozysku 1 podstawy 2 umieszczona jest tuleja 3 do walka na¬ pedowego A. Na walku tym znajduje sie zrównowazona tarcza korbowa 5 (fig. 1), na której czopie korbowym 6 osadzony jest obrotowo utwardzony krazek 7. Krazek 7 jest otoczony podwójnym sprezynujacym palakiem drucianym 8 (fig. 2), którego drugi koniec jest polaczony z czopem 9 drazka 10 igly. Drazek 10, wodzony w lo¬ zysku 11 na podstawie 2, posiada zacisk — 5 —12 a srubka 13 do unieruchamiania w do¬ wolnym polozeniu igly jezyczkowej 14- Na czopie 6 (fig. 1, 2) umieszczony jest obrotowo drugi krazek 15, w którego row¬ ku 16 znajduje sie palak 17 prowadnika nitki. Konce palaka 17 sa polaczone za po¬ moca zacisku 18. Palak druciany 17 jest umocowany w zacisku 19, osadzonym wa- hliwie na czopie 20 w podstawie 2. Na przednim koncu zacisku 19 znajduje sie prowadnik 21 nitki kluczkowej, którego przedni, w przyblizeniu prostokatnie wy¬ giety koniec posiada uszko 22. W pierw¬ szym przykladzie wykonania uszko posia¬ da otwór skierowany ku dolowi. Odpowie¬ dnio do stosowanego rodzaju i grubosci ni¬ tki mozna palak 17 i prowadnik 21 odpo¬ wiednio przestawiac, gdyz czesci te sa umo¬ cowane srubami.Czesc przednia igly jest prowadzona w rowku 25 prowadnicy 27 ze skosna po¬ wierzchnia 26, przymocowanej do podsta¬ wy 2 za pomoca wspornika 28. Na przed¬ nim koncu prowadnicy pod rowkiem 25 znajduje sie przyciskacz 29. Miedzy nim i prowadnica nitka kluczkowa, wytworzona za pomoca igly, jest pociagana na palaku prowadmiczym 30 za pomoca podatnie uru¬ chamianego nawijacza 31. W przedstawio¬ nym przykladzie, wykonania nawijacz sta- niowi beben lub cewka 32, osadzona na walku napedowym 33, na którym umoco¬ wana jest tarcza pasowa 34, polaczona bez¬ posrednio lub posrednio za pomoca ciegna napedowego w postaci pasa albo linki 36 z tarcza 35 na walku napedowym 53. Na walku 33 opiera sie dzwignia zaopatrzona w ciezarek nastawny 37, który moze byc zastapiony .sprezyna i sluzy do nadawania podatnosci pasowi albo lince. Odpowiednio do wlasciwosci stosowanej nitki mozna przez przestawianie ciezarka lub zmiane naprezenia sprezyny zmieniac dzialanie ciagnace ciegna napedowego, a jednoczes¬ nie nawijanie. W ten sposób wywiera sie mniejsze lub wieksze dzialanie ciagnace na nitke oczkowa 400 od nawijacza. Mozna równiez regulowac nacisk, wywierany na nitke, za pomoca hamulców 38, umieszczo¬ nych miedzy prowadnikami i cewkami.Przyciskacz 29 na prowadnicy 27 po¬ siada w iprzyblizeniu poziomy odcinek 40, a nastepnie odcinek Ul wygiety poza sro¬ dek igly w dól i zakonczony w góre skiero¬ wanym odcinkiem 42. Odcinki 41 i 42 two¬ rza kat z wierzcholkiem 43. Odcinek 42 przylega naroznikiem .4-4 do prowadnicy 27, a wolny koniec 45 przyciskacza jest odgie¬ ty od prowadnicy w celu ulatwienia wpro¬ wadzania nitki przy rozpoczeciu pracy. Na nawijaczu 31 znajduje sie samoczynna pro¬ wadnica nitki. Na wolnym koncu ruchomej na czopie 46 dzwigni 47, wprawianej w od¬ powiednie ruchy wahadlowe za pomoca drazka 48, znajduje sie uszko 49, przez które przechodzi wytworzona nic do nawih jacza. Do napedu drazka 48 moga sluzyc dowolne nieuwidocznione narzady rozrzad- cze, np. mimosród. Nawijanie odbywa sie podobnie jak w znanych maszynach