Znane sa przedzarki wózkowe, nape¬ dzane dwoma lub kilkoma silnikami elek¬ trycznymi, przy czym rip. jeden silnik, tak zwany silnik przedny, sluzy do napedu wrzecion, a drugi silnik, tak zwany silnik glowicowy, — do poruszania wózka. Po¬ zostale czynnosci sa rozdzielone miedzy te oba silniki lub miedzy inne silniki dodat¬ kowe. Silnik przedny stosowano juz do odwoju, by jednak osiagnac odwracanie kierunku obrotu wrzecion, trzeba dotych¬ czas bylo stosowac przekladnie róznicowa lub inna przelaczalna pednie, rozrzadzana osobnym hamulcem lub sprzeglem, co po¬ drozalo przedzarke wózkowa i utrudnialo jej dozór, poniewaz dostep do tej pedni, wymagajacej starannego nastawiania, byl najczesciej niewygodny.Wynalazek ma na celu usuniecie tych niedogodnosci pozostawiajac jednak zalety napedu wielosilnikowego, polegajace prze¬ de wszystkim na tym, ze stosunek szyb¬ kosci zasilania, wyciagania i skrecania mozna zmieniac dowolnie.Wedlug wynalazku osiaga sie to w ten sposób, ze do odwoju kierunek obrotu sil¬ nika przednego zostaje odwrócony na dro¬ dze elektrycznej, a przy koncu odwoju silnik przedny zostaje wylaczony laczni¬ kiem, rozrzadzanym narzadami, porusza¬ jacymi sie podczas odwoju.Rysunek przedstawia przyklad ukladupolaczen napedu przedzarki wedlug wy¬ nalazku, mianowicie przedzarki wózkowej do. welny zgrzebnej.Przedzarke napedzaja dwa silniki e- lektryczne, z których jeden, silnik glowi¬ cowy 1, biegnacy zasadniczo ze stala szyb¬ koscia obrotowa, napedzajacy mechanizm zasilajacy i obslugujacy wyjazd i powrót wózka, jest osadzony na glowicy przedzar¬ ki, drugi zas, silnik przedny 2, napedzaja¬ cy wrzeciona przy przedzeniu i odwoju, jest wbudowany w wózek i zasilany np, przewodami ruchomymi. Silnik przedny 2 jest sprzezony bezposrednio lub poprzez przystawke z bebnami wrzecionowymi.Do rozrzadu silnika glowicowego 1 slu¬ zy stycznik 11; silnik przedny 2 mozna wlaczac na bieg w prawo, na bieg w lewo albo wylaczac dwoma stycznikami 21, 22.Przed uruchomieniem przedzarki trzeba zamknac wylacznik glówny 3 bezpieczenstwa 4. Do puszczania przedzar¬ ki w ruch sluzy lacznik przyciskowy 5, u- mieszczony na podstawie przedniej, lub polaczony z nim równolegle lacznik 6, £o- ruszany pretem, umieszczonym na wózku.Przy nacisnieciu jednego z laczników przy¬ ciskowych 5, 6 uzwojenie stycznika 11 sil¬ nika glowicowego otrzymuje napiecie, wskutek czego stycznik sie wzbudza i pod¬ trzymuje swoje wzbudzenie wlasnymi kon¬ taktami 12 przez polaczone w szereg wy¬ laczniki przyciskowe: 7, 8 i lacznik 9.Lacznik przyciskowy 7 jest umieszczony razem z lacznikiem 5 na podstawie przed¬ niej, natomiast lacznik 8 jest poruszany pretem wylacznikowym. Zadanie lacznika przyciskowego 9 bedzie wyjasnione nizej.Stycznik 11 wlacza silnik glowicowy 1 i jednoczesnie wzbudza elektromagnes ha¬ mulcowy 10, który zwalnia hamulec na¬ stawny silnika glowicowego /.Stycznik 11 przytrzymuje poza tym kontaktami 12 obwód wlaczania silnika przednego 2, zamkniety lacznikiem przy¬ ciskowym 5 wzglednie 6, a biegnacy przez lacznik przyciskowy 15, przelacznik 14, uzwojenie stycznika biegu prawego 21 i kontakt spoczynkowy 24 stycznika biegu lewego 22. Stycznik biegu prawego 21 wzbudza sie i wlacza stojan silnika przed¬ nego 2 na bieg w prawo. Obwód wirnika silnika przednego 2 zawiera oporniki 27 i 29. Poczatkowo oba te