do przedzenia lub podobnych i mozna nawi¬ jac równolegle lub na krzyz za pomoca od¬ powiednich przyrzadów pomocniczych.Wedlug pierwszej postaci wykonania u- rzadzenia wedlug wynalazku tarcza korbo¬ wa 5 posiada wieniec zebaty 50 zazebiaja¬ cy sie z kolem zebatym 51, polaczonym z bebnem mimosrodowym 52, na którego walku 53 osadzona jest tarcza napedowa 35 nawijacza. Za pomoca rowka obwodowego 54 uruchamia sie prowadniki 55, 56 nitek wplatanych. W tym przykladzie wykonania w dól wygiety prowadnik 55 jest osadzony ruchomo na sworzniu 57 (fig. 1) i posiada na jednym koncu czop prowadniczy 59 z krazkiem, zachodzacym od dolu do rowka prowadniczego 54 bebna 52. Nad prowad¬ nikiem 55 znajduje sie w góre wygiety pro¬ wadnik 56, osadzony ruchomo na sworzniu 60 i zaopatrzony na koncu 61 w czop pro¬ wadniczy 62 z krazkiem.Wedlug powyzszej postaci wykonania — 6 —zastosowane sa cewki 68, 64, 65, z których odwija sie nitke kluczaca 199 oraz nitki wplatane 200 i 300, doprowadzajac" je do igly 14, po czym nitki te odpowiednio do nastawienia narzadów rozrzadzajacych zo¬ staja .splecione na nic kluczkowo-pleciona 400 i doprowadzone do nawijacza 31.Wedlug innej postaci wykonania urza¬ dzenia wedlug wynalazku (fig. 34 — 42) walek napedowy 71 znajduje sie w lozys¬ kach 72, 73 oslony 70 bebna, przy czym z jednej strony tej oslony znajduje sie sto^ pniowane kolo pasowe napedowe 74, a z jej drugiej strony istopniowane kolo 'pasowe 75 nawijacza nieuwidocznionego na rysunku.Na koncu walka 71 osadzone jest kólko reczne 76. Na walku osadzony jest beben 77 o krzywym rowku prowadnilczym, na którego obwodzie umocowane sa jeden na drugim dwa zespoly krzywych narzadów prowadniczych 78, 79. Zespoly te skladaja sie z oddzielnych wycinków stalowych 781, 782 wzglednie 791, 792, przymocowanych do oslony bebna 77 srubami, tworzac w ten sposób na tym bebnie krzywy rowek pro wadniczy.Do osiagniecia róznych przesuwów krzywe narzady prowadnicze 78 — 79 po¬ siadaja rózne ukosy. Do osiagniecia ruchów podwójnych zaklada sie oprócz krzywek prowadniczych 78, 79 zamiast podkladek 80 takze krzywki prowadnicze oraz u góry i na dole proste nakladki slizgowe 81. Gdy beben rozrzadczy ma sluzyc do uruchamia¬ nia jednej igly i jednego prowadnika, sto¬ suje sie uklad uwidoczniony na fig. 37 i 38 z krzywymi narzadami prowadniczymi 78 na (podkladkach 80. W przypadku zas, gdy beben ten ma powodowac rózne ruchy i narzady powyzsze maja sluzyc np. do na¬ pedu prowadników nitek, z których jeden wykonywa jeden ruch na kazdy obrót be¬ bna, a drugi dwa ruchy na jeden obrót be¬ bna, .stosuje sie uklad krzywych narzadów prowadniczych wedlug fig. 39 — 42.Krótki trzpien prowadniczy 82, uru¬ chamiany za pomoca górnych narzadóiw prowadniczych 791, 782, zostaje podczas jednego obrotu bebna rozrzadozego przesu¬ niety raz tam i z powrotem, natomiast trzpien dluzxszy 83, rozrzadzany za pomoca wycinków krzywych 791, 792, 781, 782, zostaje podczas jednego obrotu bebna prze¬ suniety dwa razy tam i z powrotem.Trzpienie prowadnicze sa umocowane od- lacznie na drazkach 84 igly 14 (fig. 34) albo znajduja sie na drazkach prowadni¬ czych 85, sluzacych do uruchamiania pro¬ wadników 86 nitek. Prowadniki te sa osa¬ dzone ruchomo na czppach 87, przymoco¬ wanych do listw 88, przy czym na przednim koncu kazdej z listw znajduje sie prowad¬ nica 27 do igly, przymocowana nastawnie za pomoca sruby 89.Wedlug tej postaci wykonania przed¬ miotu wynalazku wolny koniec prowadnika nitki posiada podluzna szczeline 90, w któ¬ rej umieszczony jest czop 91 drazka 85. 0- czywiscie mozna zamiast prowadnika ru¬ chomego zastosowac prowadnik nierucho¬ my 92 (fig. 34) przymocowany nastawnie za pomoca srub 93 do oslony 70. W jednym i drugim przypadku polozenie uszka 94 prowadnika nitki wzgledem haczyka igly musi byc takie, ze nitka, doprowadzana np. z kopki, jest prowadzona skosnie do igly, a z drugiej strony tej igly odprowadzana ja¬ ko wytworzona nic skosnie tak, iz docho¬ dzaca nitka jest skierowana zawsze .po¬ przecznie do cofajacego sie haczyka igly i zostaje nim bez pomocy dalszych narzadów zawsze pewnie uchwycona.Nici sa przedstawione na rysunku tyl¬ ko tytulem przykladu, albowiem mozna we¬ dlug wynalazku wytworzyc takze inne po¬ stacie nici.Nitka kluczaca moze wiazac sie z grub¬ sza od niej nitka wplatana 200 (fig. 8) lub z nitka wplatana o jednakowej z nia gru¬ bosci (fig. 9).Nic kluczkowo-pleciona wedlug fig. 8 i 9 jest wytwarzana w osmiu okresach robo- — 7 —czych w ten sposób, ze igla uwidoczniona na fig. 10 -^ 17 i 22 — 31 w widoku z gó¬ ry cofa sie w pewnej chwili. Nitka 199 znajduje sie na igle i zostaje uchwycona co¬ fajacym sie haczykiem HI. Nitka 200 znajduje sie na prawo od igly, po czym ni¬ tka 199 zostaje przy cofaniu sie igly zaklu- czona (fig. 11), a znajdujace sie na igle oczko z nitki 199 przechyla jezyczek HI igly do przodu. Nitka 200 znajduje sie na prawo od igly. Przez dalsze cofanie sie igly (fig. 12) zostaje utworzone oczko zesunie¬ te, a nitka 200 znajduje sie jeszcze na pra¬ wo od igly. Rozpoczyna sie zmiana nitki wplatanej.Nastepnie prowadnik przenosi nitke wplatana 200 na lewa strone igly (fig. 13).Nitka 200 znajduje sie pod igla; igla posu¬ wa sie do przodu.Igla posuwa sie dalej do przodu (fig. 14), petla nitki 199 otworzyla jezyczek liii igly, wskutek czego nitka 199 moze sie znowu wsunac. Nitka 200 znajduje sie jeszcze na lewo pod igla.Igla sie cofa (fig. 15). Znajdujaca sie na igle petla nitki 199 zamyka jezyczek Uli. Zostaje utworzone nowe oczko. Nitka 200 znajduje sie jeszcze na lewo pod igla.Przez dalsze cofanie sie igly zostaje zsu¬ nieta petla (fig. 16), a nitka 200 znajduje sie jeszcze na lewo od igly. Rozpoczyna sie zmiana nitki wplatanej 200; potem nitka 200 znajduje sie znowu na prawo od igly (fig. 17). Igla przesuwa sie do przodu.Igla Ib, umieszczona przesuwnie w row¬ ku prowadnicy 27 (fig. 18), chwyta przy cofaniu sie za pomoca haczyka Ul nitke 199f odwijana z cewki, prowadzona przez uszko 22 prowadnika 21. Nitka 200 z cew¬ ki zostaje w tym polozeniu doprowadzona za pomoca prowadnika 55 z prawej strony do igly i wpleciona za pomoca uszka 22. W ten sposób spleciona nic zostaje odprowa¬ dzona pod umocowanym na prowadnicy 27 przyciskaczem 29 na palak prowadniczy 80 i nawinieta najkorzystniej za pomoca na- wijacza, podatnie dzialajacego. Prowadnik 55 nitki wplatanej znajduje sie na lewo od igly H, bedacej w polozeniu roboczym