oporniki sa wla¬ czone kontaktem spoczynkowym 26 stycz¬ nika biegu lewego 22, wskutek czego silnik przedny 2 zostaje przyspieszony lagodnie.Gdy uplynie okreslony okres czasu, który mozna dowolnie regulowac przekaznikiem zwlocznym 33, opornik 29 zostaje zwarty stycznikiem predkosci drugiej 30, tak iz odtad w obwód wirnika silnika przednego 2 wlaczony jest tylko opornik 27 i silnik przedny biegnie z szybkoscia, nastawiona tym samym opornikiem.Do wlaczania stycznika 30 predkosci drugiej sluza kontakty 25 stycznika biegu prawego 21, wlaczajace przekaznik zwlocz- ny 33. Obwód uzwojenia przekaznika zwlocznego 33 biegnie przez kontakty spo¬ czynkowe 31 stycznika predkosci drugiej 30. Po uplywie ustalonego czasu przekaz¬ nik zwloczny 33 zamyka kontakty 34 i wlacza wskutek tego stycznik 30, który pozostaje wzbudzony przez wlasne kontak¬ ty 32. Przekaznik zwloczny 33 rozmagne- sowuje sie, gdyz jego obwód jest przer¬ wany na kontaktach 31 stycznika 30.Wrzeciona obracaja sie teraz z pelna szybkoscia az do konca wyjazdu wózka, po czym w znany sposób zostaje on zatrzy¬ many przez zwolnienie sprzegla wyjazdo¬ wego. Silnik przedny 2 biegnie w dalszym, ciagu, az do otrzymania zadanego skretu przedzy. Czynnoscia ta rozrzadza w znany sposób licznik skretów, który z chwila osiagniecia przepisanego skrecenia prze¬ stawia przelacznik licznikowy 14, przery¬ wajacy obwód stycznika biegu prawego 21.Zamkniecie kontaktów 16 przelacznika licznikowego 14 przygotowuje obwód stycz¬ nika biegu lewego 22. Stycznik biegu lewe- — 2 —go 22 wzbudza sie, gdy stycznik biegu pra¬ wego 21 rozmagnesowal sie juz calkowicie i zamknal swoje kontakty 23. W celu od- woju stycznik 22 wlacza silnik przedny 2 na bieg lewy. Silnik zostaje wskutek tego szybko zahamowany i bezposrednio potem zaczyna biec w lewo. Stopien hamowania i wielkosc nastepujacego potem przyspie¬ szenia, jak równiez szybkosc odwoju nie zalfezy juz jednak od oporników 27, 29, które przy wzbudzaniu stycznika biegu le¬ wego 22 zostaly odlaczone jego kontakta¬ mi 26, lecz od opornika odwojowego 35, który zostal wlaczony kontaktami 28 stycznika 22.Silnik przedny 2 biegnie w lewo tylko 'krótko, gdyz po ukonczeniu odwoju uru¬ chomiony zostaje wylacznik 15, który przerywa obwód stycznika 22. Wylacznik 15 pozostaje w czasie powrotu wózka wy¬ laczony i zostaje zamkniety dopiero na po¬ czatku ponownego wyjazdu wózka. Prze¬ lacznik 14, poruszany licznikiem skretów, powraca na poczatku powrotu wózka w po¬ lozenie górne.Po ukonczeniu odwoju powrót wózka powoduje sie w znany sposób za pomoca stale biegnacego silnika glowicowego / •przez wlaczenie sprzegla wciagajacego.Nawijanie uskutecznia w znfcny sposób wycinek, przy czym wirnik wylaczonego silnika przednego 2 jest obracany mecha¬ nicznie.Gdy wózek powróci, zamyka sie wy¬ lacznik 15 i rozpoczyna sie nastepny suw wozaka dzieki znanemu wlaczeniu sprzegla do wyjazdu i zasilania oraz wlaczeniu sil¬ nika przednego 2 w sposób opisany.Przedzarke mozna w kazdfej chwili za- fozymac wylacznikiem przyciskowym 7, umieszczonym na podstawie przedniej, lub wylacznikiem 8, poruszanym pretem wy- lacznikowym, co przerywa obwód styczni¬ ka // silnika glowicowego i obwody stycz¬ ników 21, 22, 30 oraz przekaznika zwlocz- nego 33. Naped zostaje natychmiast calko- wiaie wylaczony. Aby równiez i *ilatk ^la¬ wicowy 1 zostal