we¬ dlug fig. 14, i doprowadza te nitke pod igla wzdluz przyciskacza 29 (fig. 19).Wedlug innej postaci wykonania nic kluczkowo-pleciona sklada sie z jednej nitki kluczkowej i kilku nitek wplecionych, przy czym fig. 20 uwidocznia dwie nitki wple¬ cione 200 i 300 zwiazane za pomoca nitki kluczkowej 199, a fig. 21 — te sama nic, w której nitki 199 i 200, 800 maja prawie je¬ dnakowa grubosc.Nic kluczkowo-pleciona wedlug tej po¬ staci wykonania jest równiez wytwarzana w osmiu okresach roboczych (fig. 22 — 29) w ten sposób, ze igla H cofa sie w .pe¬ wnej chwili (fig. 22). Nitka 199 znajduje sie na igle i zastaje uchwycona cofajacym sie haczykiem Ul. Nitka 200 znajduje sie na prawo od igly. Nitka 800 znajduje sie na lewo ipod igla, po czym nitka 199 zostaje przy cofaniu sie igly zawiazana (fig. 23), a oczko nitki 1999 znajdujace sie juz na igle, przechyla jezyczek Uli do przodu.Nitka 200 znajduje sie na prawo od igly.Nitka 300 znajduje sie na lewo pod igla.Nitki 200 i 300 znajduja sie podczas okre¬ sów roboczych zawsze miedzy petla na igle i na nowo wprowadzona nitka 199.Wskutek dalszego cofania sie (fig. 24) igly utworzone zostaje na niej oczko zsu¬ niete, a nitki 200 i 800 znajduja sie nadal w tym samym polozeniu. Rozpoczyna sie zmiana nitek 200 i 300.Igla przesuwa sie do przodu (fig. 25), zmiana nitek 200 i 300 jest skonczona. Nit¬ ka 200 znajduje sie na lewo pod igla, nitka 300 — na prawo pod igla.Igla posuwa sie dalej naprzód (fig. 26), petla nitki 199 otwiera jezyczek HU igly, wskutek czego nitka 199 moze sie znowu wsunac. Nitki 200 i 300 znajduja sie jesz¬ cze w zmienionym polozeniu.Nastepnie igla sie cofa (fig. 27). Znaj¬ dujaca sie na niej petla nitki 199 zamyka — 8 —jezyczek 1411. Powstaje nowe oczko. Nit¬ ki 200 i 800 znajduja sie jeszcze w tym sa¬ mym polozeniu.Wskutek dalszego cofania sie igly zo¬ staje zsunieta petla (fig. 28), a dwie nitki wplatane 200 i 300 zaczynaja zmieniac swoje polozenie. Nitki wplatane zmienily polozenie (fig. 29). Nitka 200 znajduje sie znowu na prawo, a nitka 300 na lewo pod igla, po czym igla przesuwa sie do przo¬ du.Cofajacy sie haczyk Ul chwyta przy cofaniu sie (fig. 22 i 30) nitke 199 prowa¬ dzona za pomoca prowadnika 21. Nitka wplatana 200 z cewki jest doprowadzana za pomoca prowadnika 55 z boku po prawej stronie igly. Nitka wplatana 300 z cewki jest doprowadzana za pomoca prowadnika 56 z boku na lewo pod igla. Obydwie nitki 200 i 300 sa na przemian wiazane nitka 199. Nitka 199 z wplatanymi w ten sposób dwiema nitkami jest nawijana przy pomo¬ cy przymocowanego do prowadnicy 27 przyciskacza 29 i palaka prowadniczego 30 za pomoca nawijacza, najlepiej dzialaja- cegio podatnie.Wedlug fig. 26 i 31 prowadnik 55 znajduje sie na lewo od igly i doprowadza nitke 200 pod igla do przyciskacza 29. Usz¬ ko prowadnika 56 znajduje sie na prawo z boku nad igla i doprowadza nitke 300 na prawo do przyciskacza, gdzie obydwie nitki 300 i 200 sa splatane za pomoca nitki kluczkowej 199.Przy wytwarzaniu nitki kluczkowej np. wedlug fig. 6 i 7 nitka biegnie z cewki przez hamulec 38. Hamulec ten posiada wspornik lozyskowy HO (fiig. 32), przy¬ mocowany srubami 1410 do listwy 142 podatawy cewkowej, znajdujacej sie najd