zatrzymany szybko* po¬ siada on hamulec rozrzadzany elektroma¬ gnesem hamulcowym 10. Hamulec jest na¬ stawny i pozwala na osiaganie zgodnosci przebiegu zatrzymywania sie obu silników.Lacznik przyciskowy 9, umieszczony (najlepiej) na przedniej podstawie prze¬ dzarki, ma zadanie nastepujace.Po zapelnieniu cewek trzeba doprowa¬ dzic nitki do podwijania na górny koniec wrzecion i umocowac na nich kilku zwoja¬ mi. W tym celu przedzarke zatrzymuje sie wylacznikiem przyciskowym 7 lub 8 mniej wiecej w polowie drogi powrotnej wózka i wylacznikiem 9 wlacza sie recznie stycz¬ nik biegu prawego 21. Silnik przedny 2 zaczyna biec w prawo i zaczyna podwija¬ nie. Podwijanie zostaje zakonczone przez zwolnienie wylacznika 9, który powraca samoczynnie w swoje pierwotne polozenie, przy czym kontakty górne zajmuja znowu polozenie czynne.Za pomoca przedzarki wedlug wynalaz¬ ku mozna latwo w sposób najprostszy wy¬ twarzac przedze o skrecie prawym lub lewym. W tym celu wystarczy odwrócic kierunek biegu silnika przednego 2, na co -pozwala reczny przelacznik elektryczny 20 kierunku biegu, wlaczony w przewody za¬ silajace tego silnika.Wylacznik 4 w obwodzie, zasilajacym przewody rozrzadcze, jest wylacznikiem bezpieczenstwa. Wylacznik ten ma kluczyk odejmowany, bedacy w posiadaniu maj¬ stra. W ten sposób zapobiega sie wypad¬ kom, jezeli np. pracuje sie przy przedzar¬ ce, a wylacznik glówny 3 przez pomylke nie zostal wylaczony.Przedzarka wedlug wynalazku nie za¬ wiera przekladni róznicowych ani innych przekladni przelaczalnych i jest stosunko¬ wo prosta w ustroju i dzialaniu. W odróz¬ nieniu od przedzarek wózkowych z nape¬ dem jednosilnikowym w przedzarce wedlug wynalazku zbedne sa linki bebnów wrze- — 3 —cionowych, ulegajace szybkiemu zuzyciu, tarcze wymienne i osobny naped walu po¬ mocniczego. Dzieki prostej regulacji pred¬ kosci silnika przednego 2 opornikami 27, 29 mozna wytwarzac przedze o dowolnie duzym skrecie. Jezeli trzeba zmieniac rów¬ niez i ogólna szybkosc przedzarki, wystar¬ czy zostosowac do napedu glowicy znanego rodzaju silnik elektryczny, którego liczba obrotów na minute moze byc regulowana.Zamiast przelaczania na szybkosc dru¬ ga przekaznikiem zwlocznym, jak w przy¬ kladzie opisanym, mozna uzaleznic wyla¬ czanie czesci opornika twornikowego za pomoca zderzaka od drogi wózka. Mozna zastosowac opornik twornikowy o wiekszej liczbie stopni. Jednego z tych stopni mozna uzyc do odwoj u. W przykladzie opisanym mozna by np. usunac opornik odwojowy 35, a oporniki 27, 29 przylaczyc do wirnika na stale, przy odwoju wlaczajac je na okreslonym stopniu.Do napedu mozna stosowac silniki inne niz w przykladzie opisanym, np, silniki na prad staly albo silniki kolektorowe na prad zmienny, regulowane bez strat przez prze¬ suwanie szczotek, np. krzywkami, w zalez¬ nosci od jazdy wózka.Podobnie jak w dwuwalkowej prze¬ dzarce wózkowej ze stalym mechanizmem zasilajacym, wynalazek moze tez miec za¬ stosowanie w przedzarkach o przesuwnym mechanizmie zasilajacym i wielowatko¬ wych przedzarkach wózkowych. Silnikiem przednym moze byc nawet silnik nie regu¬ lowany, np. asynchroniczny silnik zwarty.Aby otrzymac w tym przypadku zwolniony ruch wrzecion przy odwróceniu kierunku obrotu wrzecion podczas odwoju, mozna np. wlaczac na pewien czas oporniki w nie¬ które lub we wszystkie fazy obwodu sto- jana. PL