urzadzeniem do kluczenia. Przez wydraze¬ nie wspornika przesuniety jest trzpien Hi, którego dwa konce posiadaja gwint 145, 146. Trzpien jest umocowany we wsporni¬ ku za pomoca nakretek 147. Na wystaja¬ cym w bok trzpieniu nagwintowanym 144 znajduje sie sprezyna spiralna 149, nacis¬ kajaca dwie tarcze hamulcowe 150, 151.Miedzy tarcza hamulcowa 151 i nakretka 148 znajduje sie tulejka wzglednie piers¬ cien rozporowy 152. Nacisk sprezymy moze byc zmieniany za pomoca dwóch nakretek 153, 154, znajdujacych sie na gwincie 145 trzpienia i zaopatrzonych najlepiej w brzeg moletowany.Nad podstawa cewkowa, na której trzpieniach 155 znajduja sie kopki 156, u- mieszczony jest przyrzad 157 do samoczynn nego regulowania naprezenia nitki. Przy¬ rzad ten iposiada lozyska 158 przymocowa¬ ne do plyty 159 nad podstawa cewkowa. W lozyskach 158 osadzony jest obrotowo wa¬ lek 160, na którym za pomoca rozsuwanych stozków 161 osadzona jest rozlacznie cewka tarczowa 162. Na walku 160 osadzona jest tarcza kciukowa. 163 polaczona z nim na stale za /pomoca sruby 164. Z obracajaca sie tarcza kciukowa wspóldziala okresowo sprezyna 165 [przymocowana do lozyska 158.Cewka tarczowa 162 uruchamiana wsku¬ tek przerabiania nitki 700 za pomoca igly 14 jest podczas jednego obrotu czasowo hamowana za pomoca sprezyny 1S5. Skoro jednak powierzchnia tarczy kciukowej 163 nie styka sie z sprezyna, obraca sie tarcza, kciukowa wskutek wlasnego ciezaru nagle w dól i zwalnia w ten sposób nitke 700.Nitka 700 zostaje doprowadzona za pomoca ramienia 166 wspornika 140, zaopatrzone¬ go w prowadnik 167, do hamulca, a naste¬ pnie do prowadnika 92. Nitki 500 i 600 z kopek 156 lub motków przechodza przez uszka 168 i prowadnik 170 na ramieniu wspornika lozyskowego do prowadnika 92 i zostaja zwiazane razem z nitka 700.Nic kluczkowo-pleciona 400 w postaci wedlug fig. 33, w której wskutek nierów¬ nomiernego naprezania nitki 700 pozostale nitki 500 i 600 tworza diuze petle o róznym nieregularnym ksztalcie, wskutek czego wytworzona nic ma postac nici stosowanej — 9 —do tkaniny frotowej, jest wytwarzana za pomoca urzadzania wedlug fig. 32.Urzadzenie do wytwarzania odmiany nici kluczkowo-plecionych w postaci nitek kluczkowych z wplecionymi wlóknami do^ datkowymi wedlug fig. 45 (posiada umoco¬ wana na podstawie 100 podstawe 2 do na¬ pedu igly, na której obsadzona jest obroto¬ wo tarcza korbowa 5 zaopatrzona w czop korbowy 6, z którym polaczony jest palak druciany 8 odbierajacy drgania. Przedni koniec palaka drucianego jest polaczony przegubowo za ipomoca przegubu oraz czo¬ pa 9 z drazkiem 10, na którego koncu umie¬ szczona jest wyjmowalnie igla jezyczkowa Ib, przy czym drazek 10 jest osadzony przesuwnie osiowo w lozysku 11 podstawy 2. Na przednim koncu podstawy 2 umiesz¬ czona jest prowadnica 27 igly, przed która znajduje sie przyciskaez sprezynujacy 29.Pod nim znajduje sie palak prowadniczy 30 doprowadzajacy nitke kluczkowa z wplecio¬ nymi wlóknami dodatkowymi przez uszko prowadnicze i9 do nawijacza dzialajacej podatnie.Nawijacz wedlug tego przykladu wyko¬ nania posiada postac bebna 82, osadzonego obrotowo na walku 33, którego kólko paso¬ we 3i jest polaczone pasem 36 - z kólkiem pasowym 102, osadzonym na walku 101.Tarcza nieokragla 5, sluzaca jako korba i osadzona na walku 1, posiada zamocowane na tymze walku obok siebie kólko pasowe 103, polaczone pasem 10U z kólkiem paso¬ wym 105 osadzonym na walku 101.Rama 100 posiada wspornik 107, na którego ramieniu 108 umocowany jest od- lacznie zbiornik 109 do wlókien luznych.Zbiornik posiada pokrywe naciskajaca 110, doprowadzajaca wskutek wlasnego ciezaru wlókna do przenosnika 111. Przenosnik sklada sie z dwóch umieszczonych w oslonie i zaopatrzonych w zgarniacze 112 wspól¬ dzialajacych szczotek 113, uruchamianych za pomoca pasa lii, kólka pasowego 115 i pasa 126 przy pomocy kólka pasowego 117, osadzonego na walku i. Wylot prze¬ nosnika iii znajduje sie w leju 119, prze¬ chylnym na czopach 118, przy czym poloze¬ nie ukosne tego leju moze byc zmieniane za pomoGa zespolu drazków i 20, 121 przy po¬ mocy dzwigni 123 osadzonej obrotowo ma czopie 122 i unieruchamianej w nastawio¬ nym polozeniu za pomoca wystepów 12i.Koniec 125 leju 119, najkorzystniej skos¬ ny, laczy sie z lejem 1261; osadzonym wah- liwie na czcipach 128, osadzonych w lozy¬ skach 127 wspornika 107, i przesuwnie, przy czym moze on byc unieruchamiany w polozeniu nastawionym.Wylot 130 leju 1261 znajduje sie nad igla li w takim polozeniu, ze wlókna znaj¬ dujace sie w nim zostaja doprowadzone do igly i mocno wplecione za pomoca nitki kluczacej 199. Nitka ta jest nawinieta na motowidle 131 osadzonym obrotowo na czo¬ pie 132 wspornika 107'. Zamiast bebna mo¬ zna oczywiscie zastosowac cewki.Nitke 199 z motowidla 131 doprowadza sie przez nieruchomy prowadnik 22 do igly li, za pomoca której wlókna z leju 1261 sa wplatane w nitke 199. Opadajace wlók¬ na spadaja do zbiornika 133 pod igla i mo¬ ga byc uzyte ponownie. Zbiornik ten mo¬ ze byc zaopatrzony w rure opadowa, prze¬ wód ssawczy lub podobne urzadzenie (na rysunku nie przedstawione), za pomoca którego wlókna nie wplecione doprowadza sie do zbiornika, z którego sa one nastep¬ nie doprowadzane ponownie do zbiornika 109. ¦ [ ' :;T^"i W dowolnym miejscu ramy 100, w przedstawionym przykladzie wykonania, na ramieniu 108 znajduje sie dmuchawa 13i, doprowadzajaca przewpdem 135 powietrze sprezone do dyszy 137, osadzonej obrotowo na osi 136. W przewodzie 135 znajduje sie zawór 138, regulator lub przyrzad podob¬ ny, który moze byc uruchamiany recznie za pomoca dzwigni 139. Wedlug wynalaz¬ ku mozna dzwignie 139 przy wlaczeniu od- powiedtnich zespolów drazków (nie uiwido- — io —cznionych na rysunku) rozrzadzac samo¬ czynnie przy pomocy odpowiednich narza¬ dów, np. mimosrodów, tarcz mimosrodo- wych lub podobnych narzadów pomocni¬ czych (nie uwidocznionych na rysunku), tak iz osiaga sie regularne lub nieregularne zamykanie lub otwieranie przewodu 135 w pewnych odstepach czasu.Nic wedlug fig. 43 zostala wytworzona za pomoca opisanego urzadzenia przy rów¬ nomiernym doprowadzaniu wlókien, nato¬ miast nic wedlug fig. 45 zostala wytworzo¬ na za pomoca tegoz urzadzenia przy prze¬ rywanym doprowadzaniu wlókien. Czasowe przerywanie moze byc osiagniete przez wy¬ laczanie dzialania szczotek 113 i zgarniaczy 112 wskutek przestawiania leju 119, jak równiez przez przerywanie dzialania dyszy powietrznej 137. PL